Adhyaya 13
Kashi KhandaPurva ArdhaAdhyaya 13

Adhyaya 13

អធ្យាយ ១៣ បង្ហាញការប្រាប់បង្រៀនជាប្រព័ន្ធរួមគ្នា រវាងការណែនាំភូមិសាស្ត្របរិសុទ្ធនៃកាសី និងការសរសើរទ្រឹស្តីសិវៈ។ ពួកគណៈពិពណ៌នាតំបន់ទីក្រុងក្រអូបបរិសុទ្ធ ហើយបញ្ជាក់លិង្គដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះវាយុ (ប្រភញ្ចន) ដោយថា ព្រះវាយុបានទទួលស្ថានៈជាទិក្បាល តាមរយៈការគោរពបូជាព្រះមហាទេវ។ រឿងរ៉ាវនិយាយពីបុតាត្មា ដែលធ្វើតបស្យាយូរនៅវារាណសី និងការបង្កើតលិង្គបរិសុទ្ធ “បវនេស្វរ/បវមានេស្វរ” ដែលអះអាងថា ការមើលឃើញ (ទស្សនៈ) តែប៉ុណ្ណោះ ក៏អាចលះបាបបាន ដូចជាការប្រែប្រួលសីលធម៌ និងពិធីបូជា។ បន្ទាប់មកមានស្តូត្រយូរ សរសើរព្រះសិវៈថា លើសលប់ទាំងអស់ និងស្ថិតនៅគ្រប់ទីកន្លែង ព្រមទាំងការបែងចែកសិវៈ-សក្តិ (ជ្ញាន, អិច្ឆា, ក្រីយា) និងការផ្គូផ្គងរាងកាយកោស्मिक ដែលរួមបញ្ចូលវណ្ណៈ និងធាតុលោក។ អធ្យាយនេះក៏ផ្តល់ទីតាំងជាក់លាក់៖ លិង្គនៅជិតវាយុ-កុណ្ឌ និងខាងលិចជ្យេស្ឋេស។ មានការណែនាំឲ្យងូតទឹកក្រអូប និងថ្វាយគ្រឿងក្រអូប។ ចុងក្រោយ បន្តទៅរឿងព្រេងអំពីភាពរុងរឿងដូចអលកា និងការលេចធ្លោរបស់អ្នកប भक्त (មានមូលហេតុព្រះរាជាភាពក្រោយមក) ហើយបញ្ចប់ដោយពលស្រទុត្រ ថា ការស្តាប់រឿងនេះលុបបាប។

Shlokas

Verse 1

गणावूचतुः । इमां गंधवतीं पुण्यां पुरीं वायोर्विलोकय । वारुण्या उत्तरे भागे महाभाग्यनिधे द्विज

ពួកគណៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ទ្វិជៈ អ្នកជាគំនរទ្រព្យនៃសំណាងដ៏មហិមា! ចូរមើលទីក្រុងបរិសុទ្ធក្រអូបនេះ របស់ព្រះវាយុ។ នៅភាគខាងជើងនៃវារុណី (វាស្ថិតនៅទីនោះ) ឱ ព្រាហ្មណ៍»។

Verse 2

अस्यां प्रभंजनो नाम जगत्प्राणोदिगीश्वरः । आराध्य श्रीमहादेवं दिक्पालत्वमवाप्तवान्

នៅទីនេះ ព្រហ្មញ្ចនៈ គឺ វាយុ—ដង្ហើមជីវិតនៃលោក និងម្ចាស់នៃទិសទាំងឡាយ—បានបូជាព្រះស្រីមហាទេវៈ ហើយទទួលបានតំណែងជាទិគ្បាល អ្នកអភិរក្សទិស។

Verse 3

पुरा कश्यपदायादः पूतात्मेति च विश्रुतः । धूर्जटे राजधान्यां स चचार विपुलं तपः

កាលពីបុរាណ មានអ្នកស្នងពូជកশ্যប ដែលល្បីថា ‘ពូតាត្មន’ (មានវិញ្ញាណបរិសុទ្ធ) បានប្រតិបត្តិតបស្យាដ៏ធំទូលាយ នៅរាជធានីរបស់ ធូរជដិ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 4

वाराणस्यां महाभागो वर्षाणामयुतं शतम् । स्थापयित्वा महालिंगं पावनं पवनेश्वरम्

នៅវារាណសី អ្នកមានសំណាងដ៏ធំនោះ បន្ទាប់ពីកន្លងទៅដប់ពាន់ឆ្នាំ និងមួយរយឆ្នាំ បានស្ថាបនាមហាលិង្គា ដែលជាអ្នកបរិសុទ្ធបំផុត មាននាមថា បវនេឝ្វរ។

Verse 5

यस्य दर्शनमात्रेण पूतात्मा जायते नरः । पापकंचुकमुत्सृज्य स वसेत्पावने पुरे

ដោយគ្រាន់តែបានឃើញព្រះអង្គ មនុស្សក៏ក្លាយជាមានវិញ្ញាណបរិសុទ្ធ។ បោះបង់សម្លៀកបំពាក់នៃបាប ហើយសូមឲ្យគាត់ស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុងរបស់អ្នកបរិសុទ្ធ គឺ បាវន។

Verse 6

पलायमानो निहतः क्षणात्पंचत्वमागतः । अभक्षयच्च नैवेद्यं भाविपुण्यबलान्न सः

ខណៈកំពុងរត់គេច គាត់ត្រូវគេវាយសម្លាប់ ហើយក្នុងមួយភ្លែតក៏ដល់មរណភាព។ ទោះយ៉ាងណា ដោយអំណាចបុណ្យដែលនឹងកើតមាននៅពេលក្រោយ សម្រាប់គាត់ គាត់មិនបានបរិភោគ នៃវេទ្យៈ គឺអាហារបូជានោះឡើយ។

Verse 7

उवाच च प्रसन्नात्मा करुणामृतसागरः । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ पूतात्मन्वरं वरय सुव्रत

បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់—មានព្រះហឫទ័យស្ងប់សុខ ជាសមុទ្រនៃមេត្តាករុណា និងអម្រឹត—មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចូរក្រោកឡើង ក្រោកឡើង ឱ ពូតាត្មា អ្នកចិត្តបរិសុទ្ធ; ឱ អ្នកមានវ្រតដ៏ល្អ ចូរជ្រើសពរ»

Verse 8

अनेन तपसोग्रेण लिंगस्याराधनेन च । तवादेयं न पूतात्मंस्त्रैलोक्ये सचराचरे

«ដោយតបៈដ៏ខ្លាំងនេះ និងដោយការអារាធនាព្រះលិង្គរបស់អ្នក ឱ ពូតាត្មា ក្នុងត្រៃលោក—ទាំងចល និងអចល—មិនមានអ្វីណាដែលមិនអាចប្រទានដល់អ្នកបានឡើយ»

Verse 9

पूतात्मोवाच । देवदेवमहादेव देवानामभयप्रद । ब्रह्मनारायणेंद्रादि सर्वदेवपदप्रद

ពូតាត្មា បានទូលថា៖ «ឱ ព្រះទេវលើទេវ ឱ មហាទេវ ព្រះអង្គជាអ្នកប្រទានអភ័យដល់ទេវតា; ព្រះអង្គជាអ្នកប្រទានតំណែងដល់ទេវទាំងអស់—ព្រះព្រហ្ម នារាយណៈ ឥន្ទ្រ និងអ្នកដទៃ»

Verse 10

वेदास्त्वां न च विंदंति किमात्मक इति प्रभो । प्राप्ताः शतपथत्वं च नेतिनेतीतिवादिनः

«ឱ ព្រះអម្ចាស់ សូម្បីតែវេទក៏មិនអាចស្វែងយល់ព្រះអង្គបានពេញលេញថា សភាពដ៏ពិតរបស់ព្រះអង្គជាអ្វី។ ដោយនិយាយថា “នេតិ នេតិ” (មិនមែននេះ មិនមែននោះ) ពួកវាបានដើរតាមផ្លូវរាប់រយ»

Verse 11

ब्रह्मविष्ण्वोपि गिरां गोचरो न च वाक्पतेः । प्रमथेशं कथं स्तोतुं मादृशः प्रभवेत्प्रभो

«សូម្បីតែព្រះព្រហ្ម និងព្រះវិษ្ណុក៏មិនស្ថិតក្នុងវិស័យនៃពាក្យសម្តីឡើយ ហើយសូម្បីតែព្រះព្រហស្បតិ៍ ម្ចាស់នៃវាចា ក៏ដូចគ្នា។ ឱ ព្រះអម្ចាស់ ម្ចាស់នៃព្រមថៈ ខ្ញុំដូចនេះនឹងអាចសរសើរព្រះអង្គដូចម្តេចបាន?»

Verse 12

प्रसह्य प्रमिमीतेश भक्तिर्मांस्तुतिकर्मणि । करोमि किं जगन्नाथ न वश्यानींद्रियाणि मे

ឱ ព្រះជាម្ចាស់នៃលោក! ភក្តិបានបង្ខំឲ្យខ្ញុំចូលទៅក្នុងកិច្ចសរសើរ; តែខ្ញុំនឹងធ្វើដូចម្តេច? អង្គញាណទាំងឡាយរបស់ខ្ញុំមិនស្ថិតក្រោមអំណាចខ្ញុំទេ។

Verse 13

विश्वं त्वं नास्ति वै भेदस्त्वमेकः सर्वगो यतः । स्तुत्यं स्तोता स्तुतिस्त्वं च सगुणो निर्गुणो भवान्

ព្រះអង្គជាសកលលោក; ពិតប្រាកដគ្មានភាពខុសគ្នាពីព្រះអង្គទេ ព្រោះព្រះអង្គតែមួយ និងសព្វវ្យាបី។ ព្រះអង្គជាអ្នកគួរសរសើរ ជាអ្នកសរសើរ និងជាសរសើរផ្ទាល់; ព្រះអង្គទាំងសគុណ និងនិរគុណ។

Verse 14

सर्गात्पुरा भवानेको रूपनाम विवर्जितः । योगिनोपि न ते तत्त्वं विंदंति परमार्थतः

មុនការបង្កើត ព្រះអង្គមានតែព្រះអង្គឯង ប្រាសចេញពីរូប និងនាម។ សូម្បីតែយោគីក៏មិនអាចដឹងតត្ត្វៈរបស់ព្រះអង្គដោយពិត ក្នុងន័យបរមត្ថ។

Verse 15

यदैकलो न शक्नोषि रंतुं स्वैरचर प्रभो । तदिच्छा तवयोत्पन्ना सेव्या शक्तिरभूत्तव

ឱ ព្រះអម្ចាស់ អ្នកដើរដោយសេរី! ពេលព្រះអង្គមិនអាចរីករាយតែម្នាក់ឯងបាន នោះដោយព្រះឆន្ទៈរបស់ព្រះអង្គ បានកើតឡើងអំណាចដែលគួរគោរពបូជា—សក្តិរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 16

त्वमेको द्वित्वमापन्नः शिवशक्तिप्रभेदतः । त्वं ज्ञानरूपो भगवान्स्वेच्छा शक्तिस्वरूपिणी

ទោះជាព្រះអង្គតែមួយ ក៏ប៉ុន្តែដោយភាពខុសគ្នារវាងសិវៈ និងសក្តិ ព្រះអង្គបង្ហាញជាពីរ។ ឱ ភគវាន! ព្រះអង្គមានសភាពជាញាណ/ចិត្តដឹង; ហើយសក្តិរបស់ព្រះអង្គមានសភាពជាព្រះឆន្ទៈសេរីរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។

Verse 17

उभाभ्यां शिवशक्तिभ्या युवाभ्यां निजलीलया । उत्पादिता क्रियाशक्तिस्ततः सर्वमिदं जगत्

ពីព្រះសិវៈ និងព្រះសក្តិទាំងពីរ ដោយលីឡាទេវភាពរបស់ព្រះអង្គ បានបង្កើតក្រីយា-សក្តិ (អំណាចនៃការធ្វើការ); ពីនោះ សកលលោកទាំងមូលនេះបានកើតឡើង។

Verse 18

ज्ञानशक्तिर्भवानीश इच्छाशक्तिरुमा स्मृता । क्रियाशक्तिरिदं विश्वमस्य त्वं कारणं ततः

ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃភវានី! ភវានីត្រូវបានចងចាំថាជា ជ្ញាន-សក្តិ (អំណាចនៃចំណេះដឹង) និងឧមា ជា ឥច្ឆា-សក្តិ (អំណាចនៃបំណង); សកលលោកនេះគឺ ក្រីយា-សក្តិ—ដូច្នេះព្រះអង្គជាមូលហេតុខ្ពស់បំផុត។

Verse 19

दक्षिणांगं तव विधिर्वामांगं तव चाच्युतः । चंद्रसूर्याग्निनेत्रस्त्वं त्वन्निःश्वासः श्रुतित्रयम्

ព្រះព្រហ្មគឺជាផ្នែកខាងស្តាំរបស់ព្រះអង្គ ហើយអច្យុត (វិษ្ណុ) ជាផ្នែកខាងឆ្វេង។ ព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ និងភ្លើង ជាព្រះនេត្ររបស់ព្រះអង្គ; ហើយវេទទាំងបី គឺជាដង្ហើមរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 20

त्वत्स्वेदादंबुनिधयस्तव श्रोत्रं समीरणः । बाहवस्ते दशदिशो मुखं ते ब्राह्मणाः स्मृताः

ពីញើសរបស់ព្រះអង្គ បានកើតឡើងសមុទ្រទាំងឡាយ។ ខ្យល់ជាត្រចៀករបស់ព្រះអង្គ; ទិសទាំងដប់ជាដៃរបស់ព្រះអង្គ; ហើយព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយត្រូវបានចងចាំថាជាមាត់របស់ព្រះអង្គ។

Verse 21

राजन्यवर्यास्ते बाहु वैश्या ऊरुसमुद्भवाः । पद्भ्यां शूद्रस्तवेशान केशास्ते जलदाः प्रभो

ឱ ព្រះឥសាន! ក្សត្រិយៈដ៏ថ្លៃថ្នូរគឺជាដៃរបស់ព្រះអង្គ; វៃស្យៈកើតពីភ្លៅរបស់ព្រះអង្គ; សូទ្រៈកើតពីជើងរបស់ព្រះអង្គ; ហើយឱ ព្រះអម្ចាស់ សក់របស់ព្រះអង្គគឺជាក្រុមពពក។

Verse 22

त्वं पुं प्रकृतिरूपेण ब्रह्मांडमसृजः पुरा । मध्ये ब्रह्मांडमखिलं विश्वमेतच्चराचरम्

ឱ​ព្រះអម្ចាស់! ព្រះអង្គ​ជា​បុរុષ និង​ជា​ប្រក្រឹតិ បានបង្កើត​ព្រហ្មាណ្ឌៈ (ស៊ុតលោក) តាំងពីដើមកាល; ហើយ​ក្នុង​ព្រហ្មាណ្ឌៈ​នោះ មាន​សកលលោក​ទាំងមូលនេះ ទាំងចល និងអចល។

Verse 23

अतस्त्वत्तो न मन्येऽहं किंचिद्भिन्नं जगन्मय । त्वयि सर्वाणि भूतानि सर्वभूतमयो भवान्

ដូច្នេះ ឱ​ព្រះអង្គ​អ្នកពេញលេញក្នុងលោក! ខ្ញុំមិនគិតថាមានអ្វីណា​ខុសប្លែកពីព្រះអង្គឡើយ។ សត្វលោកទាំងអស់ស្ថិតនៅក្នុងព្រះអង្គ ហើយព្រះអង្គផ្ទាល់ក៏ជាសមាសនៃសត្វលោកទាំងអស់។

Verse 24

नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमस्तुऽभ्यं नमोनमः । अयमेव वरो नाथ त्वयि मेऽस्तु स्थिरा मतिः

សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ—ក្រាបបង្គំម្តងហើយម្តងទៀត។ ឱ​នាថ! ពរនេះតែមួយគត់៖ សូមឲ្យបញ្ញារបស់ខ្ញុំស្ថិតមាំក្នុងព្រះអង្គ។

Verse 25

इत्युक्तवति देवेश स्तस्मिन्पूतात्मनि प्रभुः । स्वमूर्तित्वं समारोप्य दिक्पालपदमादधे

ពេលព្រលឹងបរិសុទ្ធនោះបានទូលដូច្នេះចំពោះព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ព្រះអម្ចាស់បានបញ្ចូលគាត់ចូលក្នុងរូបព្រះរបស់ព្រះអង្គ ហើយប្រទានតំណែង​ជា​ទិគ្បាល (អ្នកអភិបាលទិស)។

Verse 26

सर्वगो मम रूपेण सर्वतत्त्वावबोधकः । सर्वेषामायुषोरूपं भवानेव भविष्यति

ដោយពេញលេញក្នុងរូបរបស់យើង អ្នកនឹងក្លាយជាអ្នកបំភ្លឺការយល់ដឹងអំពីតត្តវៈទាំងអស់; ហើយអ្នកតែមួយគត់នឹងក្លាយជារូបកាយនៃអាយុកាលរបស់សត្វលោកទាំងអស់។

Verse 27

तव लिंगमिदं दिव्यं ये द्रक्ष्यंतीह मानवाः । सर्वभोगसमृद्धास्ते त्वल्लोकसुखभागिनः

មនុស្សណាដែលបានឃើញនៅទីនេះ លិង្គដ៏ទេវភាពរបស់ព្រះអង្គ នោះពួកគេនឹងពេញបរិបូរណ៍ដោយសុខសម្បត្តិ និងភាពរុងរឿងគ្រប់យ៉ាង ហើយបានចែករំលែកសុភមង្គលនៃលោករបស់ព្រះអង្គ។

Verse 28

पवमानेश्वरं लिंगं मध्ये जन्मसकृन्नरः । यथोक्तविधिना पूज्य सुगंधस्नपनादिभिः

មនុស្សម្នាក់ ទោះបីតែម្ដងក្នុងកណ្ដាលជីវិត ក៏គួរបូជាលិង្គនៃ ពវមានេឝ្វរ តាមវិធីដែលបានកំណត់ ដោយការស្រង់ទឹកក្រអូប និងការថ្វាយបង្គំផ្សេងៗ។

Verse 29

सुगंधचंदनैः पुष्पैर्मम लोके महीयते । ज्येष्ठेशात्पश्चिमेभागे वायुकुंडोत्तरेण तु

ដោយចន្ទន៍ក្រអូប និងផ្កាៗ គាត់ត្រូវបានលើកតម្កើងនៅក្នុងលោករបស់ខ្ញុំ។ (ពវមានេឝ្វរនេះ) ស្ថិតនៅខាងលិចនៃ ជ្យេឝ្ឋេឝ និងខាងជើងនៃ វាយុ-កុណ្ឌ។

Verse 30

पावमानं समाराध्य पूतो भवति तत्क्षणात् । इति दत्त्वा वरान्देवस्तस्मिंल्लिंगे लयं ययौ

ដោយការអារាធនាពវមាន ដោយត្រឹមត្រូវ មនុស្សម្នាក់ក្លាយជាបរិសុទ្ធភ្លាមៗ។ បន្ទាប់ពីប្រទានពរ​ទាំងនោះហើយ ព្រះទេវតាបានលាយលំនឹងចូលទៅក្នុងលិង្គនោះឯង។

Verse 31

गणावूचतुः । इति गंधवती पुर्याः स्वरूपं ते निरूपितम् । तस्याः प्राच्यां कुबेरस्य श्रीमत्येषालकापुरी

ពួកគណៈបាននិយាយថា៖ «ដូច្នេះ យើងបានពណ៌នារូបសភាពនៃទីក្រុងក្រអូប (គន្ធវតី) ដល់អ្នកហើយ។ ខាងកើតរបស់វា មានទីក្រុងដ៏រុងរឿងរបស់ព្រះកុបេរ—អលកាបុរី—ស្ថិតនៅ»។

Verse 32

शंभोः सखित्वमापेदे नाथोस्या भक्तियोगतः । निधीनां पद्ममुख्यानां दाता भोक्ता हरार्चनात्

ដោយអំណាចនៃភក្តិយោគៈ ព្រះនាថរបស់នាងបានទទួលសហភាពមិត្តជាមួយសម្ភូ; ហើយដោយការអរចនាព្រះហរៈ គាត់ក្លាយជាទាំងអ្នកប្រទាន និងអ្នកសោយទ្រព្យនិធិទាំងឡាយ—ដែលមាននិធិ «បដ្ម» ជាប្រធាន។

Verse 33

शिवशर्मोवाच । कोसौ कस्य पुनः कीदृग्भक्तिरस्य सदाशिवे । यया सखित्वमापन्नो देवदेवस्यधूर्जटेः

សិវសរមន៍បាននិយាយថា៖ «គាត់នោះជានរណា ហើយជានាថរបស់អ្នកណា? ភក្តិរបស់គាត់ចំពោះសទាសិវៈមានលក្ខណៈដូចម្តេច—ដែលដោយភក្តិនោះ គាត់បានទទួលសហភាពមិត្តជាមួយធូរជដិ ព្រះទេវទេវ?»

Verse 34

इति श्रोतुं मम मनः श्रुतिगोचरतां गतम् । युवयोर्वाक्सुधास्वाद मेदुरोदरमंथरम्

ដូច្នេះ ចិត្តរបស់ខ្ញុំបានបង្វែរទៅកាន់ការស្តាប់រឿងនេះទាំងស្រុង។ រសសុធានៃពាក្យសម្តីរបស់អ្នកទាំងពីរ ធ្វើឲ្យចិត្តដែលធ្ងន់ និងយឺតយ៉ាវ ក៏រវើរវាយហើយចលនា។

Verse 35

गणावूचतुः । शिवशर्मन्महाप्राज्ञ परिशुद्धेंद्रियेश्वर । सुतीर्थक्षालिताशेषजन्मजातमहामल

ពួកគណៈបាននិយាយថា៖ «ឱ សិវសរមន៍ អ្នកមានប្រាជ្ញាធំ អធិបតីនៃឥន្ទ្រីយ៍ដែលបានបរិសុទ្ធ! មហាមលដែលកើតពីជាតិជាច្រើនមិនអស់គណនា ត្រូវបានទីរថៈដ៏ប្រសើរលាងសម្អាតអស់ហើយ»។

Verse 36

सुहृदि प्रेमसंपन्ने त्वय्यनुद्यं न किंचन । साधुभिः सह संवादः सर्वश्रेयोऽभिवृद्धये

ក្នុងអ្នក—មិត្តសុហൃദដែលពោរពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ និងមេត្រី—មិនមានអ្វីគួរតិះដៀលសោះ។ ការសន្ទនាជាមួយសាធុជន គឺសម្រាប់បង្កើនសេចក្តីកុសលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ទាំងអស់។

Verse 37

आसीत्कांपिल्यनगरे सोमयाजिकुलोद्भवः । दीक्षितो यज्ञदत्ताख्यो यज्ञविद्याविशारदः

នៅក្នុងក្រុង កាំពិល្យៈ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់បានទទួលទិក្សា កើតពីវង្សត្រកូលអ្នកប្រតិបត្តិ សោមយជ្ញា ឈ្មោះ យជ្ញទត្តៈ ជាអ្នកជំនាញខ្លាំងក្នុងវិជ្ជាយជ្ញ។

Verse 38

वेदवेदांगवेदार्थान्वेदोक्ताचारचंचुरः । राजमान्यो बहुधनो वदान्यः कीर्तिभाजनम्

គាត់ចេះវេទៈ វេទាង្គៈ និងអត្ថន័យនៃព្រះវេទៈ; ខិតខំប្រតិបត្តិអាចារ្យតាមវេទៈ; ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រគោរពសរសើរ មានទ្រព្យច្រើន សប្បុរស និងជាភាជន៍នៃកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ។

Verse 39

अग्निशुश्रूषणरतो वेदाध्ययनतत्परः । तस्य पुत्रो गुणनिधिश्चंद्रबिंबसमाकृतिः

គាត់រីករាយក្នុងការបម្រើភ្លើងបរិសុទ្ធ និងខិតខំសិក្សាព្រះវេទៈ។ កូនប្រុសរបស់គាត់ឈ្មោះ គុណនិធិ មានមុខមាត់ដូចព្រះចន្ទពេញវង់។

Verse 40

कृतोपनयनः सोथ विद्यां जग्राह भूरिशः । अथ पित्रानभिज्ञातो द्यूतकर्मरतोऽभवत्

ក្រោយបានធ្វើពិធី ឧបនយនៈ (ពាក់ខ្សែសក្ការៈ) គាត់បានរៀនវិជ្ជាច្រើន; ប៉ុន្តែក្រោយមក ដោយឪពុកមិនដឹង គាត់បានលង់ចិត្តក្នុងការលេងល្បែងស៊ីសង។

Verse 41

आदायादाय बहुशो धनं मातुः सकाशतः । ददाति द्यूतकारेभ्यो मैत्री तैश्च चकार सः

គាត់យកទ្រព្យពីម្តាយម្តងហើយម្តងទៀត ហើយយកទៅឲ្យពួកអ្នកលេងល្បែងស៊ីសង ព្រមទាំងបង្កើតមិត្តភាពជាមួយពួកគេ។

Verse 42

संत्यक्त ब्राह्मणाचारः संध्यास्नानपराङ्मुखः । निंदको वेदशास्त्राणां देवब्राह्मणनिंदकः

គាត់បានបោះបង់អាចារ្យធម៌សមរម្យសម្រាប់ព្រាហ្មណ៍ បែរមុខចេញពីពិធីសន្ធ្យាវន្ទន និងការងូតទឹកបរិសុទ្ធ; គាត់ក្លាយជាអ្នកប្រមាថវេដៈ និងសាស្ត្រា ហើយថែមទាំងនិយាយបង្ខូចទាំងទេវតា និងព្រាហ្មណ៍។

Verse 43

स्मृत्याचारविहीनस्तु गीतवाद्यविनोदभाक् । नटपाखंडिभंडैश्च बद्धप्रेमपरंपरः

ដោយខ្វះអាចារ្យធម៌តាមស្ម្រឹតិ គាត់រីករាយនឹងបទចម្រៀង និងតន្ត្រី; ហើយត្រូវចងខ្លួនដោយខ្សែសង្វាក់នៃការចងចិត្តជាប់ជាមួយអ្នកលេងល្ខោន ពួកបោកបញ្ឆោតបែបបាខណ្ឌ និងពួកកំប្លែងទាបថោក។

Verse 44

प्रेरितोपि जनन्या स न याति पितुरंतिकम् । गृहकार्यांतरव्यग्रो दीक्षितो दीक्षितायिनीम्

ទោះបីម្តាយជំរុញក៏ដោយ គាត់មិនទៅជិតឪពុកឡើយ។ គាត់រវល់នឹងកិច្ចការផ្ទះផ្សេងៗ ហើយតែងធ្វើឲ្យស្ត្រីម្ចាស់ផ្ទះដែលបានទទួលទិក្សា មានទុក្ខលំបាកជានិច្ច។

Verse 45

यदा यदैव तां पृच्छेदयेगुणनिधिः सुतः । न दृश्यते मया गेहे क्व याति विदधाति किम्

រាល់ពេលដែលកូនប្រុសរបស់នាង គុណនិធិ សួរនាងថា៖ «ខ្ញុំមិនឃើញគាត់នៅក្នុងផ្ទះទេ; គាត់ទៅណា ហើយធ្វើអ្វី?»

Verse 46

तदा तदेति सा ब्रूयादिदानीं स बहिर्गतः । स्नात्वा समर्च्य वै देवानेतावंतमनेहसम्

ដូច្នេះរាល់ពេល នាងឆ្លើយថា៖ «ឥឡូវនេះគាត់ទើបតែចេញទៅខាងក្រៅ—បានងូតទឹកបរិសុទ្ធ ហើយបូជាទេវតាតាមវិធីពេញលេញ។ មានតែប៉ុណ្ណោះ មិនមានអ្វីលើសពីនេះទេ»។

Verse 47

अधीत्याध्ययनार्थं स द्वित्रैर्मित्रैः समं ययौ । एकपुत्रेति तन्माता प्रतारयति दीक्षितम्

ក្រោយពីបានបញ្ចប់ការសិក្សាមុនៗរួច គាត់បានចេញទៅស្វែងរកវិជ្ជាបន្ថែមជាមួយមិត្តពីរ ឬបីនាក់។ តែម្តាយគាត់—គិតថា «គាត់ជាកូនប្រុសតែមួយរបស់ខ្ញុំ»—បានបន្តលួងលោម និងបិទបាំងឲ្យ ទីក្សិត (Dīkṣita) ជានិច្ច។

Verse 48

न तत्कर्म च तद्वृत्तं किंचिद्वेत्ति स दीक्षितः । स च केशांतकर्मास्य कृत्वा वर्षेऽथ षोडशे

ទីក្សិតមិនដឹងអ្វីសោះអំពីអំពើនោះ និងអាកប្បកិរិយាខុសប្រក្រតីនោះ។ ហើយបន្ទាប់មក នៅឆ្នាំទីដប់ប្រាំមួយ បានធ្វើពិធីកេសាន្ត (keśānta) ឲ្យគាត់…

Verse 49

गृह्योक्तेन विधानेन पाणिग्राहमकारयत् । प्रत्यहं तस्य जननी सुतं गुणनिधिं मृदु

តាមវិធានដែលបានបង្រៀនក្នុងគម្ពីរ គ្រឹហ្យសូត្រ (Gṛhya-sūtra) នាងបានរៀបចំពិធីបាណិគ្រាហ (pāṇigraha) គឺពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ «ការចាប់ដៃ» ឲ្យគាត់។ រៀងរាល់ថ្ងៃ ម្តាយបាននិយាយទន់ភ្លន់ទៅកាន់កូនថា «ឱ កំណប់គុណធម៌…»

Verse 50

शास्ति स्नेहार्द्रहृदया क्रोधनस्ते पितेत्यलम् । यदि ज्ञास्यति ते वृत्तं त्वां च मां ताडयिष्यति

ដោយចិត្តទន់ភ្លន់ព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់ នាងបានទូន្មានថា «គ្រប់ហើយ—ឪពុករបស់អ្នកឆាប់ខឹងណាស់។ បើគាត់ដឹងអំពីអាកប្បកិរិយារបស់អ្នក គាត់នឹងវាយទាំងអ្នកទាំងខ្ញុំ»។

Verse 51

आच्छादयामि ते नित्यं पितुरग्रे कुचेष्टितम् । लोकमान्योस्ति ते तातः सदाचारैर्न वै धनैः

«ខ្ញុំតែងតែបិទបាំងអំពើមិនល្អរបស់អ្នកនៅមុខឪពុករបស់អ្នកជានិច្ច។ ឪពុករបស់អ្នកត្រូវបានគេគោរពសរសើរ មិនមែនដោយសារទ្រព្យសម្បត្តិទេ ប៉ុន្តែដោយសារសទាចារ្យ (sadācāra) គឺសីលធម៌ល្អ»។

Verse 52

ब्राह्मणानां धनं पुत्र सद्विद्या साधुसंगमः । सच्छ्रोत्रियास्त्वनूचाना दीक्षिताः सोमयाजिनः

ឱកូនអើយ ទ្រព្យពិតរបស់ព្រាហ្មណ៍គឺ សទ្វិទ្យា (ចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវ) និងសង្គមសាធុ—ការស្និទ្ធស្នាលជាមួយស្រូត្រីយៈដ៏គួរគោរព អ្នកសូត្រវេទ អ្នកបានទទួលទិក្សា និងអ្នកប្រតិបត្តិយជ្ញសោម។

Verse 53

इति रूढिमिह प्राप्तास्तव पूर्वपितामहाः । त्यक्त्वा दुर्वृत्तसंसर्गं साधुसंगरतो भव

ដូច្នេះហើយ បុព្វបិតាមហារបស់អ្នកបានទទួលរបៀបប្រពៃណីដ៏បានបង្កើតនៅទីនេះ។ ចូរលះបង់សង្គមអ្នកប្រព្រឹត្តអាក្រក់ ហើយក្លាយជាអ្នកស្រឡាញ់សង្គមសាធុ។

Verse 54

सद्विद्या सुमनो धेहि ब्राह्मणाचारमाचर । तवानुरूपारूपेण वयसाकुलशीलतः

ចូរបង្កើតសទ្វិទ្យា និងសុមនៈ—ចិត្តល្អបរិសុទ្ធ—ហើយប្រតិបត្តិអាចារ្យរបស់ព្រាហ្មណ៍។ ព្រោះដោយសារភាពរវល់រវាយនៃវ័យក្មេង អ្នកពេលខ្លះសមរម្យ ពេលខ្លះមិនសមរម្យនឹងអ្វីដែលគួរដល់អ្នក។

Verse 55

ऊनविंशतिकोऽसि त्वमेषा षोडशवार्षिकी । तव पत्नी गुणनिधे साध्वी मधुरभाषिणी

អ្នកមិនទាន់ដល់អាយុម្ភៃទេ ហើយនាងនេះមានអាយុដប់ប្រាំមួយឆ្នាំ។ ឱអ្នកជាគំនរគុណធម៌ ប្រពន្ធរបស់អ្នកជាសាធ្វី មានសេចក្តីសុចរិត និងពោលពាក្យផ្អែមល្ហែម។

Verse 56

एतां संवृणु सद्वृत्तां पितृभक्तियुता भव । श्वशुरोपि हि ते मान्यः सर्वत्र गुणशीलतः

ចូរទទួលយក និងថែរក្សាប្រពន្ធសុចរិតនេះដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ហើយចូរមានភក្តីចំពោះឪពុក។ ព្រោះស្វាមីឪពុករបស់អ្នកក៏គួរគោរពគ្រប់ទីកន្លែង ដោយសារគុណធម៌ និងសីលធម៌របស់គាត់។

Verse 57

ततोऽपत्रपसे किं न त्यज दुर्वृत्ततां शिशो । मातुलास्तेऽतुलाः पुत्र विद्याशीलकुलादिभिः

កូន​អើយ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​អ្នក​មិន​ចេះ​ខ្មាស? ចូរ​បោះបង់​ចោល​អំពើ​អាក្រក់​របស់​អ្នក​ទៅ។ មា​របស់​អ្នក​គឺ​ជា​បុគ្គល​ដ៏​ឧត្តម​ក្នុង​ចំណេះ​ដឹង សីលធម៌ និង​វង្ស​ត្រកូល។

Verse 58

तेभ्योपि न बिभेषि त्वं शुद्धोस्युभय वंशतः । पश्यैतान्प्रतिवेश्मस्थान्ब्राह्मणानां कुमारकान्

តើ​អ្នក​មិន​ខ្លាច​ពួក​គេ​ទេ​ឬ ទាំង​ដែល​អ្នក​មាន​ពូជ​ពង្ស​បរិសុទ្ធ​ទាំង​សង​ខាង? ចូរ​មើល​ក្មេង​ប្រុស​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​នេះ​ដែល​រស់​នៅ​ផ្ទះ​ជិត​ខាង។

Verse 59

गृहेपि शिष्यान्पश्यैतान्पितुस्ते विनयोचितान् । राजापि श्रोष्यति यदा तव दुश्चेष्टितं सुत

សូម្បី​តែ​នៅ​ផ្ទះ ចូរ​មើល​សិស្ស​របស់​ឪពុក​អ្នក​ដែល​មាន​វិន័យ​ល្អ។ កូន​អើយ កាល​ណា​ព្រះ​រាជា​ទ្រង់​ជ្រាប​អំពី​អំពើ​អាក្រក់​របស់​អ្នក នោះ​ទោស​នឹង​មាន​ជា​មិន​ខាន។

Verse 60

श्रद्धां विहाय ते ताते वृत्तिलोपं करिष्यति । बालचेष्टितमेवैतद्वदंत्यद्यापि ते जनाः

ឪពុក​របស់​អ្នក​នឹង​អស់​ជំនឿ​លើ​អ្នក ហើយ​ឈប់​ផ្គត់​ផ្គង់​អ្នក​ទៀត​ហើយ។ សូម្បី​តែ​ឥឡូវ​នេះ មនុស្ស​ម្នា​និយាយ​ថា "នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ចរិត​ក្មេង​ប៉ុណ្ណោះ"។

Verse 61

अनंतरं हसिष्यंति युक्तं दीक्षिततास्त्विति । सर्वेप्याक्षारयिष्यंति तव विप्रं च मां च वै

បន្ទាប់​មក ពួក​គេ​នឹង​សើច​ចំអក​ថា "នេះ​ហើយ​ជា​ការ​បួស​ដ៏​ត្រឹម​ត្រូវ!" ហើយ​អ្នក​រាល់​គ្នា​នឹង​ស្តី​បន្ទោស​ដល់​ព្រាហ្មណ៍​របស់​អ្នក និង​រូប​ខ្ញុំ​ដោយ​សារ​តែ​អ្នក។

Verse 62

मातुश्चरित्रं तनयो धत्ते दुर्भाषणैरिति । पिता पितेन पापीयाञ्च्छ्रुतिस्मृतिपथीनकिम्

មនុស្សនិយាយថា «ដោយពាក្យសម្តីអាក្រក់ កូនប្រុសបង្ហាញអាកប្បកិរិយារបស់ម្តាយ» ហើយថា «ឪពុកកាន់តែមានបាប ព្រោះឪពុកមុន—តើពួកគេមិនដើរតាមផ្លូវ Śruti និង Smṛti ទេឬ?»

Verse 63

तदंघ्रिलीनमनसो मम साक्षी महेश्वरः । न चर्तुस्नातयापीह मुखं दुष्टस्य वीक्षितम्

សម្រាប់ខ្ញុំ ដែលចិត្តលំនឹងនៅព្រះបាទរបស់ព្រះองค์ មហេស្វរៈជាសាក្សី។ នៅទីនេះ សូម្បីអ្នកដែលបានសុទ្ធដោយ «ងូតបួនដង» ក៏មិនបានមើលមុខមនុស្សអាក្រក់ឡើយ។

Verse 64

अहो बलीयान्सविधिर्येन जाता भवानिति । प्रतिक्षणं जनन्येति शिक्ष्यमाणोतिदुर्मदः

មនុស្សនិយាយថា «អូហ៍ វាសនាខ្លាំងណាស់ដែលធ្វើឲ្យអ្នកកើតមក!» ប៉ុន្តែទោះបានបង្រៀនក៏ដោយ គាត់នៅតែទៅរកម្តាយរាល់ខណៈ ដោយអំនួតខ្លាំង។

Verse 65

न तत्याज च तद्धर्मं दुर्बोधो व्यसनी यतः । मृगया मद्य पैशुन्य वेश्याचौर्यदुरोदरैः

គាត់មិនបោះបង់វិធីជីវិតនោះទេ ព្រោះគាត់ល្ងង់ខ្លៅ និងញៀនអំពើអាក្រក់—ប្រមាញ់សត្វ ស្រា និយាយបង្កាច់បង្ខូច សេពស្នេហ៍នារីពេស្យា លួច និងល្បែងស៊ីសងបំផ្លាញ។

Verse 66

सपारदारैर्व्यसनैरेभिः कोत्र न खंडितः । यद्यन्मध्ये गृहे पश्येत्तत्तन्नीत्वा सुदुर्मतिः

ដោយអំពើអាក្រក់ទាំងនេះ—រួមទាំងការលួចលាក់ស្នេហ៍ជាមួយភរិយាអ្នកដទៃ—អ្នកណានៅលោកនេះមិនបែកបាក់? អ្វីៗដែលគាត់ឃើញក្នុងផ្ទះ គាត់ក៏ឆក់យកហើយយកចេញទៅ ដោយចិត្តអាក្រក់ខ្លាំង។

Verse 67

अर्पयेद्द्यूतकाराणां सकुप्यं वसनादिकम् । नवरत्नमयीं मातुः करतः पितुरूर्मिकाम

គាត់បានប្រគល់ឲ្យពួកអ្នកលេងស៊ីសង ទាំងសម្ភារៈក្នុងផ្ទះ សម្លៀកបំពាក់ និងរបស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ រួមទាំងភាជនៈផង; សូម្បីតែចិញ្ចៀនមាតាដែលតុបតែងដោយនវរត្ន និងចិញ្ចៀនម្រាមដៃរបស់បិតាក៏បានឲ្យទៅ។

Verse 68

स्वपंत्यास्त्वेकदाऽदाय दुरोदरिकरेऽर्पयत् । एकदा गच्छता राजभवनान्निजमुद्रिका

ម្តងមួយ ខណៈនាងកំពុងដេក គាត់បានយកវា ហើយដាក់ចូលក្នុងដៃអ្នកលេងស៊ីសង។ ហើយម្តងទៀត ពេលគាត់ទៅកាន់ព្រះរាជវាំង គាត់បានយកចិញ្ចៀនត្រារបស់ខ្លួនទៅផង។

Verse 69

दीक्षितेन परिज्ञाता दैवाद्द्यूतकृतः करे । उवाच दीक्षितस्तं च कुतो लब्धा त्वयोर्मिका । पृष्टस्तेनाथ निर्बंधादसकृत्प्रत्युवाच किम्

ដោយចៃដន្យ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលបានទទួលទិក្សា បានសង្កេតឃើញថា អ្នកលេងស៊ីសងពាក់ចិញ្ចៀននោះនៅលើដៃ។ ទិក្សិតបាននិយាយថា «អ្នកបានចិញ្ចៀននេះមកពីណា?» ពេលត្រូវសួរបង្ខំជាដងហើយដងទៀត គាត់បានឆ្លើយថាអ្វី?

Verse 70

ममाक्षिपसि विप्रोच्चैः किं मया चौर्य कर्मणा । लब्धा मुद्रा त्वदीयेन पुत्रेणैषा ममार्पिता

«ឱ ព្រាហ្មណ៍! ហេតុអ្វីបានជាអ្នកចោទប្រកាន់ខ្ញុំដោយសម្លេងខ្លាំងដូច្នេះ? ខ្ញុំមានអ្វីពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើលួច? ចិញ្ចៀនត្រានេះ ខ្ញុំបានមកពីកូនប្រុសរបស់អ្នកឯង—គាត់បានប្រគល់ឲ្យខ្ញុំ»។

Verse 71

मम मातुर्हि पूर्वे द्युर्जित्वानीतो हि शाटकः । न केवलं ममाप्येतदंगुलीयं समर्पितम्

«មុននេះ គាត់ឈ្នះល្បែងស៊ីសង ហើយយកសម្លៀកបំពាក់ (សាដកៈ) របស់ម្តាយខ្ញុំទៅ; ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ—ចិញ្ចៀនរបស់ខ្ញុំនេះក៏គាត់បានប្រគល់ឲ្យទៅដែរ»។

Verse 72

अन्येषां द्यूतकर्तृणां भूरि तेनार्पितं वसु । रत्नकुप्यदुकूलानि भृंगारुप्रभृतीनि च

ដល់អ្នកលេងស៊ីសងដទៃទៀតផង គាត់បានប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិជាច្រើន—រតនៈ វត្ថុមានតម្លៃក្នុងផ្ទះ សម្លៀកបំពាក់ល្អ និងគ្រឿងអលង្ការដូចជា​កងដៃលើជាដើម។

Verse 73

भाजनानि विचित्राणि कांस्य ताम्रमयानि च । नग्नीकृत्यप्रति दिनं बद्ध्यंते द्यूतकारिभिः

សូម្បីតែភាជនៈចម្រុះ ដែលធ្វើពីលោហៈកណ្ដឹង និងស្ពាន់ ក៏ត្រូវបានដកយកទៅដូចជាលួចលាក់ឲ្យអស់; ហើយរៀងរាល់ថ្ងៃ អ្នកលេងស៊ីសងបានចងមាត់ចងដៃពួកគេ ហើយអូសទៅរកទុក្ខវេទនា។

Verse 74

न तेन सदृशः कश्चिदाक्षिको भूमिमंडले । अद्य यावत्त्वया विप्र दुरोदरशिरोमणिः

លើផ្ទៃផែនដីនេះ មិនមានអ្នកលេងគ្រាប់ស៊ីសងណាម្នាក់ស្មើគាត់ឡើយ។ រហូតដល់ថ្ងៃនេះ ឱ ព្រាហ្មណ៍ គាត់ជាមកុដរតនៈក្នុងចំណោមអ្នកលេងស៊ីសង។

Verse 75

कथं नाज्ञायि तनयो ऽविनयानयकोविदः । इति श्रुत्वा त्रपाभार विनम्रतरकंधरः

“ហេតុអ្វីបានជាមិនស្គាល់កូនប្រុស ដែលឆ្លាតក្នុងការនាំទៅរកអវិន័យ?” ពេលបានឮដូច្នេះ គាត់ត្រូវទម្ងន់នៃអាម៉ាស់សង្កត់ ហើយបន្ថយកឲ្យទាបជាងមុន។

Verse 76

प्रावृत्य वाससा मौलिं प्राविशन्निजमंदिरम् । महापतिव्रतामास्य पत्नीं प्रोवाच तामथ

គាត់គ្របក្បាលដោយសម្លៀកបំពាក់ ហើយចូលទៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់មក គាត់បាននិយាយទៅកាន់ភរិយារបស់គាត់ ដែលជាមហាបតិវ្រតា ជាគំរូនៃសេចក្តីស្មោះត្រង់ និងគុណធម៌។

Verse 77

दीक्षितायिनि कुत्रासि क्व ते गुणनिधिः सुतः । अथ तिष्ठतु किं तेन क्व सा मम शुभोर्मिका

“ឱ ដីក្សិតាយិនី អ្នកនៅទីណា? កូនប្រុសរបស់អ្នក ដែលជាគ خزានា នៃគុណធម៌ នៅទីណា? ទុកគាត់ចុះ—មានអ្វីសំខាន់; តែចិញ្ចៀនមង្គលរបស់ខ្ញុំ នៅទីណា?”

Verse 78

अंगोद्वर्तन काले या त्वया मेंऽगुलितो हृता । नवरत्नमयीं शीघ्रं तामानीय प्रयच्छ मे

“ចិញ្ចៀនដែលអ្នកយកចេញពីម្រាមដៃខ្ញុំ នៅពេលលាបអុបតនលើរាងកាយ—ចិញ្ចៀននោះដែលតុបតែងដោយនវរត្ន—សូមនាំមកវិញឲ្យរហ័ស ហើយប្រគល់ឲ្យខ្ញុំ។”

Verse 79

इति श्रुत्वाथ तद्वाक्यं भीता सा दीक्षितायिनी । प्रोवाच सा तु माध्याह्नीं क्रियां निष्पादयत्वथ

ពេលបានឮពាក្យនោះ ដីក្សិតាយិនីក៏ភ័យខ្លាច។ បន្ទាប់មកនាងឆ្លើយថា “សូមឲ្យកិច្ចកាលមធ្យាហ្ន៍សម្រេចជាមុនសិន।”

Verse 80

व्यग्रास्मि देवपूजार्थमुपहारादि कर्मणि । समयोयमतिक्रामेदतिथीनां प्रियातिथे

“ខ្ញុំកំពុងរវល់សម្រាប់ការបូជាទេវតា និងកិច្ចការនៃគ្រឿងបូជា-អំណោយជាដើម។ នេះជាពេលវេលា—សូមកុំឲ្យលើសកន្លងទៅឡើយ ឱអ្នកជាទីស្រឡាញ់ អ្នកស្រឡាញ់ភ្ញៀវ!”

Verse 81

इदानीमेव पक्वान्नकरणव्यग्रया मया । स्थापिता भाजने क्वापि विस्मृतेति न वेद्म्यहम्

“ទើបតែឥឡូវនេះ ខណៈខ្ញុំរវល់ធ្វើម្ហូបឆ្អិន ខ្ញុំបានដាក់វាទៅកន្លែងណាមួយក្នុងភាជនៈមួយ; ខ្ញុំភ្លេចហើយ—មិនដឹងថាដាក់នៅទីណាទេ।”

Verse 82

दीक्षित उवाच । हंहो सत्पुत्रजननि नित्यं सत्यप्रभाषिणि । यदायदा त्वां संपृच्छे तनयः क्व गतस्त्विति

ទិក្ខិត បាននិយាយថា៖ «អូ! មាតានៃកូនប្រុសល្អ អ្នកដែលនិយាយសច្ចវាចាជានិច្ច—រាល់ពេលដែលខ្ញុំសួរអ្នកថា ‘កូនប្រុសទៅណា?’»

Verse 83

तदातदेति त्वं ब्रूया नाथेदानीं स निर्गतः । अधीत्याध्ययनार्थं च द्वित्रैर्मित्रैः सयुग्बहिः

«អ្នកតែងតែឆ្លើយថា ‘ពេលនោះៗ’ ប៉ុណ្ណោះ។ តែឥឡូវនេះ ម្ចាស់ស្រីអើយ គាត់បានចេញទៅហើយ—ជាមួយមិត្តពីរឬបីនាក់—ក្រោយពីរៀន ដើម្បីបន្តការសិក្សា នៅខាងក្រៅ»

Verse 84

कुतस्त्वच्छाटकः पत्नि मांजिष्ठो यो मयाऽर्पितः । लंबते वस्त्रधान्यांयस्तथ्यं ब्रूहि भयं त्यज

«ប្រពន្ធអើយ សម្លៀកបំពាក់ពណ៌ក្រហមស្រអែម ដែលខ្ញុំបានប្រគល់ឲ្យអ្នក នៅឯណា? វាធ្លាប់ព្យួរនៅកន្លែងរក្សាទុកសម្លៀកបំពាក់។ ចូរនិយាយសច្ចៈ ហើយបោះបង់ការភ័យខ្លាច»

Verse 85

सांप्रतं नेक्ष्यते सोपि भृंगारुर्मणिमंडितः । पट्टसूत्रमयीसापि त्रिपटी क्व नृपार्पिता

«ឥឡូវនេះ សូម្បីតែភាជន៍តុបតែងដោយត្បូងមណីនោះ ក៏មិនឃើញទេ។ ហើយខ្សែសូត្របីជាន់នោះនៅឯណា—ដែលព្រះមហាក្សត្របានប្រទាន?»

Verse 86

क्व दाक्षिणात्यं तत्कांस्यं गौडी ताम्रघटी क्व सा । नागदंतमयी सा क्व सुखकौतुकमंचिका

«ភាជន៍សំរិទ្ធពីដែនខាងត្បូងនោះនៅឯណា? ក្អមស្ពាន់ពីគោឌៈនោះនៅឯណា? ហើយគ្រែតូចធ្វើពីភ្លុក—សម្រាប់សុខសាន្ត និងកម្សាន្ត—នៅឯណា?»

Verse 87

क्व सा पर्वतदेशीया चंद्रकांतशिलोद्भवा । दीपिका व्यग्रहस्ताग्रा सालंकृच्छालभंजिका

តើប្រទីបនោះពីដែនភ្នំនៅទីណា កើតពីថ្មចន្ទ្រកាន្ត—អណ្តាតភ្លើងរញ្ជួយនៅចុងដៃដែលមិនស្ងប់ តុបតែងដោយអលង្ការស្រស់ស្អាត ដូចជាលើសពន្លឺរលោងនៃវីឡា?

Verse 88

किं बहूक्तेन कुलजे तुभ्यं कुप्याम्यहं वृथा । तदाभ्यवहरिष्येहमुपयंस्याम्यहं यदा

និយាយច្រើនទៅមានប្រយោជន៍អ្វី ឱអ្នកកើតក្នុងត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់? ខ្ញុំខឹងអ្នកដោយឥតប្រយោជន៍។ ពេលដល់កាល ខ្ញុំនឹងចាត់ការដោយខ្លួនឯង ហើយនឹងផ្គត់ផ្គង់ដោយខ្លួនឯង។

Verse 89

अनपत्योस्मि तेनाहं दुष्टेन कुलदूषिणा । उत्तिष्ठानय दर्भांबु तस्मै दद्यां तिलांजलिम्

ដោយសារអ្នកអាក្រក់នោះ ដែលបំពុលកេរ្តិ៍ត្រកូល ខ្ញុំគ្មានកូនប្រុសសមគួរ។ ចូរក្រោកឡើង—យកស្មៅកុសៈ និងទឹកមក; ខ្ញុំនឹងថ្វាយអញ្ជលីទឹកលាយល្ង ដល់គាត់ ដូចពិធីតર્ખបណៈសម្រាប់អ្នកស្លាប់។

Verse 90

अपुत्रत्वं वरं नृणां कुपुत्रात्कुलपांसनात् । त्यजेदेकं कुलस्यार्थे नीतिरेषा सनातनी

សម្រាប់មនុស្ស ការគ្មានកូនប្រសើរជាងមានកូនអាក្រក់—ជាមេរោគកខ្វក់នៃត្រកូល។ ដើម្បីប្រយោជន៍នៃវង្សត្រកូល អាចបោះបង់មនុស្សម្នាក់បាន; នេះហើយជានីតិធម៌សនាតន។

Verse 91

स्नात्वा नित्यविधिं कृत्वा तस्मिन्नेवाह्निकस्यचित् । श्रोत्रियस्य सुतां प्राप्य पाणिं जग्राह दीक्षितः

ក្រោយពេលងូតទឹកបរិសុទ្ធ និងធ្វើកិច្ចនិច្ចតាមវិន័យរួច នៅថ្ងៃនោះឯង ទីក្សិតៈបានទទួលកូនស្រីរបស់ស្រោត្រីយៈ (អ្នកចេះវេដៈ) ហើយបានកាន់ដៃនាងក្នុងពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍។

Verse 92

श्रुत्वा तथा स वृत्तांतं प्राक्तनं स्वं विनिंद्य च । कांचिद्दिशं समालोच्य निर्ययौ दीक्षितांगजः

ពេលបានស្តាប់រឿងរ៉ាវនោះ ហើយស្តីបន្ទោសអាកប្បកិរិយាចាស់របស់ខ្លួន កូនប្រុសរបស់ ទីក្សិតៈ បានពិចារណាទិសមួយ ហើយចេញដំណើរ។

Verse 93

चिंतामवाप महतीं क्व यामि करवाणि किम् । नाहमभ्यस्तविद्योस्मि न चैवास्ति धनोस्म्यहम्

គាត់ធ្លាក់ក្នុងក្តីកង្វល់យ៉ាងធំ៖ «ខ្ញុំនឹងទៅណា? ខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វី? ខ្ញុំមិនទាន់ស្ទាត់ជំនាញវិជ្ជា ហើយខ្ញុំក៏គ្មានទ្រព្យសម្បត្តិសោះ»។

Verse 94

देशांतरे ह्यस्ति धनः सद्विद्यः सुखमेधते । भयमस्ति धने चौरात्सविद्यः सर्वतोऽभयः

ទ្រព្យសម្បត្តិអាចមាននៅដែនដីផ្សេង ប៉ុន្តែវិជ្ជាពិត (សទ្វិទ្យា) រីកចម្រើនដោយសុខសាន្ត។ ទ្រព្យនាំមកនូវការភ័យខ្លាចចោរ; អ្នកមានវិជ្ជា គ្មានភ័យគ្រប់ទីកន្លែង។

Verse 95

यायजूके कुले जन्म क्वक्व मे व्यसनं तथा । अहो बलीयान्स विधिर्भाविकर्मानुसंधयेत्

កើតក្នុងត្រកូលយាយជូកៈ ដែលជាត្រកូលបូជាចារ្យ—តែហេតុអ្វី និងនៅទីណា វិបត្តិបែបនេះបានមកលើខ្ញុំ! អូហ៍ វិធិ (វាសនា) ខ្លាំងក្លាណាស់; វាតាមខ្សែស្រឡាយនៃកម្មដែលនឹងឲ្យផលនៅថ្ងៃក្រោយ។

Verse 96

भिक्षितुं नाधिगच्छामि न मे परिचितः क्वचित् । न च पार्श्वे धनं किंचित्किमत्र शरणं भवेत्

ខ្ញុំសូម្បីតែរកផ្លូវសុំទានក៏មិនឃើញ; ខ្ញុំគ្មានអ្នកស្គាល់នៅទីណាទេ។ ហើយក្បែរខ្លួនក៏គ្មានទ្រព្យសម្បត្តិបន្តិច—នៅទីនេះ តើមានជម្រកអ្វីសម្រាប់ខ្ញុំ?

Verse 97

सदाभ्युदिते भानौ प्रसूर्मे मृष्टभोजनम् । दद्यादद्यात्र कं याचे याचेह जननी न मे

គាត់គិតក្នុងចិត្តថា៖ «ពេលព្រះអាទិត្យនៅតែភ្លឺឡើងជានិច្ច ថ្ងៃនេះម្តាយខ្ញុំប្រាកដជានឹងផ្តល់អាហារល្អឆ្ងាញ់ឲ្យខ្ញុំ។ តែឥឡូវនេះ នៅទីនេះ—ខ្ញុំនឹងសុំអ្នកណា? នៅកន្លែងនេះ ខ្ញុំគ្មានម្តាយឲ្យអង្វរ»។

Verse 98

इति चिंतयतस्तस्य भानुरस्ताचलं गतः । एतस्मिन्नेव समये कश्चिन्माहेश्वरो नरः

ខណៈដែលគាត់កំពុងគិតដូច្នោះ ព្រះអាទិត្យបានលិចទៅកាន់ភ្នំអស្តាចល។ នៅពេលនោះឯង បុរសម្នាក់ដែលជាអ្នកសក្ការៈដល់មហេស្វរ (ព្រះសិវៈ) បានបង្ហាញខ្លួន។

Verse 99

महोपहारानादाय नगराद्बहिरभ्यगात् । समभ्यर्चितुमीशानं शिवरात्रावुपोषितः

គាត់យកគ្រឿងបូជាដ៏អស្ចារ្យចេញពីទីក្រុងទៅខាងក្រៅ ដើម្បីសក្ការៈអីសាន (ព្រះសិវៈ) ដោយបានកាន់អុបោសថអត់អាហារនៅរាត្រីសិវរាត្រី។

Verse 100

पक्वान्नगंधमाघ्राय क्षुधितः स तमन्वगात् । इदमन्नं मया ग्राह्यं शिवायोपस्कृतं निशि

ពេលបានក្លិនក្រអូបនៃអាហារឆ្អិន ដោយសារតែឃ្លាន គាត់បានដើរតាមបុរសនោះ ហើយគិតថា៖ «អាហារនេះខ្ញុំគួរយក—ទោះបីបានរៀបចំក្នុងរាត្រីដើម្បីថ្វាយព្រះសិវៈក៏ដោយ»។

Verse 110

कुलाचारप्रतीपोयं पित्रोर्वाक्यपराङ्मुखः । सत्यशौचपरिभ्रष्टःसंध्यास्नानविवर्जितः

«មនុស្សនេះប្រឆាំងនឹងទំនៀមទម្លាប់នៃវង្សត្រកូល បែរមុខចេញពីពាក្យម្តាយឪពុក; បានធ្លាក់ចេញពីសេចក្តីពិត និងភាពបរិសុទ្ធ ហើយបានបោះបង់ពិធីសន្ធ្យាវន្ទន និងការងូតទឹកបរិសុទ្ធ»។

Verse 120

कलिंगराजोभविताऽधुनाविधुतकल्मषः । एष द्विजवरो दूता यूयं यात यथागताः

ឥឡូវនេះ គាត់នឹងក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រនៃកាលិង្គៈ បាបទាំងឡាយត្រូវបានលាងសម្អាត។ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរនេះជាទូតរបស់ខ្ញុំ—ឱទូតទាំងអស់ ចូរចាកទៅ ហើយត្រឡប់ដូចដែលអ្នកបានមក។

Verse 130

स्वार्थदीपदशोद्योत लिंगमौलि तमोहरः । कलिंगविषये राज्यं प्राप्तो धर्मरतिः सदा

ជាអ្នកបំបាត់ភាពងងឹត មានលិង្គជាមកុដលើក្បាល ភ្លឺរលោងដូចចង្កៀងដប់នៃបំណងបរិសុទ្ធរបស់ខ្លួន—គាត់បានទទួលអធិបតេយ្យក្នុងដែនកាលិង្គៈ ហើយរីករាយក្នុងធម៌ជានិច្ច។

Verse 140

तावत्तताप स तपस्त्वगस्थिपरिशेषितम् । यावद्बभूव तद्वर्ष्म वर्षाणामयुतं शतम्

គាត់បានធ្វើតបៈរហូតដល់សល់តែស្បែកនិងឆ្អឹង; ហើយគាត់បានអត់ធ្មត់បន្តទៅ ដល់ពេលដែលរាងកាយរបស់គាត់ទ្រាំបានយ៉ាងនោះអស់រយសែនឆ្នាំ។

Verse 150

क्रूरदृग्वीक्षते यावत्पुनःपुनरिदं वदन् । तावत्पुस्फोट तन्नेत्रं वामं वामा विलोकनात

ដរាបណាគាត់នៅតែសម្លឹងដោយភ្នែកឃោរឃៅ ហើយនិយាយពាក្យនេះម្តងហើយម្តងទៀត ដរាបនោះភ្នែកឆ្វេងរបស់គាត់ក៏ផ្ទុះចេញ—ដោយសារការសម្លឹងទៅខាងឆ្វេងរបស់ព្រះនាង។

Verse 160

देवेन दत्ता ये तुभ्यं वराः संतु तथैव ते । कुबेरो भव नाम्ना त्वं मम रूपेर्ष्यया सुत

សូមពរដែលទេវតាបានប្រទានដល់អ្នក ស្ថិតនៅដូចដើមចុះ។ តាមនាម អ្នកនឹងជា ‘គុបេរ’ ឱកូនអើយ—កើតពីសេចក្តីច嫉ច្រណែនចំពោះរូបសោភារបស់ខ្ញុំ។

Verse 166

पुर्यां यक्षेश्वराणां ते स्वरूपमिति वर्णितम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो नरो मुच्येदसंशयम्

ដូច្នេះ សភាពពិតនៃព្រះយក្សេឥស្វរៈទាំងឡាយនៅក្នុងបុរីបរិសុទ្ធនេះ បានពណ៌នាជូនអ្នកហើយ។ អ្នកណាស្តាប់ នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់ ដោយគ្មានសង្ស័យ។