Rig Veda 7.91.3: Mandala 7, Sukta 91, Mantra 3

Sukta 7.91

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Vāyu (within Indra–Vāyu cycle)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

पीवोअन्नाँ रयिवृधः सुमेधाः श्वेतः सिषक्ति नियुतामभिश्रीः । ते वायवे समनसो वि तस्थुर्विश्वेन्नरः स्वपत्यानि चक्रुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.91.3

Transliteration

pī́vo-annā́n rayivṛ́dhaḥ sumedhā́ḥ śvétáḥ siṣakti niyútām abhiśrī́ḥ | té vāyáve sámanaso ví tasthur víśven nárāḥ svapatyā́ni cakruḥ ||

Translation

ಬಲದ ಅನ್ನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು, ರಯಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವರು, ಸುಮೇಧಸರು—ಯುಕ್ತವಾದ ನಿಯುತಗಳ ಮೇಲೆ ಶ್ವೇತ ತೇಜಸ್ಸು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ, ಅಭಿಶ್ರೀ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಯುವಿಗಾಗಿ ಅವರು ಏಕಮನಸ್ಕರಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತರು; ಈ ನರರು ಎಲ್ಲ ಸ್ವಪತ್ಯ (ಸು-ಅಧಿಪತ್ಯ) ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಆತ್ಮಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पीवः: rich, abundant
• पीवः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्) / विषय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पीवस्- (प्रातिपदिक; ‘fat, rich, abundant’)

• अन्नान्: foods, provisions
• अन्नान्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्न- (प्रातिपदिक)

• रयिवृधः: increasing wealth
• रयिवृधः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: रयि-वृध- (बहुव्रीहि/तत्पुरुष; ‘wealth-increasing’)

• सुमेधाः: wise, of good insight
• सुमेधाः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-मेधस्- (प्रातिपदिक; ‘good-witted, wise’)

• श्वेतः: white, bright
• श्वेतः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: श्वेत- (प्रातिपदिक)

• सिषक्ति: attaches, yokes, joins
• सिषक्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सञ्ज्/सज् (धातु; ‘to attach, yoke, join’) → सिषक्ति (वेद. पुनरुक्त/इंटेन्सिव्-प्रयोगः)

• नियुताम्: teams (of steeds), yokes
• नियुताम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नियुत्- (प्रातिपदिक; ‘yoking, team, pair’; here ‘teams/harnessings’)

• अभिश्रीः: (with) splendour, glory
• अभिश्रीः: Kartā (सम्बन्धेन/सहचर्येण) / सहभाव
• Type: Noun
• Root: अभि-श्री- (प्रातिपदिक; ‘splendour, glory’ with अभि-)

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• वायवे: to/for Vāyu
• वायवे: Sampradāna
• Type: Noun (deity name)
• Root: वायु- (प्रातिपदिक)

• समनसः: like-minded
• समनसः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स-मनस्- (प्रातिपदिक; ‘of one mind, like-minded’)

• वि: apart, forth
• वि: Kriyā-viśeṣaṇa
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• तस्थुः: they stood, took their stations
• तस्थुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → तस्थुः (परिपूर्ण/परफेक्ट)

• विश्वे: all
• विश्वे: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• नरः: men, heroes
• नरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर- (प्रातिपदिक)

• स्वपत्यानि: their own possessions/household goods
• स्वपत्यानि: Karma
• Type: Noun
• Root: स्व-पत्य- (प्रातिपदिक; ‘one’s own lordship/offspring/household’; neut. pl. as ‘one’s own possessions/household goods’)

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• चक्रुः: they made, fashioned
• चक्रुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → चक्रुः (परिपूर्ण/परफेक्ट)