Prakarana 6
सोपान-तर्क में यह काण्ड ‘श्रद्धा-प्रवेश’ (प्रथम सीढ़ी) है: यहाँ साधक-चित्त रामकथा के ‘नाम–रूप–तत्त्व’ में प्रवेश करता है। दिए हुए अंश में विशेषतः ‘संदेह → परीक्षा → लज्जा/पश्चात्ताप → शरणागति’ की आन्तरिक यात्रा है, जहाँ सती का मन तर्क से शुरू होकर राम-तत्त्व के विराट अनुभव से भक्ति में टिकता है।
ផ្នែកនេះ មានមូលដ្ឋានលើរសៈឝាន្ត-អទ្ភុត និងមានចរន្តនៃការអាណិត និងការភ័យព្រួយក្នុងសំណួរ។ ចាប់ផ្តើមដោយ "ឝម្ភុ ក្នុងពេលនោះ បានមើលឃើញរាម" រីករាយដែលកើតឡើងក្នុងចិត្តរបស់ឝិវ បង្ហាញពីអាជ្ញាធរជាក់ស្តែងនៃរាម-តត្ត្វ ខណៈដែល "សង្ស័យ" របស់សតី គឺជាចំណងធម្មជាតិក្នុងចិត្តរបស់អ្នកស្វែងរក។ តុលសី បង្កើតធម៌លើពីរកម្រិតនៅទីនេះ៖ (១) សព្វជ្ញាណានៃព្រះ - រាមគឺសច្ចិទានន្ទ ព្រហ្មញ្ញដែលគ្រប់គ្រងគ្រប់ទីកន្លែង; (២) ភាពទន់ភ្លន់របស់មនុស្សក្នុងលីលា - ទ្រង់ត្រាច់ចរក្នុងព្រៃក្នុងរូបជាស្តេចមនុស្ស។ រឿងនៃការធ្វើដំណើររបស់សតី ដើម្បីសាកល្បងទ្រង់ គឺជាមេរៀនក្នុងមាយា និងវិវេក៖ ការបន្លំ (ការក្លែងបន្លំជាសីតា) ធ្វើឲ្យខ្វល់ចក្ខុ ប៉ុន្តែការបើកសម្តែងដ៏ធំរបស់រាម បំបែកការបន្លំនោះ។ ការសន្យានៃការនៅស្ងៀមរបស់ឝិវ (ក្នុងការមិនធ្វើទំនាក់ទំនងរាងកាយជាមួយសតីក្រោយមក) ដាក់សីលធម៌នៃភក្តីលើគ្រប់យ៉ាង ដូច្នេះបញ្ជាក់ប្រធានបទនៃកាណ្ឌនេះគឺ "កំណើតនៃភក្តី"។
Verses
ចៅបៃ 50.1-4
संभु समय तेहि रामहि देखा।उपजा हियँ अति हरपु बिसेषा।।
भरि लोचन छबिसिंधु निहारी।कुसमय जानिन कीन्हि चिन्हारी।।
जय सच्चिदानंद जग पावन।अस कहि चलेउ मनोज नसावन।।
चले जात सिव सती समेता।पुनि पुनि पुलकत कृपानिकेता।।
सतीं सो दसा संभु कै देखी।उर उपजा संदेहु बिसेषी।।
संकरु जगतबंद्य जगदीसा।सुर नर मुनि सब नावत सीसा।।
तिन्ह नृपसुतहि नह परनामा।कहि सच्चिदानंद परधमा।।
भए मगन छबि तासु बिलोकी।अजहुँ प्रीति उर रहति न रोकी।।
Śambhu samaya tehi Rāmahi dekhā |upajā hiyã ati harapu biseṣā ||
Bhari locana chabi-sindhu nihārī |kusamaya jānin kīnhi cinhārī ||
Jaya saccidānanda jaga-pāvana |asa kahi caleu manoja nasāvana ||
Cale jāta Siva Satī sametā |puni puni pulakata kṛpā-niketā ||
Satī̃ so dasā Śambhu kai dekhī |ura upajā sandehu biseṣī ||
Śaṅkaru jagata-bandya jaga-dīsā |sura nara muni saba nāvata sīsā ||
Tinha nṛpa-sutahi naha paranāmā |kahi saccidānanda para-dhāmā ||
Bhae magana chabi tāsu bilokī |ajahũ prīti ura rahati na rokī ||
ក្នុងពេលនោះ សម្ភុបានមើលឃើញរាម ហើយសេចក្តីអំណរយ៉ាងខ្លាំងកើតឡើងក្នុងព្រះហឫទ័យ ទ្រង់បានមើលមហាសមុទ្រនៃសោភណភាពដោយភ្នែកពេញ ប៉ុន្តែដឹងថាមិនមែនពេលវេលាសមគ្រប់ ទ្រង់មិនបានបង្ហាញខ្លួន "ជ័យចំពោះអ្នកដែលជាសត្ថ ចិត្ត និងអានន្ទ អ្នកបន្សុទ្ធពិភពលោក" ពោលដូច្នេះហើយ អ្នកដែលបំផ្លាញព្រះនៃសេចក្តីស្នេហ៍ក៏ចេញផុតទៅ ព្រះសិវៈចេញផុតទៅព្រមជាមួយនាងសតី ដោយសេចក្តីអំណររំភើបម្តងហើយម្តងទៀត ចំពោះទីលំនៅនៃសេចក្តីអាណិតអាសូរ នាងសតីបានឃើញសភាពនៃសម្ភុ ហើយសេចក្តីសង្ស័យយ៉ាងធំកើតឡើងក្នុងព្រះហឫទ័យ ព្រះសង្ករៈត្រូវបានគោរពដោយពិភពលោកទាំងមូល និងជាព្រះអម្ចាស់នៃពិភពលោក ពួកទេវតា មនុស្ស និងឥសីទាំងអស់ងក់ក្បាលថ្វាយបង្គំ ទោះបីជាយ៉ាងណាទ្រង់បានងក់ថ្វាយបង្គំដល់ព្រះរាជបុត្រ ហើយហៅថាសត្ថ ចិត្ត និងអានន្ទ ជាទីលំនៅកំពូល ទ្រង់ត្រូវបានគ្របសង្កត់ដោយសេចក្តីអំណរពេលឃើញព្រះរូបសម្បត្តិរបស់ព្រះអង្គ ហើយសេចក្តីស្នេហ៍ក្នុងព្រះហឫទ័យមិនអាចត្រូវបានទប់ស្កាត់បានទេសូម្បីតែឥឡូវនេះ
ទោហា 50
ब्रह्म जो व्यापक बिरज अज अकल अनीह अभेद।सो कि देह धरि होइ नर जाहि न जानत वेद।।50।।
brahma jo vyāpaka biraja aja akala anīha abheda |so ki deha dhari hoi nara jāhi na jānat veda ||50||
ព្រហ្មញ្ញជ្រះនោះ ជាអ្នកគ្រប់គ្រងគ្រប់ទីកន្លែង គ្មានមន្ទិល មិនបានកើត គ្មានផ្នែក គ្មានតម្រេក គ្មានទីពីរ តើព្រះអង្គអាចយករូបកាយហើយក្លាយជាមនុស្សបានដោយរបៀបណា ព្រះអង្គដែលសូម្បីតែវេទទាំងឡាយក៏មិនអាចយល់ពេញលេញបានដែរ?
ចៅបៃ 51.1-4
बिष्नु जो सुर हित नरतनु धारी।सोउ सर्बग्य जथा त्रिपुरारी।।
खोजइ सो कि अग्य इव नारी।ग्यानधाम श्रीपति असुरारी।।
संभुगिरा पुनि मृषा न होई।सिव सर्बग्य जान सबु कोई।।
अस संसय मन भयउ अपारा।होई न हृदयँ प्रबोध प्रचारा।।
जद्यपि प्रगट न कहेउ भवानी।हर अंतरजामी सब जानी।।
सुनहि सती तव नारि सुभाऊ।संसय अस न धरिअ उर काऊ।।
जासु कथा कुभंज रिषि गाई।भगति जासु मैं मुनिहि सुनाई।।
सोउ मम इष्टदेव रघुबीरा।सेवत जाहि सदा मुनि धीरा।।
biṣṇu jo sura-hita nara-tanu dhārī |sou sarbagya jathā tripurārī ||
khojai so ki agya iva nārī |gyānadhāma śrīpati asurārī ||
saṁbhugirā puni mṛṣā na hoī |siva sarbagya jāna sabu koī ||
asa saṁsaya mana bhayu apārā |hoi na hṛdayã prabodha pracārā ||
jadyapi pragaṭa na kahe'u bhavānī |hara aṁtarajāmī saba jānī ||
sunahi satī tava nāri subhāū |saṁsaya asa na dhari'a ura kāū ||
jāsu kathā kumbhaja riṣi gāī |bhagati jāsu maiṁ muni-hi sunāī ||
sou mama iṣṭadeva raghubīrā |sevata jāhi sadā muni dhīrā ||
ព្រះវិស្ណុដែលទទួលរូបមនុស្សដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ទេវតា ទ្រង់ជ្រាបគ្រប់យ៉ាងដូចព្រះសិវៈដែលបំផ្លាញត្រីបុរៈ ព្រះអង្គដែលជាទីស្ថាននៃប្រាជ្ញា ព្រះស្វាមីនៃព្រះលក្ស្មី និងសត្រូវនៃអសុរ តើទ្រង់នឹងស្វែងរកដូចជាមនុស្សអវិជ្ញាដូចស្ត្រីឬ? ប៉ុន្តែពាក្យរបស់ព្រះសម្ភុមិនអាចជាមិនពិតបាន ដ្បិតអ្នកទាំងពួងស្គាល់ថាព្រះសិវៈជ្រាបគ្រប់យ៉ាង សេចក្តីសង្ស័យដ៏ធំធេងយ៉ាងនេះកើតឡើងក្នុងចិត្តនាង ហើយការយល់ច្បាស់មិនអាចរីករាលដាលក្នុងហឫទ័យនាងបាន ទោះបីព្រះភវានីមិនបាននិយាយចេញមកក៏ដោយ ព្រះហរៈដែលជ្រាបក្នុងហឫទ័យ ទ្រង់ជ្រាបគ្រប់យ៉ាង "ស្តាប់ទៅ ព្រះសតី នេះជាធម្មជាតិរបស់ស្ត្រី សេចក្តីសង្ស័យយ៉ាងនេះមិនគួរឱ្យរក្សាក្នុងហឫទ័យដោយនរណាបាន" "ព្រះអង្គដែលព្រះឫសីអគស្ត្យបានច្រៀងនូវរឿងរ៉ាវ និងព្រះអង្គដែលខ្ញុំបានពោលនូវភក្តិដល់ព្រះឫសីនោះ" "គឺព្រះរឃុពីរៈនេះ ព្រះដែលខ្ញុំគោរពបូជា ដែលព្រះឫសីដ៏មុតចិត្តបម្រើជានិច្ច"
ឆន្ទ 51
मुनि धीर जोगी सिद्ध संतत बिमल मन जेहि ध्यावहीं।कहि नेति निगम पुरान आगम जासु कीरति गावहीं।।
सोइ रामु ब्यापक ब्रह्म भुवन निकाय पति माया धनी।अवतरेउ अपने भगत हित निजतंत्र नित रघुकुलमनि।।
muni dhīra jogī siddha santata bimala mana jehi dhyāvahīṃ |kahi neti nigama purāna āgama jāsu kīrati gāvahīṃ ||
soi rāmu byāpaka brahma bhuvana nikāya pati māyā dhanī |avatareu apane bhagata hita nijataṃtra nita raghukula-maṇi ||
រសីទាំងឡាយ អ្នកមានស្មារតីមាំមួន យោគីន និងពួកសិទ្ធធម៌ដែលមានចិត្តបរិសុទ្ធនិងរក្សាចិត្តឲ្យស្អាតជានិច្ច ទាំងអស់នោះធ្វើសមាធិលើព្រះអង្គ។ វេទទាំងឡាយដោយវិធីនៃការនិយាយថា 'មិនមែននេះទេ មិនមែននេះទេ' ហើយបុរាណនិងអាគមទាំងឡាយច្រៀងនូវមហិទ្ឋិភាពរបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គនោះឯងជាព្រះរាម ព្រហ្មញ្ញជ្រះដែលគ្រប់គ្រងគ្រប់ទីកន្លែង ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់ ម្ចាស់នៃមាយា។ ដើម្បីសុខមង្គលនៃភក្តីជនទាំងឡាយរបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គបានយាងចុះមកតាមព្រះហឫទ័យឯងរបស់ព្រះអង្គ ជារឿយៗជាត្បូងនៃរាជវង្សរឃុ។
សោរឋា 51
लाग न उर उपदेसु जदपि कहेउ सिवँ बार बहु॥
बोले बिहसि महेसु हरिमाया बलु जानि जियँ॥51॥
lāga na ura upadesu jadapi kaheu sivaṁ bāra bahu.bole bihasi mahesu harimāyā balu jāni jiyaṁ..51||
ទោះបីព្រះសិវៈបានផ្តល់ដំបូន្មានម្តងហើយម្តងទៀតក្ដី ការបង្រៀននោះក៏មិនអាចរកទីកន្លែងក្នុងព្រះហឫទ័យបានឡើយ។ នោះព្រះមហេសៈទ្រង់ព្រះសម្រស់ហើយមានបន្ទូលថា ដោយទ្រង់យល់ក្នុងព្រះហឫទ័យនូវអំណាចដ៏ខ្លាំងក្លានៃមាយារបស់ព្រះហរី។
ចៅបៃ 52.1-4
जौं तुम्हरें मन अति संदेहू।तौ किन जाइ परीछा लेहू।।
तब लगि बैठ अहउँ बटछाहिं।जब लगि तुम्ह ऐहहु मोहि पाही।।
जैसें जाइ मोह भ्रम भारी।करेहु सो जतनु बिबेक बिचारी।।
चलीं सती सिव आयसु पाई।करहिं बिचारु करौं का भाई।।
इहाँ संभु अस मन अनुमाना।दच्छसुता कहुँ नहिं कल्याना।।
मोरेहु कहें न संसय जाहीं।बिधी बिपरीत भलाई नाहीं।।
होइहि सोइ जो राम रचि राखा।को करि तर्क बढ़ावै साखा।।
अस कहि लगे जपन हरिनामा।गई सती जहँ प्रभु सुखधामा।।
jauṁ tumharẽ mana ati saṁdehū |tau kina jāi parīchā lehū ||
taba lagi baiṭha ahauṁ baṭachāhĩ |jaba lagi tumha aihahu mohi pāhī ||
jaisẽ jāi moha bhrama bhārī |karehu so jatanu bibeka bicārī ||
calīṁ satī siva āyasu pāī |karahiṁ bicāru karauṁ kā bhāī ||
ihāṁ saṁbhu asa mana anumānā |daccha-sutā kahuṁ nahiṁ kalyānā ||
morehu kahẽ na saṁsaya jāhīṁ |bidhī biparīta bhalāī nāhīṁ ||
hoihi soi jo rāma raci rākhā |ko kari tarka baḍhāvai sākhā ||
asa kahi lage japaṇa harināmā |gaī satī jahāṁ prabhu sukhadhāmā ||
ប្រសិនបើមានសេចក្តីសង្ស័យយ៉ាងខ្លាំងក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់អ្នក ហេតុអ្វីបានជាមិនទៅធ្វើការសាកល្បងដោយខ្លួនឯង? រហូតដល់ពេលនោះអាត្មានឹងអង្គុយនៅក្រោមម្លប់នៃដើមពោធិ រហូតដល់អ្នកត្រឡប់មករកអាត្មាវិញ។ ចូលទៅ ហើយនៅពេលអ្នកកម្ចាត់នូវមោហៈនិងកំហុសធ្ងន់ៗនេះ ចូរធ្វើការព្យាយាមដោយគតិញ្ញាណ។ ព្រះនាងសតីបានយាងចេញទៅ បន្ទាប់ពីទទួលបានព្រះរាជបញ្ជារបស់ព្រះសិវៈ ប៉ុន្តែព្រះនាងព្រះចិន្តាក្នុងព្រះហឫទ័យថា តើអាត្មានឹងធ្វើអ្វីជាបងប្អូនជាទីស្រឡាញ់? នៅទីនេះព្រះសម្ភុទ្រង់សន្និដ្ឋានក្នុងព្រះហឫទ័យដូច្នេះថា សម្រាប់ព្រះនាងធីតានៃទក្សៈ គ្មានទីបញ្ចប់ល្អក្នុងរឿងនេះទេ។ សូម្បីតែដោយការនិយាយរបស់អាត្មា សេចក្តីសង្ស័យរបស់ព្រះនាងនឹងមិនចេញទេ ហើយអ្វីដែលរត់ផ្ទុយនឹងវាសនាមិននាំមកនូវសុចរិតធម៌ឡើយ។ អ្វីដែលនឹងកើតឡើងនឹងកើតឡើង ដូចដែលព្រះរាមបានកំណត់រួចទៅហើយ នរណាអាចធ្វើឲ្យសាខានៃវាសនារីកដុះដាយបានដោយការជជែកគ្រាន់តែប៉ុណ្ណោះ? ដោយនិយាយដូច្នេះ ព្រះអង្គចាប់ផ្តើមសូត្រនាមរបស់ព្រះហរី ហើយព្រះនាងសតីបានយាងទៅកន្លែងដែលព្រះអម្ចាស់ ជាលំនៅនៃសុភមង្គល គង់នៅ។
ទោហា 52
पुनि पुनि हृदयँ विचारु करि धरि सीता कर रुप।आगें होइ चलि पंथ तेहि जेहिं आवत नरभूप।।52।।
puni puni hṛdayã vicāru kari dhari sītā kara rūpa |āgẽ hoi cali pantha tehi jehĩ āvata nara-bhūpa ||52||
នាងពិចារណានៅក្នុងចិត្តម្តងហើយម្តងទៀត រួចយករូបរាងជានាងសីតា ហើយដើរទៅមុខតាមផ្លូវដែលស្តេចនៃមនុស្សកំពុងមកដល់
ចៅបៃ 53.1-4
लछिमन दीख उमाकृत बेषा।चकित भए भ्रम हृदयँ बिसेषा।।
कहि न सकत कछु अति गंभीरा।प्रभु प्रभाउ जानत मतिधीरा।।
सती कपटु जानेउ सुरस्वामी।सबदरसी सब अंतरजामी।।
सुमिरत जाहि मिटइ अग्याना।सोइ सरबग्य रामु भगवाना।।
सती कीन्ह चह तहँहुँ दुराऊ।देखहु नारि सुभाव प्रभाऊ।।
निज माया बलु हृदयँ बखानी।बोले बिहसि रामु मृदु बानी।।
जोरि पानि प्रभु कीन्ह प्रनामू।पिता समेत लीन्ह निज नामू।।
कहेउ बहोरि कहाँ बृषकेतू।बिपिन अकेलि फिरहु केहि हेतू।।
lachimana dīkha umākṛta beṣā.cakita bhae bhrama hṛdayaṁ biseṣā.||
kahi na sakata kachu ati gaṁbhīrā.prabhu prabhāu jānata matidhīrā.||
satī kapaṭu jāneu surasvāmī.sabadarasī saba aṁtarajāmī.||
sumirata jāhi miṭai agyānā.soi sarabagya rāmu bhagavānā.||
satī kīnha caha tahaṁhūṁ durāū.dekahu nāri subhāva prabhāū.||
nija māyā balu hṛdayaṁ bakhānī.bole bihasi rāmu mṛdu bānī.||
jori pāni prabhu kīnha pranāmū.pitā sameta līnha nija nāmū.||
kaheu bahori kahāṁ bṛṣaketū.bipina akeli phirahu kehi hetū.||
លក្ស្មណៈបានឃើញការប្រកាសរបស់ឧមា ហើយក៏ភ្ញាក់ផ្អើល ការភ័យស្លន់ស្លោក៏កើតឡើងក្នុងព្រះហឫទ័យ អ្នកដែលមានបញ្ញារឹងប៉ឹងនិងស្ងប់ស្ងៀមមិនអាចនិយាយអ្វីបានទេ ដោយសារទ្រង់ដឹងអំពីអំណាចនៃព្រះអង្គ តែព្រះនៃទេវតាដែលឃើញគ្រប់យ៉ាងនិងដឹងចិត្តគ្រប់គ្នា ទ្រង់បានយល់ពីការបោកប្រាស់នៃព្រះនាងសតី ព្រះអង្គដែលនៅពេលរំលឹកដល់ព្រះនាម អវិជ្ជាក៏រលតារលាប គឺព្រះរាមដែលដឹងគ្រប់យ៉ាង ព្រះអង្គជាព្រះអម្ចាស់ ព្រះនាងសតីបានប្រាថ្នាចង់បិទបាំងសេចក្តីពិតសូម្បីតែពីព្រះអង្គ សូមមើលអំណាចនៃសភាពរបស់ស្ត្រី ព្រះរាមទ្រង់បានទទួលស្គាល់ក្នុងព្រះហឫទ័យអំពីកំលាំងនៃមាយារបស់ព្រះអង្ណ ទ្រង់បានញញឹមនិងត្រាស់ដោយព្រះសូរសៀងទន់ភ្លន់ ព្រះអង្គបានស្របដៃថ្វាយបង្គំព្រះនាង ហើយទ្រង់បានប្រាប់ព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គព្រមទាំងព្រះនាមព្រះបិតា ទ្រង់ត្រាស់ទៀតថា ព្រះសិវៈដែលមានទង់គោនៅទីណា ហេតុអ្វីបានជានាងត្រូវដើរលេងក្នុងព្រៃដាច់តែឯង
ទោហា 53
राम बचन मृदु गूढ़ सुनि उपजा अति संकोचु।सती सभीत महेस पहिं चलीं हृदयँ बड़ सोचु।।53।।
rāma bacana mṛdu gūṛha suni upajā ati saṅkocu |satī sabhīta mahesa pahiṁ calīṁ hṛdayaṁ baṛa socu ||53||
កាលស្តាប់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះរាម ដែលទន់ភ្លន់ក្នុងការនិយាយ ប៉ុន្តែជ្រៅក្នុងអត្ថន័យ ការសង្ស័យយ៉ាងខ្លាំងកើតឡើង។ សតី ដែលឥឡូវនេះកើតភាពភ័យខ្លាច បានទៅកាន់មហេស នៅក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់នាងមានភាពធ្ងន់នៃការគិតគូរដោយកង្វល់។
ចៅបៃ 54.1-4
मैं संकर कर कहा न माना।निज अग्यानु राम पर आना।।
जाइ उतरु अब देहउँ काहा।उर उपजा अति दारुन दाहा।।
जाना राम सतीं दुखु पावा।निज प्रभाउ कछु प्रगटि जनावा।।
सतीं दीख कौतुकु मग जाता।आगें रामु सहित श्री भ्राता।।
फिरि चितवा पाछें प्रभु देखा।सहित बंधु सिय सुंदर वेषा।।
जहँ चितवहिं तहँ प्रभु आसीना।सेवहिं सिद्ध मुनीस प्रबीना।।
देखे सिव बिधि बिष्नु अनेका।अमित प्रभाउ एक तें एका।।
बंदत चरन करत प्रभु सेवा।बिबिध बेष देखे सब देवा।।
maiṅ saṅkara kara kahā na mānā |nija agyānu rāma para ānā ||
jāi utaru aba dehuṅ kāhā |ura upajā ati dāruna dāhā ||
jānā rāma satīṅ dukhu pāvā |nija prabhāu kachu pragaṭi janāvā ||
satīṅ dīkha kautuku maga jātā |āgeṅ rāmu sahita śrī bhrātā ||
phiri chitavā pāchēṅ prabhu dēkhā |sahita bandhu siya sundara vēṣā ||
jahaṅ chitavahiṅ tahaṅ prabhu āsīnā |sēvahiṅ siddha munīsa prabīnā ||
dēkhē siva bidhi biṣṇu anēkā |amita prabhāu ēka tēṅ ēkā ||
baṅdata charana karata prabhu sēvā |bibidha bēṣa dēkhē saba dēvā ||
ខ្ញុំមិនបានធ្វើតាមពាក្យរបស់ព្រះសង្ករ ហើយបានបញ្ចេញការមិនដឹងរបស់ខ្លួនទៅលើព្រះរាម នឹងផ្ដល់ចម្លើយអ្វីនៅពេលត្រឡប់ទៅវិញ ការដុតក្ដៅក្រហាយដ៏ខ្លាំងកើតឡើងក្នុងហឫទ័យរបស់នាង ព្រះរាមទ្រង់ជ្រាបថាព្រះសតីទ្រង់បានទទួលទុក្ខ ហើយទ្រង់បានបង្ហាញអានុភាពរបស់ព្រះអង្គខ្លះៗដល់នាង ពេលដែលនាងដើរតាមផ្លូវ ព្រះសតីទ្រង់បានឃើញអភិច្ឆកៈ នៅខាងមុខនោះព្រះរាមស្ដេចទៅជាមួយព្រះសីតា និងព្រះភាតារបស់ព្រះអង្គ នាងបែរមកមើលទៅខាងក្រោយ ហើយទ្រង់បានឃើញព្រះអង្គនៅទីនោះផងដែរ ក្នុងរូបឆោមដ៏ស្រស់ស្អាត ជាមួយព្រះភាតា និងព្រះសីតា គ្រប់ទីកន្លែងដែលនាងមើលទៅ ព្រះអង្គទ្រង់ប្រថាប់នៅទីនោះ ដោយមានសិទ្ធ និងមុនីស្ដេចដ៏ឈ្លាសវៃបម្រើការ នាងទ្រង់បានឃើញព្រះសិវៈ ព្រះព្រហ្ម និងព្រះវិស្ណុជាច្រើន ដែលមួយៗមានអានុភាពធំធេង និងមិនអាចវាស់បានលើសពីមុន នាងទ្រង់បានឃើញទេវតាទាំងអស់ក្នុងរូបភាពផ្សេងៗ ក្រាបថ្វាយបង្គំនៅព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ ហើយបម្រើការរ៉ាប់រង
ទោហា 54
सती बिधात्री इंदिरा देखीं अमित अनूप।जेहिं जेहिं बेष अजादि सुर तेहि तेहि तन अनुरूप।।54।।
Satī bidhātrī indirā dekhīṁ amit anūpa.Jehiṁ jehiṁ beṣa ajādi sur tehi tehi tana anurūpa ||54||
សតីបានឃើញព្រះសក្តិដែលមិនអាចប៉ាន់ស្មានបាន និងមិនមានអ្វីប្រៀបផ្ទៀងផ្ទាត់បាន គឺព្រះសរស្វតី ព្រះលក្ស្មី និងពួកទេវតាផ្សេងៗ ក្នុងរូបរាងណាដែលព្រះព្រហ្ម និងពួកទេវតាផ្សេងៗបានបង្ហាញខ្លួន ក្នុងកាយនោះៗ ពួកព្រះអង្គមានរូបកាយដែលសមនឹងរូបរាងរបស់ព្រះអង្គ
ចៅបៃ 55.1-4
देखे जहँ तहँ रघुपति जेते।सक्तिन्ह सहित सकल सुर तेते।।
जीव चराचर जो संसारा।देखे सकल अनेक प्रकारा।।
पूजहिं प्रभुहि देव बहु बेषा।राम रूप दूसर नहिं देखा।।
अवलोके रघुपति बहुतेरे।सीता सहित न बेष घनेरे।।
सोइ रघुबर सोइ लछिमनु सीता।देखि सती अति भई सभीता।।
हृदय कंप तन सुधि कछु नाहीं।नयन मूदि बैठीं मग माहीं।।
बहुरि बिलोकेउ नयन उघारी।कछु न दीख तहँ दच्छकुमारी।।
पुनि पुनि नाइ राम पद सीसा।चलीं तहाँ जहँ रहे गिरीसा।।
dekhe jahã̃-tahã̃ raghupati jete |saktin̐h sahita sakala sur tete ||
jīva carācara jo saṃsārā |dekhe sakala aneka prakārā ||
pūjahiṃ prabhuhī deva bahu beṣā |rāma rūpa dūsara nahiṃ dekhā ||
avaloke raghupati bahutere |sītā sahita na beṣ ghanere ||
soi raghuvara soi lachimana sītā |dekhi satī ati bhaī sabhītā ||
hṛdaya kaṃpa tana sudhi kachu nāhīṃ |nayana mūdi baiṭhīṃ maga māhīṃ ||
bahuri bilokeu nayana ughārī |kachu na dīkha tahã̃ dacchakumārī ||
puni-puni nāi rāma pada sīsā |calīṃ tahã̃ jahã̃ rahe girīsā ||
ទីណាដែលនាងមើលទៅ នាងឃើញព្រះរាមាចំនួនប៉ុននោះ ព្រមទាំងព្រះអាទិទេពទាំងអស់ព្រមដោយអានុភាពរបស់ពួកទ្រង់ នាងក៏បានឃើញសត្វលោកទាំងអស់ដែលចល័តនិងអចល័ត មានច្រើនប្រភេទ ព្រះអាទិទេពក្នុងរូបភាពផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនកំពុងថ្វាយបង្គំព្រះអម្ចាស់ តែនាងមិនឃើញរូបកាយទីពីររបស់ព្រះរាមាទេ នាងបានឃើញព្រះរាមាច្រើនអនេក ដោយមាននាងសីតានៅជាមួយ តែសំលៀងបំបាស់និងរូបរាងមិនមានច្រើនប្រភេទទេ ព្រះរាមានោះក៏ព្រះរាមា ព្រះលក្ស្មណៈនោះក៏ព្រះលក្ស្មណៈ នាងសីតានោះក៏នាងសីតា ឃើញដូច្នេះ នាងសតីក៏ភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង ចិត្តញាប់ញ័រ ហើយនាងមិនមានស្មារតីលើរាងកាយឡើយ នាងបិទភ្នែកហើយអង្គុយនៅលើផ្លូវ បន្ទាប់មកនាងបើកភ្នែកមើលម្ដងទៀត តែកូនស្រីរបស់ទក្ស មិនឃើញអ្វីនៅទីនោះទេ នាងលើកដៃសំពះព្រះបាទព្រះរាមាម្ដងហើយម្ដង ហើយនាងត្រឡប់ទៅកន្លែងដែលព្រះអម្ចាស់នៃភ្នំគង់នៅ
ទោហា 55
गई समीप महेस तब हँसि पूछी कुसलात।लीन्ही परीछा कवन बिधि कहहु सत्य सब बात।।55।।
gaī samīpa mahesa taba hãsi pūchī kusalāta |līnhī parīchā kavan bidhi kahahu satya saba bāta ||55||
គ្រានោះ ព្រះនាងសតីបានចូលទៅជិតព្រះមហេស ហើយទ្រង់បានញញឹមសួរពីសុខទុក្ខថា សូមប្រាប់ការពិតទាំងអស់ថា អ្នកបានសាកល្បងទ្រង់ដោយវិធីណា
ចៅបៃ 56.1-4
सतीं समुझि रघुबीर प्रभाऊ।भय बस सिव सन कीन्ह दुराऊ।।
कछु न परीछा लीन्हि गोसाई।कीन्ह प्रनामु तुम्हारिहि नाई।।
जो तुम्ह कहा सो मृषा न होई।मोरें मन प्रतीति अति सोई।।
तब संकर देखेउ धरि ध्याना।सतीं जो कीन्ह चरित सब जाना।।
बहुरि राममायहि सिरु नावा।प्रेरि सतिहि जेहिं झूँठ कहावा।।
हरि इच्छा भावी बलवाना।हृदयँ बिचारत संभु सुजाना।।
सतीं कीन्ह सीता कर बेषा।सिव उर भयउ बिषाद बिसेषा।।
जौं अब करउँ सती सन प्रीती।मिटइ भगति पथु होइ अनीती।।
satīṁ samujhi raghubīra prabhāū |bhaya basa siva sana kīnha durāū ||
kachu na parīchā līnhi gosāī |kīnha pranāmu tumhārihi nāī ||
jo tumha kahā so mṛṣā na hoī |morẽ mana pratīti ati soī ||
taba saṅkara dekheu dhari dhyānā |satīṁ jo kīnha carita saba jānā ||
bahuri rāma-māyahi siru nāvā |preri satihi jehiṁ jhūṭha kahāvā ||
hari icchā bhāvī balavānā |hṛdayaṁ bicārata saṁbhu sujānā ||
satīṁ kīnha sītā kara beṣā |siva ura bhayu biṣāda biśeṣā ||
jaũ aba karuũ satī sana prītī |miṭai bhagati pathu hoi anītī ||
នាងសតី ពិចារណាពីព្រះតេជានុភាពនៃព្រះរាម វីរបុរសនៃរាជវង្សរឃូ ក៏ត្រូវគេងកំហាល ហើយបិទបាំងការពិតពីព្រះសិវៈ នាងក៏ថា បពិត្រព្រះស្វាមី ខ្ញុំពុំបានសាកល្បងអ្វីទាំងអស់ ខ្ញុំគ្រាន់តែថ្វាយបង្គំ ដូចដែលព្រះអង្គបានធ្វើដែរ អ្វីដែលព្រះអង្គត្រាស់នោះពុំអាចជាមិនពិតបាន ចិត្តរបស់ខ្ញុំមានជំនឿដ៏ស្ទើរទៅក្នុងរឿងនោះ លុះតែបាន ព្រះសង្ករៈចូលធ្វើសមាធិហើយទត ក៏ទ្រង់ជ្រាបនូវការិយាទាំងអស់ដែលនាងសតីបានធ្វើ បន្ទាប់មកទ្រង់បង្អស់ព្រះសិរសាដល់មាយានៃព្រះរាម ដែលបានជំរុញនាងសតីឲ្យនិយាយភូត ព្រះហឫទ័យនៃព្រះហរិ និងអ្វីដែលបានកំណត់ទុកមានឫទ្ធានុភាពខ្លាំង ព្រះសម្ភុដែលមានបញ្ញាទ្រង់ពិចារណាក្នុងព្រះហឫទ័យ នាងសតីបានស្លៀកពាក់ដូចព្រះសីតា ហើយទុក្ខសោកដ៏ធ្ងន់កើតឡើងក្នុងព្រះហឫទ័យព្រះសិវៈ បើឥឡូវនេះខ្ញុំបង្ហាញសេចក្តីស្រឡាញ់ដល់នាងសតីដូចមុន ផ្លូវនៃភក្តិភាពនឹងបានវិនាស ហើយនឹងក្លាយជាអធម៌
ទោហា 56
परम पुनीत न जाइ तजि किएँ प्रेम बड़ पापु।प्रगटि न कहत महेसु कछु हृदयँ अधिक संतापु।।56।।
parama punīta na jāi taji kiẽ prema baṛa pāpu |pragaṭi na kahata mahesu kachu hṛdayã adhika santāpu ||56||
នាងជាអ្នកបរិសុទ្ធនៅក្នុងបំណង មិនអាចបោះបង់ចោលបាន តែការស្រឡាញ់នាងគឺជាបាបធំ។ មហេស្វមិនបាននិយាយអ្វីឱ្យចំៗ តែក្នុងចិត្តមានទុក្ខសោកជ្រាលជ្រៅ។
ចៅបៃ 57.1-4
तब संकर प्रभु पद सिरु नावा।सुमिरत रामु हृदयँ अस आवा।।
एहिं तन सतिहि भेट मोहि नाहीं।सिव संकल्पु कीन्ह मन माहीं।।
अस बिचारि संकरु मतिधीरा।चले भवन सुमिरत रघुबीरा।।
चलत गगन भै गिरा सुहाई।जय महेस भलि भगति दृढ़ाई।।
अस पन तुम्ह बिनु करइ को आना।रामभगत समरथ भगवाना।।
सुनि नभगिरा सती उर सोचा।पूछा सिवहि समेत सकोचा।।
कीन्ह कवन पन कहहु कृपाला।सत्यधाम प्रभु दीनदयाला।।
जदपि सतीं पूछा बहु भाँती।तदपि न कहेउ त्रिपुर आराती।।
taba saṅkara prabhu pada siru nāvā |sumirata rāmu hṛdayaṁ asa āvā ||
ehiṁ tana satihi bheṭa mohi nāhīṁ |siva saṅkalpu kīnha mana māhīṁ ||
asa bicāri saṅkaru mati-dhīrā |cale bhavana sumirata raghu-bīrā ||
calata gagana bhai girā suhāī |jaya mahesa bhali bhagati dṛṛhāī ||
asa pana tumha binu karai ko ānā |rāma-bhagata samaratha bhagavānā ||
suni nabha-girā satī ura socā |pūchā sivahi sameta sakocā ||
kīnha kavan pana kahahu kṛpālā |satya-dhāma prabhu dīna-dayālā ||
jadapi satīṁ pūchā bahu bhāṁtī |tadapi na kaheu tripura ārātī ||
បន្ទាប់មកសង្ករបានងកក្បាលនៅព្រះបាទព្រះអម្ចាស់ ខណៈពេលដែលរំលឹកដល់ព្រះរាម គំនិតនេះកើតឡើងក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់ទ្រង់ថា ក្នុងរាងកាយនេះខ្ញុំនឹងមិនជួបសតីទេ។ ដូច្នេះព្រះសិវៈបានបង្កើតសង្ឃកម្មក្នុងចិត្តរបស់ទ្រង់។ ដោយគិតដូច្នេះ សង្ករដែលមានចិត្តស្ថិតស្ថេរបានចាកចេញទៅកាន់លំនៅរបស់ទ្រង់ ដោយចងចាំវីរបុរសនៃវង្សរឃុជឿរ។ ខណៈពេលដែលទ្រង់កំពុងទៅ សំឡេងដ៏គួរឲ្យគោរពបានលេងឡើងនៅលើមេឃថា ជ័យជម្នះដល់មហេស ភក្តីភាពរបស់ទ្រង់បានរឹងមាំល្អណាស់! នរណាអាចធ្វើសច្ចាប្រណិធានបែបនេះដោយគ្មានអ្នក? អ្នកភក្តីរបស់ព្រះរាមគឺជាព្រះអម្ចាស់ដ៏មានអានុភាពពិតប្រាកដ។ កាលស្តាប់សំដីសួគ៌នោះ សតីគិតគូរក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់នាង ហើយដោយមានការសង្ស័យបន្តិច នាងបានសួរព្រះសិវៈថា តើអ្នកបានធ្វើសច្ចាប្រណិធានអ្វី ហេ អ្នកមានការអាណិតអាសូរ ជាលំនៅនៃសច្ចធម៌ អ្នកមេត្តាករុណាចំពោះអ្នកទាបតូច? ទោះបីជាសតីសួរដោយវិធីជាច្រើនក៏ដោយ ក៏សត្រូវនៃត្រីបុរៈមិនប្រាប់នាងដែរ។
ទោហា 57(क), សោរឋា 57(ख)
सतीं हृदय अनुमान किय सबु जानेउ सर्बग्य।कीन्ह कपटु मैं संभु सन नारि सहज जड़ अग्य।।57(क)।।
जलु पय सरिस बिकाइ देखहु प्रीति कि रीति भलि।बिलग होइ रसु जाइ कपट खटाई परत पुनि।।57(ख)।।
satīṁ hṛdaya anumāna kiya sabu jāneu sarbagya.kīnha kapaṭu maiṁ saṁbhu sana nāri sahaja jaṛa agya..57(ka)..
jalu paya sarisa bikāi dekhahu prīti ki rīti bhali.bilaga hoi rasu jāi kapaṭa khaṭāī parata puni..57(kha)..
សតីបានពិចារណានៅក្នុងចិត្តថា ព្រះសិវៈដែលជាអ្នកដឹងគ្រប់យ៉ាងបានយល់គ្រប់អ្វីទាំងអស់ហើយ: ខ្ញុំបានបោកប្រាស់ព្រះសម្ភុ; ស្ត្រីគឺជាមនុស្សល្ងង់និងមិនដឹងដោយសភាពធម្មជាតិ ចូរមើលថាផ្លូវនៃសេចក្ដីស្រឡាញ់ល្អប្រសើរប៉ុនណា: ទឹកត្រូវបានលក់ដូចជាទឹកដោះគោនៅពេលលាយចូលគ្នា តែពេលភាពជូរនៃការបោកប្រាស់ធ្លាក់ចូលទៅ ទាំងពីរក៏បំបែកចេញពីគ្នា ហើយរសជាតិក៏បាត់បង់
ចៅបៃ 58.1-4
हृदयँ सोचु समुझत निज करनी।चिंता अमित जाइ नहि बरनी।।
कृपासिंधु सिव परम अगाधा।प्रगट न कहेउ मोर अपराधा।।
संकर रुख अवलोकि भवानी।प्रभु मोहि तजेउ हृदयँ अकुलानी।।
निज अघ समुझि न कछु कहि जाई।तपइ अवाँ इव उर अधिकाई।।
सतिहि ससोच जानि बृषकेतू।कहीं कथा सुंदर सुख हेतू।।
बरनत पंथ बिबिध इतिहासा।बिस्वनाथ पहुँचे कैलासा।।
तहँ पुनि संभु समुझि पन आपन।बैठे बट तर करि कमलासन।।
संकर सहज सरुप सम्हारा।लागि समाधि अखंड अपारा।।
hṛdayaṁ socu samujhata nija karanī.ciṁtā amita jāi nahiṁ baranī..
kṛpāsiṁdhu siva parama agādhā.pragaṭa na kaheū mora aparādhā..
saṅkara rukha avaloki bhavānī.prabhu mohi tajeū hṛdayaṁ akulānī..
nija agha samujhi na kachu kahi jāī.tapai avāṁ iva ura adhikāī..
satihi sasoca jāni bṛṣaketū.kahīṁ kathā suṁdara sukha hetū..
baranata pantha bibidha itihāsā.bisvanātha pahuṁce kailāsā..
tahaṁ puni saṁbhu samujhi pana āpana.baiṭhe baṭa tara kari kamalāsana..
saṅkara sahaja sarupa samhārā.lāgi samādhi akhaṁḍa apārā..
នាងសោកសង្រេងក្នុងព្រះហឫទ័យពេលពិចារណាអំពើរបស់ខ្លួន សេចក្តីព្រួយបារម្ភរបស់នាងគ្មានព្រំដែន ពិពណ៌នាមិនបាន ព្រះសិវៈជាសមុទ្រនៃការអាណិតអាសូរ ជ្រាលជ្រៅក្រៃលែង ព្រះអង្គមិនបានប្រាប់ពីកំហុសរបស់ខ្ញុំឱ្យចេញជាសាធារណៈ ព្រះភវានីទតឃើញឥរិយាបថរបស់ព្រះសង្ករ ទុក្ខព្រួយក្នុងព្រះហឫទ័យ ទ្រង់គិតថា ព្រះស្វាមីទ្រង់បោះបង់ខ្ញុំហើយ ទ្រង់ដឹងច្បាស់ពីបាបរបស់ខ្លួន មិនអាចនិយាយអ្វីបាន ទ្រង់ឆេះក្នុងដូចជាគ្រឹះស្មូនឆ្នាំង កាន់តែខ្លាំងឡើង ដឹងថាព្រះសតីមានសេចក្តីព្រួយ ព្រះសិវៈដែលមានគោជាទង់ជ័យទ្រង់បាននិយាយរឿងនិទានដ៏ស្រស់ស្អាតដែលនាំសេចក្តីសុខមកឲ្យ ទ្រង់និយាយរឿងប្រវត្តិបុរាណផ្សេងៗតាមផ្លូវ ព្រះអម្ចាស់នៃចក្រវាឡបានយាងដល់កៃលាស នៅទីនោះ ព្រះសម្ភុទ្រង់នឹកឃើញការសន្យារបស់ព្រះអង្គ ទ្រង់គង់ក្រោមដើមល្វា ធ្វើឥរិយាបទបុប្ផាសន៍ ព្រះសង្ករទ្រង់តាំងព្រះហឫទ័យលើរូបធម្មតារបស់ព្រះអង្គ សមាធិដាច់ត្បូតជ្រាលជ្រៅកើតឡើង
ទោហា 58
सती बसहि कैलास तब अधिक सोचु मन माहिं।मरमु न कोऊ जान कछु जुग सम दिवस सिराहिं।।58।।
satī basahi kailāsa taba adhika socu mana māhim̐ |maramu na koū jāna kachu juga sama divasa sirāhim̐ ||58||
នៅពេលនោះព្រះនាងសតីនៅលើភ្នំកៃលាស ចិត្តរបស់នាងទុក្ខធ្ងន់ដោយការព្រួយបារមីយ៉ាងខ្លាំង។ គ្មាននរណាអាចយល់ពីការសម្ងាត់ក្នុងចិត្តបានទេ ថ្ងៃទាំងឡាយកន្លងទៅ នីមួយៗវែងដូចយុគមួយ។
ចៅបៃ 59.1-4
नित नव सोचु सतीं उर भारा।कब जैहउँ दुख सागर पारा।।
मैं जो कीन्ह रघुपति अपमाना।पुनिपति बचनु मृषा करि जाना।।
सो फलु मोहि बिधाताँ दीन्हा।जो कछु उचित रहा सोइ कीन्हा।।
अब बिधि अस बूझिअ नहि तोही।संकर बिमुख जिआवसि मोही।।
कहि न जाई कछु हृदय गलानी।मन महुँ रामाहि सुमिर सयानी।।
जौ प्रभु दीनदयालु कहावा।आरती हरन बेद जसु गावा।।
तौ मैं बिनय करउँ कर जोरी।छूटउ बेगि देह यह मोरी।।
जौं मोरे सिव चरन सनेहू।मन क्रम बचन सत्य ब्रतु एहू।।
nita nava socu satīṁ ura bhārā |kaba jaihaũ dukha-sāgara pārā ||
maiṁ jo kīnha raghupati apamānā |puni-pati bacanu mṛṣā kari jānā ||
so phalu mohi bidhātāṁ dīnhā |jo kachu ucita rahā soi kīnhā ||
aba bidhi asa būjhi-a nahi tohi |śaṅkara-bimukha jiāva-si mohi ||
kahi na jāī kachu hṛdaya galānī |mana mahũ rāmāhi sumira sayānī ||
jau prabhu dīna-dayālu kahāvā |ārati-harana beda jasu gāvā ||
tau maiṁ binaya karaũ kara jorī |chūṭau begi deha yaha morī ||
jaũ more siva carana sanehū |mana krama bacana satya bratu ehū ||
រាល់ថ្ងៃ ការព្រួយបារម្ភថ្មីៗ ធ្ងន់នៅក្នុងហឫទ័យនៃនាងសតី ថាពេលណាទើបនឹងឆ្លងកាត់សមុទ្រនៃទុក្ខនេះ ខ្ញុំបានបង្អាប់ព្រះរាម ព្រះអង្គនៃរាជវង្សរាគហុ ហើយក៏បានយកពាក្យរបស់ស្វាមីថាជាការកុហក ព្រះស្នាដៃបានប្រទានផលនៃកម្មនោះដល់ខ្ញុំ អ្វីដែលសមរម្យ ព្រះអង្គក៏បានធ្វើនូវអ្វីនោះ ឥឡូវនេះ ឱ ព្រះស្នាដៃ ការធ្វើបែបនេះរបស់អ្នកមិនសមគួរទេ អ្នកឲ្យខ្ញុំរស់នៅទោះបីជាខ្ញុំបែរខ្នងឲ្យព្រះសង្ករក៏ដោយ ទុក្ខសោកក្នុងហឫទ័យមិនអាចពណ៌នាបាន ហើយនាងសតីអ្នកមានប្រាជ្ញាបានរំលឹកដល់ព្រះរាមក្នុងចិត្ត បើព្រះអង្គត្រូវបានហៅថាជាអ្នកមានចិត្តអាណិតអាសូរចំពោះអ្នកក្រ ហើយគម្ពីរវេទស្រដីស្នើព្រះកិត្តិយសរបស់ព្រះអង្គថាជាអ្នកដកចេញនូវទុក្ខ ខ្ញុំក៏នឹងអធិស្ឋានដល់ព្រះអង្គដោយប្រកបដៃ សូមឲ្យរាងកាយនេះរបស់ខ្ញុំរលត់ទៅឆាប់ៗ បើសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំចំពោះព្រះបាទព្រះសិវៈជាពិត ក្នុងចិត្ត ការងារ និងពាក្យ ហើយនេះជាការសន្យារបស់ខ្ញុំ សូមឲ្យបានដូចនោះ
ទោហា 59
तौ सबदरसी सुनिअ प्रभु करउ सो बेगि उपाइ।होइ मरनु जेही बिनहिं श्रम दुसह बिपत्ति बिहाइ।।59।।
tau sabadarasī suni'a prabhu karau so begi upāi |hoi maranu jehi binahiṃ śrama dusaha bipatti bihāi ||59||
ហេតុនេះហើយ ជំរះអ្នកឃើញទាំងអស់ សូមមេត្តាស្ដាប់ សូមរៀបចំថ្នាំព្យាបាលនោះជាបន្ទាន់ ដែលដោយមិនមានការខិតខំយ៉ាងខ្លាំង គ្រោះមហន្តរាយដែលមិនអាចទ្រាំបាននេះអាចត្រូវបានបោះបង់ចោល ទោះបីវានាំឲ្យស្លាប់ក៏ដោយ។
Frequently Asked Questions
परम्परानुसार यह प्रसंग ‘संदेह-निवृत्ति’ और ‘राम-तत्त्व में दृढ़ विश्वास’ देता है। शिव-भक्ति की दृढ़ता और सती के कपट-प्रायश्चित्त से सीख लेकर पाठक के मन का छल घटता है; रामनाम-स्मरण की प्रवृत्ति बढ़ती है और ‘माया-विमोह’ की गाँठ ढीली होती है।
सामान्य रामभक्ति-परम्परा में ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ (नाम-संपुट) या ‘राम राम’ जप-संपुट जोड़ा जाता है। शिव-प्रसंग होने से कई साधक ‘ॐ नमः शिवाय’ का लघु-संपुट भी रखते हैं, पर पाठ-केन्द्र ‘रामनाम’ ही माना जाता है।
Ask anything about Prakarana 6 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
