Sukta 50
Sukta 5.50
Atri (Ātreya)
Deva as Netṛ (the Divine Leader/Guide) (often read as Savitṛ/Pūṣan-like guiding power; hymn context needed for precision)
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like brevity is possible, but Mandala 5 commonly uses Triṣṭubh; requires metrical verification
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅತ್ರಿ ಸೂಕ್ತವು ದೇವನನ್ನು ‘ನೇತೃ’—ಮಾನವನನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ದಿವ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ—ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಸ್ನೇಹ, ರಕ್ಷಣೆ, ಹಾಗೂ ರಯಿ (ಪದಾರ್ಥ/ಸಂಪತ್ತು) ಮತ್ತು ದ್ಯುಮ್ನ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶಕ್ತಿ)ಗಳ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾಯಕನ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಶಯವನ್ನು, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪತ್ನೀಗಳು (ಸಹಾಯಕ ಸಹಚರ-ಶಕ್ತಿಗಳು)ಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಯಜ್ಞ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯ/ವೈರಭಾವವನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಲನವಲನವನ್ನು ಕ್ಷೇಮ (ಸ್ವಸ್ತಿ)ದತ್ತ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ರಥಾಧಿಪತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಂತಿ-ಆಶೀರ್ವಾದ (ಶಂ)ದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವು ಪರ್ಯವಸಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
विश्वो देवस्य नेतुर्मर्तो वुरीत सख्यम् । विश्वो राय इषुध्यति द्युम्नं वृणीत पुष्यसे ॥
ವಿಶ್ವೋ ದೇವಸ್ಯ ನೇತುರ್ಮರ್ತೋ ವುರೀತ ಸಖ್ಯಂ—ದೈವ ನೇತೃನ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಶ್ವೋ ರಾಯ ಇಷುಧ್ಯತಿ—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ರಾಯಃ (ಆಂತರಿಕ ಧನ)ಕ್ಕಾಗಿ ತಾನು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಾನೆ; ಪುಷ್ಯಸೇ (ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ) ದ್ಯುಮ್ನಂ (ತೇಜಸ್ವಿ ಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
ते ते देव नेतर्ये चेमाँ अनुशसे । ते राया ते ह्यापृचे सचेमहि सचथ्यैः ॥
ಹೇ ದೇವ ನೇತನೇ, ನಾವು ಅನುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವವರು—allರೂ ನಿನ್ನವರೇ. ಅವರೊಂದಿಗೆ, ನಿನ್ನ ರಾಯ (ಸಂಪತ್ತು) ಯೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿ—ಸಮೀಪಸ್ಪರ್ಶದಂತಿರುವ ಉಪಸ್ಥಿತಿ—ಯೊಂದಿಗೆ, ಯಾತ್ರೆಯ ಸತ್ಯ ಸಖ್ಯ/ಸಚಥ್ಯ (ನಿಜ ಸಂಗಾತ್ಯ)ಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುವೆವು.
Mantra 3
अतो न आ नॄनतिथीनतः पत्नीर्दशस्यत । आरे विश्वं पथेष्ठां द्विषो युयोतु यूयुविः ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ನರರನ್ನು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಯಂತೆ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕರೆತರು; ಯಜ್ಞಗೃಹವನ್ನು ಧಾರಿಸುವ ಪತ್ನೀ-ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು (ಪತ್ನೀಃ) ದಶಸ್ಯತ—ಗೌರವಿಸು. ಪಥದ ಸ್ಥಿರಸ್ಥಾನದಿಂದಲೇ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ, ದ್ವೇಷಿಯನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳಲಿ; ರಕ್ಷಕ ಯೂಯುವಿಃ ಅವನನ್ನು ಓಡಿಸಲಿ.
Mantra 4
यत्र वह्निरभिहितो दुद्रवद्द्रोण्यः पशुः । नृमणा वीरपस्त्योऽर्णा धीरेव सनिता ॥
ಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣವಾಹಕ ವಹ್ನಿ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದ ಕೂಡಲೆ, ದ್ರೋಣಿಯ (ಪಾತ್ರ/ತೊಟ್ಟಿ) ಕಡೆಗೆ ಓಡುವ ಪಶುವಿನಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅಲ್ಲಿ ನೃಮಣಾ, ಮಾನವನೊಳಗೆ ಚಿಂತಿಸುವ ಮತ್ತು ವೀರಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ, ಅರ್ಣಾ (ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು) ಜಯಿಸುತ್ತದೆ; ಲಾಭವನ್ನು ತಿಳಿದು ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಿರ ಧೀ (ಬುದ್ಧಿ)ಯಂತೆ.
Mantra 5
एष ते देव नेता रथस्पतिः शं रयिः । शं राये शं स्वस्तय इषःस्तुतो मनामहे देवस्तुतो मनामहे ॥
ಓ ದೇವನೇತಾ, ರಥಸ್ಪತಿ, ಇದು ನಿನ್ನದೇ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಶಕ್ತಿ—ಶಾಂತಿಯೇ ರಯಿ (ಸಂಪತ್ತು). ರಾಯೆಗೆ ಶಾಂತಿ, ಸ್ವಸ್ತಿಗೆ ಶಾಂತಿ; ಇಷಃ (ಪ್ರೇರಣಾಶಕ್ತಿಗಳು)ಗಳಿಂದ ಸ್ತುತ, ದೇವರಿಂದ ಸ್ತುತ—ನಾವು ಅದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತೇವೆ.
Inside Sukta 50
How it unfolds
- Where it opens
All mortals seek the friendship of the divine Guide; the hymn begins with a universal human aspiration toward right leadership and luminous increase.
- Development
The prayer turns practical and communal: welcome the ‘guests’ and honor the sustaining feminine/consort powers (patnīs), while requesting protection on the path.
- Climax
The decisive protective act: the hater/hostile force is to be driven far away from the very place where the path is established.
- Where it settles
A concluding benediction of śam (peace) and svasti (well-being), affirming the chariot-lord Guide as the settled object of thought and assent (manāmahe).
The deity: Deva as Netṛ
- In the VedaAddressed as netṛ (“leader/guide”) and rathaspati (“lord of the chariot”), this deity is invoked as a friendly, beneficent power who grants rayi (resources), dyumna (radiance), svasti (well-being), and who repels the hostile from the path.
- Cosmic functionTo lead beings along ṛta (right order), to impel and protect movement (symbolized by the chariot), and to secure safe passage—socially (hospitality and household supports) and spiritually (right direction and increase).
- Inner significanceThe awakened guiding intelligence within—discernment that chooses the luminous good, sustains inner growth (puṣṭi), and keeps adverse impulses at a distance so one can proceed steadily on the life-path.
The seer
- Atri (Ātreya)Ātreya gotra (Atri’s seer-family) · One of the great primordial ṛṣis (Saptarṣi), credited with luminous insight and a strong sacrificial-poetic tradition; the Ātreyas are especially prominent in Maṇḍala 5.
Famous verses
viśvo devasya netur marto vurīta sakhyam
āre viśvam patheṣṭhāṃ dviṣo yuyotu
śaṃ rāye śaṃ svastaya
Attributes of the deity
- Netṛ (guide/leader)
- Rathaspati (chariot-lord; governor of movement)
- Giver of rayi (substance, prosperity) and dyumna (luminous power)
- Protector who drives away dviṣ (hostility)
- Bestower of śam (peace) and svasti (well-being)
- Friendship-bestowing (sakhya)
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Maṇḍala 5 are attributed to the Ātreya family of seers.
- Atri is a major figure in later Vedic-Itihāsa-Purāṇa memory as an archetypal seer and transmitter of mantra-vision.
- The Ātreya tradition is associated with hymns to Agni, Indra, the Maruts, and solar powers, emphasizing protection, right guidance, and prosperity.
The rite, step by step
- Establish the fire (Agni) and seat intention: seeking sakhya (friendship) with the divine Netṛ.
- Recite the opening verse(s) as a deliberate ‘choice’ (vṛṇīta) of dyumna and puṣṭi—aligning the rite with luminous increase.
- Invite supportive presences: call the ‘guests’ (atithīn) and honor the patnīs (household/consort powers that uphold the yajña’s stability).
- Protect the path: explicitly pray that hostility (dviṣ) be driven far from the path’s standing-place (patheṣṭhā).
- Conclude with the śam–svasti blessing, contemplating the chariot-lord who leads safely and grants peace in wealth and well-being.
Offerings
- Ghee (ājya) into the fire
- Simple oblations (havis) as available (e.g., milk, curds, grains)
- Optional soma-style praise in lieu of actual soma, as a stotra-oriented offering of speech (vāc)
Frequently Asked Questions
Netṛ means “leader” or “guide.” In this hymn it is a divine guiding power—often understood as Savitṛ/Pūṣan-like—who leads safely on the path, grants increase, and removes obstacles.
It asks for friendship with the divine Guide, growth in prosperity and radiance (rayi and dyumna), welcoming supportive forces (guests and patnīs), and protection by driving hostile influences away from one’s path.
The chariot symbolizes directed movement and progress. Calling the deity rathaspati emphasizes safe guidance—steering one’s journey, work, or inner progress toward peace (śam) and well-being (svasti).
Ask anything about Sukta 50 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
