Sukta 183
Sukta 10.183
A generative tapas-born power (often read in context with fertility/progeny rites; addressed as a presence to be born)
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ, ಉತ್ತರ-ಋಗ್ವೇದೀಯ ಸ್ತೋತ್ರವು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು “ಜನಿಸು” ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸಂತಾನವನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಷ್ಟವಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು—ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಋಷಿ ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಚೇತನಸ್ವರೂಪವಾಗಿ, ಋತುಚಕ್ರದಂತೆ ಶ್ರಮಿಸುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿ ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡೆನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಲೋಕಗಳಾದ್ಯಂತ ಜನನವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಂತರ್ನಿವಾಸಿನಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಪ್ರಕಾಶನೆಗೆ ಇದು ತಲುಪುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
अपश्यं त्वा मनसा चेकितानं तपसो जातं तपसो विभूतम् । इह प्रजामिह रयिं रराणः प्र जायस्व प्रजया पुत्रकाम ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡೆನು—ಚೇತನನೂ ವಿವೇಕಿಯೂ ಆಗಿ—ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತನಾದವನು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸಿ, ಹೇ ಪುತ್ರಕಾಮ (ಪುತ್ರದ ಆಸೆ), ಪ್ರಜೆಯಿಂದ ಪ್ರಸವಿಸು—ಜನಿಸು, ಜನಿಸಿಸು.
Mantra 2
अपश्यं त्वा मनसा दीध्यानां स्वायां तनू ऋत्व्ये नाधमानाम् । उप मामुच्चा युवतिर्बभूयाः प्र जायस्व प्रजया पुत्रकामे ॥
ಮನಸ್ಸಿನ ದೀಪ್ತ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡೆನು—ನಿನ್ನದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಋತುವಿನ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವವೇದನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವಳಾಗಿ. ನನ್ನ ಮೇಲೇಳು; ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಯುವತಿಯಾಗಿ ಬಾ; ಪ್ರಜೆಯಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಜನಿಸು—ಪುತ್ರಕಾಮೆಯೇ, ಪುತ್ರಾರ್ಥಿನಿಯೇ—ನವಜನ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸು.
Mantra 3
अहं गर्भमदधामोषधीष्वहं विश्वेषु भुवनेष्वन्तः । अहं प्रजा अजनयं पृथिव्यामहं जनिभ्यो अपरीषु पुत्रान् ॥
ನಾನು ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಎಲ್ಲ ಭುವನಗಳೊಳಗೂ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ಇರುವೆನು. ನಾನು ಪೃಥಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಜನ್ಮಗಳಿಗೆ ದೂರದ ದೂರವರೆಗೂ ಪುತ್ರರನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
Frequently Asked Questions
It primarily prays for successful progeny (prajā), especially the blessing of a son in a putrakāma context, along with prosperity (rayi) and life-continuity.
Rather than a single named god like Indra or Agni, the hymn addresses a tapas-born generative Power—an immanent creative presence that brings conception and birth and is described as present within all worlds.
It portrays fertility as a cosmic, life-pervading process: the creative Power ‘places the embryo in the plants,’ linking healing, vitality, and reproduction as one continuous force in nature.
Ask anything about Sukta 183 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
