Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 40
Devanagari script
निवार्य रुद्रं समरात्संवर्तानलवर्चसम् । ददावांगिरसे तारां स्वयमेव पितामहः
Transliteration
nivārya rudraṃ samarātsaṃvartānalavarcasam | dadāvāṃgirase tārāṃ svayameva pitāmahaḥ
Translation
ដោយទប់ស្កាត់ព្រះរុទ្រៈពីសមរភូមិ—ព្រះរុទ្រៈដែលភ្លឺរលោងដូចភ្លើងនៃការលាយលះ—ពិតាមហៈ ព្រះព្រហ្មា បានប្រគល់តារា ត្រឡប់ទៅឱ្យ អង្គិរស (ព្រះព្រហស្បតិ៍) ដោយព្រះអង្គផ្ទាល់។
Word by Word
निवार्यhaving restrained
निवार्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनि + √वृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव — 'having restrained/checked'
रुद्रम्Rudra (Śiva)
रुद्रम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
समरात्from the battle
समरात्:
Apadana (Source/Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन — Ablative singular
संवर्तानलवर्चसम्whose splendor was like the fire of cosmic dissolution
संवर्तानलवर्चसम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंवर्त + अनल + वर्चस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — qualifying रुद्रम्; 'having the brilliance of the fire of dissolution'
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — 'gave'
आङ्गिरसेto Aṅgiras (i.e., Bṛhaspati)
आङ्गिरसे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootआङ्गिरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन — Dative singular
ताराम्Tārā
ताराम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — reflexive 'oneself'
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (restrictive particle)
पितामहःthe Grandfather (Brahmā)
पितामहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular
Speaker
Skanda (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Brahmā steps between the combatants, physically and symbolically holding back Rudra who blazes like the fire at the end of time; Brahmā returns Tārā to Bṛhaspati (Āṅgirasa).
Characters & Entities
R
Rudra (Śiva)P
Pitāmaha (Brahmā)Ā
Āṅgirasa (Bṛhaspati)T
TārāFAQs
Even overwhelming power is restrained for the sake of harmony; rightful order is restored through wise intervention.
Kāśī is the broader textual setting, but the verse centers on a divine reconciliation episode.
None.