Opening the text

Sukta 4.26
Vāmadeva Gautama (RV 4.26 is traditionally his)
Indra (hymn context), with a strong self-revelatory (aham) voice; sometimes read as the seer speaking with divine identification
Triṣṭubh
ಋಗ್ವೇದ 4.26 ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಕಟನೆಯ ಸ್ತೋತ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಋಷಿ “ಅಹಂ” (ನಾನು) ಎಂಬ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಆದರ್ಶ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ಪೌರಾಣಿಕ ವೀರರೂಪಗಳಿಗೂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೆ ಸಮೀಕರಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ—ಇಂದ್ರನ ಸ್ವಂತ ಚೇತನ್ಯವೇ ಅವನ ಮೂಲಕ ವಾಗ್ಮಯವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ. ನಂತರ ಇದು ಶ್ಯೇನ (ಗಿಡುಗ)ನ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಾರಾಟದ ಕಡೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ: ಮನುಗಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ಶ್ಯೇನ, ದಿವ್ಯಾನಂದದ ವಿಜಯಶಾಲಿ ಅಪಹರಣವನ್ನೂ ಶತ್ರುಬಲಗಳ ತ್ಯಾಗವನ್ನೂ ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಇಂದ್ರ/ಸೋಮಶಕ್ತಿಯ ಸ್ತುತಿ (ಸ್ತುತಿ) ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಆ ದಿವ್ಯ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವ ಋಷಿಯ ಪ್ರೇರಿತ ಆತ್ಮಗುರುತಿನ ಘೋಷಣೆಯೂ ಹೌದು.
Mantra 1
अहं मनुरभवं सूर्यश्चाहं कक्षीवाँ ऋषिरस्मि विप्रः । अहं कुत्समार्जुनेयं न्यृञ्जेऽहं कविरुशना पश्यता मा ॥
ನಾನು ಮನುನಾದೆ, ನಾನು ಸೂರ್ಯನಾದೆ; ನಾನು ಕಕ್ಷೀವಾನ್ ಋಷಿ—ವಿಪ್ರ, ಪ್ರೇರಿತನು. ನಾನು ಅರ್ಜುನಪುತ್ರ ಕುತ್ಸನನ್ನು ಚಲನೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಕವಿ ಉಶನಾ—ನನ್ನನ್ನು ನೋಡು.
Mantra 2
अहं भूमिमददामार्यायाहं वृष्टिं दाशुषे मर्त्याय । अहमपो अनयं वावशाना मम देवासो अनु केतमायन् ॥
ಅಹಂ ಆರ್ಯನಿಗೆ ವಿಶಾಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದತ್ತೆನು; ಹವಿರ್ದಾನ ಮಾಡುವ ಮર્ત್ಯನಿಗೆ ವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ದತ್ತೆನು. ವಾವಶಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಅಪಃಗಳನ್ನು ನಾನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸಿದೆನು; ನನ್ನ ಕೇತು—ಚೇತನದ ದೀಪ—ಅನುಸರಿಸಿ ದೇವರುಗಳು ಬಂದರು.
Mantra 3
अहं पुरो मन्दसानो व्यैरं नव साकं नवतीः शम्बरस्य । शततमं वेश्यं सर्वताता दिवोदासमतिथिग्वं यदावम् ॥
ಅಹಂ ಮದಮಾನನಾಗಿ ಶಂಬರನ ದೃಢ ಪುರಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿದೆನು—ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು. ಸರ್ವತಾತಾ (ಸರ್ವತ್ರ ಜಯಶೀಲ)ನಾಗಿ, ಶತತಮ ವೇಶ್ಯಂ (ನೂರನೆಯ ನಿವಾಸ)ದಂತೆ, ದಿವೋದಾಸ ಅತಿಥಿಗ್ವನಿಗೆ ನಾನು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆನು.
Mantra 4
प्र सु ष विभ्यो मरुतो विरस्तु प्र श्येनः श्येनेभ्य आशुपत्वा । अचक्रया यत्स्वधया सुपर्णो हव्यं भरन्मनवे देवजुष्टम् ॥
ಪ್ರ ಸು—ವಿಭ್ಯಃ (ನಿಮ್ಮಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು)—ಮರುತೋ, ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿರಲಿ; ಪ್ರ ಶ್ಯೇನಃ ಶ್ಯೇನೇಭ್ಯಃ—ಗಿಡುಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡುಗ—ಆಶುಪತ್ವಾ, ವೇಗಪಕ್ಷಿ. ಯತ್ ಅಚಕ್ರಯಾ ಸ್ವಧಯಾ ಸುಪರ್ಣಃ ಮನವೇ ದೇವಜುಷ್ಟಂ ಹವ್ಯಂ ಭರತ್—ಅಂದು ಚಕ್ರವಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಸುಪರ್ಣನು ಮನುವಿಗೆ ದೇವಪ್ರಿಯ ಹವಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದನು.
Mantra 5
भरद्यदि विरतो वेविजानः पथोरुणा मनोजवा असर्जि । तूयं ययौ मधुना सोम्येनोत श्रवो विविदे श्येनो अत्र ॥
ಅವನು ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹೊರತಂದಾಗ, ವೇಗದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತ, ಮನೋಜವದಿಂದ ವಿಶಾಲ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ದೌಡಾಯಿಸಿ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಮಧುರ ಸೊಮರಸವನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋದನು; ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಯೇನ (ಗಿಡುಗ)ನು ಆ ವಿಜಯಕರ ತರುವಿಕೆಯಿಂದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದನು.
Mantra 6
ऋजीपी श्येनो ददमानो अंशुं परावतः शकुनो मन्द्रं मदम् । सोमं भरद्दादृहाणो देवावान्दिवो अमुष्मादुत्तरादादाय ॥
ಋಜೀಪೀ—ನೇರ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಶ್ಯೇನನು, ಅಂಶು (ಪಿಸಿದ ಸೊಮ-ಅಂಕುರ)ವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತ, ಪರಾವತ್ (ದೂರದ ಪಾರ)ದಿಂದ ಮಂದ್ರ ಮದ—ಆನಂದವನ್ನು—ತಂದನು. ದೇವಾವಾನ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಆಕಾಶದ ಆ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸೊಮವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಂದನು ಮತ್ತು ಅತಿ ಮೇಲಿನ ಎತ್ತರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡನು.
Mantra 7
आदाय श्येनो अभरत्सोमं सहस्रं सवाँ अयुतं च साकम् । अत्रा पुरंधिरजहादरातीर्मदे सोमस्य मूरा अमूरः ॥
ಕಸಿದುಕೊಂಡು ಶ್ಯೇನನು ಸೊಮವನ್ನು ತಂದನು—ಸಹಸ್ರ ಸವಗಳು (ಪಿಸುಕುಗಳು), ಮತ್ತು ಅಯುತ—ಹತ್ತು ಸಾವಿರ—ಒಟ್ಟಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿ ಪುರಂಧಿ (ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಕ್ತಿ) ಅರಾತೀ—ವೈರದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿದಳು; ಸೊಮದ ಮದದಲ್ಲಿ ಮೂಢ ಗೊಂದಲಗಳು ಅಮೂಢವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
The hymn uses an “aham” voice to show inspired identity: the seer speaks as if his awakened consciousness participates in divine powers and legendary roles, a hallmark of Vāmadeva’s visionary style.
The Śyena is the swift, superhuman bird-power that seizes and brings Soma to Manu. In ritual and symbolism, it represents the victorious acquisition of divine inspiration/ecstasy for the sacrifice.
It teaches that through right offering and inspired speech, one can gain Soma-like clarity and strength, drive away hostile forces, and move from confusion to a steadier, luminous state of mind.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.