Adhyaya 199

Verse 1

ऋषय ऊचुः । तिस्रःकोट्योर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । श्रूयते सूत कार्त्स्न्येन कीर्त्यमाना मुनीश्वरैः

ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ នៅលើផែនដីនេះ គេឮថាមានទីរថៈបីក្រូរ និងកន្លះក្រូរ ដែលត្រូវបានព្រះមុនីដ៏អធិរាជសរសើរលើកតម្កើងដោយពេញលេញ។ ឱ សូតៈ (សូមប្រាប់យើង)។

Verse 2

कथं लभ्येत सर्वेषां तीर्थानां स्नानजं फलम् । अल्पायुर्भिर्महाभाग कलिकाल उपस्थिते

ឱ មហាបាគ្យជន តើយើងអាចទទួលបានផលនៃការងូតទឹកដែលកើតពីទីរថៈទាំងអស់បានដូចម្តេច នៅពេលកាលិយុគបានមកដល់ ហើយមនុស្សមានអាយុខ្លី?

Verse 3

सूत उवाच । क्षेत्रत्रयमिहाख्यातं तथारण्यत्रयं महत् । पुरीत्रयं वनान्येव त्रीणि ग्रामास्तथात्रयः

សូត្រាបានមានព្រះវាចា៖ នៅទីនេះ បានប្រកាសអំពីត្រីក្រុមនៃក្សេត្របរិសុទ្ធ និងត្រីក្រុមព្រៃអារ៉ញ្ញដ៏មហិមា; មានត្រីក្រុមនគរបរិសុទ្ធ បីតំបន់ព្រៃវនៈ ហើយក៏មានបីភូមិដូចគ្នា។

Verse 4

तथा तीर्थत्रयं चान्यत्पर्वतत्रितयान्वितम् । महानदीत्रयं चैव सर्वपातकनाशनम्

ដូចគ្នានេះដែរ មានត្រីក្រុមទីរថៈមួយទៀត ប្រកបដោយត្រីក្រុមភ្នំ; ហើយមានត្រីក្រុមនៃទន្លេមហានदीផងដែរ—ជាអ្នកបំផ្លាញបាបទាំងអស់។

Verse 5

मर्त्यलोकेस्थितं विप्राः सर्वतीर्थफलप्रदम् । सर्वेष्वेतेषु यः स्नाति स सर्वेषां फलं लभेत्

ឱ ព្រាហ្មណៈទាំងឡាយ នៅក្នុងលោកមនុស្សនេះ មានអ្វីមួយដែលប្រទានផលនៃទីរថៈទាំងអស់។ អ្នកណាដែលងូតទឹកក្នុងទាំងនេះទាំងអស់ នោះនឹងទទួលបានផលបុណ្យពេញលេញរបស់ទាំងអស់។

Verse 6

चतुर्विंशतिसंख्यानामिदमाह प्रजापतिः । य एकस्मिंस्त्रिके स्नाति सर्व त्रिकफलं लभेत्

អំពីក្រុមដែលរាប់បានជាពីរពាន់បួន (២៤) នេះ ព្រះប្រជាបតិបានប្រកាសថា៖ អ្នកណាដែលងូតទឹកក្នុងត្រីក្រុមណាមួយ នោះនឹងទទួលបានផលបុណ្យនៃត្រីក្រុមទាំងមូល។

Verse 7

ऋषय ऊचुः त्रीणि क्षेत्राणि कानीह तथारण्यानि कानि च । पुर्यस्तिस्रो महाभाग काःख्याताश्च वनानि च

ព្រះឥសីទាំងឡាយបានមានវាចា៖ នៅទីនេះ ក្សេត្របរិសុទ្ធបីណាខ្លះ? ហើយព្រៃអារ៉ញ្ញបីណាខ្លះ? ឱ មហាភាគៈ នគរដ៏ល្បីបីណាខ្លះ និងព្រៃវនៈដ៏ល្បីៗបីណាខ្លះផង?

Verse 8

के ग्रामाः कानि तीर्थानि के नगाः सरितश्च काः । नामभिर्वद नः सूत सर्वाण्येतानि विस्तरात्

តើមានភូមិណាខ្លះ? តើមានទីរថៈ (tīrtha) ណាខ្លះ? តើមានភ្នំណាខ្លះ និងទន្លេណាខ្លះ? ឱ សូតៈ សូមប្រាប់យើងទាំងអស់នេះតាមឈ្មោះ ដោយលម្អិត។

Verse 9

सूत उवाच कुरुक्षेत्रमिति ख्यातं प्रथमं क्षेत्रमुत्तमम् । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं द्वितीयं परिकीर्तितम्

សូតៈបាននិយាយថា៖ ដែនបរិសុទ្ធដំបូង និងល្អឥតខ្ចោះ គេដឹងថា «កុរុក្សេត្រ»។ ដែនទីពីរ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាក្សេត្រដែលកើតពី/ពាក់ព័ន្ធនឹង «ហាតកេឝ្វរ»។

Verse 10

प्राभासिकं तृतीयं तु क्षेत्रं हि द्विजसत्तमाः । एतत्क्षेत्रत्रयं पुण्यं सर्वपातकनाशनम्

ឱ ព្រហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ (ទ្វិជសត្តម) ទីបីគឺដែន «ប្រាភាសិក»។ ក្សេត្រទាំងបីនេះបរិសុទ្ធ ធ្វើឲ្យបាបទាំងអស់វិនាស។

Verse 11

यथोक्तविधिना दृष्ट्वा नरः पापात्प्रमुच्यते । यो यं काममभिध्यायन्क्षेत्रेष्वेतेषु भक्तितः

បុរសម្នាក់បានទស្សនាតាមវិធីដែលបានបញ្ជាក់ នោះគេរួចផុតពីបាប។ ហើយអ្នកណា ដោយភក្តី នៅក្នុងក្សេត្រទាំងនេះ សមាធិគិតលើបំណងណាមួយ—

Verse 12

स्नानं करोति तस्येष्टं मनसो जायते फलम् । चतुर्विंशतिमानेषु स्नातो भवति स द्विजाः

—ហើយធ្វើពិធីងូតទឹក (snāna) នោះផលដែលគេចង់បាន នឹងកើតឡើងតាមបំណងក្នុងចិត្ត។ ឱ ព្រហ្មណ៍ទាំងឡាយ គេរាប់ថា គាត់បានងូតក្នុងសំណុំទាំងមូលនៃទីរថៈទាំងម្ភៃបួន។

Verse 13

एकं तु पुष्करारण्यं नैमिषारण्यमेव च । धर्मारण्यं तृतीयं तु तेषां संकीर्त्यते द्विजाः

មួយគឺពុស្ករារṇ្យ (ព្រៃពុស្ករ) ហើយមួយទៀតគឺណៃមិષារṇ្យ។ ទីបីគឺធម្មារṇ្យ—ដូច្នេះបានប្រកាស ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ។

Verse 14

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

ហើយអ្នកណាដែលងូតទឹកនៅក្នុងទីទាំងបីនេះ នឹងក្លាយជាអ្នកមានភាគរួមនៃបុណ្យកុសលចំនួនម្ភៃបួនភាគ។

Verse 15

वाराणसी पुरीत्येका द्वितीया द्वारकापुरी । अवन्त्याख्या तृतीया च विश्रुता भुवनत्रये

វារាណសី ត្រូវបានល្បីថាជាទីក្រុងបរិសុទ្ធទីមួយ; ទីពីរគឺទ្វារកាបុរី; និងទីបី ដែលល្បីលាន់ទូទាំងបីលោក គឺអវន្តី (ឧជ្ជយិនី)។

Verse 16

एतासु यो नरः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

មនុស្សណាដែលងូតទឹកនៅក្នុងទីទាំងនេះ (ទីក្រុងបរិសុទ្ធទាំងបី) នឹងក្លាយជាអ្នកទទួលបានភាគម្ភៃបួនដងនៃបុណ្យកុសល។

Verse 17

वृन्दावनं वनं चैकं द्वितीयं खांडवं वनम् । ख्यातं द्वैतवनं चान्यत्तृतीयं धरणीतले

វೃន្ទាវន គឺជាព្រៃបរិសុទ្ធមួយ; ទីពីរគឺព្រៃខាន់ឌវ; ហើយទីបី ដែលក៏ល្បីលាន់លើផែនដី គឺព្រៃទ្វೈតវន ដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។

Verse 18

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅក្នុងទីបីនេះ នឹងទទួលបានភាគបុណ្យដល់ទៅម្ភៃបួនដង។

Verse 19

कल्पग्रामः स्मृतश्चैकः शालिग्रामो द्वितीयकः । नंदिग्रामस्तृतीयस्तु विश्रुतो द्विजसत्तमाः

កល្បក្រាម ត្រូវបានចងចាំថាជាទីមួយ; សាលិಗ್ರាម ជាទីពីរ; ហើយទីបី ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ គឺ នន្ទិក្រាម ដ៏ល្បីល្បាញ។

Verse 20

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅក្នុងភូមិសក្ការៈទាំងបីនេះ នឹងទទួលបានភាគបុណ្យម្ភៃបួនដង។

Verse 21

अग्नितीर्थं स्मृतं चैकं शुक्लतीर्थमथापरम् । तृतीयं पितृतीर्थं तु पितॄणामतिवल्लभम्

អគ្និតីរថ ត្រូវបានចងចាំថាជាទីមួយ; មួយទៀតគឺ សុក្លតីរថ; ហើយទីបីគឺ បិត្រឹតីរថ ដែលជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងរបស់បិត្រឹ (បុព្វបុរស)។

Verse 22

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅក្នុងតីរថទាំងបីនេះ នឹងទទួលបានភាគបុណ្យម្ភៃបួនដង។

Verse 23

श्रीपर्वतः स्मृतश्चैको द्वितीयश्चार्बुदस्तथा । तृतीयो रैवताख्योऽत्र विख्यातः पर्वतोत्तमाः

ស្រីបರ್ವត ត្រូវបានចងចាំថាជាទីមួយ; អរពុទ (ភ្នំ អាបូ) ជាទីពីរដូចគ្នា; ហើយទីបីនៅទីនេះ មាននាម រៃវត គឺល្បីល្បាញ—ឱ ភ្នំអធិរាជ។

Verse 24

त्रिष्वेतेषु च यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

ហើយអ្នកណាដែលងូតទឹកនៅក្នុងទីរម្យទាំងបីនេះ នឹងក្លាយជាអ្នកទទួលបានភាគរយម្ភៃបួនដងនៃបុណ្យ។

Verse 25

गंगा नदी स्मृता पूर्वा नर्मदाख्या तथा परा । सरस्वती तृतीया तु नदी प्लक्षसमुद्भवा

ទន្លេគង្គា ត្រូវបានចងចាំថាជាទីមួយ; បន្ទាប់មកគឺទន្លេដែលហៅថា នរមទា។ ទន្លេទីបីគឺ សរស្វតី ដែលគេនិយាយថាកើតចេញពី ផ្លក្ស (ប្រភព/ដើមឈើសក្ការៈ)។

Verse 26

आसु सर्वासु यः स्नाति चतुर्विंशतिभाग्भवेत्

អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅក្នុងទាំងអស់នេះ នឹងទទួលបានភាគបុណ្យដែលវាស់បានជាមួយម្ភៃបួនភាគ (គឺបុណ្យចែកជាម្ភៃបួនដង)។

Verse 27

एतेष्वेव हि सर्वेषु यः स्नानं कुरुते नरः । सार्धकोटित्रयस्यात्र स कृत्स्नं फलमाप्नुयात्

ពិតប្រាកដណាស់ មនុស្សណាដែលធ្វើពិធីងូតទឹកនៅក្នុងទាំងអស់នេះ នឹងទទួលបាននៅទីនេះ ផលពេញលេញ ស្មើនឹងបុណ្យបីកន្លះក្រូរ។

Verse 28

यश्चैकस्मिन्नरः स्नाति स त्रिकस्य फलं लभेत्

បុរសណាដែលងូតទឹកត្រឹមតែទីរម្យមួយ ក្នុងចំណោមទាំងនោះ គាត់នឹងទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងការងូតទឹកបីទីរម្យ។

Verse 29

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । संक्षेपात्तीर्थजं पुण्यं लभ्यते यन्नरैर्भुवि

ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ (ទ្វិជោត្តមា) ខ្ញុំបានប្រាប់អស់ទាំងអ្វីដែលអ្នកបានសួរ។ ដោយសង្ខេប នេះហើយជាវិធីដែលមនុស្សលើផែនដីទទួលបានបុណ្យកើតពីទីរម្យ (តីរថ)។

Verse 30

सांप्रतं किं नु वो वच्मि यत्तद्वदत मा चिरम्

ឥឡូវនេះ តើខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកអ្វីទៀត? សូមនិយាយអំពីអ្វីដែលអ្នកចង់សួរ ដោយកុំឲ្យយឺតយ៉ាវ។

Verse 31

ऋषय ऊचुः हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यानि तीर्थानि सूतज । तानि प्रोक्तानि सर्वाणि त्वयाऽस्माकं सुविस्तरात्

ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ ឱ កូនប្រុសរបស់សូតៈ អ្នកបានពន្យល់ដល់យើងយ៉ាងលម្អិតអំពីទីរម្យ (តីរថ) សក្ការៈទាំងអស់ ដែលស្ថិតនៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធនៃហាតកេឝ្វរៈ។

Verse 32

तथा चायतनान्येव संख्यया रहितानि च । अपि वर्षशतेनात्र स्नानं कर्तुं न शक्यते

ហើយដូចគ្នានេះដែរ ស្ថានបូជានានា (អាយតន) នៅទីនេះ ពិតជាមានច្រើនលើសការរាប់; ទោះបីជាមួយរយឆ្នាំ ក៏មិនអាចធ្វើការងូតទឹកនៅទីនេះ (គ្រប់ទី) ឲ្យបានសម្រេចទេ។

Verse 33

तेषु सर्वेषु मर्त्येन यथोक्तविधिना स्फुटम् । देवतायतनान्येव तथा द्रष्टुं महा मते

ក្នុងចំណោមទាំងអស់នោះ ការដែលមនុស្សសាមញ្ញអនុវត្តពិធីតាមវិធីដែលបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់លាស់ ហើយបានឃើញស្ថានដ្ឋានរបស់ទេវតាទាំងឡាយផ្ទាល់—ជាការលំបាកណាស់ ឱ អ្នកមានចិត្តធំ។

Verse 34

यस्मिन्स्नातो दिने चैव तस्य व्युष्टिः प्रकीर्तिता । अल्पायुषस्तदा मर्त्याः कृतेऽपि परिकीर्तिताः

ថ្ងៃណាដែលមនុស្សបានងូតទឹក (ស្នាន) នៅថ្ងៃនោះ ក៏ត្រូវបានប្រកាសថាមាន «វ្យុស្ដិ» ដែលត្រូវរាប់ជាវិន័យពិសេស។ ទោះយ៉ាងណា មនុស្សស្លាប់បានគេពោលថាមានអាយុខ្លីនៅពេលនោះ ទោះបានខិតខំក៏ដោយ។

Verse 35

त्रेतायां द्वापरे चापि किमु प्राप्ते कलौ युगे । एवमल्पायुषो ज्ञात्वा मानवान्सूतनंदन

នៅក្នុងយុគត្រេតា និងទ្វាបរ—ហើយកាន់តែខ្លាំងនៅពេលយុគកលិបានមកដល់—ដោយដឹងថាមនុស្សមានអាយុខ្លីដូច្នេះ ឱ កូនជាទីស្រឡាញ់របស់សូតា (Sūta) អ្នកគួរស្វែងរកវិធីងាយស្រួលដើម្បីទទួលផលនៃការធ្វើទៀរថ។

Verse 36

लभेरंश्च कथं सर्वतीर्थानां स्नानजं फलम् । देवदर्शनजं वापि विशेषान्निर्धनाश्च ये

ពួកគេនឹងទទួលបានផលដែលកើតពីការងូតទឹកនៅទៀរថទាំងអស់បានដូចម្តេច? ហើយក៏ទទួលបានបុណ្យដែលកើតពីការឃើញទេវតាផងដែរ—ជាពិសេសអ្នកដែលក្រីក្រ និងគ្មានធនធាន។

Verse 37

अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र दैवो वा मानुषोऽपि वा । येन तेषां भवेत्पुण्यं सर्वेषामेव हेलया

តើនៅទីនេះមានវិធីណាមួយទេ—ជាវិធីដ៏ទេវី ឬជាវិធីរបស់មនុស្ស—ដែលអាចឲ្យពួកគេទទួលបានបុណ្យនៃទៀរថទាំងអស់បាន សូម្បីតែដោយភាពងាយស្រួល?

Verse 38

सूत उवाच । अस्मिन्नर्थे पुरा पृष्टो विश्वामित्रो महामुनिः । समुपेत्याश्रमं तस्य आनर्तेन महीभुजा

សូត្រាបានមានព្រះវាចា៖ កាលពីបុរាណ ក្នុងប្រធានបទនេះ ព្រះមហាមុនី វិស្វាមិត្រ ត្រូវបានសួរ នៅពេលស្តេចនៃអានរត បានចូលទៅដល់អាស្រមរបស់ទ្រង់។

Verse 39

राजोवाच । भगवन्नत्र तीर्थानि संख्यया रहितानि च । तेषु स्नानविधिः प्रोक्तः सर्वेष्वेव पृथक्पृथक्

ព្រះរាជាបានមានព្រះវាចា៖ ឱ ព្រះគុណដ៏បរិសុទ្ធ! នៅទីនេះ ទីរត្ថ (ទីរត្ថាន) មានច្រើនរាប់មិនអស់ ហើយវិធីសាស្ត្រងូតទឹកត្រូវបានបង្រៀនសម្រាប់មួយៗ ដោយឡែកៗគ្នា។

Verse 40

मासे वारे दिने चैव कुत्रचिन्मुनिसत्तमैः । दानानि च तथोक्तानि यथा स्नान विधिस्तथा

នៅកន្លែងខ្លះ ព្រះមុនីដ៏ប្រសើរ ក៏កំណត់វិន័យតាមខែ តាមថ្ងៃសប្តាហ៍ និងតាមថ្ងៃផងដែរ ហើយការធ្វើទានក៏ត្រូវបានបង្រៀនតាមនោះ ដូចជាវិធីងូតទឹកដែរ។

Verse 41

देवानां दर्शनं चापि पृथक्तेन प्रकीर्तितम् । न शक्यते फलं प्राप्तुं सर्वेषां केनचिन्मुने

ការទស្សនាព្រះទេវតាក៏ត្រូវបានប្រកាសដោយឡែកៗគ្នាដែរ។ ដូច្នេះ ឱ មុនី! មិនអាចមាននរណាម្នាក់ ទទួលបានផលនៃទាំងអស់បានទេ។

Verse 42

अपि वर्षशतेनापि किं पुनः स्तोकवासरैः । तस्माद्वद महाभाग सुखोपायं च देहिनाम्

សូម្បីតែមួយរយឆ្នាំក៏មិនអាចធ្វើបានទេ—តើនឹងនិយាយអ្វីពីប៉ុន្មានថ្ងៃតិចៗ! ដូច្នេះ ឱ មហាភាគ! សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីវិធីងាយស្រួល សម្រាប់សត្វមានរាងកាយទាំងឡាយ។

Verse 43

एकस्मिन्नपि च स्नातस्तीर्थे प्राप्नोति मानवः । सर्वेषामेव तीर्थानां स्नानजं सकलं फलम्

ដោយងូតទឹកសូម្បីតែនៅទីរថៈ (tīrtha) តែមួយ មនុស្សក៏ទទួលបានផលពេញលេញ ដែលកើតពីការងូតទឹកនៅទីរថៈទាំងអស់។

Verse 45

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा सुचिरं ध्यात्वा विश्वामित्रो महामुनिः । अब्रवीच्छृणु राजेंद्र सरहस्यं वदामि ते

សូតៈបាននិយាយ៖ ព្រះមហាមុនិ វិશ્વាមិត្រ បានស្តាប់ហើយ សមាធិយូរយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់មកបានមានពាក្យថា៖ «ស្តាប់ចុះ ព្រះរាជាអធិរាជ; ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកជាមួយអាថ៌កំបាំងខាងក្នុង»។

Verse 46

चत्वार्यत्र प्रकृष्टानि मुख्यतीर्थानि पार्थिव । येषु स्नाने कृते राजञ्छ्राद्धे च तदनंतरम् । सर्वेषामेव तीर्थानां स्नानजं लभ्यते फलम्

ឱ ព្រះរាជា នៅទីនេះមានទីរថៈសំខាន់បួន ដែលល្អឥតខ្ចោះជាទីបំផុត។ ប្រសិនបើបានងូតទឹកនៅទីនោះ ហើយធ្វើស្រាទ្ធ (śrāddha) ភ្លាមៗបន្ទាប់មក នោះនឹងទទួលបានផលបុណ្យពីការងូតទឹក នៃទីរថៈទាំងអស់។

Verse 47

सप्तविंशतिलिंगानि तथात्रैव स्थितानि च । सिद्धेश्वरप्रपूर्वाणि सर्वपापहराणि च

ហើយនៅទីនេះផងដែរ មានលិង្គ (liṅga) ចំនួនម្ភៃប្រាំពីរ ត្រូវបានបង្កើតតាំងស្ថិត—ចាប់ពី សិទ្ធេស្វរ (Siddheśvara) ជាដើម—ទាំងអស់ជាអ្នកបំបាត់បាបគ្រប់ប្រភេទ។

Verse 48

तेषु सर्वेषु दृष्टेषु भक्त्या पूतेन चेतसा । सर्वेषामेव देवानां भवेद्दर्शनजं फलम्

ពេលបានឃើញទាំងអស់នោះ ដោយចិត្តបរិសុទ្ធដែលបានសម្អាតដោយភក្តិ នោះនឹងទទួលបានផលដែលកើតពីទស្សនៈ (darśana) នៃទេវតាទាំងអស់។

Verse 49

तथैकस्मिन्सुरे दृष्टे सर्वदेवसमुद्भवम् । फलं दर्शनजं भावि नराणां द्विजसत्तम

ដូច្នេះហើយ ឱ ព្រះទ្វិជសត្តមា ដោយបានឃើញទេវតាតែមួយនៅទីនេះ—ដែលជាប្រភពកំណើតនៃទេវទាំងអស់—ផលបុណ្យនៃទស្សនៈ (darśana) ដូចបានឃើញទាំងអស់ នឹងកើតមានដល់មនុស្ស។

Verse 50

राजोवाच । कानि चत्वारि तीर्थानि तत्र मुख्यानि सन्मुने । येषु स्नातो नरः सम्यक्सर्वेषां लभते फलम्

ព្រះរាជាបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ មុនីបរិសុទ្ធ តើទីរថៈសំខាន់បួននៅទីនោះមានអ្វីខ្លះ? ដែលមនុស្សងូតទឹកដោយត្រឹមត្រូវក្នុងនោះ នឹងទទួលបានផលបុណ្យនៃទីរថៈទាំងអស់។

Verse 51

विश्वामित्र उवाच । अत्रास्ति कूपिका पुण्या यस्यां संश्रयते गया । कृष्णपक्षे चतुर्दश्याममावास्यादिने तथा

វិશ્વាមិត្រ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ នៅទីនេះមានអណ្ដូងបរិសុទ្ធមួយ (កូពីកា) ដែលគេនិយាយថា គាយា (Gayā) ស្ថិតនៅក្នុងនោះ។ ជាពិសេសនៅថ្ងៃចតុទស្សីនៃក្រិෂ್ಣបក្ស និងដូចគ្នានៅថ្ងៃអមាវាស្យា (ថ្ងៃចន្ទថ្មី)។

Verse 52

विशेषेण महाभाग कन्यासंस्थे दिवाकरे । निर्विण्णा भूमिलोकानां कृतैः श्राद्धैरनेकधा

ឱ មហាភាគ ជាពិសេសនៅពេលព្រះអាទិត្យស្ថិតក្នុងរាសីកញ្ញា (Kanyā) គាយា បានពេញចិត្តចំពោះមនុស្សលោក ដោយសារពិធីស្រាទ្ធ (śrāddha) ដែលបានប្រតិបត្តិជាច្រើនរបៀប។

Verse 53

यस्तस्यां कुरुते श्राद्धं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

អ្នកណាដែលប្រតិបត្តិពិធីស្រាទ្ធ (śrāddha) នៅទីនោះ ដោយត្រឹមត្រូវ និងពោរពេញដោយសទ្ធា,

Verse 54

तस्मिन्नहनि राजेंद्र स संतारयते पितॄन् । तथा तीर्थं द्वितीयं तु शंखतीर्थमिति स्मृतम्

នៅថ្ងៃនោះឯង ឱ ព្រះមហាក្សត្រនៃរាជទាំងឡាយ គាត់អាចសង្គ្រោះ និងលើកតម្កើងបិត្របុព្វបុរសរបស់ខ្លួន។ ហើយទីរថៈទីពីរ ត្រូវបានចងចាំថា «សង្ខ-ទីរថៈ»។

Verse 55

तत्र स्नात्वा नरो यस्तु पश्येच्छंखेश्वरं ततः । सर्वेषां फलमाप्नोति माघस्य प्रथमेऽहनि

នៅទីនោះ បុរសណាដែលបានងូតទឹកហើយ បន្ទាប់មកបានទស្សនា «សង្ខេឝ្វរ» នោះ គាត់ទទួលបានផលនៃកុសលទាំងអស់ នៅថ្ងៃដំបូងនៃខែមាឃ។

Verse 56

तथा मन्नामकं तीर्थे तृतीयं मुख्यतां गतम् । अत्र स्नात्वा तु यः पश्येन्मया संस्थापितं हरम्

ដូចគ្នានេះដែរ ទីរថៈទីបី ដែលមាននាមតាមខ្ញុំ បានឈានដល់កិត្តិយសដ៏លើសគេ។ អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅទីនេះ ហើយបានទស្សនា «ហរ» (ព្រះឝិវ) ដែលខ្ញុំបានស្ថាបនា…

Verse 57

विश्वामित्रेश्वरं नाम सर्वेषां स फलं लभेत् । नभस्यस्य सिताष्टम्यां सर्वेषां लभते फलम्

ព្រះឝិវនោះ មាននាមថា «វិឝ្វាមិត្រេឝ្វរ»; ដោយការគោរព និងទស្សនាព្រះអង្គ នរណាក៏ទទួលបានផលនៃកុសលទាំងអស់។ នៅថ្ងៃអដ្ឋមីភ្លឺ នៃខែណភស្យ (ភាទ្របទ) ក៏ទទួលបានផលនៃកុសលទាំងអស់ដែរ។

Verse 58

शक्रतीर्थमिति ख्यातं चतुर्थं बालमण्डनम् । तत्र स्नात्वा च पंचाहं शक्रेश्वरमवेक्ष्य च । आश्विनस्य सितेऽष्टम्यां सर्वेषां लभते फलम्

ទីរថៈទីបួន ល្បីថា «ឝក្រ-ទីរថៈ» ហៅថា «ពាលមណ្ឌន» (តុបតែង និងប្រទានពរ​ដល់យុវវ័យ)។ អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅទីនោះប្រាំថ្ងៃ ហើយបានទស្សនា «ឝក្រេឝ្វរ» (ព្រះឝិវ) នោះ នៅថ្ងៃអដ្ឋមីភ្លឺ នៃខែអាស្វិន គាត់ទទួលបានផលនៃកុសលទាំងអស់។

Verse 59

राजोवाच । विधानं वद मे विप्र गयाकूप्याः समुद्भवम् । विस्तरेण महाभाग श्रद्धा मे महती स्थिता

ព្រះរាជាទ្រង់មានព្រះបន្ទូល៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍ សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីវិធីបូជាដ៏ត្រឹមត្រូវ និងប្រភពកំណើតនៃ គយាកូពី (Gayākūpī)។ សូមពន្យល់ដោយលម្អិត ឱអ្នកមានភាគ្យ—ព្រោះសទ្ធារបស់ខ្ញុំបានតាំងមាំ និងធំធេង»។

Verse 60

विश्वामित्र उवाच । अमावास्यादिने प्राप्ते तत्र कन्यागते रवौ । यः श्राद्धं कुरुते भक्त्या स पितॄंस्तारयेन्निजान्

វិશ્વាមិត្រ មានពាក្យថា៖ «នៅថ្ងៃអមាវាស្យា ពេលព្រះអាទិត្យចូលរាសីកញ្ញា (Kanyā) អ្នកណាធ្វើពិធីស្រាទ្ធ (śrāddha) នៅទីនោះដោយភក្តី នោះនឹងសង្គ្រោះបិត្របុព្វបុរសរបស់ខ្លួន»។

Verse 61

भर्तृयज्ञविधानेन शुद्धैः स्थानोद्भवैर्द्विजैः । भर्तृयज्ञविधिं त्यक्त्वा योऽन्येन विधिना नरः

«តាមវិធីបូជាភర్తૃយজ্ঞ (bhartṛ-yajña) ដ៏ត្រឹមត្រូវ គួរធ្វើជាមួយព្រាហ្មណ៍ទ្វិជៈដែលបរិសុទ្ធ និងកើតនៅទីនោះផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែបុរសណា បោះបង់វិធីភర్తૃយজ্ঞ ហើយធ្វើតាមវិធីផ្សេង…»

Verse 62

श्राद्धं करोति मूढात्मा विहीनं स्थानजैर्द्विजैः । स्थानजैरपि वाऽशुद्धैस्तस्य तद्व्यर्थतां व्रजेत्

«មនុស្សមានចិត្តងងឹត ធ្វើពិធីស្រាទ្ធ (śrāddha) ដោយខ្វះព្រាហ្មណ៍មូលដ្ឋាន; ឬទោះធ្វើជាមួយព្រាហ្មណ៍មូលដ្ឋានដែលមិនបរិសុទ្ធ ក៏ពិធីនោះសម្រាប់គាត់ទៅជាឥតប្រយោជន៍»។

Verse 63

वृष्टिः स्यादूषरे यद्वत्सत्यमेतन्मयोदितम् । अंधस्याग्रे यथा नृत्यं प्रगीतं बधिरस्य च । तथा च व्यर्थतां याति अन्यस्थानोद्भवैर्द्विजैः

«ដូចភ្លៀងធ្លាក់លើដីស្ងួតគ្មានផល—នេះជាសេចក្តីពិតដែលខ្ញុំបាននិយាយ; ដូចការរាំនៅមុខមនុស្សខ្វាក់ ឬច្រៀងឲ្យមនុស្សថ្លង់ស្តាប់—ដូច្នេះដែរ ពិធី (ស្រាទ្ធ) នឹងទៅជាឥតប្រយោជន៍ ប្រសិនបើធ្វើជាមួយព្រាហ្មណ៍កើតពីទីផ្សេង»។

Verse 64

ब्राह्मणैः कारयेच्छ्राद्धं मूर्खैरपि द्विजोत्तमाः । चतुर्वेदा अपि त्याज्या अन्यस्थानसमुद्भवाः

ឱ ព្រះទ្វិជជនដ៏ប្រសើរ គួរឲ្យព្រះពិធីស្រាទ្ធៈធ្វើដោយព្រាហ្មណ៍ ទោះបីមិនចេះវេដក៏ដោយ; តែអ្នកចេះវេដទាំងបួនក៏គួរជៀសវាង ប្រសិនបើមកពីទីដទៃ (មិនមែនជាអ្នកស្រុក)។

Verse 65

दवे कर्मणि पित्र्ये वा सोमपाने विशेषतः । देशांतरगतो यस्तु श्राद्धं च कुरुते नरः । वैश्वानरपुरस्तेन कार्यं नान्यद्विजस्य च

ក្នុងពិធីទាន ឬពិធីបិត្រយៈ និងជាពិសេសក្នុងពិធីផឹកសោមៈ បើបុរសម្នាក់ធ្វើស្រាទ្ធៈនៅដែនដីផ្សេង គាត់គួរធ្វើពិធីមុខវៃશ્વានរ (អគ្គិ) ជាមុន ហើយមិនគួរជ្រើសព្រាហ្មណ៍ផ្សេងទៀតក្រៅពីដែលបានកំណត់។

Verse 66

संनिवेश्य दर्भबटूञ्छ्राद्धं कुर्याद्द्विजोत्तमाः । दक्षिणा भोजनं देयं स्थानिकानां चिरादपि

ឱ ព្រះទ្វិជជនដ៏ប្រសើរ បន្ទាប់ពីអង្គុយរូបតំណាងពីស្មៅដರ್ಭៈហើយ គួរធ្វើពិធីស្រាទ្ធៈ។ ហើយគួរផ្តល់ទក្ខិណា និងអាហារ—សូម្បីតែដល់អ្នកស្រុក—ដើម្បីឲ្យពិធីបញ្ចប់តាមធម៌នៃទីសក្ការៈ។

Verse 67

पंचगव्यस्य संपूर्णो यथा कुम्भः प्रदुष्यति । बिंदुनैकेन मद्यस्य पतितेन नृपोत्तम

ឱ ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ ដូចជាផើងដែលពេញដោយបញ្ចគវ្យៈ (ផលិតផលគោប្រាំ) នឹងក្លាយជាមិនបរិសុទ្ធ បើមានតែដំណក់ស្រាមួយធ្លាក់ចូល ដូច្នោះដែរ ពិធីសក្ការៈក៏ខូចដោយការលាយបន្តិចដែលបំពុល។

Verse 68

एकेनापि च बाह्येन बहूनामपि भूपते । मध्ये समुपविष्टेन तच्छ्राद्धं दोषमाप्नुयात्

ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ទោះមានមនុស្សជាច្រើនក៏ដោយ បើមានអ្នកក្រៅម្នាក់—អ្នកមិនសមស្របសម្រាប់ពិធី—អង្គុយនៅកណ្ដាល នោះស្រាទ្ធៈនោះនឹងទទួលកំហុស ហើយក្លាយជាមានស្នាមមិនបរិសុទ្ធ។

Verse 69

स्थानजोऽपि चतुर्वेदो यद्यपि स्यान्न शुद्धिभाक् । बहूनामपि शुद्धानां मध्ये श्राद्धं विनाशयेत्

សូម្បីតែព្រាហ្មណ៍មូលដ្ឋានដែលចេះចាំវេទទាំងបួន ក៏បើខ្វះភាពបរិសុទ្ធ នឹងអាចបំផ្លាញពិធីស្រាទ្ធៈ នៅពេលអង្គុយកណ្ដាលអ្នកបរិសុទ្ធជាច្រើន។

Verse 70

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शुद्धं ब्राह्मणमानयेत्

ដូច្នេះ គួរខិតខំដោយអស់កម្លាំង ដើម្បីអញ្ជើញព្រាហ្មណ៍ដែលបរិសុទ្ធ មកសម្រាប់ពិធី។

Verse 71

स्थानिकं मूर्खमप्येवमलाभे गुणिनामपि । हीनांगमधिकांगं वा दूषितं नो तथा परम्

បើព្រាហ្មណ៍មានគុណធម៌ (មានសមត្ថភាព) មិនអាចរកបាន ទោះជាព្រាហ្មណ៍មូលដ្ឋាន—even បើល្ងង់—ក៏អាចទទួលយកបាន; ព្រោះគាត់មិនអាក្រក់ដូចអ្នកដែលកខ្វក់ (មិនបរិសុទ្ធ) ទេ ទោះខ្វះអវយវៈ ឬលើសអវយវៈក៏ដោយ។

Verse 72

कन्यादाने तथा श्राद्धे कुलीनो ब्राह्मणः सदा । आहर्तव्यः प्रयत्नेन य इच्छेच्छुभमात्मनः । सोऽपि शुद्धिसमायुक्तो यदि स्यान्नृपसत्तम

ក្នុងការប្រគេនកូនស្រីជាទាន (កន្យាទាន) និងក្នុងពិធីស្រាទ្ធៈ គួរខិតខំជានិច្ច ដើម្បីស្វែងរកព្រាហ្មណ៍កុលីន (កំណើតល្អ) ប្រសិនបើចង់បានសុភមង្គលសម្រាប់ខ្លួនឯង ឱ ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ—តែត្រូវមានភាពបរិសុទ្ធផងដែរ។

Verse 73

वृक्षाणां च यथाऽश्वत्थो देवतानां यथा हरिः । श्रेष्ठस्थानजविप्राणां तथा चाष्टकुलोद्भवः

ដូចដើមអស្វត្ថៈជាអធិបតីក្នុងចំណោមដើមឈើ និងដូចព្រះហរិជាអធិបតីក្នុងចំណោមទេវតា ដូច្នេះ ក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍មូលដ្ឋានដ៏ល្អបំផុត អ្នកកើតពី «វង្សទាំងប្រាំបី» ត្រូវបានរាប់ថាជាអ្នកលើសគេ។

Verse 74

आयुधानां यथा वज्रं सरसां सागरो यथा । श्रेष्ठस्थानजविप्राणां तथाष्टकुलसंभवः

ដូចវជ្រៈជាអាវុធអធិរាជ និងសមុទ្រជាទឹកធំអធិរាជ ដូច្នោះ អ្នកកើតពី «អष्टកុល» ជាអធិរាជក្នុងចំណោមព្រះព្រាហ្មណ៍មូលដ្ឋានដ៏ប្រសើរ។

Verse 75

उच्चैःश्रवा यथाऽश्वानां गजानां शक्रवाहनः । श्रेष्ठस्थानजविप्राणां तथाष्टकुलसंभवः

ដូចអុច្ចៃឝ្រាវា ជាសេះអធិរាជ និងអៃរាវតៈ ជាវាហនៈរបស់ឥន្ទ្រៈ ជាដំរីអធិរាជ ដូច្នោះ អ្នកកើតពី «អष्टកុល» ជាអធិរាជក្នុងចំណោមព្រះព្រាហ្មណ៍មូលដ្ឋានដ៏ប្រសើរ។

Verse 76

नदीनां च यथा गंगा सतीनां चाप्यरुंधती । तद्वत्स्थानजविप्राणां श्रेष्ठोऽष्टकुलिकः स्मृतः

ដូចទន្លេគង្គា ជាទន្លេអធិរាជ និងអរុន្ធតី ជាស្ត្រីសុចរិតអធិរាជ ដូច្នោះ ក្នុងចំណោមព្រះព្រាហ្មណ៍កំណើតនៅទីបរិសុទ្ធនោះ អષ્ટកុលិក ត្រូវបានចងចាំថាជា «श्रेष्ठ» អធិរាជ។

Verse 77

ग्रहाणां भास्करो यद्वन्नक्षत्राणां निशाकरः । तद्वत्स्थानजविप्राणां श्रेष्ठोऽष्टकुलिकः स्मृतः

ដូចព្រះអាទិត្យ ជាប្រធានក្នុងចំណោមគ្រោះ និងព្រះចន្ទ ជាប្រធានក្នុងចំណោមនក្ខត្រ ដូច្នោះ ក្នុងចំណោមព្រះព្រាហ្មណ៍កំណើតនៅទីបរិសុទ្ធនោះ អष्टកុលិក ត្រូវបានចងចាំថាជាអធិរាជ។

Verse 78

पर्वतानां यथा मेरुर्द्विपदानां द्विजोत्तमः । स्थानजानां तु विप्राणां श्रेष्ठोऽष्टकुलिकस्तथा

ដូចភ្នំមេរុ ជាភ្នំអធិរាជ និងក្នុងចំណោមមនុស្សពីរជើង «ទ្វិជោត្តម» ជាអធិរាជ ដូច្នោះ ក្នុងចំណោមព្រះព្រាហ្មណ៍កំណើតនៅទីនោះ អष्टកុលិក ក៏ជាអធិរាជដែរ។

Verse 79

पक्षिणां गरुडो यद्वत्सिंहोऽरण्यनिवासिनाम् । स्थानजानां तु विप्राणां श्रेष्ठोऽष्टकुलिकस्तथा

ដូចគរុឌៈជាមេនៃបក្សី និងសីហៈជាមេនៃអ្នកស្នាក់នៅព្រៃ ដូច្នោះ ក្នុងចំណោមព្រះព្រាហ្មណ៍ជនដើមទីនោះ អष्टកុលិកៈក៏ជាអ្នកប្រសើរបំផុតដែរ។

Verse 80

एवं ज्ञात्वा प्रयत्नेन श्राद्धे यज्ञे च पार्थिव । कन्यादाने विशेषेण योज्यश्चाष्टकुलोद्भवः

ដឹងដូច្នេះហើយ ព្រះរាជា គួរប្រើដោយការខិតខំប្រុងប្រយ័ត្ន អ្នកកើតពីអष्टកុលៈ ក្នុងពិធីស្រាទ្ធ និងយញ្ញៈ ហើយជាពិសេសក្នុងពិធីកន្យាទាន (ប្រគល់កូនស្រី)។

Verse 81

नृत्यंति पितरस्तस्य गर्जंति च पितामहाः । वेदिमूले समालोक्य प्राप्तमष्टकुलं नृप

ព្រះនរេន្ទ្រា សម្រាប់អ្នកនោះ បិត្រទាំងឡាយរាំរែក ហើយជីតាបិតាទាំងឡាយគ្រហឹមដោយសេចក្តីរីករាយ ពេលពួកគេឃើញ នៅជើងវេទិកា ការមកដល់នៃព្រះព្រាហ្មណ៍អष्टកុលៈ។

Verse 82

पुनर्वदंति संहृष्टाः किमस्माकं प्रदास्यति । दौहित्रश्चापसव्येन जलं दर्भतिलान्वितम्

ពួកគេរីករាយហើយនិយាយម្ដងទៀតថា «គាត់នឹងបូជាអ្វីដល់យើង?»—ពេលកូនប្រុសរបស់កូនស្រី (ដៅហិត្រ) ប្រគេនទឹក ជាមួយស្មៅដರ್ಭៈ និងគ្រាប់ល្ង ដោយពាក់យញ្ញោបវីតៈបែបអបសវ្យ (បញ្ច្រាស)។

Verse 83

राजोवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं श्रैष्ठ्यमष्टकुलोद्भवम् । सर्वेषां नागराणां च तत्किं वद महामते

ព្រះរាជាទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្វីដែលលោកបាននិយាយអំពីភាពឧត្តមនៃអ្នកកើតពីអष्टកុលៈ នោះហើយ។ តែចំពោះព្រះព្រាហ្មណ៍នាគរាទាំងអស់ ហេតុអ្វីបានជាយ៉ាងនោះ? សូមប្រាប់ខ្ញុំផង ឱ មហាមតិមុនី»។

Verse 84

न ह्यत्र कारणं स्वल्पं भविष्यति द्विजोत्तम

ពិតប្រាកដណាស់ ឱ ទ្វិជោត្តម (ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ) មូលហេតុនេះមិនមែនតូចតាចឡើយ។

Verse 85

विश्वामित्र उवाच । सत्यमेतन्महाराज यत्त्वया व्याहृतं वचः । अन्येऽपि नागराः संति वेदवेदांगपारगाः

វិશ્વាមិត្រ បានមានពាក្យថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ មហារាជា ពាក្យដែលព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលគឺសច្ចៈ។ នៅទីនោះក៏មានព្រាហ្មណ៍នាគរាផ្សេងទៀត ដែលឆ្លងកាត់វេទ និងវេទាង្គទាំងឡាយ»។

Verse 86

श्राद्धार्हा यज्ञयोग्याश्च कन्यायोग्या विशेषतः । परं ते स्थापिता राजन्स्वयमिंद्रेण तत्र च

ពួកគេគួរឲ្យអញ្ជើញសម្រាប់ស្រាទ្ធៈ មានសមត្ថភាពសម្រាប់ពិធីយជ្ញៈ ហើយជាពិសេសសមស្របសម្រាប់ការភ្ជាប់ពូជពង្សតាមអាពាហ៍ពិពាហ៍។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ពួកគេត្រូវបានឥន្ទ្រៈផ្ទាល់ ដាក់តាំងនៅទីនោះ ក្នុងស្ថានដ៏ឧត្តម។

Verse 87

प्रधानत्वेन सर्वेषां नागरैश्चापि कृत्स्नशः । तेन ते गौरवं प्राप्ताः स्थानेत्रैव विशेषतः

ព្រោះនាគរាទាំងឡាយមានភាពជាប្រធានលើគ្រប់ក្រុមទាំងអស់ ដោយគ្រប់ប្រការ ដូច្នេះពួកគេបានទទួលកិត្តិយស ជាពិសេសនៅទីនេះឯង។

Verse 88

तस्माच्छ्रूाद्धं प्रकर्तव्यं विप्रै श्चाष्टकुलोद्भवैः । अप्राप्तौ चैव तेषां तु कार्यं नागरसंभवैः

ដូច្នេះ ស្រាទ្ធៈគួរធ្វើដោយអញ្ជើញព្រាហ្មណ៍ដែលកើតពីវង្សកុលទាំងប្រាំបី; ហើយបើមិនអាចរកបានទេ នោះគួរធ្វើដោយព្រាហ្មណ៍មានដើមកំណើតនាគរា។

Verse 89

नान्यस्थानसमुद्भूतैश्चतुर्वेदैरपि द्विजैः । भर्तृयज्ञेन मर्यादा कृता ह्येषा महा त्मना

សូម្បីតែព្រះព្រាហ្មណ៍ទ្វិជៈដែលចេះចតុរវេទ ទោះកើតពីទីកន្លែងផ្សេង ក៏មិនគួរធ្វើដែរ។ ព្រំដែននៃវិន័យនេះ ត្រូវបានបង្កើតដោយព្រះបុរសមានចិត្តធំ បរត្រឹយជញ្ញ។

Verse 90

मुक्त्वा तु नागरं विप्रं योऽन्येनात्र करिष्यति । श्राद्धं वा यदि वा यज्ञं व्यर्थं तस्य भविष्यति

អ្នកណាម្នាក់ បោះបង់ព្រះព្រាហ្មណ៍នាគរៈ ហើយឲ្យអ្នកដទៃធ្វើនៅទីនេះ មិនថា ស្រាទ្ធ ឬ យជ្ញា ក៏ពិធីនោះនឹងក្លាយជាឥតផលសម្រាប់គាត់។

Verse 91

राजोवाच । संत्यन्ये विविधा विप्रा वेदवेदांगपारगाः । मध्यदेशोद्भवाः शान्तास्तथान्ये तीर्थसंभवाः

ព្រះរាជាទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា៖ «នៅមានព្រះព្រាហ្មណ៍ជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលជាអ្នកឈានដល់ចំណេះដឹងវេទ និងវេទាង្គ កើតនៅមធ្យទេស មានចរិតស្ងប់ស្ងាត់; ហើយមានអ្នកផ្សេងទៀតកើតនៅទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធ (ទីរថ) ផងដែរ»។

Verse 92

भर्तृयज्ञेन ये त्यक्ताः श्राद्धे यज्ञे विशेषतः । हीनांगाश्चाधिकांगाश्च द्विर्नग्नाः श्यावदंतकाः

ព្រះរាជាទ្រង់បន្តថា៖ «អ្នកដែលបរត្រឹយជញ្ញបានបដិសេធ—ជាពិសេសសម្រាប់ស្រាទ្ធ និងយជ្ញា—គេថា មានអវយវៈខ្វះ ឬលើស, ស្លៀកពាក់ដូចអាក្រាតពីរដង, និងធ្មេញខ្មៅ»។

Verse 93

कुनखाः कुष्ठसंयुक्ता मूर्खा अपि विगर्हिताः । श्राद्धार्हाः सूचितास्तेन एतं मे संशयं वद

«មានអ្នកខ្លះ ក្រចកអាក្រក់ មានជំងឺកុស្ឋ, ល្ងង់ខ្លៅ និងត្រូវគេរិះគន់; ប៉ុន្តែដោយគាត់វិញ ត្រូវបានចង្អុលបង្ហាញថា សមស្របសម្រាប់ស្រាទ្ធ។ សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីសង្ស័យនេះ»។

Verse 94

विश्वामित्र उवाच । कीर्तयिष्ये नरव्याघ्र कारणानि बहूनि च । चमत्कारस्य पत्न्याश्च दानेन पतिता यतः

វិશ્વាមិត្រ បានមានព្រះវាចា៖ «ឱ បុរសដូចខ្លា ខ្ញុំនឹងពោលរៀបរាប់ហេតុជាច្រើន។ ព្រោះភរិយារបស់ ចមត្ការ បានធ្លាក់ចេញពីធម៌ ដោយអំពើទានមួយ»។

Verse 95

स्त्रीणां प्रतिग्रहेणैव विप्रेषु प्रोषितेषु च । पृथक्त्वं च ततो जातं बाह्याभ्यन्तरसंज्ञकम्

ដោយការទទួលទានពីស្ត្រី—ជាពិសេសនៅពេលព្រះព្រាហ្មណ៍ចាកឆ្ងាយ—បានកើតមានការបែងចែកមួយ ពីនោះហៅថា «ខាងក្រៅ» និង «ខាងក្នុង»។

Verse 96

दुर्वाससा ततः शप्ता रुष्टेनेवाहिना यथा । विद्याधनाभिमानेन शापेन पतिताः सदा

បន្ទាប់មក ពួកគេត្រូវទណ្ឌកម្មដោយ ទុರ್ವាសា ដូចជាអ្នកត្រូវពស់កាចខឹងវាយប្រហារ។ ដោយអំនួតលើវិជ្ជា និងទ្រព្យសម្បត្តិ ពួកគេតែងតែធ្លាក់ចុះដោយសាបនោះ។

Verse 97

कुशे राज्यगते राजन्राक्षसानां महाभयम् । प्रजयाऽवेदितं सर्वं तस्य राज्ञो महात्मनः

ឱ ព្រះរាជា ពេលគុសៈ ឡើងកាន់អំណាចរាជ្យ ភ័យធំដែលរាក្សសបង្ក បានត្រូវប្រជាជនរាយការណ៍ទាំងស្រុង ដល់ព្រះមហាត្មា ព្រះរាជានោះ។

Verse 98

विभीषणस्य लंकायां दूतश्च प्रेषितस्तदा । सर्वं निवेदयामास प्रजानां भयसंभवम्

បន្ទាប់មក នៅលង្កា បានផ្ញើទូតមួយទៅកាន់ វិភីෂណៈ ហើយទូតនោះបានរាយការណ៍ទាំងស្រុង អំពីការកើតឡើងនៃភ័យខ្លាចក្នុងចំណោមប្រជាជន។

Verse 99

अभिवन्द्य कुशादेशं रामस्य चरितं स्मरन् । पुर्यां विलोकयामास लङ्कायां रामशासनात्

ក្រោយបានគោរពបូជានិងទទួលព្រះបញ្ជារបស់គុសា ហើយរំលឹកព្រះកិច្ចរបស់ព្រះរាម ទ្រង់បានស្ទង់មើលទីក្រុងលង្កា តាមព្រះរាមបញ្ជា។

Verse 100

उपप्लवस्य कर्तारो नष्टाः सर्वे दिशो दश । गन्धर्वाणां च लोकं हि भयेन महता गताः

អ្នកបង្កកលល្បិចវឹកវរ បានបាត់ខ្លួនទៅគ្រប់ទិសទាំងដប់; ពិតប្រាកដ ដោយភ័យខ្លាំង ពួកគេបានចាកទៅកាន់លោកគន្ធព្វ។

Verse 101

स्थातुं तत्र न शक्तास्ते विभीषणभयेन च । पृथिव्यां समनुप्राप्ताः स्थानान्यपि बहूनि च

ពួកគេមិនអាចស្ថិតនៅទីនោះបានទេ ដោយភ័យចំពោះវិភីෂណ; ដូច្នេះពួកគេបានចុះមកលើផែនដី ហើយទៅដល់ទីកន្លែងជាច្រើនទៀតផង។

Verse 102

भयेन महता तत्र कुशस्यैव तु शासने । ब्राह्मणानां च रूपाणि कृत्वा तत्र समागताः

នៅទីនោះ ក្រោមអំណាចបញ្ជារបស់គុសា ដោយភ័យខ្លាំង ពួកគេបានមកប្រមូលផ្តុំគ្នា ដោយបម្លែងខ្លួនជារូបរាងព្រាហ្មណ៍។

Verse 103

वाडवानां महिम्ना च मध्ये स्थातुं न तेऽशकन् । पतितानां च संस्थानं चमत्कारपुरं गताः

ហើយដោយមហិមាពលរបស់វាឌវៈ ពួកគេមិនអាចស្ថិតនៅកណ្ដាលទីនោះបានទេ; ដូច្នេះពួកគេបានទៅកាន់ចមត្ការបុរៈ ជាទីលំនៅដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកធ្លាក់ចុះ។

Verse 104

मायाविशारदैस्तैश्च धनेन विद्यया ततः । अध जग्धं ततस्तैस्तु तेषां मध्ये स्थितं च तैः

បន្ទាប់មក ពួកអ្នកឆ្លាតក្នុងមាយា ដោយពឹងផ្អែកលើទ្រព្យសម្បត្តិ និងវិជ្ជា បានបង្កឲ្យមានការធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀត; ដូច្នេះ អ្វីដែលបានដាក់នៅកណ្ដាលពួកគេ ក៏ត្រូវពួកគេផ្ទាល់បំផ្លាញ និងលេបលាន់។

Verse 105

ततःप्रभृति ते सर्वे राक्षसत्वं प्रपेदिरे । क्रूराण्यपि च कर्माणि कुर्वंति च पदेपदे

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ពួកគេទាំងអស់បានឈានដល់សភាពជារាក្សស; ហើយរាល់ជំហាន ពួកគេក៏ប្រព្រឹត្តអំពើសាហាវឃោរឃៅផងដែរ។

Verse 106

ततस्ते सर्वथा राजन्वर्जनीयाः प्रयत्नतः । श्राद्धे यज्ञे नरव्याघ्र नरके पातयंति च

ដូច្នេះ ព្រះរាជា អ្នកទាំងនោះគួរត្រូវជៀសវាងដោយប្រុងប្រយ័ត្នគ្រប់វិធី។ ឱ ព្រៃខ្លាមនុស្ស ក្នុងពិធីស្រាទ្ធ និងយជ្ញា ពួកគេបណ្ដាលឲ្យធ្លាក់ចូលនរក។

Verse 107

अन्यच्च दूषणं तेषां कीर्तयिष्ये तवाऽनघ । त्रिजाताः स्थापिता राजन्सर्पाणां गरनाशनात्

ហើយកំហុសមួយទៀតរបស់ពួកគេ ខ្ញុំនឹងប្រកាសប្រាប់អ្នក ឱ អ្នកគ្មានបាប។ ឱ ព្រះរាជា ពួកគេត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថា «ត្រីជាតា» ព្រោះបានបំផ្លាញពិសរបស់ពស់។

Verse 108

नगरत्वं ततो जातं चमत्कार पुरस्य तु । त्रिजातत्वं तु सर्वेषां जातं तत्र विशेषतः

ពីហេតុនោះ បានកើតមានសភាពជា «ទីក្រុង» របស់ទីប្រជុំជនអស្ចារ្យនោះ។ ហើយនៅទីនោះ ជាពិសេស សភាពជា «ត្រីជាតា» ក៏កើតឡើងសម្រាប់ពួកគេទាំងអស់។

Verse 109

एतेभ्यः कारणेभ्यश्च भर्तृयज्ञेन वर्जिताः । पुनश्च कारणं तेषां स्पर्शादपि न शुद्धिभाक्

ដោយហេតុទាំងនេះ ពួកគេត្រូវបានដកចេញពីពិធីយជ្ញា «ភរត្រឹ-យជ្ញា» ហើយថែមទៀត ដោយហេតុមួយទៀត ពួកគេមិនទទួលបានភាពបរិសុទ្ធ សូម្បីតែដោយការប៉ះពាល់តែប៉ុណ្ណោះ។

Verse 110

कुम्भकोत्थं च संप्राप्तं महच्चण्डालसंभवम्

ហើយនៅពេលនោះ ការកើតឡើងនៃ «កុម្ភក» បានបង្ហាញខ្លួន—ជាអ្នកកើតពីវង្សត្រកូលចណ្ឌាលាដ៏ធំ។

Verse 111

राजोवाच । एतच्च कारणं विप्र कथयस्व प्रसादतः । स्थावरस्य चरस्यैव जगतो ज्ञानमस्ति ते

ព្រះរាជាមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រាហ្មណៈ សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីហេតុនេះ ដោយព្រះគុណ។ អ្នកមានចំណេះដឹងអំពីលោកទាំងមូល ទាំងអ្វីដែលចល័ត និងអចល័ត។

Verse 112

विश्वामित्र उवाच । अत्र ते कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तकथांतरम् । भर्तृयजेन ये त्यक्ताः सर्वेन्ये ब्राह्मणोत्तमाः

វិશ્વាមិត្រ បាននិយាយថា៖ នៅទីនេះ ខ្ញុំនឹងរៀបរាប់ដល់អ្នក នូវរឿងរ៉ាវមួយទៀតអំពីអតីតកាល។ អ្នកដែលត្រូវបាន «ភរត្រឹ-យជ្ញា» បោះបង់ចោល—ខណៈដែលអ្នកដទៃទាំងអស់ជាព្រាហ្មណៈដ៏ឧត្តម—សូមស្តាប់ថាវាបានកើតឡើងដូចម្តេច។

Verse 113

वर्धमाने पुरे पूर्वमासीदंत्यजजातिजः । चण्डालः कुंभकोनाम निर्दयः पापकर्मकृत्

កាលពីមុន នៅក្នុងទីក្រុង វឌ្ឍមាន មានមនុស្សម្នាក់កើតក្នុងពួកអន្ត្យជៈ (អ្នកក្រៅវណ្ណ) ជាចណ្ឌាលា ឈ្មោះ «កុម្ភក» មានចិត្តឃោរឃៅ និងប្រព្រឹត្តកម្មអំពើបាប។

Verse 114

कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्य पुत्रो बभूव ह । विरूपस्यापि रूपाढ्यः पूर्वकर्मप्रभावतः

ក្រោយកាលមួយ ព្រះបុត្រម្នាក់បានកើតដល់គាត់; ទោះឪពុកមានរូបរាងមិនស្អាត កូនវិញស្រស់ស្អាត ដោយអានុភាពកម្មពីមុន។

Verse 115

पिंगाक्षस्य सुकृष्णस्य वयोमध्यस्य पार्थिव । दक्षः सर्वेषु कृत्येषु सर्वलक्षणलक्षितः

ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! គាត់មានភ្នែកពណ៌ត្នោតលឿង សម្បុរខ្មៅស្រស់គួរជាទីពេញចិត្ត នៅវ័យកណ្តាលយុវវ័យ; មានសមត្ថភាពក្នុងកិច្ចទាំងអស់ ហើយមានលក្ខណៈមង្គលគ្រប់ប្រការ។

Verse 116

स वृद्धिं द्रुतमभ्येति शुक्लपक्षे यथोडुराट् । तथाऽसौ शंस्यमानस्तु सर्वलोकैः सुरूपभाक् । दृष्ट्वा कुटुंबकं नित्यं वैराग्यं परमं गतः

ដូចព្រះចន្ទកើនឡើងរហ័សក្នុងពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ គាត់ក៏រីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សដែរ—ត្រូវបានសរសើរដោយមនុស្សទាំងអស់ និងមានរូបសម្បត្តិស្រស់ស្អាត។ ប៉ុន្តែពេលឃើញជីវិតគ្រួសារដែលកើតឡើងជាដដែលៗ គាត់បានឈានដល់វៃរាគ្យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

Verse 117

ततो देशांतरं दुःखाद्भ्रममाण इतस्ततः । चमत्कारपुरं प्राप्तो द्विजरूपं समाश्रितः । स स्नाति सर्वकृत्येषु भिक्षान्नकृतभोजनः

បន្ទាប់មក ដោយទុក្ខសោក គាត់បានដើរល្បាតពីទីនេះទៅទីនោះ។ ដល់ក្រុងចមត្ការបុរៈ គាត់បានស្លៀកពាក់រូបរាងជាទ្វិជៈ (ព្រាហ្មណ៍)។ គាត់ងូតទឹកសម្រាប់កិច្ចធម៌ទាំងអស់ ហើយរស់ដោយអាហារដែលបានពីបិណ្ឌបាត។

Verse 118

एतस्मिन्नेव काले तु ब्राह्मणः शंसितव्रतः । छांदोग्यगोत्रविख्यातः सुभद्रोनाम पार्थिवः

នៅពេលនោះដែរ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់មានវ្រតៈគួរសរសើរ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះថាជាវង្សចន្ទោគ្យ; ឈ្មោះសុភទ្រៈ ជាបុរសឧត្តមក្នុងចំណោមមនុស្ស។

Verse 119

नागरो वर्षयाजी च वेदवेदांगपारगः । तत्रासीत्तस्य सञ्जाता कन्यका द्विगुणै रदैः

គាត់ជាបុរសមកពីដែននាគរា ជាអ្នកបូជាយញ្ញាប្រចាំឆ្នាំ ហើយជាអ្នកឈានដល់ចុងក្រោយនៃវេដៈ និងវេដាង្គៈ។ នៅទីនោះ កូនស្រីម្នាក់បានកើតមក ដ៏អស្ចារ្យដោយមានធ្មេញទ្វេ។

Verse 120

तथा त्रिभिःस्तनै रौद्रा पृष्ठ्यावर्तकसंयुता । दरिद्रोऽपि सुदुःस्थोऽपि कुलहीनोपि पार्थिव

ដូចគ្នានោះ នាងមានចរិតកាចសាហាវ មានសុដន់បី និងមានសញ្ញាវង់សក់នៅខ្នង។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ទោះបីបុរសម្នាក់ក្រីក្រ ឈឺចាប់លំបាកខ្លាំង ហើយសូម្បីតែគ្មានវង្សត្រកូលក៏ដោយ—

Verse 121

दीयमानामपि न तां प्रतिगृह्णाति कश्चन । यद्भक्षयति भर्तारं षण्मासाभ्यंतरे हि सा

សូម្បីតែពេលនាងត្រូវបានផ្តល់ឲ្យរៀបការ ក៏គ្មាននរណាម្នាក់ទទួលយកនាងឡើយ ព្រោះនាងនឹងលេបស៊ីប្តីរបស់នាងក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែ។

Verse 122

यस्याः स्युर्द्विगुणा दंता एवं सामुद्रिका जगुः । त्रिस्तनी कन्यका या तु श्वशुरस्य कुलक्षयम् । संधत्ते नात्र सन्देहस्तस्मात्तां दूरतस्त्यजेत्

អ្នកជំនាញសាមុទ្រិកៈ (វិជ្ជាសញ្ញារូបកាយ) បានប្រកាសថា៖ ស្ត្រីដែលមានធ្មេញទ្វេ ហើយជាពិសេសអ្នកមានសុដន់បី នឹងនាំឲ្យវង្សត្រកូលរបស់ឪពុកក្មេករលាយបាត់—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ ដូច្នេះ គួរតែបោះបង់នាងពីចម្ងាយ។

Verse 123

पृष्ठ्यावर्तो भवेद्यस्या असती सा भवेद्द्रुतम् । बहुपापसमाचारा तस्मात्तां परिवर्जयेत्

ស្ត្រីណាដែលមានសញ្ញាវង់សក់នៅខ្នង នាងនឹងក្លាយជាមិនសុចរិតយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយប្រព្រឹត្តអំពើបាបជាច្រើន។ ដូច្នេះ គួរតែជៀសវាងនាង។

Verse 124

अथ तां वृद्धिमापन्नां दृष्ट्वा विप्रः सुभद्रकः । चिन्ताचक्रं समारूढो न शांतिमधिगच्छति

បន្ទាប់មក ព្រាហ្មណ៍ សុភទ្រៈ ឃើញនាងបានលូតលាស់ដល់វ័យពេញក្រមុំ ក៏ត្រូវកង្វល់វិលវល់គ្របដណ្ដប់ ហើយមិនអាចឈានដល់សន្តិភាពបានឡើយ។

Verse 125

किं करोमि क्व गच्छामि कथमस्याः पतिर्भवेत् । न कश्चित्प्रतिगृह्णाति प्रार्थितोऽपि मुहुर्मुहुः

«ខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វី? ខ្ញុំត្រូវទៅណា? នាងនឹងបានស្វាមីដោយរបៀបណា? គ្មាននរណាម្នាក់ទទួលយកនាងទេ ទោះបីខ្ញុំអង្វរជាបន្តបន្ទាប់ម្តងហើយម្តងទៀតក៏ដោយ»។

Verse 126

दरिद्रो व्याधितो वाऽपि वृद्धोऽपि ब्राह्मणो हि सः । स्मृतौ यस्मादिदं प्रोक्तं कन्यार्थे प्राङ्महर्षिभिः

ទោះបីគាត់ក្រីក្រ ឬឈឺចាប់ ឬចាស់ជរាក៏ដោយ គាត់ក៏នៅតែជាព្រាហ្មណ៍ដដែល; ព្រោះបទបញ្ញត្តិនេះ ត្រូវបានព្រះឥសីមហាបុរាណប្រកាសក្នុងស្ម្រឹតិ ស្តីពីកិច្ចការរបស់ក្មេងស្រី (ការការពារ និងកាតព្វកិច្ចអាពាហ៍ពិពាហ៍ដ៏សមរម្យ)។

Verse 127

अष्टवर्षा भवेद्गौरी नववर्षा च रोहिणी । दशवर्षा भवेत्कन्या अत ऊर्ध्वं रजस्वला

នៅអាយុប្រាំបីឆ្នាំ នាងត្រូវហៅថា «គោរី»; នៅអាយុប្រាំបួនឆ្នាំ «រោហិណី»; នៅអាយុដប់ឆ្នាំ «កន្យា»។ លើសពីនោះទៅ នាងត្រូវចាត់ថា «រាជស្វលា» គឺបានដល់វ័យរដូវ។

Verse 128

माता चैव पिता चैव ज्येष्ठो भ्राता तथैव च । त्रयस्ते नरकं यांति दृष्ट्वा कन्यां रजस्वलाम्

ម្តាយ និងឪពុក ហើយបងប្រុសច្បងផងដែរ—មនុស្សទាំងបីនោះ នឹងទៅនរក ប្រសិនបើដោយការធ្វេសប្រហែស ឲ្យក្មេងស្រីត្រូវឃើញថាបានដល់វ័យ «រាជស្វលា» (គ្មានការការពារ និងការថែរក្សាតាមកាលសមរម្យ)។

Verse 129

एवं चिन्तयतस्तस्य सोंऽत्यजो द्विजरूपधृक् । भिक्षार्थं तद्गृहं प्राप्तो दृष्टस्तेन महात्मना

ខណៈដែលគាត់កំពុងគិតដូច្នោះ អ្នកចណ្ឌាលម្នាក់—ពាក់រូបរាងដូចទ្វិជៈ—បានមកដល់ផ្ទះនោះ ដើម្បីសុំទាន ហើយត្រូវបានមហាត្មាបុរសនោះឃើញ។

Verse 130

पृष्टश्च विस्मयात्तेन दृष्ट्वा रूपं तथाविधम् । कुतस्त्वमिह सम्प्राप्तः क्व यास्यसि च भिक्षुक

ដោយភ្ញាក់ផ្អើលពេលឃើញរូបរាងបែបនោះ គាត់បានសួរគាត់ថា៖ «អ្នកមកពីណាមកទីនេះ? ហើយអ្នកនឹងទៅណា ឱអ្នកសុំទាន?»

Verse 131

ईदृग्भव्यतरो भूत्वा कस्मान्माधुकरीं गतः । किं गोत्रं तव मे ब्रूहि कतमः प्रवरश्च ते

«មានរូបរាងថ្លៃថ្នូរបែបនេះ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកទៅរកមាធុករី (រស់ដោយប្រមូលទានតិចៗ)? សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីគោត្រារបស់អ្នក និងប្រវរៈណាដែលជារបស់អ្នក»។

Verse 132

सोऽब्रवीद्गौडदेशीयं स्थानं मे सुमहत्तरम् । नाम्ना भोजकटं ख्यातं नानाद्विजसमाश्रितम्

គាត់បានឆ្លើយថា៖ «ទីលំនៅរបស់ខ្ញុំស្ថិតនៅក្នុងដែនគោឌៈ នៅទីក្រុងធំមួយ ឈ្មោះល្បីថា ភោជកដៈ ដែលមានព្រះព្រាហ្មណ៍ជាច្រើនរស់នៅ»។

Verse 133

तत्रासीन्माधवोनाम ब्राह्मणो वेदपारगः । वसिष्ठगोत्रविख्यात एकप्रवरसूचितः

«នៅទីនោះ មានព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ មាធវៈ ជាអ្នកជ្រាបជ្រែងវេទៈ ល្បីថាស្ថិតក្នុងវសិષ્ઠគោត្រា ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានប្រវរៈតែមួយ»។

Verse 134

तस्याहं तनयो नाम्ना चंद्रप्रभ इति स्मृतः

ខ្ញុំជាកូនប្រុសរបស់គាត់ ដែលគេរំលឹកដោយនាម «ចន្ទ្រប្រភ»។

Verse 135

ततोऽहमष्टमे वर्षे यदा व्रतधरः स्थितः । तदा पंचत्वमापन्नः पिता मे वेदपारगः

បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំទីប្រាំបីរបស់ខ្ញុំ ពេលខ្ញុំឈរជាប់ក្នុងវ្រត (ពិធីសីល) នោះឪពុកខ្ញុំ អ្នកជ្រាបវេទទាំងឡាយ បានស្លាប់នៅពេលនោះ។

Verse 136

माता मे सह तेनैव प्रविष्टा हव्यवाहनम् । ततो वैराग्यमापन्नो निष्क्रांतोऽहं निजालयात्

ម្តាយខ្ញុំបានចូលទៅក្នុងភ្លើងជាមួយគាត់ដែរ។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំត្រូវវៃរាគ្យ (ការលះបង់) គ្របដណ្តប់ ហើយបានចាកចេញពីផ្ទះរបស់ខ្ញុំ។

Verse 137

तीर्थानि भ्रममाणोऽत्र संप्राप्तस्तु पुरं तव । अधुना संप्रयास्यामि प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम्

ខណៈខ្ញុំដើរប្រែប្រួលតាមទីរថ (ទីសក្ការៈ) ទាំងឡាយ ខ្ញុំបានមកដល់ទីក្រុងរបស់ព្រះអង្គនៅទីនេះ។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងចេញដំណើរទៅកាន់ប្រភាស ក្សេត្រដ៏ឧត្តមមិនមានអ្វីលើស។

Verse 138

यत्र सोमेश्वरो देवस्त्यक्त्वा कैलासमागतः । न मया पठिता वेदा न च शास्त्रं नृपोत्तम । तीर्थयात्राप्रसंगेन तेन भिक्षां चराम्यहम्

នៅទីនោះមានកន្លែងដែលព្រះសោមេឝ្វរ បានចាកចេញពីកៃលាស ហើយមកដល់។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរ ខ្ញុំមិនបានសិក្សាវេទទេ មិនបានរៀនសាស្ត្រផងដែរ; ដោយឱកាសនៃការធ្វើទីរថយាត្រា ប៉ុណ្ណោះ ខ្ញុំរស់ដោយបិណ្ឌបាត។

Verse 139

विश्वामित्र उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिन्तयामास चेतसि । ब्राह्मणोऽयं सुदेशीयस्तथा भव्यतमाकृतिः । यदि गृह्णाति मे कन्यां तदस्मै प्रददाम्यहम्

វិશ્વាមិត្រាបានមានព្រះវាចា៖ លឺពាក្យរបស់គាត់ហើយ ខ្ញុំបានពិចារណានៅក្នុងចិត្តថា «បុរសនេះជាព្រាហ្មណ៍ មកពីដែនដីល្អ និងមានរូបរាងមង្គលយ៉ាងខ្លាំង។ ប្រសិនបើគាត់ព្រមទទួលកូនស្រីរបស់ខ្ញុំ នោះខ្ញុំនឹងប្រគល់នាងឲ្យគាត់»។

Verse 140

यावद्रजस्वला नैव जायते सा निरूपिता । कृत्स्नं दूषयति क्षिप्रं नैव वंशं ममाधमा

ដរាបណានាងមិនទាន់ត្រូវបានឃើញថា ក្លាយជារាជស្វលា (ឈានដល់វ័យស្ត្រី) នាងនៅតែមិនប្រាកដ។ មនុស្សអសក្ដិសមនោះ នឹងធ្វើឲ្យពូជពង្សទាំងមូលរបស់ខ្ញុំសៅហ្មងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

Verse 141

ततः प्रोवाच तं म्लेच्छं संमंत्र्य सह भार्यया । यदि गृह्णासि मे कन्यां तव यच्छाम्यहं द्विज

បន្ទាប់មក គាត់បានពិគ្រោះជាមួយភរិយា ហើយនិយាយទៅកាន់ម្លេច្ឆនោះថា៖ «ឱ ទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) ប្រសិនបើអ្នកទទួលកូនស្រីរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងប្រគល់នាងឲ្យអ្នក»។

Verse 142

भरणं पोषणं द्वाभ्यां करिष्यामि सदैव हि

ពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំនឹងផ្គត់ផ្គង់ការថែទាំ និងចិញ្ចឹមបីបាច់សម្រាប់អ្នកទាំងពីរ ជានិច្ច។

Verse 143

तच्छ्रुत्वा हर्षितः प्राह सोंऽत्यजो नृपसत्तमम् । तवादेशं करिष्यामि यच्छ मे कन्यकां नृप

លឺដូច្នោះ អន្ត្យជៈនោះមានសេចក្តីរីករាយ ហើយនិយាយទៅកាន់ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរថា៖ «ខ្ញុំនឹងធ្វើតាមព្រះបញ្ជា សូមប្រទានកញ្ញានោះឲ្យខ្ញុំផង ព្រះមហាក្សត្រ»។

Verse 144

तथेत्युक्त्वा गतस्तेन तस्मै दत्ता निजा सुता । गृह्योक्तेन विधानेन विवाहो विहितस्ततः

ដោយនិយាយថា «ដូច្នោះហើយ» គាត់បានទៅជាមួយគាត់ ហើយបានប្រគល់កូនស្រីរបស់ខ្លួនឲ្យគាត់; បន្ទាប់មក ពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ត្រូវបានប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ តាមវិធីដែលគម្ពីរ​គ្រឹហ្យ (Gṛhya) បានបង្រៀន។

Verse 145

ततो ददौ धनं धान्यं गृहं क्षेत्रं च गोधनम् । तस्मै तुष्टिसमायुक्तो मन्यमानः कृतार्थताम्

បន្ទាប់មក ដោយចិត្តពេញចិត្ត ហើយគិតថាការកិច្ចបានសម្រេចរួច គាត់បានប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិ អង្ករ-ធញ្ញជាតិ ផ្ទះ ដីស្រែ និងគោជាច្រើនឲ្យគាត់។

Verse 146

अथ सोऽपि च तां प्राप्य विलासानकरोद्बहून् । खाद्यैः पानैः सुवस्त्रैश्च गन्धमाल्यैर्विभूषणैः

ពេលបាននាងមកជាគូរស្រករ គាត់ក៏លេងល្បែងសុខសាន្តជាច្រើន ដោយផ្តល់អាហារឆ្ងាញ់ ភេសជ្ជៈ សម្លៀកបំពាក់ល្អ ក្លិនក្រអូប កម្រងផ្កា និងគ្រឿងអលង្ការឲ្យនាង។

Verse 147

परं स व्रजति प्रायो येन मार्गेण केनचित् । सारमेयाः सशब्दाश्च पृष्ठतोऽनुव्रजंति वै

ប៉ុន្តែ រាល់ពេលដែលគាត់ដើរតាមផ្លូវណាមួយ សត្វឆ្កែជាច្រើន ដែលស្រែកសំឡេងរំខាន តែងតែដើរតាមពីក្រោយគាត់ជានិច្ច។

Verse 148

अन्येषामंत्यजात्यानां यद्वत्तस्य विशेषतः । वेदाभ्यासपरश्चैव यदि संजायते क्वचित् । रक्तं पतति वक्त्रेण तत्क्षणात्तस्य दुर्मतेः

ហើយដូចជាមនុស្សចុងជាតិ (អន្ត្យជាតិ) ផ្សេងៗដែរ—ក្នុងករណីរបស់គាត់វិញកាន់តែពិសេស—បើពេលណាគាត់ចង់សូត្រវេទៈ ឈាមនឹងហូរចេញពីមាត់ភ្លាមៗ ដោយសារចិត្តអាក្រក់របស់គាត់។

Verse 149

एतस्मिन्नंतरे लोकः सर्व एव प्रशंकितः । अब्रवीच्च मिथोऽभ्येत्य चंडालोऽयमसंशयम्

នៅពេលនោះ ប្រជាជនទាំងអស់ក៏កើតសង្ស័យ ហើយចូលទៅជិតគ្នា និយាយថា «បុរសនេះជាចណ្ឌាលា មិនមានសង្ស័យឡើយ»។

Verse 150

यदेते पृष्ठतो यांति भषमाणाः शुनीसुताः । सुभद्रोऽपि च तत्तेषां श्रुत्वा चिन्तापरोऽभवत्

«ព្រោះឆ្កែទាំងនេះ កំពុងព្រុស ហើយតែងតែដើរតាមពីក្រោយគាត់»—បានឮពាក្យនោះ សុភទ្រៈក៏ពោរពេញដោយក្តីកង្វល់។

Verse 151

मन्यमानश्च तत्सत्यं दुःखेन महतान्वितः । नूनमंत्यजजातीयो भविष्यति सुतापतिः

ជឿថាពាក្យនោះពិត ហើយត្រូវទុក្ខធំគ្របដណ្ដប់ គាត់គិតថា «ប្រាកដណាស់ ប្តីរបស់សុតា ត្រូវជាមនុស្សកើតពីជាតិអន្ត្យជៈ»។

Verse 152

ज्ञायते चेष्टितैः सर्वैर्यथाऽयं जल्पते जनः

គេថា ដោយអំពើប្រព្រឹត្តទាំងអស់របស់គាត់ គេអាចដឹងបានថា គាត់ជាមនុស្សប្រភេទណា។

Verse 153

एवं रात्रिंदिवं तस्य चिन्तयानस्य भूपतेः । लोकापवादयुक्तस्य कियान्कालोऽभ्यवर्तत

ដូច្នេះ ព្រះមហាក្សត្រនោះ គិតកង្វល់ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ត្រូវទម្ងន់នៃពាក្យបង្ខូចកេរ្តិ៍ពីសាធារណៈ—ពេលវេលាបានកន្លងទៅប៉ុន្មាន។

Verse 154

अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते आद्याद्या द्विजसत्तमाः । मध्यगेन समायुक्ता ब्रह्मस्थानं समागताः । तस्य शुद्धिकृते प्रोचुर्येन शंका प्रणश्यति

នៅថ្ងៃមួយផ្សេងទៀត ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម បានមកម្តងហើយម្តងទៀត ជាមួយអ្នកប្រតិបត្តិពិធី ហើយប្រមូលផ្តុំគ្នានៅព្រហ្មស្ថាន។ ពួកគេបានពោលអំពីពិធីសម្អាតរបស់គាត់ ដោយអំណាចនោះ ការសង្ស័យនឹងរលាយបាត់។

Verse 155

अथोचुस्तं द्विजश्रेष्ठा ब्रह्मस्थानस्य मध्यगम् । मध्यगस्य तु वक्त्रेण विवर्णवदनं स्थितम्

បន្ទាប់មក ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ បានអំពាវនាវទៅកាន់គាត់ ដែលឈរនៅកណ្ដាលព្រហ្មស្ថាន។ នៅពេលនោះ មុខរបស់អ្នកប្រតិបត្តិពិធី ក៏ស្លេកស្លាំង និងបាត់ពណ៌។

Verse 156

कुलं गोत्रं निजं ब्रूहि प्रवरांश्च विशेषतः । स्थानं देशं च विप्राणां येन शुद्धिः प्रदीयते

«ចូរប្រាប់អំពីវង្សត្រកូល និងគោត្ររបស់អ្នក ហើយបញ្ជាក់ព្រវរៈរបស់អ្នកជាពិសេស; ទាំងប្រាប់ទីកន្លែង និងដែនដីរបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ដើម្បីឲ្យពិធីសម្អាតត្រឹមត្រូវត្រូវបានប្រគល់»។

Verse 157

अथासौ वेपमानस्तु प्रस्विन्नवदनस्तथा । अधोदृष्टिरुवाचेदं गद्गदं विहिताञ्जलिः

បន្ទាប់មក គាត់ញ័រខ្លួន មុខពេញញើស ភ្នែកមើលចុះក្រោម ហើយនិយាយពាក្យទាំងនេះដោយសម្លេងរអាក់រអួល ដោយដាក់ដៃប្រណម្យគោរព។

Verse 158

गर्भाष्टमे पिता मह्यं वर्षे मृत्युं गतस्ततः । ततः सा तं समादाय जननी मे पतिव्रता । मां त्यक्त्वा दुःखितं दीनं प्रविष्टा हव्यवाहनम्

«នៅអាយុប្រាំបីឆ្នាំ ឪពុករបស់ខ្ញុំបានស្លាប់។ បន្ទាប់មក ម្តាយរបស់ខ្ញុំ ដែលស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី បានយកគាត់ទៅធ្វើពិធីបុណ្យសព ហើយទុកខ្ញុំឲ្យសោកសៅ អស់សង្ឃឹម នាងបានចូលទៅក្នុងភ្លើងបូជាហាវ្យវាហន»។

Verse 159

अहं वैराग्यमापन्नस्तीर्थयात्रां समाश्रितः । बालभावे पितुर्दुःखात्तापसैरपरैः सह

ដូច្នេះ ខ្ញុំបានឈានចូលទៅក្នុងវៃរាគ្យៈ (ការលះបង់) ហើយតាំងពីកុមារភាព ដោយសោកស្តាយចំពោះព្រះបិតា ខ្ញុំបានសុំជ្រកកោនក្នុងការធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាន់ទីរត្ថៈបរិសុទ្ធ ជាមួយនឹងតាបសៈដទៃទៀត។

Verse 160

न मया पठितो वेदो न च शास्त्रं निरूपितम् । तीर्थयात्रापरोऽहं च समायातो भवत्पुरम्

ខ្ញុំមិនបានសិក្សាវេទៈទេ ហើយក៏មិនបានពិចារណាសាស្ត្រៈឡើយ។ ខ្ញុំមានចិត្តឧទ្ទិសតែការធម្មយាត្រាទៅទីរត្ថៈប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះខ្ញុំបានមកដល់ទីក្រុងរបស់លោក។

Verse 161

अभद्रेण सुभद्रेण श्वशुरेण दुरात्मना । एतज्जानाम्यहं विप्रा गोत्रं वासिष्ठमेव वा

ឱ ព្រះព្រាហ្មណៈទាំងឡាយ ខ្ញុំដឹងតែប៉ុណ្ណេះ—ដែលបានប្រាប់ដោយឪពុកក្មេកអាក្រក់ចិត្ត ឈ្មោះ អភទ្រៈ (កូនរបស់ សុភទ្រៈ)—ថា គោត្រៈរបស់ខ្ញុំគឺ វាសិឋ្ឋៈ។

Verse 162

अथैकप्रवरो देशो गौडो मधुपुरं पुरम् । ततस्ते ब्राह्मणाः प्रोचुर्यस्य नो ज्ञायते कुलम् । तस्य शुद्धिः प्रदातव्या धटद्वारेण केवला

បន្ទាប់មក (គាត់និយាយថា)៖ «ដែនដីរបស់ខ្ញុំគឺ ហ្គោឌៈ និងទីក្រុងគឺ មធុបុរៈ ហើយខ្ញុំមានប្រវរៈតែមួយ»។ ដោយហេតុនោះ ព្រះព្រាហ្មណៈទាំងឡាយបានប្រកាសថា៖ «អ្នកណាដែលមិនស្គាល់វង្សកុល ការសុទ្ធិគួរត្រូវផ្តល់តែដោយពិធី ‘ឆ្លងតាមទ្វារធដៈ’ ប៉ុណ្ណោះ»។

Verse 163

स त्वं धटं समारुह्य ब्राह्मण्यार्थं च केवलम् । शुद्धिं प्राप्य ततो भोगान्भुंक्ष्वात्रस्थोऽपि केवलम्

ដូច្នេះ អ្នកចូរឡើងលើ ធដៈ នោះ ដើម្បីគោលបំណងតែមួយគត់ គឺឲ្យបានស្ថានភាពព្រាហ្មណៈ។ ពេលបានសុទ្ធិហើយ ចូររីករាយទទួលអាហាររបស់អ្នកនៅទីនេះផង ដោយគោរពតាមវិន័យតែប៉ុណ្ណោះ។

Verse 164

सोऽब्रवीत्साहसं कृत्वा सर्वानेव द्द्विजोत्तमान् । प्रतिगृह्णाम्यहं कामं तप्तमाषकमेव च

បន្ទាប់មក គាត់បាននិយាយ ដោយក្លាហានមាំមួន នៅមុខព្រះទ្វិជជនល្អឥតខ្ចោះទាំងអស់ថា៖ «ខ្ញុំនឹងទទួលយកការសាកល្បងនេះតាមចិត្តខ្ញុំ សូម្បីតែកាក់មាសកៈដែលបានកំដៅក្តៅ (taptamāṣaka) ក៏ដោយ»។

Verse 165

प्रविशामि हुताशं वा भक्षयिष्याम्यहं विषम्

«បើចាំបាច់ ខ្ញុំនឹងចូលទៅក្នុងភ្លើងដ៏ឆេះសន្ធោសន្ធៅ ឬក៏ខ្ញុំនឹងផឹកពិសពុល»។

Verse 166

किं पुनर्धटदिव्यं च क्रियमाणे सुखावहम् । ब्राह्मणस्य कृते विप्राश्चित्ते नो मामके घृणा

«ហើយតើមិនកាន់តែប្រសើរទៀតឬ នៅពេលធ្វើពិធីសាកល្បងដ៏ទេវភាពនៃឃដ (ghaṭa) ដែលនាំមកនូវផលល្អ និងសុខសាន្ត! ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ សូមកុំឲ្យមានការមើលងាយក្នុងចិត្តចំពោះខ្ញុំឡើយ ព្រោះនេះបានធ្វើឡើង ដើម្បីប្រយោជន៍របស់ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់»។

Verse 167

अथ ते ब्राह्मणास्तस्य धटारोहणसंभवम् । शुद्धिं निर्दिश्य वारं च सूर्यस्य च ततः परम् । जग्मुः स्वंस्वं गृहं सर्वे सोऽपि विप्रोंऽत्यजो द्विजाः

បន្ទាប់មក ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះ បានបញ្ជាក់អំពីការសុទ្ធសាធដែលកើតពីពិធីឡើងលើឃដ (ghaṭa) ហើយក៏កំណត់ពិធី/ថ្ងៃបូជាព្រះអាទិត្យតាមសមគួរផងដែរ។ បន្ទាប់ពីនោះ ពួកគេទាំងអស់បានត្រឡប់ទៅផ្ទះរៀងៗខ្លួន។ ហើយ ‘វិប្រនោះ’ ផងដែរ—ដែលបង្ហាញថាជា អន្ត្យជ—ត្រូវបានទុកនៅទីនោះ ឱ ព្រះទ្វិជជន។

Verse 168

ततः प्राह निजां भार्यां रहस्ये नृपसत्तम । ज्ञातोऽहं ब्राह्मणैः सर्वैरंत्यजातिसमुद्भवः । देशातरं गमिष्यामि त्वमागच्छ मया सह

បន្ទាប់មក គាត់បាននិយាយជាសម្ងាត់ទៅកាន់ភរិយារបស់ខ្លួនថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងអស់បានស្គាល់ខ្ញុំថា កើតពីវង្សអន្ត្យជ។ ខ្ញុំនឹងទៅដែនដីផ្សេង; អ្នកចូរមកជាមួយខ្ញុំ»។

Verse 169

भार्योवाच । अहमग्निं प्रवेक्ष्यामि न यास्यामि त्वया सह । पापबुद्धे पतिष्यामि न चाहं नरकाग्निषु

ភរិយាបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំនឹងចូលទៅក្នុងភ្លើង; ខ្ញុំមិនទៅជាមួយអ្នកទេ។ ឱ អ្នកមានចិត្តអាក្រក់—សូមឲ្យខ្ញុំដួលស្លាប់នៅទីនេះ; ខ្ញុំមិនធ្លាក់ចូលភ្លើងនរកឡើយ»។

Verse 170

बुध्यमाना न सेविष्ये त्वामंत्यजसमुद्भवम् । पाप संदूषितं सर्वं त्वयैतत्स्थानमुत्तमम्

«ឥឡូវខ្ញុំបានដឹងហើយ ខ្ញុំនឹងមិននៅជាមួយអ្នកទេ—អ្នកកើតពីវង្សអន្ត្យជៈ។ ដោយសារអ្នក ទីកន្លែងដ៏ប្រសើរនេះទាំងមូលត្រូវបានបំពុលដោយបាប»។

Verse 171

तथा मम पितुर्हर्म्यं संवत्सरप्रयाजिनः । तस्माद्द्रुततरं गच्छ यावन्नो वेत्ति कश्चन

«ហើយក៏កុំឲ្យទៅជិតគេហដ្ឋានរបស់ឪពុកខ្ញុំផង—គាត់ជាអ្នកបានរក្សាពិធីយជ្ញៈមួយឆ្នាំពេញ។ ដូច្នេះ ចូរចាកចេញឲ្យលឿនជាងនេះ មុនពេលអ្នកណាម្នាក់ដឹង»។

Verse 172

नो चेत्पापसमाचार संप्राप्स्यसि महाऽपदम्

«បើមិនដូច្នោះទេ ឱ អ្នកមានអាកប្បកិរិយាបាប អ្នកនឹងជួបមហាវិបត្តិ»។

Verse 173

ततो निशामुखे प्राप्ते कौपीनावरणान्वितः । नष्टोऽभीष्टां दिशं प्राप्य तदा जीवितजाद्भयात्

បន្ទាប់មក ពេលរាត្រីធ្លាក់មក គាត់ស្លៀកតែខោលីនក្លោធ បាត់ខ្លួនទៅ ហើយទៅដល់ទិសដែលគាត់ប្រាថ្នា—ដោយភ័យខ្លាចចំពោះជីវិតរបស់ខ្លួន។