Rig Veda 7.91.2: Mandala 7, Sukta 91, Mantra 2

Sukta 7.91

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra–Vāyu

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

उशन्ता दूता न दभाय गोपा मासश्च पाथः शरदश्च पूर्वीः । इन्द्रवायू सुष्टुतिर्वामियाना मार्डीकमीट्टे सुवितं च नव्यम् ॥

Recitation with translationRig Veda 7.91.2

Transliteration

uśántā dūtā́ ná dábhāya gopā́ mā́sāś ca pā́thaḥ śarádaś ca pūrvī́ḥ | índravāyū suṣṭutír vām iyānā́ mārḍīkám ī́ṭṭe suvitáṃ ca návyam ||

Translation

ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ದೂತರಂತೆ, ತಪ್ಪದಂತೆ ಕಾಪಾಡುವ ಗೋಪರಾಗಿ, ಅವರು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನೂ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪೂರ್ವ ಶರದೃತುಗಳನ್ನೂ ದಾಟುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಇಂದ್ರ–ವಾಯು, ನಿಮ್ಮತ್ತ ಬರುವ ಸುಸಂಯೋಜಿತ ಸ್ತುತಿ ನಿಮ್ಮ ಮೃಡೀಕ (ಕೃಪೆ) ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸುವಿತ (ಸುಮಾರ್ಗದರ್ಶನ)ವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उशन्ता: the two desirous/ardent ones
• उशन्ता: Kartā (विशेषणरूपेण इन्द्रवायू-कर्तृयोः)
• Type: Adjective (participle)
• Root: उश् (इच्छायाम्) / उशन्त् (प्रातिपदिक)

• दूतौ: two messengers
• दूतौ: Kartā (उशन्ता इत्यस्य विशेष्यौ)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

like/as

:

—

• दभाय: to/for Dabhā (as a model; ‘to the un-deceivable one’/‘Dabhā’)
• दभाय: Sampradāna (उपमान-निर्देशः: ‘दभाय’ इव/प्रति)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: दभ (हिंसायाम्/द्रोहे) → दभ (प्रातिपदिक) / दभा- (वैदिक)

• गोपाः: cowherds/guardians
• गोपाः: Kartā (उपमान-सम्बन्धे: ‘गोपाः’ इव)
• Type: Noun
• Root: गोपा (गो + पा ‘पालने’) (प्रातिपदिक)

• मासाः: months
• मासाः: Kartā (समुच्चित-उपमान-समूहः)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• पाथः: path/way
• पाथः: Kartā/Adhikaraṇa (उपमान-सम्बन्धे: ‘पाथः’ इव; ‘मार्ग/पथ’)
• Type: Noun
• Root: पाथस् (प्रातिपदिक)

• शरदः: autumns/seasons
• शरदः: Kartā (समुच्चित-उपमान-समूहः)
• Type: Noun
• Root: शरद् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• पूर्वीः: former/earlier, many of old
• पूर्वीः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• इन्द्रवायू: Indra and Vāyu
• इन्द्रवायू: Kartā (स्तुति-सम्बन्धे; स्तुत्यौ देवौ)
• Type: Noun (dual deity)
• Root: इन्द्र + वायु (द्वन्द्व-समास, प्रातिपदिक)

• सुष्टुतिः: good praise/hymn
• सुष्टुतिः: Kartā (इट्टे इत्यस्य कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सु- + स्तुति (√स्तु ‘स्तुतौ’) (प्रातिपदिक)

• वाम्: of you two / to you two
• वाम्: Sampradāna/Adhikaraṇa (स्तुतिः ‘वाम्’—युवयोः प्रति/युवयोः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• इयाना: going/approaching
• इयाना: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √इ (गत्यर्थे) → इयान (कृदन्त, क्त/शानच्-प्राय)

• माडीकेम्: mercy, gracious favor
• माडीकेम्: Karma (इट्टे इत्यस्य कर्म)
• Type: Noun
• Root: माडीका/माडीके (प्रातिपदिक; ‘मृड्/मृडिक’ भावः—अनुग्रह/कृपा)

• इट्टे: seeks/worships, asks for
• इट्टे: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √यज् (इष्टौ/यागे) → इट्टे (वैदिक मध्यम/आत्मनेपद-रूप; √यज् ‘to worship/seek’)

• सुवितम्: good guidance/prosperity
• सुवितम्: Karma (इट्टे इत्यस्य कर्म; माडीकेम् सह)
• Type: Noun
• Root: सु- + वित (√विद्/√वि ‘to find, to obtain’; ‘सुवित’ = good course/fortune) (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• नव्यम्: new, fresh
• नव्यम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: नव्य (प्रातिपदिक)