Rig Veda 1.111.4: Mandala 1, Sukta 111, Mantra 4

Sukta 1.111

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.111)

Devata: Indra with associated deities (Ṛbhus, Vājas, Maruts; also Mitra-Varuṇa, Aśvins) in a collective invocation

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical scan for confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

ऋभुक्षणमिन्द्रमा हुव ऊतय ऋभून्वाजान्मरुतः सोमपीतये । उभा मित्रावरुणा नूनमश्विना ते नो हिन्वन्तु सातये धिये जिषे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.111.4

Transliteration

ṛbhukṣaṇám índram ā́ huve ūtáye ṛbhū́n vā́jān marútaḥ sóma-pītaye | ubhā́ mitrā́varūṇā nū́nám aśvínā te no hinvantu sātáye dhíye jíṣe ||

Translation

ನಾನು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಋಭುಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಋಭುಗಳನ್ನು, ವಾಜಗಳನ್ನು, ಮರುತಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈಗ ಮಿತ್ರ-ವರುಣ ಇಬ್ಬರೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಶ್ವಿನರೂ, ನಮ್ಮನ್ನು ಸಾತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಲಿ—ಜಯವನ್ನು ತರುವ ಧೀ (ಚಿಂತನೆ/ಪ್ರೇರಣೆ) ಕಡೆಗೆ, ಅದು ಜಯಿಸುತ್ತದೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋभुक्षणम्: Rbhukṣan (a divine artisan), as object of invocation
• ऋभुक्षणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऋभुक्षण (प्रातिपदिक; ऋभु-क्षन्/क्षन् ‘to be able, be strong’ as name)

• इन्द्रम्: Indra (acc.)
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• आ: hither, towards (in invocation)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• हुवे: I invoke/call
• हुवे: कर्तृ (अहं)
• Type: Verb
• Root: √हू (ह्वे) ‘to call, invoke’

• ऊतये: for help/aid
• ऊतये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक) ‘help, aid’

• ऋभून्: the Rbhus (acc.)
• ऋभून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक; the Rbhus)

• वाजान्: prizes/strengths (acc.)
• वाजान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक) ‘prize, strength, (esp.) victory-prize/food’

• मरुतः: the Maruts (acc.)
• मरुतः: कर्म
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• सोमपीतये: for Soma-drinking
• सोमपीतये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सोम-पीति (समास; सोम ‘Soma’ + पीति ‘drinking’)

• उभा: both
• उभा: कर्म
• Type: Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक) ‘both’

• मित्रावरुणा: Mitra and Varuṇa (acc. dual)
• मित्रावरुणा: कर्म
• Type: Noun
• Root: मित्र-वरुण (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)

• नूनम्: now, indeed
• नूनम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (निपात)

• अश्विना: the Aśvins (acc. dual)
• अश्विना: कर्म
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; the Aśvins)

• ते: they
• ते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• नः: to us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• हिन्वन्तु: let them impel/urge
• हिन्वन्तु: कर्तृ (ते)
• Type: Verb
• Root: √हिव्/हिन्व् ‘to set in motion, impel, drive on’

• सातये: for winning/victory
• सातये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: साति (प्रातिपदिक) ‘winning, gain, victory’

• धिये: for (our) prayer/insight
• धिये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: धि (प्रातिपदिक) ‘thought, prayer, insight’

• जिषे: for conquest/victory
• जिषे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: जि (प्रातिपदिक) ‘victory, winning’ (from √जि ‘to conquer’)