
Sukta 5.36
Atri (Ātreya) (book 5 Atri corpus; verify exact rishi for RV 5.36 via Anukramaṇī)
Indra
Jagati (likely due to longer pādas; verify)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮಯಾಗದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಆಹ್ವಾನವಾಗಿ, ಧನಗಳ ಅರಿವೂ ದಾನಿಯೂ ಆದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಪೀಡನಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಲು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಪೀಡನಕಲ್ಲು, ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತ/ಹಾಲೆತ್ತಿದ ಸೋಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಜೀವಂತ ಯಜ್ಞಚಿತ್ರಣಗಳಿಂದ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿ, “ಎಡವೂ ಬಲವೂ” ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಂದ ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಯೌವನಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಣದೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 1
स आ गमदिन्द्रो यो वसूनां चिकेतद्दातुं दामनो रयीणाम् । धन्वचरो न वंसगस्तृषाणश्चकमानः पिबतु दुग्धमंशुम् ॥
ಇಂದ್ರನು ಬರಲಿ—ವಸುಗಳ ನಿಧಿಯನ್ನು ಅರಿತವನು, ದಾನಕ್ಕೆ ಜಾಗೃತನಾದವನು, ಧನ-ರಯಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ವಿತರಕ. ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನಂತೆ, ಮೇಯಲು ನೆಲ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ—ಬಾಯಾರಿದ, ಬಯಸುವ—ಅವನು ಪೀಡಿತವೂ ದುಗ್ಧಿತವೂ ಆದ ಸೋಮ-ಅಂಶುವನ್ನು ಕುಡಿಯಲಿ.
Mantra 2
आ ते हनू हरिवः शूर शिप्रे रुहत्सोमो न पर्वतस्य पृष्ठे । अनु त्वा राजन्नर्वतो न हिन्वन्गीर्भिर्मदेम पुरुहूत विश्वे ॥
ಹೇ ಹರಿವಃ (ಕಪಿಲ ಅಶ್ವಗಳ ಸ್ವಾಮಿ) ಶೂರ, ಹೇ ಶಿಪ್ರೇ (ಸುಂದರ ದವಡೆಗಳವನೇ), ನಿನ್ನ ದವಡೆಗಳವರೆಗೆ ಸೋಮವು ಏರಲಿ—ಪರ್ವತದ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೇರಿದಂತೆ. ಹೇ ರಾಜನ್, ಹೇಗೆ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಹುರಿದೂಡುತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆ ನಿನ್ನ ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಪುರುಹೂತ (ಬಹು ಆಮಂತ್ರಿತ), ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಗೀರ್ಭಿಃ (ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿವಚನಗಳು) ಮೂಲಕ ಹರ್ಷಿಸೋಣ—ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಮದದ ಉಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ.
Mantra 3
चक्रं न वृत्तं पुरुहूत वेपते मनो भिया मे अमतेरिदद्रिवः । रथादधि त्वा जरिता सदावृध कुविन्नु स्तोषन्मघवन्पुरूवसुः ॥
ಹೇ ಪುರುಹೂತ, ಚಕ್ರವು ತಿರುಗುವಂತೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಅಸಮರ್ಥತೆಯ ಭಯದಿಂದ, ಹೇ ಅದ್ರಿವಃ (ಕಲ್ಲು-ಧಾರಕ). ರಥದಿಂದ ಜರಿತಾ (ಸ್ತೋತೃ) ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ, ಹೇ ಸದಾವೃಧ (ನಿತ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವವನೇ); ಹೇ ಮಘವನ್ (ದಾನಶೂರ), ಪುರುವಸು (ಬಹುಧನಸಂಪನ್ನ) ಧನಿಕನು ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸ್ತುತಿಸುವನೋ?
Mantra 4
एष ग्रावेव जरिता त इन्द्रेयर्ति वाचं बृहदाशुषाणः । प्र सव्येन मघवन्यंसि रायः प्र दक्षिणिद्धरिवो मा वि वेनः ॥
ಈ ಜರಿತಾ ಗ್ರಾವಾ (ಸೋಮಪೇಷಣ ಶಿಲೆ) ಯಂತೆ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಮಹಾವಾಣಿಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಾನೆ—ಹವಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ. ಹೇ ಮಘವನ್, ನಿನ್ನ ಎಡದಿಂದಲೂ ಬಲದಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಧನಸಂಪತ್ತನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸು; ಹೇ ಹರಿವೋ (ಕಪಿಲ ಅಶ್ವಗಳ ಸ್ವಾಮಿ), ನಮ್ಮಿಂದ ವಿಮುಖನಾಗಬೇಡ.
Mantra 5
वृषा त्वा वृषणं वर्धतु द्यौर्वृषा वृषभ्यां वहसे हरिभ्याम् । स नो वृषा वृषरथः सुशिप्र वृषक्रतो वृषा वज्रिन्भरे धाः ॥
ವೃಷಾ—ಪ್ರಬಲವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ) ನಿನ್ನನ್ನು, ಶಕ್ತಿಯ ವೃಷಣನನ್ನು, ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಿ. ವೃಷಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀನು ಎರಡು ವೃಷಭ-ಅಶ್ವಗಳಾದ ಹರಿಗಳಿಂದ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ) ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ. ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ವೃಷಾ—ವೃಷರಥವಂತ, ಸುಶಿಪ್ರ (ಸುಂದರ ತುಟಿಗಳವ), ವೃಷಕ್ರತು (ಬಲವಾದ ಸಂಕಲ್ಪ-ಕರ್ಮವಂತ), ಹೇ ವಜ್ರಿನ್—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಮಗಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಿ/ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು.
Mantra 6
यो रोहितौ वाजिनौ वाजिनीवान्त्रिभिः शतैः सचमानावदिष्ट । यूने समस्मै क्षितयो नमन्तां श्रुतरथाय मरुतो दुवोया ॥
ಯಾರು ಎರಡು ರೋಹಿತ (ಕೆಂಪು ಛಾಯೆಯ) ವಾಜಿನೌ—ವಿಜಯದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ಮೂರು ನೂರರ (ತ್ರಿಶತ) ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯೋಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನೇ ಗತಿಯನ್ನು/ಚಲನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಯುವ ದೇವನಿಗೆ ಜನಾಂಗಗಳು ಒಂದಾಗಿ ನಮಿಸಲಿ; ಹೇ ಮರುತೋ, ದೂರವರೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುವ ರಥವಂತನಾದ ಶ್ರುತರಥನಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡಿ.
A direct summons: Indra, who knows treasures and knows how to give, is invited to come and drink the ‘milked’ Soma.
Ritual metaphors intensify the invitation—the poet’s voice is likened to the pressing-stone driving out a great utterance; petitions for riches are made explicitly.
A strong plea for Indra’s two-sided generosity—granting wealth ‘by left and by right’—and not turning away from the worshiper.
Indra’s youthful might and ordained movement are affirmed, and the Maruts are invoked to bring supportive service to Indra of famed chariot, sealing protection and success.
pibatu dugdham aṃśum
pra savyena ... pra dakṣiṇit
यो रोहितौ वाजिनौ वाजिनीवान्त्रिभिः शतैः सचमानावदिष्ट । यूने समस्मै क्षितयो नमन्तां श्रुतरथाय मरुतो दुवोया ॥It is a Soma-invitation hymn asking Indra to come to the pressing, drink the prepared Soma, and grant wealth, strength, and success to the worshiper.
These are ritual images from the Soma sacrifice: Soma is pressed with stones and mixed to make it pleasing. The poet compares his praise to the pressing-stone that powerfully brings forth the offering.
The Maruts are storm-gods who often accompany Indra. Mentioning them reinforces Indra’s battle-force and asks for their supportive, protective help alongside him.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.