Adhyaya 15
Kashi KhandaPurva ArdhaAdhyaya 15

Adhyaya 15

អធ្យាយ ១៥ បង្ហាញជាសន្ទនាជាន់ៗ។ អគស្ត្យៈនិយាយទៅកាន់លោបាមុទ្រា ដោយយោងរឿងដែលពួកគណៈរបស់ព្រះសិវៈបានប្រាប់ដល់សិវសರ್ಮន។ ពួកគណៈពន្យល់អំពីកូនស្រីរបស់ទក្សៈដែលទាក់ទងនឹងនក្ខត្រា បានធ្វើតបស្យាខ្លាំងនៅកាសី ហើយបានដំឡើងលិង្គឈ្មោះ «នក្ខត្រេស្វរ» នៅច្រាំងទន្លេវារាណសី ជិតសង្គមេស្វរ។ ព្រះសិវៈប្រទានពរ៖ឲ្យមានកិត្តិយសក្នុងចក្រជ្យោតិស, ភ្ជាប់ជាមួយរាសី, មាន «នក្ខត្រ-លោក» ពិសេស និងការពារអ្នកដែលបូជានិងគោរពវ្រតនក្ខត្រានៅកាសី។ បន្ទាប់មក រឿងប្តូរទៅកាន់ព្រះពុធ (មេគុណ Mercury) កើតពីព្រឹត្តិការណ៍ តារា–សោម–ព្រឹហស្បតិ។ ពុធបានធ្វើអាស្កេសខ្លាំងនៅកាសី បង្កើត «ពុធេស្វរ-លិង្គ» ហើយទទួលទស្សនៈព្រះសិវៈ និងពរ៖លោកលើសពីនក្ខត្រ-លោក កិត្តិយសលើសគេក្នុងចំណោមគ្រាហៈ និងការសន្យាថាការបូជាពុធេស្វរ នាំឲ្យបានបុទ្ធិ និងបំបាត់ទុរបុទ្ធិ។ ចុងអធ្យាយបញ្ជាក់ថា ការទស្សនាពុធេស្វរ (ខាងកើតចន្ទ្រេស្វរ) ការពារកុំឲ្យបុទ្ធិធ្លាក់ចុះ ហើយរឿងបន្តទៅកាន់សុក្រលោក។

Shlokas

Verse 1

अगस्तिरुवाच । शृणु पत्नि महाभागे लोपामुद्रे सधर्मिणि । कथा विष्णुगणाभ्यां च कथितां शिवशर्मणे

អគស្ត្យៈបាននិយាយថា៖ សូមស្តាប់ ឱ ភរិយាដ៏មានពុទ្ធិពរ លោបាមុទ្រា អ្នករួមធម៌របស់ខ្ញុំ—រឿងដែលគណៈទាំងពីររបស់ព្រះវិษ្ណុបាននិយាយប្រាប់សិវសර්មន។

Verse 2

शिवशर्मोवाच । अहो गणौ विचित्रेयं श्रुता चांद्रमसी कथा । उडुलोककथां ख्यातं विष्वगाख्यानकोविदौ

សិវសර්មនបាននិយាយថា៖ អហោ! ឱ គណៈទាំងពីរ រឿងចន្ទ្រមាសដែលខ្ញុំបានស្តាប់នេះ ពិតជាអស្ចារ្យណាស់។ អ្នកទាំងពីរល្បីថាជាអ្នកជំនាញការនិទាន មានជំនាញក្នុងការប្រាប់រឿងល្បីអំពីឧឌុលោក លោកនៃផ្កាយ។

Verse 4

गणावूचतुः । पुरा सिसृक्षतः सृष्टिं स्रष्टुरंगुष्ठपृष्ठतः । दक्षः प्रजाविनिर्माणे दक्षो जातः प्रजापतिः । षष्टिर्दुहितरस्तस्य तपोलावण्यभूषणाः । सर्वलावण्यरोहिण्यो रोहिणीप्रमुखाः शुभाः

ពួកគណៈបាននិយាយថា៖ កាលពីបុរាណ ពេលព្រះសೃಷ್ಟិករ​ប្រាថ្នាបង្កើតសកលលោក ព្រះដក្ខៈ ព្រះប្រជាបតិដ៏ឆ្លាតវៃ បានកើតចេញពីខ្នងមេដៃរបស់ព្រះសೃಷ್ಟិករ ជំនាញក្នុងការបង្កើតសត្វលោក។ ព្រះអង្គមានកូនស្រី៦០នាក់ ជាមង្គល ប្រដាប់ដោយតបៈ និងសោភ័ណភាព រុងរឿងដោយលាវណ្ណៈទាំងអស់ ដោយមានរោហិណីជាមុខគេ។

Verse 5

ताभिस्तप्त्वा तपस्तीव्रं प्राप्य वैश्वेश्वरीं पुरीम् । आराधितो महादेवः सोमः सोमविभूपणः

ក្រោយពីបានធ្វើតបៈយ៉ាងខ្លាំង ពួកនាងបានទៅដល់ទីក្រុងវៃશ્વេશ્વរី (កាសី)។ នៅទីនោះ ព្រះមហាទេវត្រូវបានគោរពបូជា ហើយព្រះសោមៈ—អ្នកតុបតែងព្រះចន្ទ និងជាអធិបតីនក្សត្រ—ក៏ត្រូវបានអង្វរឲ្យពេញព្រះហឫទ័យផងដែរ។

Verse 6

यदा तुष्टोयमीशानो दातुं वरमथाययौ । उवाच च प्रसन्नात्मा याचध्वं वरमुत्तमम्

ពេលព្រះអីសានពេញព្រះហឫទ័យ ហើយយាងមកមុខដើម្បីប្រទានពរ ព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យរីករាយ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចូរសុំពរដ៏ឧត្តមបំផុត»។

Verse 7

शंभोर्वाक्यमथाकर्ण्य ऊचुस्ताश्च कुमारिकाः । यदि देयो वरोऽस्माकं वरयोग्याः स्म शंकर

ពេលបានឮព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះសម្ភូ ក្មេងស្រីព្រហ្មចារីទាំងនោះបានទូលថា៖ «ឱ ព្រះសង្ករ! ប្រសិនបើព្រះអង្គនឹងប្រទានពរដល់ពួកយើង ពួកយើងក៏សមគួរទទួលពរនោះដែរ»។

Verse 8

भवतोपि महादेव भवतापहरो हि यः । रूपेण भवता तुल्यः स नो भर्ता भवत्विति

«ឱ ព្រះមហាទេវ! សូមឲ្យអ្នកដែលអាចបំបាត់សេចក្តីអហង្ហាររបស់ព្រះអង្គបាន ហើយមានសោភ័ណភាពស្មើព្រះអង្គ ក្លាយជាស្វាមីរបស់ពួកយើង; សូមឲ្យគាត់ក្លាយជាព្រះអម្ចាស់របស់ពួកយើង»។

Verse 9

लिंगं संस्थाप्य सुमहन्नक्षत्रेश्वर संज्ञितम् । वारणायास्तटे रम्ये संगमेश्वरसन्निधौ

ពួកគេបានស្ថាបនា លិង្គ ដ៏មហិមា មាននាមថា «នក្សត្រេស្វរ» នៅលើច្រាំងដ៏ស្រស់ស្អាតនៃទន្លេ វារ៉ណា ជិតស្និទ្ធសង្គមេស្វរ។

Verse 10

दिव्यं वर्ष सहस्रं तु पुरुषायितसंज्ञितम् । तपस्तप्तं महत्ताभिः पुरुषैरपि दुष्करम्

អស់រយៈពេលមួយពាន់ឆ្នាំទេវៈ ដែលគេហៅថា «បុរុសាយិត» មហាបុគ្គលទាំងនោះបានបំពេញតបៈ ជាវិន័យដ៏លំបាក សូម្បីតែសម្រាប់បុរសក៏ដោយ។

Verse 11

ततस्तुष्टो हि विश्वेशो व्यतरद्वरमुत्तमम् । सर्वासामेकपत्नीनामकत्रे स्थिरचेतसाम्

បន្ទាប់មក ព្រះវិશ્વេស្វរ ពេញព្រះហឫទ័យ បានប្រទានពរ​ដ៏ឧត្តមថា ពួកនាងទាំងអស់ ដែលមានចិត្តមាំមួន នឹងមានប្តីតែមួយរួមគ្នា។

Verse 12

श्री विश्वेश्वर उवाच । न क्षांतं हि तपोत्युग्रमेतदन्याभिरीदृशम् । पुराऽबलाभिस्तस्माद्वो नाम नक्षत्रमत्र वै

ព្រះស្រីវិશ્વេស្វរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ «តបៈដ៏ខ្លាំងក្លាខ្លាំងបំផុតដូចនេះ មិនដែលមានស្ត្រីដទៃដូចពួកនាងអត់ធ្មត់មុនឡើយ។ ដូច្នេះ នៅទីនេះឯង នាមរបស់ពួកនាងនឹងជា ‘នក្សត្រ’»។

Verse 13

पुरुषायितसंज्ञेन तप्तं यत्तपसाधुना । भवतीभिस्ततः पुंस्त्वमिच्छया वो भविष्यति

«ព្រោះពួកនាងបានបំពេញតបៈដែលហៅថា បុរុសាយិត ដោយត្រឹមត្រូវហើយ ដូច្នេះ តាមបំណងរបស់ពួកនាងឯង ភាពជាបុរស (បុំស្ត្វ) នឹងកើតមានដល់ពួកនាង»។

Verse 14

ज्योतिश्चक्रे समस्तेऽस्मिन्नग्रगण्या भविष्यथ । मेषादीनां च राशीनां योनयो यूयमुत्तमाः

ក្នុងកង់នៃពន្លឺទេវតាទាំងមូលនេះ អ្នកទាំងឡាយនឹងត្រូវរាប់ជាអ្នកឈានមុខគេ; ហើយក្នុងចំណោមរាសីចាប់ពីមេស (Aries) អ្នកទាំងឡាយជាយោនីដ៏ឧត្តម—ជាប្រភព និងស្បូនដែលរាសីទាំងឡាយកើតចេញ។

Verse 15

ओषधीनां सुधायाश्च ब्राह्मणानां च यः पतिः । पतिमत्यो भवत्योपि तेन पत्या शुभाननाः

ព្រះអង្គដែលជាព្រះម្ចាស់លើឱសថព្យាបាល លើសុធា (អម្រឹត) និងលើព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ—ដោយព្រះស្វាមីដ៏មង្គលនោះឯង ឱ ស្រីមុខស្រស់ អ្នកទាំងឡាយក៏នឹងក្លាយជា ‘បតិមតី’ មានអ្នកអាណាព្យាបាលត្រឹមត្រូវ និងសំណាងល្អ។

Verse 16

भवतीनामिदं लिंगं नक्षत्रेश्वर संज्ञितम् । पूजयित्वा नरो गंता भवतीलोकमुत्तमम्

លិង្គនេះជារបស់អ្នកទាំងឡាយ ហើយគេស្គាល់ថា ‘នក្សត្រេស្វរ’។ អ្នកណាបូជាវា នឹងទៅដល់លោកដ៏ឧត្តមរបស់អ្នកទាំងឡាយ។

Verse 17

उपरिष्टान्मृगांकस्य लोको वस्तु भविष्यति । सर्वासां तारकाणां च मध्ये मान्या भविष्यथ

លើសពីព្រះចន្ទ នឹងមានលោកស្នាក់នៅរបស់អ្នកទាំងឡាយពិតប្រាកដ; ហើយក្នុងចំណោមផ្កាយទាំងអស់ នៅកណ្ដាលពួកវា អ្នកទាំងឡាយនឹងត្រូវគេគោរព និងលើកតម្កើង។

Verse 18

नक्षत्रपूजका ये च नक्षत्रव्रतचारिणः । ते वो लोके वसिष्यंति नक्षत्र सदृशप्रभाः

អ្នកដែលបូជានក្សត្រ និងអ្នកដែលប្រតិបត្តិវ្រតៈសម្រាប់នក្សត្រ—មនុស្សទាំងនោះនឹងរស់នៅក្នុងលោករបស់អ្នកទាំងឡាយ ដោយភ្លឺរលោងដូចផ្កាយ។

Verse 19

नक्षत्रग्रहराशीनां बाधास्तेषां कदाचन । न भविष्यंति ये काश्यां नक्षत्रेश्वरवीक्षकाः

អ្នកណាដែលនៅកាសីបានទស្សនា និងស្វែងរកព្រះ “នក្ខត្រេឝ្វរ” នោះ មិនដែលជួបឧបសគ្គពីនក្ខត្រ ព្រះគ្រោះ ឬរាសីទេ។

Verse 20

अगस्त्य उवाच । अतिथित्वमवाप नेत्रयोर्बुधलोकः शिवशर्मणस्त्वथ । गणयोर्भगणस्य संकथां कथयित्रो रिति विष्णुचेतसोः

អគស្ត្យៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក ព្រះសិវសរមន៍—អ្នកបានឈានដល់លោកពុធ—បានទទួលគណៈទាំងពីរជាភ្ញៀវ; ហើយរឿងរ៉ាវនៃក្រុមតារានោះ ត្រូវបានពួកគេទាំងពីរ ដែលចិត្តជាប់លើព្រះវិษ្ណុ ប្រាប់ឡើង។

Verse 21

शिवशर्मोवाच । कस्य लोकोयमतुलो ब्रूतं श्रीभगवद्गणौ । पीयूषभानोरिव मे मनः प्रीणयतेतराम्

ព្រះសិវសរមន៍បាននិយាយថា៖ ឱ គណៈដ៏គួរគោរពនៃព្រះភគវាន សូមប្រាប់ខ្ញុំ—លោកដ៏អស្ចារ្យមិនមានប្រៀបនេះ ជារបស់អ្នកណា? ចិត្តខ្ញុំរីករាយលើសលប់ ដូចបានទទួលពន្លឺព្រះចន្ទអម្រឹត។

Verse 22

गणावूचतुः । शिवशर्मञ्छृणु कथामेतां पापापहारिणीम् । स्वर्गमार्गविनोदाय तापत्रयविनाशिनीम्

គណៈទាំងពីរបាននិយាយថា៖ ឱ សិវសរមន៍ សូមស្តាប់កថានេះ ដែលលាងបាប; វាផ្តល់សេចក្តីរីករាយលើផ្លូវទៅសួគ៌ និងបំផ្លាញទុក្ខបីប្រភេទ។

Verse 23

योसौ पूर्वं महाकांतिरावाभ्यां परिवर्णितः । साम्राज्यपदमापन्नो द्विजराजस्तवाग्रतः

មនុស្សដ៏រុងរឿងខ្លាំងនោះ ដែលយើងទាំងពីរបានពណ៌នាមុននេះ បច្ចុប្បន្នបានឈានដល់តំណែងអធិបតេយ្យ; “ស្តេចក្នុងចំណោមទ្វិជ” ឥឡូវឈរនៅមុខអ្នក។

Verse 24

दक्षिणा राजसूयस्य येन त्रिभुवनं कृता । तपस्तताप योत्युग्रं पद्मानां दशतीर्दश

ព្រះអង្គដែលបានធ្វើទក្ខិណា (បូជាទាន) នៃយជ្ញរាជសូយឲ្យគ្របដណ្តប់ត្រីលោក; ព្រះអង្គនោះបានបំពេញតបៈដ៏កាចខ្លាំងអស់រយៈកាលយូរអស្ចារ្យ ដូចជា “ដប់ដងដប់ពាន់វដ្តបដុម”។

Verse 25

अत्रिनेत्रसमुद्भूतः पौत्रो वै द्रुहिणस्य यः । नाथः सर्वौषधीनां च ज्योतिषां पतिरेव च

ព្រះអង្គដែលកើតចេញពីភ្នែករបស់អត្រី; ព្រះអង្គជាចៅប្រុសរបស់ទ្រុហិណ (ព្រះព្រហ្មា) ដោយពិត; ព្រះអង្គជានាថៈនៃឱសថទាំងអស់ និងជាព្រះបតីនៃពន្លឺមេឃទាំងឡាយ។

Verse 26

निर्मलानां कलानां च शेवधिर्यश्च गीयते । उद्यन्परोपतापं यः स्वकरैर्गलहस्तयेत्

ព្រះអង្គដែលត្រូវបានច្រៀងសរសើរថាជាគ خزានៈនៃកលា (វគ្គ/ដំណាក់កាល) ដ៏បរិសុទ្ធឥតមល; ហើយពេលព្រះអង្គរះឡើង ព្រះអង្គប្រើកាំរស្មីរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់ ចាប់រឹតបំបាត់កម្ដៅដុតឆេះដែលរំខានសត្វលោក។

Verse 27

मुदंकुमुदिनीनांयस्तनोति जगता सह । दिग्वधू चारु शृंगारदर्शनादर्शमंडलः

ព្រះអង្គដែលបំព្រងសេចក្តីរីករាយដល់កុមុទិនី (ផ្កាឈូករាត្រី) រួមជាមួយលោកទាំងមូល; ហើយមណ្ឌលរបស់ព្រះអង្គដូចកញ្ចក់សម្រាប់មើលឃើញសោភ័ណស្រស់នៃការតុបតែងរបស់កូនក្រមុំទិសទាំងឡាយ។

Verse 28

किमन्यैर्गुणसंभारैरतोपि न समं विधोः । निजोत्तमांगे सर्वज्ञः कलां यस्यावतंसयेत्

តើត្រូវការប្រមូលគុណធម៌ផ្សេងទៀតអ្វីទៀត? គ្មានអ្វីស្មើវិធុ—ព្រះចន្ទ។ ព្រោះព្រះសិវៈ អ្នកដឹងគ្រប់យ៉ាង បានយកកលា (វគ្គ/ចំណិត) របស់ព្រះចន្ទធ្វើជាអវតំសៈ ជាគ្រឿងអលង្ការលើអង្គដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់ព្រះអង្គ គឺលើព្រះសិរ។

Verse 29

बृहस्पतेस्स वै भार्यामैश्वर्यमदमोहितः । पुरोहितस्यापिगुरोर्भ्रातुरांगिरसस्य वै

ដោយស្រវឹងមោហៈនៃអំណាច គាត់បានលួចយកភរិយារបស់ព្រះព្រហស្បតិ—អ្នកជាពុរោហិត និងគ្រូ (គុរុ) ពិតប្រាកដ ហើយក៏ជាគុរុរបស់បងប្អូនគឺ អង្គិរាស ដែរ។

Verse 30

जहार तरसा तारां रूपवान्रूपशालिनीम् । वार्यमाणोपि गीर्वाणैर्बहुदेवर्षिभिः पुनः

បុរសរូបសង្ហាបានលួចយកនាង តារា ដោយកម្លាំង—នាងដែលស្រស់ស្អាតលើសលប់—ទោះបីត្រូវបានទេវតា និងឥសីទិព្វជាច្រើនរារាំងម្តងហើយម្តងទៀតក៏ដោយ។

Verse 31

नायं कलानिधेर्दोषो द्विजराजस्य तस्य वै । हित्वा त्रिनेत्रं कामेन कस्य नो खडितं मनः

នេះមិនមែនជាកំហុសពិតប្រាកដរបស់កលានិធិ អធិរាជក្នុងចំណោមទ្វិជៈនោះទេ។ ព្រោះដោយកាមតណ្ហា សូម្បីតែព្រះសិវៈត្រីនេត្រក៏ត្រូវបានបោះបង់—ហើយចិត្តរបស់អ្នកណាមិនបែកបាក់វង្វេងទៅ?

Verse 32

ध्वांतमेतदभितः प्रसारियत्तच्छमाय विधिनाविनिर्मितम् । दीपभास्करकरामहौषधं नाधिपत्य तमसस्तुकिंचन

ភាពងងឹតនេះរាលដាលជុំវិញ; ដើម្បីបំបាត់វា ព្រះវិធាតាបានបង្កើតឱសថ—ចង្កៀង ព្រះអាទិត្យ ពន្លឺព្រះចន្ទ និងឱសថធំៗសម្រាប់ព្យាបាល។ ទោះយ៉ាងណា ភាពងងឹតមិនមានអធិបតេយ្យពិតឡើយ។

Verse 33

आधिपत्यमदमोहितं हितं शंसितं स्पृशति नो हरेर्हितम् । दुर्जनविहिततीर्थमज्जनैः शुद्धधीरिव विरुद्धमानसम्

ដំបូន្មានល្អ ទោះបីនិយាយបានល្អក៏ដោយ ក៏មិនអាចប៉ះពាល់ដល់អ្នកដែលត្រូវមោហៈដោយមោទនភាពនៃអធិបតេយ្យបានឡើយ; ដូចជាធម៌ដែលជាទីស្រឡាញ់ និងជាផលប្រយោជន៍ដល់ព្រះហរិ ក៏គាត់មិនអាចយល់ចាប់បាន។ ដូចមនុស្សមានបញ្ញាសុទ្ធ ដែលចិត្តត្រឡប់ផ្ទុយដោយសារងូតទឹកនៅទីរថៈក្លែងក្លាយដែលមនុស្សអាក្រក់បង្កើតឡើង ចិត្តរបស់គាត់ក៏ក្លាយជាវៀចវេរ។

Verse 34

धिग्धिगेतदधिकर्द्धि चेष्टितं चंक्रमेक्षणविलक्षितं यतः । वीक्षते क्षणमचारुचक्षुषा घातितेन विपदःपदेन च

អាសូរណាស់! សូមស្តីបន្ទោសចំពោះការខិតខំរវល់រវាយដើម្បីសម្បត្តិលើសលប់—ការដើរវង្វេងទៅមក និងសម្លឹងមើលទៅគ្រប់ទិស។ ព្រោះសូម្បីតែការមើលមួយភ្លែតដោយភ្នែកមិនស្រស់ស្អាត និងមិនសម្របសម្រួល រួមជាមួយជំហានមួយលើផ្លូវគ្រោះថ្នាក់ ក៏ធ្វើឲ្យមនុស្សធ្លាក់ចូលវិបត្តិ។

Verse 35

कः कामेन न निर्जितस्त्रिजगतां पुष्पायुधेनाप्यहो कः क्रोधस्यवशंगतो ननच को लोभेन संमोहितः । योषिल्लोचनभल्लभिन्नहृदयः को नाप्तवानापदं को राज्यश्रियमाप्यनांधपदवीं यातोपि सल्लोचनः

តើនរណាមិនត្រូវបានឈ្នះដោយកាម—ដោយអំណាចអ្នកកាន់អាវុធផ្កាដែលគ្រប់គ្រងត្រីលោក? តើនរណាមិនធ្លាក់ក្រោមអំណាចកំហឹង ហើយនរណាមិនត្រូវលោភលន់បោកបញ្ឆោត? បេះដូងនរណាដែលត្រូវព្រួញនៃភ្នែកស្ត្រីចាក់មិនបានជួបគ្រោះមហន្តរាយ? ហើយនរណា ទោះបានសិរីរាជ្យ ក៏មិនដើរចូលផ្លូវងងឹត—ទោះមានភ្នែកក៏ដោយ?

Verse 36

आधिपत्यकमलातिचंचला प्राप्यतां च यदिहार्जितं किल । निश्चलं सदसदुच्चकैर्हितं कार्यमार्यचरितैः सदैव तत्

អធិបតីភាព—ដូចព្រះលក្ខ្មីលើផ្កាឈូក—មានភាពចលាចលខ្លាំង ទោះបីបានមកដោយការខិតខំក្នុងលោកនេះក៏ដោយ។ ដូច្នេះ អ្នកមានគុណគួរតែបណ្តុះអ្វីដែលមាំមួន និងមានប្រយោជន៍ពិតជានិច្ច គឺសីលធម៌ល្អ ដែលឈរមាំមួនទោះនៅចន្លោះខ្ពស់ទាប ល្អអាក្រក់។

Verse 37

न यदांगिरसे तारां स व्यसर्जयदुल्बणः । रुद्रोथ पार्ष्णिं जग्राह गृहीत्वाजगवं धनुः

ពេលដែលអ្នកកាចសាហាវនោះមិនព្រមប្រគល់ តារា ត្រឡប់ទៅឲ្យ អាង្គិរាស (ព្រះព្រហស្បតិ៍) វិញទេ រុទ្រៈក៏កាន់ធ្នូ អជគវៈ ហើយចាប់កែងជើងរបស់គេ។

Verse 38

तेन ब्रह्मशिरोनाम परमास्त्रं महात्मना । उत्सृष्टं देवदेवायतेन तन्नाशितं ततः

ដោយមហាត្មានោះ បានបោះអាវុធអធិមហិទ្ធិឈ្មោះ ‘ព្រហ្មសិរៈ’ ទៅលើព្រះជាម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ; ប៉ុន្តែដោយព្រះអម្ចាស់នោះឯង វាត្រូវបានបំផ្លាញចោលភ្លាមៗ។

Verse 39

तयोस्तद्युद्धमभवद्घोरं वै तारकामयम् । ततस्त्वकांड ब्रह्मांड भंगाद्भीतोभवद्विधिः

រវាងអ្នកទាំងពីរ សង្គ្រាមនោះក្លាយជាខ្លាំងក្លា និងគួរឱ្យភ័យខ្លាច ពោរពេញដោយរឿងរ៉ាវនៃតារា។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មា (វិធាតា) ភ័យខ្លាចថា «ព្រហ្មណ្ឌ» នឹងបែកបាក់ភ្លាមៗ ក៏កើតការភ្ញាក់ផ្អើល។

Verse 40

निवार्य रुद्रं समरात्संवर्तानलवर्चसम् । ददावांगिरसे तारां स्वयमेव पितामहः

ដោយទប់ស្កាត់ព្រះរុទ្រៈពីសមរភូមិ—ព្រះរុទ្រៈដែលភ្លឺរលោងដូចភ្លើងនៃការលាយលះ—ពិតាមហៈ ព្រះព្រហ្មា បានប្រគល់តារា ត្រឡប់ទៅឱ្យ អង្គិរស (ព្រះព្រហស្បតិ៍) ដោយព្រះអង្គផ្ទាល់។

Verse 41

अथांतर्गर्भमालोक्य तारां प्राह बृहस्पतिः । मदीयायां न ते योनौ गर्भो धार्यः कथंचन

បន្ទាប់មក ព្រះព្រហស្បតិ៍ឃើញថា តារាមានផ្ទៃពោះ ក៏មានព្រះបន្ទូលថា៖ «នៅលើគ្រែអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្ញុំ ក្នុងផ្ទៃរបស់អ្នក ការមានផ្ទៃពោះនេះ មិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យបន្តឡើយ ដោយមិនមានលក្ខខណ្ឌណាមួយ»។

Verse 42

इषीकास्तंबमासाद्य गर्भं सा चोत्ससर्ज ह । जातमात्रः स भगवान्देवानामाक्षिपद्वपुः

នាងទៅដល់កញ្ចុំស្មៅកន្ទ្រាំង (អ៊ីសីកា) ហើយបានបោះចោលគភ៌នៅទីនោះ។ ទើបតែប្រសូត្រ ភ្លាមៗ អង្គដ៏ភ្លឺរលោងនោះ បានទាក់ទាញចិត្តទេវតាទាំងឡាយ ដោយរូបកាយរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 43

ततः संशयमापन्नास्तारामूचुः सुरोत्तमाः । सत्यं बूहि सुतः कस्य सोमस्याथ बृहस्पतेः

បន្ទាប់មក ទេវតាដ៏ប្រសើរទាំងឡាយ កើតសង្ស័យ ហើយនិយាយទៅកាន់តារា៖ «ចូរប្រាប់សេចក្តីពិត—កូនប្រុសនេះ ជាកូនរបស់អ្នកណា? របស់សោមៈ ឬរបស់ព្រះព្រហស្បតិ៍?»

Verse 44

पृच्छमाना यदा देवै र्नाह ताराऽतिसत्रपा । तदा सा शप्तुमारब्धा कुमारेणातितेजसा

ពេលព្រះទេវតាទាំងឡាយសួរនាង តារា​ត្រូវបានភាពអៀនខ្លាំងគ្របដណ្ដប់ ដល់ថ្នាក់មិនអាចឆ្លើយបាន។ ទើបកុមារ​ស្កន្ទៈ​ដ៏ភ្លឺរលោងខ្លាំង ចាប់ផ្តើមដាក់បណ្តាសានាង។

Verse 45

तं निवार्य तदा ब्रह्मा तारां पप्रच्छ संशयम् । प्रोवाच प्रांजलिः सा तं सोमस्येति पितामहम्

បន្ទាប់ពីទប់ស្កាត់គាត់ ព្រះព្រហ្មបានសួរតារា ដើម្បីបំបាត់សង្ស័យ។ នាងប្រណម្យដៃ ឆ្លើយទៅកាន់ព្រះបិតាមហា (ព្រះព្រហ្ម) ថា៖ “(កុមារនេះ) ជារបស់ព្រះសោមៈ”។

Verse 46

तदा स मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा गर्भं प्रजापतिः । बुध इत्यकरोन्नाम तस्य बालस्य धीमतः

បន្ទាប់មក ព្រះប្រជាបតិជាព្រះរាជា បានក្លិនកុមារនោះនៅលើក្បាល (កំពូលក្បាល) ហើយដាក់នាមកុមារប្រាជ្ញានោះថា “ពុធៈ (Budha)”។

Verse 47

ततश्च सर्वदेवेभ्यस्तेजोरूपबलाधिकः । बुधः सोमं समापृच्छय तपसे कृतनिश्चयः

បន្ទាប់មក ពុធៈ—លើសលប់ទេវតាទាំងអស់ដោយតេជៈ រូប និងកម្លាំង—បានសម្រេចចិត្តបំពេញតបៈ ហើយចូលទៅរកព្រះសោមៈ ដើម្បីសួរព្រះអង្គ។

Verse 48

जगाम काशीं निर्वाणराशिं विश्वेशपालिताम् । तत्र लिगं प्रतिष्ठाप्य स स्वनाम्ना बुधेश्वरम्

គាត់បានទៅកាន់កាសី ដែលជាគំនរទ្រព្យនៃមោក្សៈ ដ៏ត្រូវបានព្រះវិશ્વេឝៈការពារ។ នៅទីនោះ គាត់បានប្រតិស្ឋាបនាលិង្គ ហើយដាក់នាមតាមខ្លួនថា “ពុធេឝ្វរ (Budheśvara)”។

Verse 49

तपश्चचार चात्युग्रमुग्रं संशीलयन्हृदि । वर्षाणामयुतं बालो बालेंदुतिलकं शिवम्

កុមារនោះបានបំពេញតបៈយ៉ាងខ្លាំងក្លា យ៉ាងអស្ចារ្យ; ក្នុងចិត្តបានសមាធិលើព្រះសិវៈដែលមានព្រះចន្ទអឌ្ឍចន្ទជាទិលកលើលលាដ៍ ហើយបានធ្វើដូច្នេះអស់ដប់ពាន់ឆ្នាំ។

Verse 50

ततो विश्वपतिः श्रीमान्विश्वेशो विश्वभावनः । बुधेश्वरान्महालिंगादाविरासीन्महोदयः

បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោកដ៏រុងរឿង—វិශ්វេឝៈ អ្នកអភិរក្សសព្វសត្វ—បានបង្ហាញព្រះអង្គដោយពន្លឺដ៏មហិមា ពីមហាលិង្គនៃព្រះបុធេឝ្វរ។

Verse 51

उवाच च प्रसन्नात्मा ज्योतीरूपो महेश्वरः । वरं ब्रूहि महाबुद्धे बुधान्य विबुधोत्तमः

ដោយព្រះហឫទ័យរីករាយ ព្រះមហេឝ្វរៈដែលមានរូបជាពន្លឺ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ បុធា អ្នកមានប្រាជ្ញាធំ ជាអ្នកល្អបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ ចូរប្រាប់ពរ​ដែលអ្នកប្រាថ្នា»។

Verse 52

तवानेनाति तपसा लिंगसंशीलनेन च । प्रसन्नोस्मि महासौम्य नादेयं त्वयि विद्यते

«ដោយសារតបៈដ៏អស្ចារ្យរបស់អ្នក និងការបម្រើលិង្គដោយសទ្ធា ខ្ញុំពេញព្រះហឫទ័យណាស់ ឱអ្នកសុភាពរាបសារ។ សម្រាប់អ្នក គ្មានអ្វីដែលមិនអាចប្រទានបានឡើយ»។

Verse 53

इति श्रुत्वा वचः सोथ मेघगंभीर निःस्वनम् । अवग्रहपरिम्लान सस्यसंजीवनोपमम्

ពេលបានឮព្រះបន្ទូលនោះ គាត់បានប្រទះសំឡេងជ្រៅដូចពពកផ្គរលាន់—ដូចភ្លៀងដែលធ្វើឲ្យដំណាំស្រកស្រាយដោយរាំងស្ងួត ក្លាយជាស្រស់ស្រាយឡើងវិញ។

Verse 54

उन्मील्यलोचने यावत्पुरः पश्यति बालकः । तावल्लिंगे ददर्शाथ त्र्यंबकं शशिशेखरम्

ពេលក្មេងតូចបើកភ្នែកហើយមើលទៅមុខ ភ្លាមៗនោះគេបានឃើញនៅក្នុងលិង្គ ព្រះត្រ្យំបកៈ—ព្រះសិវៈមានបីភ្នែក—ពាក់មកុដចន្ទអឌ្ឍចន្ទ។

Verse 55

बुध उवाच । नमः पूतात्मने तुभ्यं ज्योतीरूप नमोस्तु ते । विश्वरूप नमस्तुभ्यं रूपातीताय ते नमः

ព្រះពុធៈបានពោលថា៖ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ អាត្មាដ៏បរិសុទ្ធ; សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ដែលមានសភាពជាពន្លឺ។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ជារូបនៃសកលលោក; សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ដែលលើសលប់គ្រប់រូប។

Verse 56

नमः सर्वार्ति नाशाय प्रणतानां शिवात्मने । सर्वज्ञाय नमस्तुभ्यं सर्वकर्त्रे नमोस्तु ते

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ អ្នកបំផ្លាញទុក្ខទាំងអស់; ដល់ព្រះអង្គ ព្រះម្ចាស់មានសភាពជាសិវៈសម្រាប់អ្នកដែលកោតគោរពសុំជ្រកកោន។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ អ្នកដឹងគ្រប់យ៉ាង; សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ អ្នកប្រតិបត្តិគ្រប់ការទាំងអស់។

Verse 57

कृपालवे नमस्तुभ्यं भक्तिगम्याय ते नमः । फलदात्रे च तपसां तपोरूपाय ते नमः

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ អ្នកមានព្រះមហាករុណា; សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ដែលអាចឈានដល់ដោយភក្តិ។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ អ្នកប្រទានផលនៃតបៈ; សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ដែលសភាពជាតបៈផ្ទាល់។

Verse 58

शंभो शिवशिवाकांत शांतश्री कंठशूलभृत् । शशिशेखरशर्वेश शंकरेश्वर धूर्जटे

ឱ ព្រះសម្ភូ ឱ ព្រះសិវៈ—ព្រះសិវាព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់; ឱ ព្រះអង្គស្ងប់ស្ងាត់ និងរុងរឿង អ្នកកាន់ត្រីសូលនៅក; ឱ ព្រះសសិសេករ ព្រះម្ចាស់លើសព្វ; ឱ ព្រះសង្ករេស្វរ ឱ ព្រះធូរជដិ!

Verse 59

पिनाकपाणे गिरिश शितिकंठ सदाशिव । महादेव नमस्तुभ्यं देवदेव नमोस्तु ते

ឱ ព្រះអង្គកាន់ធ្នូ ពិនាកៈ ឱ គិរីសៈ ឱ សដាសិវៈកពណ៌ខៀវ! ឱ មហាទេវៈ សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ; ឱ ទេវទេវៈ សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ។

Verse 60

स्तुतिकर्तुं न जानामि स्तुतिप्रिय महेश्वर । तव पादांबुजद्वंद्वे निर्द्वंद्वा भक्तिरस्तु मे

ឱ មហេស្វរៈអ្នកពេញព្រះហឫទ័យនឹងស្តុតិ ខ្ញុំមិនដឹងធ្វើសរសើរឲ្យសមគួរទេ។ ទោះយ៉ាងណា សូមឲ្យភក្តិដ៏មាំមួន ឥតទ្វេធា ស្ថិតនៅលើគូព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។

Verse 61

अयमेव वरो नाथ प्रसन्नोसि यदीश्वर । नान्यं वरं वृणे त्वत्तः करुणामृतवारिधे

ឱ នាថ, នេះហើយជាពរ​តែមួយរបស់ខ្ញុំ៖ ឱ ឥស្វរៈ ប្រសិនបើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ ខ្ញុំមិនសុំអ្វីផ្សេងទៀតពីព្រះអង្គទេ—ឱ មហាសមុទ្រនៃអម្រឹតករុណា។

Verse 62

ततः प्राह महेशानस्तत्स्तुत्या परितोषितः । रौहिणेय महाभाग सौम्यसौम्यवचोनिधे

បន្ទាប់មក ព្រះមហេសាន ពេញព្រះហឫទ័យដោយស្តុតិនោះ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ រៅហិណេយៈ មហាភាគ! ឱ អ្នកសុភាពរាបសារ ឃ្លាំងនៃពាក្យផ្អែមល្ហែម!»

Verse 63

नक्षत्रलोकादुपरि तव लोको भविष्यति । मध्ये सर्वग्रहाणां च सपर्यां लप्स्यसे पराम्

«លើសពីលោកនៃផ្កាយទាំងឡាយ នឹងមានលោករបស់អ្នកកើតឡើង; ហើយនៅកណ្ដាលភពទាំងអស់ អ្នកនឹងទទួលបានកិត្តិយស និងការបូជាដ៏ឧត្តមបំផុត»។

Verse 64

त्वयेदं स्थापितं लिंगं सर्वेषां बुद्धिदायकम् । दुर्बुद्धिहरणं सौम्य त्वल्लोकवसतिप्रदम्

ឱ អ្នកទន់ភ្លន់! លិង្គនេះត្រូវបានអ្នកស្ថាបនាឡើង; វាប្រទានប្រាជ្ញាដល់សព្វគ្នា។ វាបំបាត់គំនិតអាក្រក់ ហើយប្រទានទីលំនៅក្នុងលោករបស់អ្នក។

Verse 65

इत्युक्त्वा भगवाञ्छंभुस्तत्रैवांतरधीयत । बुधः स्वर्लोकमगमद्देवदेवप्रसादतः

ព្រះភគវាន សម្ភូ បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះហើយ ក៏អន្តរធាននៅទីនោះតែម្តង។ បន្ទាប់មក ព្រះពុធ ដោយព្រះគុណនៃទេវាទេវៈ បានទៅកាន់ស្វರ್ಗលោក។

Verse 66

गणावूचतुः । काश्यां बुधेश्वरसमर्चनलब्धबुद्धिः संसारसिंधुमधिगम्य नरो ह्यगाधम् । मज्जेन्न सज्जनविलोचन चंद्रकांतिः कांताननस्त्वधिवसेच्च बुधेऽत्र लोके

ពួកគណៈបាននិយាយថា៖ នៅកាសី អ្នកណាដែលទទួលបានប្រាជ្ញាភ្ញាក់រលឹកដោយការគោរពបូជាព្រះពុធេស្វរៈ នោះមិនលិចក្នុងសមុទ្រសង្សារដ៏ជ្រៅមិនអាចវាស់បានឡើយ។ ភ្លឺរលោងដូចពន្លឺព្រះចន្ទសម្រាប់ភ្នែកអ្នកសុចរិត មានមុខស្រស់ស្អាត ហើយស្នាក់នៅទីនេះក្នុងលោករបស់ព្រះពុធ។

Verse 67

चंद्रेश्वरात्पूर्वभागे दृष्ट्वा लिंगं बुधेश्वरम् । न बुद्ध्या हीयते जंतुरंतकालेपि जातुचित्

នៅខាងកើតនៃចន្ទ្រេស្វរៈ បើបានឃើញលិង្គមាននាម បុធេស្វរៈ នោះសត្វលោកមិនដែលខ្វះប្រាជ្ញាឡើយ—even នៅពេលជិតស្លាប់ក៏ដោយ។

Verse 68

गणौ यावत्कथामित्थं चक्राते बुधलोकगाम् । तावद्विमानं संप्राप्तं शुक्रलोकमनुत्तमम्

ខណៈដែលគណៈទាំងពីរកំពុងរៀបរាប់រឿងនេះដូច្នេះ ដែលនាំទៅកាន់លោករបស់ព្រះពុធ នោះទាន់ពេលនោះផង វិមានទេវតាមួយបានមកដល់ ពីលោកដ៏អស្ចារ្យឥតប្រៀបនៃព្រះសុក្រក។