Opening the text

Sukta 1.165
Agastya Mānavā (traditional for RV 1.165, Indra–Marut dialogue)
Maruts (addressed; within an Indra–Marut dialogic frame)
Tr̥ṣṭubh (probable; metrical verification recommended)
ಋಗ್ವೇದ 1.165 ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಇಂದ್ರ–ಮರುತ್ ಸಂವಾದವಾಗಿದ್ದು ಸ್ತುತಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ: ಕವಿ ಮರುತರ ಏಕೀಕೃತ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರನು ವೃತ್ರನ ಮೇಲೆ ತಾನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ ಜಯವನ್ನೂ ಮಾನವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಉಪಕಾರಗಳನ್ನೂ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸೂಕ್ತವು ದೈವಿಕ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು—ಬಿರುಗಾಳಿ ದೇವತೆಗಳೂ ವಜ್ರಧಾರಿಯೂ ಹೇಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು—ಸಂಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರುತರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯ “ಗಣ”ದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ವೀರ್ಯ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
कया शुभा सवयसः सनीळाः समान्या मरुतः सं मिमिक्षुः । कया मती कुत एतास एतेऽर्चन्ति शुष्मं वृषणो वसूया ॥
ಯಾವ ಶುಭ ಸಮರಸತೆಯಿಂದ—ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿ, ಒಂದೇ ನಿವಾಸದವರಾಗಿ—ಮರುತರು ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತರು? ಯಾವ ಪ್ರೇರಿತ ಮತಿಯಿಂದ, ಎಲ್ಲಿಂದ ಇವರು ಬಂದರು, ತಮ್ಮ ಶೂಷ್ಮ (ವೀರ್ಯಬಲ)ವನ್ನು ಗಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ವೃಷಣರು, ವೀರ್ಯವಂತರು—ಸತ್ಯವಾದ ವಸು (ಧನ)ವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ?
Mantra 2
कस्य ब्रह्माणि जुजुषुर्युवानः को अध्वरे मरुत आ ववर्त । श्येनाँ इव ध्रजतो अन्तरिक्षे केन महा मनसा रीरमाम ॥
ಯಾರ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಗಳನ್ನು (ಪವಿತ್ರ ಸ್ತುತಿ-ವಚನಗಳನ್ನು) ಯುವಕರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ? ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ ಮರುತರನ್ನು ಯಾರು ತಿರುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ? ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುವ ಶ್ಯೇನಗಳಂತೆ—ಯಾವ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾವು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸೋಣ?
Mantra 3
कुतस्त्वमिन्द्र माहिनः सन्नेको यासि सत्पते किं त इत्था । सं पृच्छसे समराणः शुभानैर्वोचेस्तन्नो हरिवो यत्ते अस्मे ॥
ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತೀಯೆ, ಹೇ ಇಂದ್ರ ಮಹಿಮಾವಂತ, ಹೇ ಸತ್ಪತೇ, ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಹೋಗುವುದೇಕೆ? ನಿನಗೆ ಏಕೆ ಹೀಗೆ? ನೀನು ನಿನ್ನ ಶುಭಜನರೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಹೇ ಹರಿವೋ, ನಮ್ಮ ಕುರಿತು ನಿನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪವೇನು—ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು.
Mantra 4
ब्रह्माणि मे मतयः शं सुतासः शुष्म इयर्ति प्रभृतो मे अद्रिः । आ शासते प्रति हर्यन्त्युक्थेमा हरी वहतस्ता नो अच्छ ॥
ನನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಗಳು—ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿ-ವಚನಗಳು, ನನ್ನ ಮತಿಗಳು—ಶುಭಕ್ಕಾಗಿ ಇವೆ; ಸುತಾಸಃ—ಪೀಡಿತ ಸೋಮ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ನನ್ನ ಶುಷ್ಮ—ವೀರ್ಯ ಉಕ್ಕುತ್ತದೆ; ನನ್ನ ಅದ್ರಿ—ಸೋಮಪೇಷಣ-ಶಿಲೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉಕ್ತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ/ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹರಿ—ಆ ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಎರಡು ಅಶ್ವಗಳು, ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಹೊತ್ತು ತಂದುಕೊಡಲಿ.
Mantra 5
अतो वयमन्तमेभिर्युजानाः स्वक्षत्रेभिस्तन्वः शुम्भमानाः । महोभिरेताँ उप युज्महे न्विन्द्र स्वधामनु हि नो बभूथ ॥
ಆದುದರಿಂದ ನಾವು—ಈ ಸಮೀಪದ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಜಿತರಾಗಿ, ಅವರ ಸ್ವಕ್ಷತ್ರ—ಸ್ವಾಧೀನ ಅಧಿಪತ್ಯ-ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ತನುವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು—ಅವರ ಮಹಿಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈಗ ಅವರೊಡನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಧಾ—ಸ್ವಭಾವ-ನಿಯಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅಂಥವನಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀ.
Mantra 6
क्व स्या वो मरुतः स्वधासीद्यन्मामेकं समधत्ताहिहत्ये । अहं ह्युग्रस्तविषस्तुविष्मान्विश्वस्य शत्रोरनमं वधस्नैः ॥
ಎಲ್ಲಿ ಇತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಧಾ—ಸ್ವ-ನಿಯಮ, ಹೇ ಮರುತಗಳೇ, ನೀವು ನನಗೆ ಒಬ್ಬನಿಗೇ ಅಹಿಹತ್ಯೆ—ಸರ್ಪವಧದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ? ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು—ಉಗ್ರ, ತವಿಷ, ತುವಿಷ್ಮಾನ್—ಸರ್ವರ ಶತ್ರುವನ್ನು ನನ್ನ ವಧಸ್ನೈಃ—ವಧಕಾರಿ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿದೆ.
Mantra 7
भूरि चकर्थ युज्येभिरस्मे समानेभिर्वृषभ पौंस्येभिः । भूरीणि हि कृणवामा शविष्ठेन्द्र क्रत्वा मरुतो यद्वशाम ॥
ಹೇ ಬಲವಂತ ವೃಷಭನೇ! ಯುಜ್ಯ (ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ—ನಮ್ಮ ಸಮಾನವಾದ, ಬಂಧುಸ್ವರೂಪವಾದ ಪೌಂಸ್ಯಗಳಿಂದ—ನೀನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಬಹಳವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಸಹ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ—ಹೇ ಅತಿಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಇಂದ್ರನೇ! ಮರುತರ ವಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಕ್ರತು (ಸಚೇತನ ಸಂಕಲ್ಪ-ಶಕ್ತಿ) ಯಿಂದ, ನಾವು ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಿತರಾಗುವಾಗ.
Mantra 8
वधीं वृत्रं मरुत इन्द्रियेण स्वेन भामेन तविषो बभूवान् । अहमेता मनवे विश्वश्चन्द्राः सुगा अपश्चकर वज्रबाहुः ॥
ಹೇ ಮರುತರೆ! ನನ್ನದೇ ಇಂದ್ರಿಯ (ಇಂದ್ರ-ಬಲ) ಯಿಂದ ನಾನು ವೃತ್ರನನ್ನು—ಆವರಕನನ್ನು—ವಧಿಸಿದೆ; ನನ್ನದೇ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಚಂಡನಾದೆ. ವಜ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಭುಜವಿರುವ ನಾನು, ಮಾನವನಿಗಾಗಿ ಈ ನೀರುಗಳನ್ನು—ವಿಶ್ವಚಂದ್ರ, ಸರ್ವತ್ರ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ—ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗುವಂತೆ, ಹರ್ಷಭರಿತ ಪ್ರಗತಿಯ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.
Mantra 9
अनुत्तमा ते मघवन्नकिर्नु न त्वावाँ अस्ति देवता विदानः । न जायमानो नशते न जातो यानि करिष्या कृणुहि प्रवृद्ध ॥
ಹೇ ಮಘವನೇ! ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಅನುತ್ತಮ; ತಿಳಿದಿರುವ ಯಾವ ದೇವತೆಯೂ ನಿನಗೆ ಸಮನಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರುವವನೂ ಅಲ್ಲ, ಹುಟ್ಟಿದವನೂ ಅಲ್ಲ—ನೀನು ಮಾಡುವುದಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಲಾರರು; ಹೇ ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವವನೇ! ಅವನ್ನು ನೀನೇ ನೆರವೇರಿಸು.
Mantra 10
एकस्य चिन्मे विभ्वस्त्वोजो या नु दधृष्वान्कृणवै मनीषा । अहं ह्युग्रो मरुतो विदानो यानि च्यवमिन्द्र इदीश एषाम् ॥
ಒಬ್ಬನಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಬಲ-ತೇಜಸ್ಸು ದೊರಕಲಿ; ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ಮನೀಷೆ (ಚಿಂತನೆ-ಪ್ರೇರಣೆ) ಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿ. ಹೇ ಮರುತರೆ, ನಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಉಗ್ರನು, ತಿಳಿದವನು; ನಾನು ಯಾವ ಯಾವದನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೋ—ಅವುಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಇಂದ್ರನೇ ಏಕಮಾತ್ರ ಅಧಿಪತಿ.
Mantra 11
अमन्दन्मा मरुतः स्तोमो अत्र यन्मे नरः श्रुत्यं ब्रह्म चक्र । इन्द्राय वृष्णे सुमखाय मह्यं सख्ये सखायस्तन्वे तनूभिः ॥
ಹೇ ಮರುತರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತೋತ್ರ-ಗಾನದಿಂದ ನೀವು ನನಗೆ ಆನಂದ ತಂದಿರಿ; ಹೇ ನರರೆ (ವೀರರೆ), ನೀವು ನನಗಾಗಿ ಶ್ರವಣಾರ್ಹ ಬ್ರಹ್ಮ (ಪವಿತ್ರ ವಚನ)ವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ. ವೃಷಭನಾದ ಇಂದ್ರನಿಗೆ, ಸುಮುಖನಿಗೆ, ಮತ್ತು ನನಗಾಗಿ—ಸಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಖರಾಗಿರುವ ನೀವು—ನಿಮ್ಮ ತನುಗಳೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ತನುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿರಿ.
Mantra 12
एवेदेते प्रति मा रोचमाना अनेद्यः श्रव एषो दधानाः । संचक्ष्या मरुतश्चन्द्रवर्णा अच्छान्त मे छदयाथा च नूनम् ॥
ಹೀಗೆ ಈ (ಮರುತರು) ನನ್ನತ್ತ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಕಲಂಕರಹಿತ ಶ್ರವ (ಯಶಸ್ಸು) ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ಚಂದ್ರವರ್ಣ ಮರುತರೆ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ನೀವು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಿ; ಈಗ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿ—ರಕ್ಷಿಸಿ, ಪರಿವೃತಗೊಳಿಸಿ.
Mantra 13
को न्वत्र मरुतो मामहे वः प्र यातन सखीँरच्छा सखायः । मन्मानि चित्रा अपिवातयन्त एषां भूत नवेदा म ऋतानाम् ॥
ಇಲ್ಲಿ, ಓ ಮರುತರೆ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮಹಿಮಾಪಡಿಸಲು ಯಾರು ಸಮರ್ಥರು? ಓ ಸಖಿಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಸಖರ ಬಳಿಗೆ ಮುಂದಾಗಿ ಹೋಗಿರಿ. ನನ್ನ ಚಿತ್ರವರ್ಣ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಹರಡಿರಿ; ಋತದ ಸತ್ಯಗಳ ನಿಮಗೆ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ನವ-ವಿದ್ (ಹೊಸ ತಿಳುವಳಿಕೆಯವರು) ಆಗಿರಿ.
Mantra 14
आ यद्दुवस्याद्दुवसे न कारुरस्माञ्चक्रे मान्यस्य मेधा । ओ षु वर्त्त मरुतो विप्रमच्छेमा ब्रह्माणि जरिता वो अर्चत् ॥
ಗಾಯಕನು ಸೇವೆಗೆಂದು ಸೇವಿಸುವಾಗ, ಮಾನ್ಯನ (ಯೋಗ್ಯನ) ಮೇಧೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ (ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ). ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮರುತರೆ, ವಿಪ್ರನ (ಪ್ರೇರಿತ ಋಷಿಯ) ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿರಿ; ಜರಿತಾ (ಸ್ತುತಿಕಾರ)ನು ನಿಮಗೆ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ—ವಾಣಿ-ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ಅರ್ಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 15
एष वः स्तोमो मरुत इयं गीर्मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः । एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
ಓ ಮರುತರೆ, ಇದು ನಿಮ್ಮ ಸ್ತೋಮ; ಇದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಂದಾರ್ಯ ಗಾಯಕನ ಗೀರ್ (ಗೀತೆ). ಇದನ್ನೊಡನೆ ನಮ್ಮ ತನುವಿನ (ದೇಹಧಾರಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದ) ಕಡೆಗೆ ಬನ್ನಿರಿ, ನಾವು ಈ ಬಲಿಷ್ಠ ಗಣವನ್ನು—ವೇಗವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡುವವನನ್ನು—ಈ ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ.
It is a hymn in the form of a dialogue where the Maruts are praised for their unified storm-power, and Indra asserts his own decisive role in slaying Vṛtra and freeing the waters.
The line emphasizes Indra’s sovereignty and independent might, while still keeping the Maruts within the sacred conversation as allied forces whose collective energy shapes the storm and supports cosmic order.
It can be recited as a prayer for courage, protection, and clear progress—symbolized by “easy-moving waters”—invoking the Maruts for energized harmony and Indra for decisive removal of obstacles.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.