
Sukta 10.96
Not specified in provided text; hymn RV 10.96 is an Indra-stuti (late maṇḍala).
Indra (with Harī, his twin steeds as powers of dynamism).
Jagatī or Triṣṭubh (needs metrical verification per pada count; late hymns often vary).
ಋಗ್ವೇದ 10.96 ಉತ್ತರ ಮಾಣ್ಡಲದ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ; ಇಲ್ಲಿ ‘ಹರಿವತ್’—ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಜೋಡಿ ಹರಿಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಇಂದ್ರನನ್ನು—ಪ್ರೇರಿತ ವಾಕ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸ್ತುತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಮಧುರವಾದ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಲೆಂದು ಕೋರುತ್ತದೆ. ಸ್ತುತಿ ಪುನಃಪುನಃ ಇಂದ್ರನ ಎರಡು ಹರಿಗಳನ್ನು (ಜೋಡಿ ಅಶ್ವಗಳು/ಚೈತನ್ಯದ ಶಕ್ತಿಗಳು) ವೇಗವಂತ, ವಿಜಯಶೀಲ ಚಲನಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಅದು ಆಶಯವನ್ನು ಸಫಲಗೊಳಿಸಿ, ಸಾಧಕನನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಆನಂದ, ಬಲ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಪೀಡನಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಇಂದಿನ ಸೋಮಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಇಂದ್ರನದೇ ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲೆಂದು ನೇರ ಯಜ್ಞಾಹ್ವಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्र ते महे विदथे शंसिषं हरी प्र ते वन्वे वनुषो हर्यतं मदम् । घृतं न यो हरिभिश्चारु सेचत आ त्वा विशन्तु हरिवर्पसं गिरः ॥
ಹೇ ಮಹಾನ್! ವಿದಥ (ಸಭೆ)ಯಲ್ಲಿ ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ಹರೀ (ನಿನ್ನ ತಾಮ್ರ-ಸುವರ್ಣ ಅಶ್ವಗಳೇ), ಯತ್ನಶೀಲ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಆನಂದ-ಮದವನ್ನು ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಗಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇಗೆ ಹರಿಗಳ (ನಿನ್ನ ಹರಿತ ಶಕ್ತಿಗಳ/ಅಶ್ವಗಳ) ಮೂಲಕ ಘೃತದಂತೆ ಮಧುರ, ಮನೋಹರ ಧಾರೆ ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಗಿರಃ (ವಾಣಿ-ಸ್ತುತಿಗಳು) ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ—ಹೇ ಹರಿವರ್ಪಸ (ಸುವರ್ಣ-ಪ್ರಭಾಮಯ ರೂಪವಂತ)!
Mantra 2
हरिं हि योनिमभि ये समस्वरन्हिन्वन्तो हरी दिव्यं यथा सदः । आ यं पृणन्ति हरिभिर्न धेनव इन्द्राय शूषं हरिवन्तमर्चत ॥
ಹರಿಯ ಯೋನಿ (ತಾಮ್ರ-ಸುವರ್ಣ ಮೂಲ) ಕಡೆಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ವರಿಸುವವರು, ದಿವ್ಯ ಸದಃ (ಆಸನ/ಧಾಮ) ಕಡೆಗೆ ಹೋದಂತೆ, ಆ ಎರಡು ಹರಿಗಳನ್ನು (ಅಶ್ವದ್ವಯವನ್ನು) ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಅವರು ಹರಿಗಳಿಂದ, ಧೇನುಗಳು ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಂಬುವಂತೆ, ತುಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ—ಹೇ ಹರಿವಂತ (ಹರಿಗಳಿರುವವನೇ)—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಬಲದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಆ ಉಗ್ರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡಿರಿ.
Mantra 3
सो अस्य वज्रो हरितो य आयसो हरिर्निकामो हरिरा गभस्त्योः । द्युम्नी सुशिप्रो हरिमन्युसायक इन्द्रे नि रूपा हरिता मिमिक्षिरे ॥
ಅವನ ವಜ್ರವು ಹರಿತ-ಸುವರ್ಣ, ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ರೂಪಿತ; ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲೂ ಹರಿತ, ಕೈಗಳ ಹಿಡಿತದಲ್ಲೂ ಹರಿತ. ದ್ಯುಮ್ನಿ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಮಹಿಮೆ)ಯಲ್ಲಿ ಸುಶಿಪ್ರ (ಸುಂದರ ತುಟಿಯವನು) ಹರಿಮನ್ಯು (ಹರಿತ ಉನ್ಮಾದ)ದ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಹರಿತ ರೂಪಗಳು ಮಿಶ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.
Mantra 4
दिवि न केतुरधि धायि हर्यतो विव्यचद्वज्रो हरितो न रंह्या । तुददहिं हरिशिप्रो य आयसः सहस्रशोका अभवद्धरिम्भरः ॥
ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟನೀಯವಾದ ಪ್ರಕಾಶ-ಧ್ವಜವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ; ಹರಿತ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ವಜ್ರವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಹರಿತದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಂದರ-ಒಠ್ಠಗಳವನು (ಇಂದ್ರ) ಆಯಸ (ಲೋಹೀಯ) ಬಲದಿಂದ ಅಹಿ—ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಸರ್ಪವನ್ನು ತಿವಿದು ಭೇದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹರಿಮ್ಭರ—ಸುವರ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಧಾರಕ—ಸಾವಿರ ಶೋಕ (ಜ್ವಾಲೆ/ಕಿರಣ)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
त्वंत्वमहर्यथा उपस्तुतः पूर्वेभिरिन्द्र हरिकेश यज्वभिः । त्वं हर्यसि तव विश्वमुक्थ्यमसामि राधो हरिजात हर्यतम् ॥
ಹರಿಕೇಶ ಇಂದ್ರನೇ! ಪೂರ್ವ ಯಜ್ವರುಗಳಿಂದ ಉಪಸ್ತುತ (ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ)ನಾಗುವಾಗ ನೀನು ನೀನೇ ಸದಾ ಇಷ್ಟನೀಯನು. ನೀನು ಹರ್ಯಸಿ—ಆನಂದಿಸುತ್ತೀ; ಉಕ್ಥ್ಯ (ಸ್ತುತಿಸಾಧ್ಯ)ವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನದೇ. ಹರಿಜಾತನೇ! ನಿನ್ನ ರಾಧಸ್ (ಅಕ್ಷಯ ದಾನ/ಸಮೃದ್ಧಿ) ಅಸಮ (ಅನುಪಮ)ವಾಗಿದೆ—ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟನೀಯ.
Mantra 6
ता वज्रिणं मन्दिनं स्तोम्यं मद इन्द्रं रथे वहतो हर्यता हरी । पुरूण्यस्मै सवनानि हर्यत इन्द्राय सोमा हरयो दधन्विरे ॥
ಆ ಎರಡು ಹರ್ಯತ (ಇಷ್ಟನೀಯ) ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಅಶ್ವಶಕ್ತಿಗಳು) ರಥದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಿಣ—ವಜ್ರಧಾರಿ, ಮಂದಿನ—ಆನಂದದಾತ, ಸ್ತೋಮ್ಯ—ಸ್ತುತಿಯೋಗ್ಯ, ಮದದಲ್ಲಿ (ಉಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ) ಇರುವ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವನಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಸವನ (ಸೋಮ-ಪೀಡನ/ಪ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್)ಗಳು ಹರ್ಯತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ; ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಹರಯಃ—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸೋಮಪಾನ—ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.
Mantra 7
अरं कामाय हरयो दधन्विरे स्थिराय हिन्वन्हरयो हरी तुरा । अर्वद्भिर्यो हरिभिर्जोषमीयते सो अस्य कामं हरिवन्तमानशे ॥
ಆತ್ಮನ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಹರಿಗಳು (ಇಂದ್ರನ ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಅಶ್ವ-ಶಕ್ತಿಗಳು) ತಾವೇ ಜೂತೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಸ್ಥಿರ ಆಧಾರದ ಕಡೆಗೆ ಹುರಿದುಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಆ ಎರಡು ತ್ವರಿತ ಹರಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಅರ್ವದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷಭರಿತ ಸಮ್ಮತಿಯ ಸಂಗತಿಗೆ ಸೇರುವವನು—ಹರಿವಂತನಾದ ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಷ್ಟಕಾಮ/ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 8
हरिश्मशारुर्हरिकेश आयसस्तुरस्पेये यो हरिपा अवर्धत । अर्वद्भिर्यो हरिभिर्वाजिनीवसुरति विश्वा दुरिता पारिषद्धरी ॥
ತಾಮ್ರವರ್ಣ ದಾಡಿಯವನು, ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಕೇಶವನು, ಲೋಹದಂತೆ ದೃಢ, ತ್ವರಿತ ಪಾನಕর্তಾ—ಆ ಹರಿಪಾ (ಹರಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ) ಬಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅರ್ವದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಹರಿಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಾಜಿನೀವಸು (ಬಲ-ಸಂಪತ್ತಿನ ಧನಿಕ) ಆಗಿ, ಎಲ್ಲ ದುರಿತಗಳನ್ನು ದಾಟಿಸುವವನು—ಆ ಎರಡು ಹರಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪಾರಮಾಡಲಿ.
Mantra 9
स्रुवेव यस्य हरिणी विपेततुः शिप्रे वाजाय हरिणी दविध्वतः । प्र यत्कृते चमसे मर्मृजद्धरी पीत्वा मदस्य हर्यतस्यान्धसः ॥
ಎರಡು ಸ್ರುವಗಳಂತೆ ಅವನ ಎರಡು ಹರಿಣಿಗಳು ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಚಲಿಸುತ್ತವೆ; ಶಿಪ್ರಗಳಲ್ಲಿ (ಗಲ್ಲ/ಜೂತದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ) ವಾಜ (ಬಲ-ಪೌರುಷ)ಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಎರಡು ಹರಿಣಿಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಚಮಸ (ಪಾತ್ರೆ)ಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹರಿಗಳು ಅದನ್ನು ಮರ್ಮೃಜ—ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಹರ್ಷಕರ ಸೋಮರಸದ ಮದವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಮದದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತವೆ.
Mantra 10
उत स्म सद्म हर्यतस्य पस्त्योरत्यो न वाजं हरिवाँ अचिक्रदत् । मही चिद्धि धिषणाहर्यदोजसा बृहद्वयो दधिषे हर्यतश्चिदा ॥
ನಿಜಕ್ಕೂ, ಹರ್ಯತ (ಆನಂದಮಯ)ನ ಸದ್ಮದಲ್ಲೂ ಪಸ್ತ್ಯದಲ್ಲೂ ಹರಿವಾನ್ ಇಂದ್ರನು ಬಹುಪೋಷಕ ವಾಜಕ್ಕಾಗಿ, ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಓಡುವ ಅಶ್ವದಂತೆ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಇಷ್ಟಕರ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹಾ ಧಿಷಣೆಯೂ ಚೇತನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ನೀನು ವಿಶಾಲವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ವಯಃ/ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀ—ಹೌದು, ಹರ್ಯತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ.
Mantra 11
आ रोदसी हर्यमाणो महित्वा नव्यंनव्यं हर्यसि मन्म नु प्रियम् । प्र पस्त्यमसुर हर्यतं गोराविष्कृधि हरये सूर्याय ॥
ಮಹತ್ವದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತ ನೀನು ಎರಡು ರೋದಸೀ (ದ್ವಿಲೋಕ)ಗಳವರೆಗೆ ಏರುತ್ತೀ; ನವೀನ-ನವೀನವಾಗಿ ಪ್ರಿಯ ಮನನವನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತೀ. ಹೇ ಅಸುರ (ಬಲದ ಅಧಿಪತಿ), ಹರ್ಯತ ಪಸ್ತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸು; ಹರಿಗಾಗಿ, ಸೂರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಗೋವು—ಜ್ಞಾನಕಿರಣ—ವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸು.
Mantra 12
आ त्वा हर्यन्तं प्रयुजो जनानां रथे वहन्तु हरिशिप्रमिन्द्र । पिबा यथा प्रतिभृतस्य मध्वो हर्यन्यज्ञं सधमादे दशोणिम् ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗುವಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುವ ನಿನ್ನನ್ನು, ಜನರ ಪ್ರಯುಜ (ಯುಕ್ತ ಶಕ್ತಿಗಳು) ರಥದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತರುವುದು; ಹೇ ಹರಿಶಿಪ್ರ ಇಂದ್ರ. ಅರ್ಪಿತ ಮಧುವಿನ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕುಡಿಯುವರೋ ಹಾಗೆ ಕುಡಿ; ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಧಮಾದದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ದಶೋಣಿ, ದಶವಿಧ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ವಿಧಿ.
Mantra 13
अपाः पूर्वेषां हरिवः सुतानामथो इदं सवनं केवलं ते । ममद्धि सोमं मधुमन्तमिन्द्र सत्रा वृषञ्जठर आ वृषस्व ॥
ಹರಿವಃ, ಹಿಂದಿನ ಸುತಗಳ ಪಾನವನ್ನು ಬಿಡು; ಈಗ ಈ ಸವನವು ನಿನಗೆ ಮಾತ್ರವೇ. ಇಂದ್ರನೇ, ಮಧುಮಯ ಸೋಮವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿ ಕುಡಿಯು; ಹೋ ವೃಷಭ, ಸದಾ ನಿನ್ನ ಜಠರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸುರಿದುಕೋ—ಆನಂದಬಲದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೋ.
It is a hymn of praise to Indra that calls him to the Soma rite, highlights his twin Harīs (tawny steeds/powers), and asks for strength, victory, and fulfillment of aspiration.
The Harīs are Indra’s two tawny steeds, often understood both literally (his chariot-horses) and symbolically as swift, luminous powers of dynamism that carry the seeker toward the goal.
In Vedic ritual, Soma is the energizing offering that delights and empowers Indra; urging him to drink deeply signifies intensifying his force so that he can remove obstacles and grant the requested boons.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.