Amritnada
អម្រឹតនាទ ឧបនិសទ (ពាក់ព័ន្ធនឹង អថර්វវេទ) ជាឧបនិសទប្រភេទយោគ ដែលផ្តោតលើផ្លូវមក្សៈតាមរយៈការអនុវត្តខាងក្នុង។ ប្រធានបទសំខាន់គឺ នាទយោគៈ—ការស្តាប់ “សំឡេងសូម្បីតែស្រាល” ខាងក្នុង (អនាហតនាទ) ដើម្បីជាគន្លឹះសម្រាប់ការផ្តោតអារម្មណ៍ និងការចូលសមាធិជ្រាលជ្រៅ។ តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ អត្ថបទនេះបង្ហាញដំណាក់កាលដែលទស្សនៈឧបនិសទអំពីអាត្មវិទ្យា បានជួបប្រទះនឹងភាសាអនុវត្តនៃយោគ/ហឋយោគដែលកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ដូច្នេះ យោគមិនត្រឹមតែវិន័យរាងកាយទេ ប៉ុន្តែជាវិធីសាស្ត្របទពិសោធន៍ដើម្បីឈានទៅការយល់ដឹងមិនទ្វេភាគ។ ដោយលំដាប់អនុវត្តដូចជា ប្រាណាយាមៈ ប្រត្យាហារៈ ធារណា និងធ្យានៈ អារម្មណ៍ត្រូវបានដកចេញពីវត្ថុខាងក្រៅទៅកាន់ខាងក្នុង។ “នាទ” ដើរតួនាទីជាសញ្ញា និងជាជណ្តើរនៃសមាធិ នាំពីបទពិសោធន៍សំឡេងទៅកាន់ភាពស្ងប់ស្ងាត់លើសសំឡេង ដែលជាការតាំងនៅក្នុងសភាពអាត្មា និងសេរីភាព (មក្សៈ)។
Start ReadingKey Teachings
Nāda-yoga: inward listening to subtle sound as a support for concentration and samādhi
Prāṇāyāma and pratyāhāra: regulation of breath and withdrawal of the senses to steady the mind
Gradual interiorization: movement from gross perception to subtle experience, culminating in silence beyond sound
Mind as the instrument of bondage and liberation: mastery of vṛttis (mental modifications) as the practical axis of mokṣa
Anāhata (unstruck sound) as contemplative sign: nāda functions as a ladder leading beyond all objects
Non-dual soteriology: yogic technique is subordinated to the realization of the Self (ātman) and freedom (kaivalya/mokṣa)
Embodied discipline: the body-breath complex is treated as a field for spiritual transformation rather than an obstacle
Verses of the Amritnada
39 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1
शास्त्राण्यधीत्य मेधावी अभ्यस्य च पुनः पुनः । परं ब्रह्म विज्ञाय उल्कावत्तान्यथोत्सृजेत् ॥१॥
បានសិក្សាគម្ពីរទាំងឡាយ ហើយអនុវត្តម្តងហើយម្តងទៀត; អ្នកប្រាជ្ញ—បានដឹងច្បាស់ព្រះព្រហ្មអតិបរមា—គួរបោះចោលគម្ពីរទាំងនោះ ដូចដុំឈើភ្លើង។
Brahman-jñāna and the transcendence of scriptural means (śāstra as upāya)Verse 2
ओङ्कारं रथमारुह्य विष्णुं कृत्वाथ सारथिम् । ब्रह्मलोकपदान्वेषी रुद्राराधनतत्परः ॥२॥
ឡើងជិះរថនៃអោំការ (Oṃkāra) ហើយយកវិṣṇu ជាសារថី; អ្នកស្វែងរកទីតាំងពិភពព្រហ្ម (Brahmaloka)—មានចិត្តផ្តោតលើការគោរពបូជារុទ្រ (Rudra)—ដំណើរទៅមុខ។
Oṃ as upāya (means) toward Brahman; integration of mantra, īśvara-upāsanā, and liberationVerse 3
तावद्रथेन गन्तव्यं यावद्रथपथि स्थितः । स्थित्वा रथपथस्थानं रथमुत्सृज्य गच्छति ॥३॥
គួរធ្វើដំណើរដោយរថ ត្រឹមតែពេលនៅលើផ្លូវរថប៉ុណ្ណោះ។ ពេលឈានដល់ទីកន្លែងជាចុងផ្លូវរថហើយ គេបោះរថចោល ហើយបន្តទៅមុខ។
Upāya-apavāda (use of means and their later relinquishment); non-attachment to meditative supportsVerse 4
मात्रालिङ्गपदं त्यक्त्वा शब्दव्यञ्जनवर्जितम् । अस्वरेण मकारेण पदं सूक्ष्मं च गच्छति ॥४॥
បោះបង់ស្ថានភាព “ពាក្យ” ដែលមានលក្ខណៈដោយមាត្រា (mātrā) និងសញ្ញា (liṅga) ហើយគ្មានសូរសព្ទនិងការបញ្ចេញព្យញ្ជនៈ; ដោយ “ម” (makāra) ដែលគ្មានស្រៈ (asvara) គេឈានទៅស្ថានភាពល្អិតស្ដើង។
Praṇava’s dissolution into the subtle (nāda → anāhata/niḥśabda); transcendence of vāc (speech) toward BrahmanVerse 5
शब्दादिविषयाः पञ्च मनश्चैवातिचञ्चलम् । चिन्तयेदात्मनो रश्मीन्प्रत्याहारः स उच्यते ॥५॥
វត្ថុអារម្មណ៍ប្រាំ ចាប់ពីសំឡេងជាដើម និងចិត្តដែលរវល់ខ្លាំងណាស់—គួរតែពិចារណា “កាំរស្មី” នៃអាត្មា គឺចរន្តចេញក្រៅ; នោះហៅថា ប្រត្យាហារ (pratyāhāra)។
Pratyāhāra (withdrawal of senses) and inwardization of consciousness toward ĀtmanVerse 6
प्रत्याहारस्तथा ध्यानं प्राणायामोऽथ धारणा । तर्कश्चैव समाधिश्च षडङ्गो योग उच्यते ॥६॥
ការដកអារម្មណ៍ពីអង្គញ្ញាណ (ប្រត្យាហារ) ការធ្យាន ការគ្រប់គ្រងដង្ហើម (ប្រាណាយាម) បន្ទាប់មកការកាន់ចិត្ត (ធារណា) ហើយទៀតទាំងការពិចារណាវិភាគ (តរក) និងសមាធិ—នេះហៅថា យោគៈមាន៦អង្គ។
Moksha (via Yoga leading to Atman-realization)Verse 7
यथा पर्वतधातूनां दह्यन्ते धमनान्मलाः । तथेन्द्रियकृता दोषा दह्यन्ते प्राणनिग्रहात् ॥७॥
ដូចជាធាតុរ៉ែពីភ្នំ កាកសំណល់ត្រូវបានដុតឲ្យអស់ដោយការផ្លុំខ្យល់ក្នុងឡ ដូច្នោះដែរ កំហុសដែលកើតពីអង្គញ្ញាណ ត្រូវបានដុតឲ្យអស់ដោយការគ្រប់គ្រងដង្ហើម។
Mala-śuddhi (purification) as a prerequisite for MokshaVerse 8
प्राणायामैर्दहेद्दोषान्धारणाभिश्च किल्बिषम् । प्रत्याहारेण संसर्गाद्ध्यानेनानीश्वरान्गुणान् ॥८॥
ដោយប្រាណាយាម គួរដុតបំផ្លាញកំហុស; ដោយធារណា ដុតបំផ្លាញបាប (កិល្បិษ)។ ដោយប្រត្យាហារ រួចផុតពីការប៉ះពាល់នៃសម្ព័ន្ធ (សំសರ್ಗ); ដោយធ្យាន ឈ្នះលក្ខណៈដែលមិនមានអធិបតេយ្យ (អនីශ්වර គុណ)។
Maya/Guṇa-transcendence and purification leading toward MokshaVerse 9
किल्बिषं हि क्षयं नीत्वा रुचिरं चैव चिन्तयेत् ॥९॥
ពិតប្រាកដណាស់ បន្ទាប់ពីនាំបាប/កាកសំណល់ឲ្យវិនាសអស់ហើយ គួរតែធ្វើសមាធិពិចារណាលើ «រុចិរ» គឺអ្វីដែលភ្លឺរលោង និងគួរជាទីពេញចិត្ត។
Atman (as luminous object of contemplation) and purification (antaḥkaraṇa-śuddhi)Verse 10
रुचिरं रेचकं चैव वायोराकर्षणं तथा । प्राणायामस्त्रयः प्रोक्ता रेचपूरककुम्भकाः ॥१०॥
«រុចិរ» និងការដកដង្ហើមចេញ (រេចក) ហើយដូចគ្នានោះ ការទាញខ្យល់ចូល (អាកರ್ಷណ)។ ប្រាណាយាម ត្រូវបានប្រកាសថាមាន៣៖ រេចក (ដកចេញ), ពូរកក (ដកចូល), និង កុម្ភក (ទប់ដង្ហើម)។
Prāṇa (as a means for mind-control leading toward Atman-realization)Verse 11
सव्याहृतिं सप्रणवां गायत्रीं शिरसा सह । त्रिः पठेदायतप्राणः प्राणायामः स उच्यते ॥११॥
ជាមួយវ្យាហ្រឹតិ និងប្រṇវៈ (អោម) សូត្រគាយត្រី រួមទាំង «សិរៈ» (ភាគបន្ថែម) គួរអានបីដង ដោយដង្ហើមត្រូវបានពង្រីក និងគ្រប់គ្រង—នេះហៅថា ប្រាណាយាម។
Prāṇa (as a means to inner purification and steadiness leading toward Self-knowledge)Verse 12
उत्क्षिप्य वायुमाकाशं शून्यं कृत्वा निरात्मकम् । शून्यभावेन युञ्जीयाद्रेचकस्येति लक्षणम् ॥१२॥
បន្ទាប់ពីបញ្ចេញខ្យល់ចេញ ធ្វើឲ្យអាកាសក្លាយជាសូន្យ និងគ្មានអត្តសញ្ញាណ គួរចងចិត្តដោយអារម្មណ៍សូន្យភាព—នេះជាលក្ខណៈនៃរេចក (ការដកដង្ហើមចេញ)។
Vairāgya / Śūnyatā as a meditative aid (disidentification from body-mind)Verse 13
वक्त्रेणोत्पलनालेन तोयमाकर्षयेन्नरः । एवं वायुर्ग्रहीतव्यः पूरकस्येति लक्षणम् ॥१३॥
ដូចមនុស្សម្នាក់ស្រូបទឹកឡើងដោយមាត់តាមដើមផ្កាឈូក ដូច្នោះដែរ គួរស្រូបខ្យល់ចូល; នេះជាលក្ខណៈនៃពូរក (ការដកដង្ហើមចូល)។
Prāṇa (regulation and refinement of life-force)Verse 14
नोच्छ्वसेन्न च निश्वासेत् गात्राणि नैव चालयेत् । एवं भावं नियुञ्जीयात् कुम्भकस्येति लक्षणम् ॥१४॥
មិនគួរដកដង្ហើមចូល ក៏មិនគួរដកដង្ហើមចេញ ហើយមិនគួរផ្លាស់ទីអវយវៈទាំងឡាយឡើយ។ ចូរចងចិត្តនៅក្នុងសភាពដូច្នេះ—នេះជាលក្ខណៈនៃកុម្ភក (ការរក្សាដង្ហើម)។
Nirodha (cessation/stilling) as a support for samādhi and Self-abidanceVerse 15
अन्धवत्पश्य रूपाणि शब्दं बधिरवत् शृणु । काष्ठवत्पश्य ते देहं प्रशान्तस्येति लक्षणम् ॥१५॥
មើលរូបរាងដូចជាមនុស្សខ្វាក់; ស្តាប់សំឡេងដូចជាមនុស្សថ្លង់; ចូរមើលរាងកាយរបស់អ្នកដូចជាឈើមួយដុំ—នេះជាលក្ខណៈនៃអ្នកស្ងប់ស្ងាត់ (ប្រśាន្ត)។
Pratyāhāra / Śama (sense-withdrawal and mental tranquility)Verse 16
मनः सङ्कल्पकं ध्यात्वा संक्षिप्यात्मनि बुद्धिमान् । धारयित्वा तथाऽऽत्मानं धारणा परिकीर्तिता ॥१६॥
ដោយសមាធិពិចារណាចិត្តថាជាការបង្កើតដោយសង្កల్ప អ្នកប្រាជ្ញបង្រួមវាចូលទៅក្នុងអាត្មា ហើយកាន់អាត្មានោះយ៉ាងដិតដល់—នេះហៅថា ធារណា (ការផ្តោតចិត្ត)។
Atman; saṅkalpa-nivṛtti (cessation of volitional constructions); dhāraṇāVerse 17
आगमस्याविरोधेन ऊहनं तर्क उच्यते । समं मन्येत यं लब्ध्वा स समाधिः प्रकीर्तितः ॥१७॥
តរក (tarka) គឺជាការពិចារណា/អនុមាន (ūhana) ដែលមិនផ្ទុយនឹងអាគម (āgama)។ ដោយបានឈានដល់ស្ថានភាពដែលមើលឃើញអ្វីៗស្មើគ្នា—នោះត្រូវបានប្រកាសថា សមាធិ (samādhi)។
Samādhi; śāstra-yukti (scripture-consistent reasoning); sama-darśana (equanimous vision)Verse 18
भूमिभागे समे रम्ये सर्वदोषविवर्जिते । कृत्वा मनोमयीं रक्षां जप्त्वा चैवाथ मण्डले ॥ पद्मकं स्वस्तिकं वापि भद्रासनमथापि वा । बद्ध्वा योगासनं सम्यगुत्तराभिमुखः स्थितः ॥ नासिकापुटमङ्गुल्या पिधायैकेन मारुत...
នៅលើដីរាបស្មើ ស្រស់ស្អាត និងគ្មានកំហុសទាំងអស់ បង្កើតការការពារដោយចិត្ត (manomayī rakṣā) ហើយធ្វើជបៈក្នុងមណ្ឌលា; បន្ទាប់មកគួរចងអាសនៈយោគឲ្យត្រឹមត្រូវ—បដ្មកៈ ស្វស្តិកៈ ឬភទ្រាសនៈ—អង្គុយ/ឈរមុខទៅទិសជើង។ បិទរន្ធច្រមុះមួយដោយម្រាមដៃ ទាញខ្យល់ចូល ហើយរក្សាអគ្គិ (ភ្លើងខាងក្នុង); គួរពិចារណា «សំឡេង» តែមួយ។
Nāda (inner sound) and prāṇa; yogic sādhanā as support for Self-realizationVerse 19
भूमिभागे समे रम्ये सर्वदोषविवर्जिते । कृत्वा मनोमयीं रक्षां जप्त्वा चैवाथ मण्डले ॥ पद्मकं स्वस्तिकं वापि भद्रासनमथापि वा । बद्ध्वा योगासनं सम्यगुत्तराभिमुखः स्थितः ॥ नासिकापुटमङ्गुल्या पिधायैकेन मारुत...
នៅលើដីរាបស្មើ ស្រស់ស្អាត និងគ្មានកំហុសទាំងអស់ បង្កើតការការពារដោយចិត្ត ហើយធ្វើជបៈក្នុងមណ្ឌលា; បន្ទាប់មកអង្គុយអាសនៈយោគ—បដ្មកៈ ស្វស្តិកៈ ឬភទ្រាសនៈ—មុខទៅទិសជើង។ បិទរន្ធច្រមុះមួយដោយម្រាមដៃ ទាញខ្យល់ចូល រក្សាភ្លើងខាងក្នុង ហើយពិចារណាសំឡេងតែមួយ។
Nāda; prāṇa-nirodha as aid to inner absorptionVerse 20
भूमिभागे समे रम्ये सर्वदोषविवर्जिते । कृत्वा मनोमयीं रक्षां जप्त्वा चैवाथ मण्डले ॥ पद्मकं स्वस्तिकं वापि भद्रासनमथापि वा । बद्ध्वा योगासनं सम्यगुत्तराभिमुखः स्थितः ॥ नासिकापुटमङ्गुल्या पिधायैकेन मारुत...
នៅលើដីរាបស្មើ ស្រស់ស្អាត និងគ្មានកំហុសទាំងអស់ បង្កើតការការពារដោយចិត្ត ហើយធ្វើជបៈក្នុងមណ្ឌលា; បន្ទាប់មកអង្គុយឲ្យត្រឹមត្រូវក្នុងបដ្មកៈ ស្វស្តិកៈ ឬភទ្រាសនៈ មុខទៅទិសជើង។ បិទរន្ធច្រមុះមួយដោយម្រាមដៃ ទាញខ្យល់ចូល រក្សាភ្លើងខាងក្នុង ហើយពិចារណាសំឡេងតែមួយ។
Nāda-upāsanā; prāṇa-śamana (stilling of prāṇa)Verse 21
ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म ॐ इत्येकेन रेचयेत् । दिव्यमन्त्रेण बहुशः कुर्यादात्ममलच्युतिम् ॥२१॥
«អោំ» ជាព្រះព្រហ្មមួយព្យាង្គ។ ដោយព្យាង្គតែមួយ «អោំ» គួរធ្វើការដកដង្ហើមចេញ; ដោយអនុវត្តជាញឹកញាប់ជាមួយមន្តដ៏ទេវី នឹងធ្វើឲ្យមលិនៃអាត្មា រលាយធ្លាក់ចេញ។
Brahman (as Oṃ) and purification of the antaḥkaraṇaVerse 22
पश्चाद्ध्यायीत् पूर्वोक्तक्रमशो मन्त्रविद्बुधः । स्थूलातिस्थूलमात्रायं नाभेरूर्ध्वरुपक्रमः ॥२२॥
បន្ទាប់មក អ្នកប្រាជ្ញដែលជាអ្នកដឹងមន្ត គួរធ្វើសមាធិតាមលំដាប់ ដូចដែលបានពោលមុន—ការវាស់វែងនៃការអនុវត្តនេះ ពីអ្វីដែលក្រាស់ទៅកាន់អ្វីដែលក្រាស់បំផុត ដោយចាប់ផ្តើមពីរូបដែលឡើងលើចេញពីផ្ចិត។
Upāsanā-krama (graded meditation) and prāṇa/kuṇḍalinī-oriented ascentVerse 23
तिर्यगूर्ध्वमधो दृष्टिं विहाय च महामतिः । स्थिरस्थायी विनिष्कम्पः सदा योगं समभ्यसेत् ॥२३॥
បោះបង់ការមើលទៅខាងឆ្វេងខាងស្តាំ ទៅលើ និងទៅក្រោម; អ្នកមានចិត្តធំ—មាំមួន ស្ថិតស្ថេរ និងមិនញ័រ—គួរអនុវត្តយោគៈជានិច្ច។
Pratyāhāra and ekāgratā (sense-withdrawal and one-pointedness)Verse 24
तालमात्राविनिष्कम्पो धारणायोजनं तथा । द्वादशमात्रो योगस्तु कालतो नियमः स्मृतः ॥२४॥
ការមិនញ័ររយៈពេលមួយ តាល-មាត្រា គេហៅថា ការដាក់ប្រើធារណា; តែយោគៈវិញ គេនិយាយថាមានដប់ពីរ មាត្រា—ការកំណត់តាមពេលវេលានេះ ត្រូវបានចងចាំថាជាច្បាប់។
Dhāraṇā–dhyāna maturation through kāla-niyama (time-measure discipline)Verse 25
अघोषमव्यञ्जनमस्वरं च अकण्ठताल्वोष्ठमनासिकं च । अरेफजातमुभयोष्मवर्जितं यदक्षरं न क्षरते कदाचित् ॥२५॥
គ្មានសំឡេង គ្មានព្យញ្ជនៈ និងគ្មានស្រៈ; គ្មានបំពង់ក មាត់លើ មាត់ក្រោម និងគ្មានសំឡេងច្រមុះ; មិនកើតពី «រ» (រេផ) ហើយដាច់ពីសំឡេងស៊ីប៊ីឡង់/ហស្មានទាំងពីរ—នោះជាព្យាង្គដែលមិនរលាយបាត់សោះ។
Akṣara (the Imperishable) beyond speech; nirguṇa Brahman and the limits of nāma-rūpaVerse 26
येनासौ पश्यते मार्गं प्राणस्तेन हि गच्छति । अतस्तमभ्यसेन्नित्यं सन्मार्गगमनाय वै ॥२६॥
ដោយមធ្យោបាយណាដែលគាត់ឃើញផ្លូវ នោះប្រាណា (prāṇa) ក៏ដំណើរទៅតាមមធ្យោបាយនោះដែរ។ ដូច្នេះ គួរអនុវត្តវាជានិច្ច ដើម្បីដើរតាមសន្មാർគ (ផ្លូវពិត)។
Prāṇa; Sādhana leading toward MokṣaVerse 27
हृद्द्वारं वायुद्वारं च मूर्धद्वारमतः परम् । मोक्षद्वारं बिलं चैव सुषिरं मण्डलं विदुः ॥२७॥
ពួកគេដឹងថា មានទ្វារបេះដូង ទ្វារខ្យល់ (វាយុ) ហើយលើសពីនោះទៀត ទ្វារក្បាល។ ហើយទ្វារមោក្សៈ—គឺ ‘រូង’ រន្ធ និងរង្វង់—ក៏ដូចគ្នា។
Mokṣa; Suṣumnā/inner ‘doors’ (yogic anatomy)Verse 28
भयं क्रोधमथालस्यमतिस्वप्नातिजागरम् । अत्याहरमनाहरं नित्यं योगी विवर्जयेत् ॥२८॥
ការភ័យ កំហឹង និងភាពខ្ជិល; ការគេងលើស និងការភ្ញាក់លើស; ការញ៉ាំលើស និងការអត់អាហារ—យោគីគួរជៀសវាងជានិច្ច។
Sādhana; Vairāgya; Mind-purification (citta-śuddhi)Verse 29
अनेन विधिना सम्यङ्नित्यमभ्यसतः क्रमात् । स्वयमुत्पद्यते ज्ञानं त्रिभिर्मासैर्न संशयः ॥२९॥
ដោយវិធីនេះ អ្នកដែលអនុវត្តត្រឹមត្រូវ និងរៀងរាល់ថ្ងៃ តាមលំដាប់លំដោយ នឹងមានជ್ಞಾನកើតឡើងដោយខ្លួនឯង ក្នុងរយៈបីខែ—គ្មានសង្ស័យ។
Jñāna (liberating knowledge) arising through sādhanaVerse 30
चतुर्भिः पश्यते देवान्पञ्चभिस्तुल्यविक्रमः । इच्छयाप्नोति कैवल्यं षष्ठे मासि न संशयः ॥३०॥
ដោយបួនខែ គាត់ឃើញទេវតា; ដោយប្រាំខែ គាត់មានកម្លាំងស្មើពួកគេ។ ដោយចិត្តប្រាថ្នា គាត់ឈានដល់កៃវល្យ (kaivalya) នៅខែទីប្រាំមួយ—គ្មានសង្ស័យ។
Kaivalya/Mokṣa; Siddhi-like attainments as byproductsVerse 31
पार्थिवः पञ्चमात्रस्तु चतुर्मात्राणि वारुणः । आग्नेयस्तु त्रिमात्रोऽसौ वायव्यस्तु द्विमात्रकः ॥३१॥
ធាតុដីមាន ៥ ម៉ាត្រា; ធាតុទឹកមាន ៤ ម៉ាត្រា។ ធាតុភ្លើងមាន ៣ ម៉ាត្រា; ធាតុខ្យល់មាន ២ ម៉ាត្រា។
Tattva-śuddhi (progressive subtleization of the elements)Verse 32
एकमात्रस्तथाकाशो ह्यर्धमात्रं तु चिन्तयेत् । सिद्धिं कृत्वा तु मनसा चिन्तयेदात्मनात्मनि ॥३२॥
ដូចគ្នានេះ អាកាស (ākāśa) មាន ១ ម៉ាត្រា; ហើយគួរធ្វើសមាធិលើ កន្លះម៉ាត្រា។ បន្ទាប់ពីបង្កើតសិទ្ធិដោយចិត្ត គួរធ្វើសមាធិលើ អាត្មា ដោយខ្លួនឯង ក្នុងអាត្មា។
Ātma-dhyāna leading to samādhi (Self-abidance)Verse 33
त्रिंशत्पर्वाङ्गुलः प्राणो यत्र प्राणः प्रतिष्ठितः । एष प्राण इति ख्यातो बाह्यप्राणस्य गोचरः ॥३३॥
ប្រាណ ត្រូវវាស់ថា «សន្លាក់ និងម្រាមដៃ» ចំនួន ៣០; កន្លែងដែលប្រាណតាំងមូលដ្ឋាន—នេះហៅថា «ប្រាណ» ជាវិស័យនៃដង្ហើមខាងក្រៅ។
Prāṇa (vital force) and its measurable movement (bāhya-prāṇa)Verse 34
अशीतिश्च शतं चैव सहस्राणि त्रयोदश । लक्षश्चैकोननिःश्वास अहोरात्रप्रमाणतः ॥३४॥
៨០ និង ១០០ ហើយ ១៣,០០០; និង ១ លក្ខ ខ្វះ ១ ដង្ហើមចេញ—តាមមាត្រដ្ឋាននៃមួយថ្ងៃមួយយប់។
Prāṇa as life-process; saṃkhyā (enumeration) for mindfulness and disciplineVerse 35
प्राण आद्यो हृदिस्थाने अपानस्तु पुनर्गुदे । समानो नाभिदेशे तु उदानः कण्ठमाश्रितः ॥३५॥
ប្រាណ ដែលជាអាទិ (ដំបូង) ស្ថិតនៅតំបន់បេះដូង; អបាន (apāna) ស្ថិតនៅគូថ។ សមាន (samāna) ស្ថិតនៅតំបន់ផ្ចិត; ឧទាន (udāna) ស្ថិតនៅបំពង់ក។
Prāṇa-vāyu doctrine (five vital airs) as preparatory disciplineVerse 36
व्यानः सर्वेषु चाङ्गेषु सदा व्यावृत्य तिष्ठति । अथ वर्णास्तु पञ्चानां प्राणादीनामनुक्रमात् ॥३६॥
វ្យានៈ ដែលសាយភាយគ្រប់ទី ក៏ឈររឹងមាំជានិច្ច ដោយពង្រីកទៅទូទាំងអវយវៈទាំងអស់។ ឥឡូវនេះ នឹងបញ្ជាក់ពណ៌របស់ប្រាណទាំងប្រាំ ចាប់ពី ប្រាណៈ តាមលំដាប់។
Prāṇa (vital forces) as an upāsanā leading toward mokṣaVerse 37
रक्तवर्णो मणिप्रख्यः प्राणो वायुः प्रकीर्तितः । अपानस्तस्य मध्ये तु इन्द्रगोपसमप्रभः ॥३७॥
ប្រាណ-វាយុ ត្រូវបានប្រកាសថា មានពណ៌ក្រហម ដូចរតនៈភ្លឺរលោង។ ហើយ អបានៈ នៅកណ្ដាលរបស់វា មានពន្លឺដូចសត្វឥន្ទ្រគោប។
Upāsanā on prāṇa (vital force) as a support for inner realizationVerse 38
समानस्तु द्वयोर्मध्ये गोक्षीरधवलप्रभः । आपाण्डर उदानश्च व्यानो ह्यर्चिस्समप्रभः ॥३८॥
សមានៈ នៅកណ្ដាលរវាងទាំងពីរ មានពន្លឺស ដូចទឹកដោះគោ។ ឧដានៈ មានពណ៌សស្លេក; ហើយ វ្យានៈ ពិតប្រាកដ មានរស្មីដូចអណ្តាតភ្លើង។
Prāṇa-vāyu differentiation and integration (samāna as harmonizer)Verse 39
यस्येदं मण्डलं भित्वा मारुतो याति मूर्धनि । यत्र तत्र म्रियेद्वापि न स भूयोऽभिजायते । न स भूयोऽभिजायत इत्युपनिषत् ॥३९॥
អ្នកណាដែលខ្យល់ជីវិត (ប្រាណ) បំបែកមណ្ឌលនេះ ហើយឡើងទៅកំពូលក្បាល—មិនថាគាត់ស្លាប់នៅទីណាក៏ដោយ គាត់មិនកើតឡើងវិញទេ។ «មិនកើតឡើងវិញទេ»—ដូច្នេះ (បញ្ចប់) ឧបនិសទ។
Mokṣa (liberation) and non-return (apunarbhava) through ūrdhva-prāṇa and realizationAsk anything about the Amritnada Upanishad
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
