
Sukta 1.84
Gotama Rāhūgaṇa (traditionally for RV 1.84)
Indra
Gāyatrī (probable for RV 1.84.1; verse-level verification recommended)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮಪೀಡನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು; ‘ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ’ ದೇವನಾದ ಅವನನ್ನು ಯಾಗಕ್ಕೆ ಬರಮಾಡಿ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬುವಂತೆ ಅವನು ಜಯಶಕ್ತಿಯಾದ ಇಂದ್ರಿಯದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಆಗಮಿಸಲೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ವಜ್ರಧಾರಿಯಾದ ಇಂದ್ರನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಗಳಿ, ಪಾನೀಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮರುತರು/ಗೋ-ಸೋಮಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ; ಜನರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ ಅಳತೆಮಾಡಿ ನೀಡುವ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
असावि सोम इन्द्र ते शविष्ठ धृष्णवा गहि । आ त्वा पृणक्त्विन्द्रियं रजः सूर्यो न रश्मिभिः ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಅತಿಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೇ! ನಿನಗಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಧೃಷ್ಣು ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬಾ. ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ರಜಃ (ಅಂತರಿಕ್ಷ-ವಿಸ್ತಾರ) ತುಂಬುವಂತೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಲೋಕವು ನಿನ್ನನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯ (ಇಂದ್ರ-ಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿ.
Mantra 2
इन्द्रमिद्धरी वहतोऽप्रतिधृष्टशवसम् । ऋषीणां च स्तुतीरुप यज्ञं च मानुषाणाम् ॥
ಇಂದ್ರನನ್ನೇ ಎರಡು ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಅಶ್ವಗಳು) ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ—ಅಪ್ರತಿಧೃಷ್ಟ ಶವಸ (ಅಜೇಯ ಬಲ) ಹೊಂದಿದವನನ್ನು—ಋಷಿಗಳ ಸ್ತುತಿಗಳ ಕಡೆಗೂ ಮಾನವರ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೂ.
Mantra 3
आ तिष्ठ वृत्रहन्रथं युक्ता ते ब्रह्मणा हरी । अर्वाचीनं सु ते मनो ग्रावा कृणोतु वग्नुना ॥
ಹೇ ವೃತ್ರಹನ್ (ಅಡ್ಡಿ-ನಾಶಕ), ನೀನು ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರು; ಬ್ರಹ್ಮ (ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ)ದಿಂದ ನಿನ್ನ ಎರಡು ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಅಶ್ವಗಳು) ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ವೇಗದ ಪ್ರೇರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾವಾ (ಸೋಮಪೇಷಣ-ಕಲ್ಲು) ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲಿ.
Mantra 4
इममिन्द्र सुतं पिब ज्येष्ठममर्त्यं मदम् । शुक्रस्य त्वाभ्यक्षरन्धारा ऋतस्य सादने ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಈ ಸುತ (ಪೀಡಿತ) ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿ—ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ಅಮರ್ತ್ಯ ಮದ (ದಿವ್ಯ ಉಲ್ಲಾಸ). ಋತದ ಸಾದನದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ) ಧಾರೆಗಳು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
Mantra 5
इन्द्राय नूनमर्चतोक्थानि च ब्रवीतन । सुता अमत्सुरिन्दवो ज्येष्ठं नमस्यता सहः ॥
ಈಗ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹಾಡಿರಿ ಮತ್ತು ಉಕ್ಥ (ವಿಧಿವತ್ ಸ್ತುತಿ)ಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿರಿ. ಸುತ ಇಂದು (ಸೋಮಬಿಂದುಗಳು) ಹರ್ಷಗೊಂಡಿವೆ; ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹಃ (ಪರಮ ಶಕ್ತಿ)ಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿರಿ.
Mantra 6
नकिष्ट्वद्रथीतरो हरी यदिन्द्र यच्छसे । नकिष्ट्वानु मज्मना नकिः स्वश्व आनशे ॥
ಓ ಇಂದ್ರನೇ! ನೀನು ದಾನ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವಾಗ, ನಿನ್ನ ಎರಡು ಹರಿಗಳು (ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಅಶ್ವಗಳು) ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಸಾರಥಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾರರು; ತನ್ನದೇ ಅಶ್ವಗಳಿಂದಲೂ ಯಾರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ತಲುಪಲಾರರು.
Mantra 7
य एक इद्विदयते वसु मर्ताय दाशुषे । ईशानो अप्रतिष्कुत इन्द्रो अङ्ग ॥
ಯಾರು ಒಬ್ಬನೇ ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣ ಮಾಡುವ ಮರಣಶೀಲನಿಗೆ ಸತ್ಯವಾದ ವಸು (ಸಂಪತ್ತು) ಹಂಚಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೋ—ಅಪ್ರತಿಷ್ಕುತ, ಅಧಿಪತಿ, ಸ್ವಾಮಿ—ಅವನೇ ಇಂದ್ರನು; ಹೌದು, ಆ ಇಂದ್ರನೇ.
Mantra 8
कदा मर्तमराधसं पदा क्षुम्पमिव स्फुरत् । कदा नः शुश्रवद्गिर इन्द्रो अङ्ग ॥
ಯಾವಾಗ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ಯೋಗ್ಯ ಅರ್ಪಣವಿಲ್ಲದ ಮರಣಶೀಲನನ್ನು—ಒಣಗಿದ ಬುಡದಂತೆ—ಕಂಪಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸುವನು? ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ, ಹೌದು ಇಂದ್ರನೇ, ಅವನು ನಮ್ಮ ಕೂಗು ಮತ್ತು ವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳುವನು?
Mantra 9
यश्चिद्धि त्वा बहुभ्य आ सुतावाँ आविवासति । उग्रं तत्पत्यते शव इन्द्रो अङ्ग ॥
ಯಾರು ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ, ಅನೇಕರ ಮಧ್ಯೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಆ ಉಗ್ರ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ—ಹೌದು, ಅದೇ ಇಂದ್ರನು.
Mantra 10
स्वादोरित्था विषूवतो मध्वः पिबन्ति गौर्यः । या इन्द्रेण सयावरीर्वृष्णा मदन्ति शोभसे वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥
ಹೀಗೆ ಮಧುರ ಮಧುವಿನ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಗೌರ್ಯಃ ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ, ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ; ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಹಯಾತ್ರಿಗಳಾಗಿ, ವೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಶೋಭೆಗೆ ಮದಿಸುವವರು—ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು, ಅವನ ಸ್ವರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 11
ता अस्य पृशनायुवः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । प्रिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रं हिन्वन्ति सायकं वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥
ಇವು ಅವನ ಚಿತ್ತರೆಯ ಯುವ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸೋಮವನ್ನು ಕಲಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ಧೇನುಗಳು ವಜ್ರವನ್ನು—ಆ ಸಾಯಕವನ್ನು—ಮುಂದೆ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳವು, ಅವನ ಸ್ವರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 12
ता अस्य नमसा सहः सपर्यन्ति प्रचेतसः । व्रतान्यस्य सश्चिरे पुरूणि पूर्वचित्तये वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥
ಅವರು ಪ್ರಚೇತಸರಾದವರು, ನಮಸ್ಕಾರವೂ ಬಲವೂ ಸಹಿತ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಅನೇಕ ವ್ರತಗಳನ್ನು—ಕರ್ಮನಿಯಮಗಳನ್ನು—ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಪುರಾತನ ಚೇತನಾರ್ಥವಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದವರು, ಅವನ ಸ್ವರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ.
Mantra 13
इन्द्रो दधीचो अस्थभिर्वृत्राण्यप्रतिष्कुतः । जघान नवतीर्नव ॥
ಇಂದ್ರನು ಅಪ್ರತಿಷ್ಕುತನಾಗಿ, ದಧೀಚಿಯ ಅಸ್ಥಿಗಳಿಂದ ವೃತ್ರಗಳನ್ನು—ಅವರೋಧದ ಆವರಣಗಳನ್ನು—ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಒಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು (ನವತೀರ್ ನವ) ವೃತ್ರಗಳನ್ನು ಅವನು ಜಘಾನ ಮಾಡಿದನು.
Mantra 14
इच्छन्नश्वस्य यच्छिरः पर्वतेष्वपश्रितम् । तद्विदच्छर्यणावति ॥
ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅಶ್ವದ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಶರ್ಯಾಣಾವತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು—ವೇಗಗತಿಯ ಕಳೆದುಹೋದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದನು.
Mantra 15
अत्राह गोरमन्वत नाम त्वष्टुरपीच्यम् । इत्था चन्द्रमसो गृहे ॥
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಗೋವಿನ—ತ್ವಷ್ಟೃನ—ಗುಪ್ತ ನಾಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು; ಹೀಗೆ ಚಂದ್ರನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ.
Mantra 16
को अद्य युङ्क्ते धुरि गा ऋतस्य शिमीवतो भामिनो दुर्हृणायून् । आसन्निषून्हृत्स्वसो मयोभून्य एषां भृत्यामृणधत्स जीवात् ॥
ಇಂದು ಯಾರು ಋತದ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಧುರಿಯ ಮೇಲೆ ಜೂಗಿಸುತ್ತಾನೆ—ವೇಗಶಾಲಿ, ಜ್ವಲಂತ, ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟವಾದವರು? ಬಾಣಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಆಸೀನರಾದ, ಹೃದಯದಿಂದ ಉಸಿರಾಡುವ, ಆನಂದಕರರಾದ ಅವರು; ಯಾರು ಅವರನ್ನು ಸೇವೆಗೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವನೋ, ಅವನು ಜೀವಿಸಲಿ.
Mantra 17
क ईषते तुज्यते को बिभाय को मंसते सन्तमिन्द्रं को अन्ति । कस्तोकाय क इभायोत रायेऽधि ब्रवत्तन्वे को जनाय ॥
ಯಾರು ಮುನ್ನೆಗ್ಗುತ್ತಾನೆ, ಯಾರು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಯಾರು ಭಯಪಡುತ್ತಾನೆ? ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸತ್ಯ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಯಾರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬಲ್ಲನು? ಯಾರು ಅವನನ್ನು ಬಾಲ-ಆತ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಯಾರು ಬಲಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಯಾರು ರಾಯ—ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ—ಗಾಗಿ? ಯಾರು ದೇಹಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಾರು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಜನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾನೆ?
Mantra 18
को अग्निमीट्टे हविषा घृतेन स्रुचा यजाता ऋतुभिर्ध्रुवेभिः । कस्मै देवा आ वहानाशु होम को मंसते वीतिहोत्रः सुदेवः ॥
ಹವಿಷ್ಯದಿಂದಲೂ ಘೃತದಿಂದಲೂ, ಸ್ರುಚಿಯಿಂದ, ಧ್ರುವ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಋತುಭಿಃ—ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ—ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಾರು ಸ್ತುತಿಸಿ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಯಾರಿಗಾಗಿ ದೇವರುಗಳು ಹೋಮದ ಕಡೆಗೆ ರಥ ಹಾಯಿಸಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ? ಯಾರು ಸುಧೇವ, ವೀತಿಹೋತ್ರ—ಸತ್ಯ ಸ್ವಾಗತ-ವಿಧಿ—ಯನ್ನು, ಋತದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ದಾರಿತೋರುವುದನ್ನು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ?
Mantra 19
त्वमङ्ग प्र शंसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यम् । न त्वदन्यो मघवन्नस्ति मर्डितेन्द्र ब्रवीमि ते वचः ॥
ನೀನೇ, ಹೇ ದೇವ, ಅತಿಶವಿಷ್ಠ, ಮર્ત್ಯನನ್ನು ಪ್ರ ಶಂಸಿಸಿ—ಉನ್ನತಗೊಳಿಸುತ್ತೀ. ನಿನ್ನ ಹೊರತು, ಹೇ ಮಘವನ್ ಇಂದ್ರ, ಮರ್ಡಿತಾ—ರಕ್ಷಕನೂ ಚಿಕಿತ್ಸಕನೂ—ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ನಾನು ಈ ವಚನವನ್ನು, ಈ ದೃಢವಾಣಿಯನ್ನು, ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Mantra 20
मा ते राधांसि मा त ऊतयो वसोऽस्मान्कदा चना दभन् । विश्वा च न उपमिमीहि मानुष वसूनि चर्षणिभ्य आ ॥
ಹೇ ವಸೋ, ನಿನ್ನ ರಾಧಾಂಸಿ—ದಾನಗಳು—ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಊತಯಃ—ಸಹಾಯಗಳು—ನಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮೋಸಗೊಳಿಸದಿರಲಿ, ಎಂದಿಗೂ ವಿಫಲವಾಗದಿರಲಿ. ಮತ್ತು ಹೇ ಮಾನುಷ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವ ವಸೂನಿ—ಧನ-ತೇಜಸ್ಸು—ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳೆಯಿಸಿ ಕೊಡು; ಚರ್ಷಣಿಭ್ಯಃ—ಜನಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ—ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡು.
It calls Indra to the Soma offering, praises his mighty vajra power, and asks him to protect the worshippers and grant complete prosperity to the people.
In Vedic ritual, Soma is the enlivening offering for Indra; the hymn treats Soma as what strengthens Indra’s heroic energy so he can overcome obstacles and bless the community.
It means self-sovereignty or independent lordship—Indra’s unconquered mastery, which the hymn presents as the source of victory, order, and generous gifts to humans.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.