
Devadāru (Dāruvana) Forest: The Delusion of Ritual Pride, the Liṅga Crisis, and the Teaching of Jñāna–Pāśupata Yoga
ឆ្លើយតបសំណួររបស់ឥសី សូត្រាប្រាប់ថា ព្រះសិវៈជាមួយព្រះវិស្ណុក្នុងរូបស្ត្រី ចូលព្រៃទេវដារុ/ដារុវណ ដើម្បីបង្ហាញការចាប់ជាប់លើពិធីក្រៅ និងមោទនភាពតបស្យា។ គ្រួសាររបស់ឥសីរងការភាន់ច្រឡំ; ឥសីខឹងសាបព្រះសិវៈជាអ្នកសុំទានអាក្រាត បណ្តាលឲ្យលិង្គធ្លាក់/ត្រូវដកចេញ និងមានសញ្ញាអស្ចារ្យកម្រិតសកល។ ឥសីភ័យទៅរកព្រះព្រហ្ម ដែលបញ្ជាក់ថាអ្នកនោះគឺមហាទេវ និងបង្ហាញទស្សនៈមិនលំអៀង៖ រុទ្រៈស្រោបគុណទាំងបី ជាអគ្គិ/ព្រហ្មា/វិស្ណុ ហើយគូស្វាមីភរិយាត្រូវបង្ហាញថាជានារាយណៈ—បញ្ជាក់ឯកភាពសៃវ–វៃស្ណវ។ ព្រហ្មាបញ្ជាឲ្យធ្វើ និងបូជាលិង្គ សូត្រសតរុទ្រីយ និងមន្តវេដសៃវ។ ព្រះសិវៈត្រឡប់មកជាមួយទេវី; ឥសីសរសើរយូរ ទទួលទេវទស្សន៍ ហើយសុំផ្លូវបូជាអចិន្ត្រៃយ៍។ ព្រះសិវៈបង្រៀនថា យោគគ្មានជ្ញានបរិសុទ្ធមិនពេញលេញ; សាំខ្យៈរួមយោគនាំទៅមោក្ស; ហើយប្រគល់វ្រតបាសុបតសម្ងាត់សម្រាប់អ្នកឧទ្ទិសជ្ញាន-យោគ។ ចប់ដោយការស្វែងយល់សមាធិ ការបង្ហាញភ្លើងរបស់ទេវី ការយល់ឯកភាពសិវៈ–សក្តិ និងពរៈផលសម្រាប់ការអានសូត្រ។
Verse 1
इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे षट्त्रिशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कथं दारुवनं प्राप्तो भगवान् गोवृषध्वजः / मोहयामास विप्रेन्द्रान् सूत वक्तुमिहार्हसि
ព្រះឥសីទាំងឡាយបានទូលថា៖ «ព្រះបរមេស្វរៈ អង្គដែលមានទង់សញ្ញាគោ បានមកដល់ព្រៃដារុវណៈដោយរបៀបណា? ហើយអង្គបានធ្វើឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តមនៅទីនោះវង្វេងយ៉ាងដូចម្តេច? ឱ សូតា សូមអធិប្បាយឲ្យយើងស្តាប់នៅទីនេះ»។
Verse 2
सूत उवाच पुरा दारुवन् रम्ये देवसिद्धनिषेविते / सपुत्रदारा मुनयस्तपश्चेरुः सहस्रशः
សូតាបាននិយាយថា៖ កាលពីបុរាណ នៅក្នុងព្រៃដារុវណៈដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលទេវតា និងសិទ្ធៈអ្នកបានសម្រេចធម៌ចូលចិត្តមកស្នាក់នៅ មានមុនីជាច្រើនពាន់—ជាមួយកូនប្រុស និងភរិយា—បានអនុវត្តតបៈយ៉ាងតឹងរឹង។
Verse 3
प्रवृत्तं विविधं कर्म प्रकुर्वाणा यथाविधि / यजन्ति विविधैर्यज्ञैस्तपन्ति च महर्षयः
មហាឥសីទាំងឡាយបានចូលរួមក្នុងកិច្ចការផ្សេងៗជាច្រើន ដោយអនុវត្តតាមវិធីសាស្ត្រត្រឹមត្រូវ; ពួកគេបូជាដោយយញ្ញៈនានា ហើយក៏អនុវត្តតបៈផងដែរ។
Verse 4
तेषां प्रवृत्तिविन्यस्तचेतसामथ शूलधृक् / ख्यापयन् स महादोषं ययौ दारुवनं हरः
ពេលនោះ ហរៈ អង្គអ្នកកាន់ត្រីសូល ឃើញថាចិត្តរបស់ពួកគេបានជាប់លាប់លើការប្រព្រឹត្តខាងក្រៅ ក៏បានទៅកាន់ព្រៃដារុវណៈ ដើម្បីបង្ហាញឲ្យពួកគេឃើញកំហុសធំរបស់ខ្លួន។
Verse 5
कृत्वा विश्वगुरुं विष्णुं पार्श्वे देवो महेश्वरः / ययौ निवृत्तविज्ञानस्थापनार्थं च शङ्करः
ព្រះមហេស្វរៈ បានដាក់ព្រះវិෂ್ಣុ—គ្រូលោកទាំងមូល—នៅជិតខាងរបស់អង្គ ហើយបានចេញដំណើរ; ព្រះសង្ករៈបានទៅ ដើម្បីបង្កើតឲ្យមានប្រាជ្ញានៃការបោះបង់ (និវ្រឹត្តិ-ជ្ញាន) ឲ្យតាំងមាំ។
Verse 6
आस्थाय विपुलं वेशमूनविंशतिवत्सरः / लीलालसो महाबाहुः पीनाङ्गश्चारुलोचनः
ដោយស្លៀកពាក់អាវពាក់ដ៏រុងរឿង ព្រះអង្គបង្ហាញខ្លួនជាយុវជនមិនទាន់ដល់ម្ភៃឆ្នាំ មានអាកប្បកិរិយាលេងល្ខោន ស្មាធំដៃខ្លាំង អង្គធំទូលាយរឹងមាំ និងមានភ្នែកស្រស់ស្អាត។
Verse 7
चामीकरवपुः श्रीमान् पूर्णचन्द्रनिभाननः / मत्तमातङ्गगामनो दिग्वासा जगदीश्वरः
ព្រះកាយដូចមាស រុងរឿងដោយសិរីមង្គល ព្រះមុខដូចព្រះចន្ទពេញវង់; ដើរដោយសម្បើមដូចដំរីមាត់ស្រវឹង—ស្លៀកពាក់ដោយទិសទាំងបួនជាអាវ—ព្រះអង្គជាព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងមូល។
Verse 8
कुशेशयमयीं मालं सर्वरत्नैरलङ्कृताम् / दधानो भगवानीशः समागच्छति सस्मितः
ព្រះអម្ចាស់ឥសា (Īśa) ដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ពាក់មាលាធ្វើពីផ្កាឈូក តុបតែងដោយរតនៈគ្រប់ប្រភេទ ហើយទ្រង់ចូលមកជិតដោយញញឹមទន់ភ្លន់។
Verse 9
यो ऽनन्तः पुरुषो योनिर्लोकानामव्ययो हरिः / स्त्रीवेषं विष्णुरास्थाय सो ऽनुगच्छति शूलिनम्
ហរិ (វិෂ್ಣុ) ដ៏អវិនាស—ព្រះបុរសអនន្ត ជាមាត្រភពនៃលោកទាំងឡាយ—ទ្រង់យករូបស្ត្រី ហើយដើរតាមស៊ូលិន (សិវៈ) អ្នកកាន់ត្រីសូល។
Verse 10
सम्पूर्णचन्द्रवदनं पीनोन्नतपयोधरम् / शुचिस्मितं सुप्रसन्नं रणन्नुपुरकद्वयम्
នាងមានមុខដូចព្រះចន្ទពេញវង់ ទ្រូងពេញលេញលើកខ្ពស់; ញញឹមបរិសុទ្ធទន់ភ្លន់ មុខមាត់ស្ងប់ស្រស់រីករាយ ហើយពាក់កងជើងពីរដែលលាន់សូរ ខណៈនាងដើរ។
Verse 11
सुपीतवसनं दिव्यं श्यामलं चारुलोचनम् / उदारहंसचलनं विलासि सुमनोहरम्
ព្រះអង្គស្លៀកពាក់វសនៈលឿងដ៏រុងរឿង និងទេវភាព—ពណ៌ស្យាមល៍ មានភ្នែកស្រស់ស្អាត—ដើរយ៉ាងអភិជនដូចហង្ស; មានអាកប្បកិរិយាលេងល្បែង និងគួរឱ្យចិត្តស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំង។
Verse 12
एवं स भगवानीशो देवदारुवने हरः / चचार हरिणा भिक्षां मायया मोहयन् जगत्
ដូច្នេះ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ពរ—ឥសៈ ហរៈ—បានដើរលេងក្នុងព្រៃទេវដារុ សុំបិណ្ឌបាត ដោយមានសត្វក្តាន់ជាគម្រប់/ជាគូដំណើរ; ហើយដោយម៉ាយា ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យលោកទាំងមូលវង្វេង។
Verse 13
दृष्ट्वा चरन्तं विश्वेशं तत्र तत्र पिनाकिनम् / मायया मोहिता नार्यो देवदेवं समन्वयुः
ឃើញព្រះវិશ્વេឝ—អ្នកកាន់ពិនាក—ដើរទៅមកទីនេះទីនោះ នារីទាំងឡាយដែលត្រូវម៉ាយាបំភាន់ បានដើរតាមព្រះទេវទេវៈ។
Verse 14
विस्त्रस्तवस्त्राभरणास्त्यक्त्वा लज्जां पतिव्रताः / सहैव तेन कामार्ता विलासिन्यश्चरन्तिहि
សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការរបស់ពួកនាងរញ៉េរញ៉ៃ បោះចោលភាពខ្មាសអៀន—ទោះជាមានវ្រតៈជាប្រពន្ធសុចរិត—នារីអ្នកស្វែងសុខល្បែងទាំងនោះ ដែលរងទុក្ខដោយកាម តាមដើរលេងល្បែងជាមួយព្រះអង្គពិតប្រាកដ។
Verse 15
ऋषीणां पुत्रका ये स्युर्युवानो जितमानसाः / अन्वगच्छन् हृषीकेशं सर्वे कामप्रपीडिताः
កូនប្រុសរបស់ឥសីទាំងឡាយ ដែលជាយុវជន មានចិត្តបានឈ្នះ និងមានវិន័យ—ក៏បានដើរតាមហ្រឹសីកេឝ ព្រះអម្ចាស់នៃអង្គប្រសាទទាំងឡាយ—ទាំងអស់ត្រូវកាមបង្ខិតបង្ខំ។
Verse 16
गायन्ति नृत्यन्ति विलासबाह्या नारीगणा मायिनमेकमीशम् / दृष्ट्वा सपत्नीकमतीवकान्त- मिच्छन्त्यथालिङ्गनमाचरन्ति
ដោយច្រៀង និងរាំជាមួយកាយវិការលេងសើច ក្រុមនារីទាំងឡាយបានឃើញព្រះអម្ចាស់ឯកតែមួយ—ព្រះអេស្វរៈដ៏អស្ចារ្យ អ្នកលួងលោមដោយមាយា—ទោះមានព្រះសហព័ន្ធនៅក្បែរ ក៏ទ្រង់ស្រស់ស្អាតលើសលប់; ហើយដោយក្តីប្រាថ្នាខ្លាំង ពួកនាងសុំឱប និងធ្វើដូច្នោះ។
Verse 17
पदे निपेतुः स्मितमाचरन्ति गायन्ति गीतानि मुनीशपुत्राः / आलोक्य पद्मापतिमादिदेवं भ्रूभङ्गमन्ये विचरन्ति तेन
ខ្លះបានលុតជង្គង់ដួលនៅជើងទ្រង់; ខ្លះញញឹមដោយការគោរពរីករាយ; កូនប្រុសនៃមហាមុនីបានច្រៀងស្តូត្រ។ ហើយពេលឃើញបដ្មាបតិ—ព្រះដើមកំណើត—អ្នកខ្លះដើរទៅមកដោយចិញ្ចើមខ្មៅជាប់គ្នា ព្រោះទស្សនៈនោះលើសលប់។
Verse 18
आसामथैषामपि वासुदेवो मायी मुरारिर्मनसि प्रविष्टः / करोति भोगान् मनसि प्रवृत्तिं मायानुभूयन्त इतिव सम्यक्
សម្រាប់ពួកគេដែរ វាសុទេវ—មុរារិ អ្នកប្រើមាយា—បានចូលទៅក្នុងចិត្ត ហើយបង្កើតបទពិសោធន៍នៃភោគ និងការចលនាចិត្តទៅក្រៅ។ ដូច្នេះពួកគេបានឆ្លងកាត់មាយា ដោយស្របតាមដំណើរការត្រឹមត្រូវរបស់វា។
Verse 19
विभाति विश्वामरभूतभर्ता स माधवः स्त्रीगणमध्यविष्टः / अशेषशक्त्यासनसंनिविष्टो यथैकशक्त्या सह देवदेवः
មាធវៈ—អ្នកទ្រទ្រង់លោកទាំងមូល ទាំងទេវតា និងសត្វទាំងអស់—ភ្លឺរលោង ស្ថិតអង្គុយកណ្ដាលក្រុមសក្តិទាំងឡាយ។ ទ្រង់តាំងនៅលើសិទ្ធិអាសនៈនៃអំណាចអសীম ដូចព្រះទេវទេវៈដែលស្ថិតរួមជាមួយសក្តិឯកកំពូល។
Verse 20
करोति नृत्यं परमप्रभावं तदा विरूढः पुनरेव भूयः / ययौ समारुह्य हरिः स्वभावं तदीशवृत्तामृतमादिदेवः
បន្ទាប់មក ទ្រង់បានរាំនាដ៏មានអานุភាពកំពូល។ ហើយពេលលេចឡើងម្ដងទៀត ហរិ—ព្រះដើមកំណើត—បានឡើងទៅសភាពធម្មជាតិរបស់ទ្រង់ ហើយចាកចេញ ទុកសេចក្តីពិពណ៌នាអំពីព្រះចរិតរបស់ព្រះអម្ចាស់ ដូចទឹកអម្រឹតនៅសល់។
Verse 21
दृष्ट्वा नारीकुलं रुद्रं पुत्राणामपि केशवम् / मोहयन्तं मुनिश्रेष्ठाः कोपं संदधिरे भृशम्
ព្រះមុនីអធិរាជទាំងឡាយ បានឃើញព្រះរុទ្រាបង្កឲ្យស្ត្រីទាំងមូលវង្សវង្វេង និងព្រះកេសវៈ (វិષ્ણុ) បំភាន់សូម្បីកូនប្រុសរបស់ពួកនាងផង ដូច្នេះពួកគេកើតកំហឹងខ្លាំងយ៉ាងក្រៃលែង។
Verse 22
अतीव परुषं वाक्यं प्रोचुर्देवं कपर्दिनम् / शेषुश्च शापैर्विविधैर्मायया तस्य मोहिताः
ពួកគេបាននិយាយពាក្យរឹងរ៉ៃយ៉ាងខ្លាំងទៅកាន់ព្រះកបរទិន (ព្រះសិវៈ) ហើយអ្នកដទៃទៀតផង—ដោយត្រូវមាយារបស់ទ្រង់បំភាន់—បានប្រទះប្រទាលទ្រង់ដោយសាបព្រហ្មជាច្រើនប្រភេទ។
Verse 23
तपांसि तेषां सर्वेषां प्रत्याहन्यन्त शङ्करे / यथादित्यप्रकाशेन तारका नभसि स्थिताः
នៅមុខព្រះសង្ករៈ ការតបស្យារបស់ពួកគេទាំងអស់ត្រូវបានធ្វើឲ្យអសកម្ម ដូចផ្កាយនៅលើមេឃដែលត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យបំភ្លឺលើសលប់។
Verse 24
ते भग्नतपसो विप्राः समेत्य वृषभध्वजम् / को भवानिति देवेशं पृच्छन्ति स्म विमोहिताः
ព្រះព្រាហ្មណមុនីទាំងនោះ ដែលតបស្យាបានខូចខាត បានមកជិតព្រះអម្ចាស់មានទង់រូបគោ (ព្រះសិវៈ) ហើយដោយវង្វេង បានសួរព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយថា៖ «អ្នកជានរណា?»
Verse 25
सो ऽब्रवीद् भगवानीशस्तपश्चर्तुमिहागतः / इदानीं भार्यया देशे भवद्भिरिह सुव्रताः
ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ អេស្វរៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំមកទីនេះដើម្បីអនុវត្តតបស្យា។ ឥឡូវនេះ ឱអ្នកមានវ្រតល្អប្រសើរ ទាំងអស់គ្នា ខ្ញុំនឹងស្នាក់នៅក្នុងដែននេះ ជាមួយភរិយារបស់ខ្ញុំ នៅចំពោះមុខអ្នកទាំងឡាយ។»
Verse 26
तस्य ते वाक्यमाकर्ण्य भृग्वाद्या मुनिपुङ्गवाः / ऊचुर्गृहीत्वा वसनं त्यक्त्वा भार्यां तपश्चर
ពេលបានឮព្រះវាចារបស់អ្នក ព្រះមុនីដ៏ឧត្តម—ភ្រឹគុ និងអ្នកដទៃ—បាននិយាយថា៖ «ចូរយកសម្លៀកបំពាក់សន្យាសីល បោះបង់ភរិយា ហើយអនុវត្តតបៈ»។
Verse 27
अथोवाच विहस्येशः पिनाकी नीललोहितः / संप्रेक्ष्य जगतो योनिं पार्श्वस्थं च जनार्दनम्
បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់—អ្នកកាន់ពិនាកៈ មានពណ៌ខៀវលាយក្រហម—បានញញឹមហើយមានព្រះវាចា បន្ទាប់ពីទតឃើញ «មាត្រដ្ឋានកំណើតនៃលោក» និងជនារទនៈដែលឈរនៅជិតព្រះអង្គ។
Verse 28
कथं भवद्भिरुदितं स्वभार्यापोषणोत्सुकैः / त्यक्तव्या मम भार्येति धर्मज्ञैः शान्तमानसैः
តើហេតុអ្វីបានជាអ្នកទាំងឡាយ—ដែលខិតខំថែរក្សាភរិយារបស់ខ្លួន—និយាយថា «ភរិយារបស់ខ្ញុំគួរត្រូវបោះបង់»? ហើយអ្នកទាំងឡាយក៏ជាអ្នកដឹងធម៌ មានចិត្តស្ងប់ផងដែរ។
Verse 29
ऋषय ऊचुः व्यभिचाररता नार्यः संत्याज्याः पतिनेरिताः / अस्माभिरेषा सुभगा तादृशी त्यागमर्हति
ព្រះមុនីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ស្ត្រីដែលរីករាយក្នុងអំពើក្បត់ស្វាមី គួរត្រូវបោះបង់ ដូចដែលបានបញ្ជាសម្រាប់ស្វាមី។ តាមទស្សនៈរបស់យើង ស្ត្រីសុភគានេះផង—ព្រោះមានលក្ខណៈដូច្នោះ—សមនឹងត្រូវបោះចោល»។
Verse 30
महादेव उवाच न कदाचिदियं विप्रा मनसाप्यन्यमिच्छति / नाहमेनामपि तथा विमुञ्चामि कदाचन
មហាទេវបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ នាងមិនដែល—សូម្បីតែក្នុងចិត្ត—ប្រាថ្នាអ្នកដទៃឡើយ; ហើយខ្ញុំផងដែរ មិនដែលបោះបង់នាងឡើយ»។
Verse 31
ऋषय ऊचुः दृष्ट्वा व्यभिचरन्तीह ह्यस्माभिः पुरुषाधम / उक्तं ह्यसत्यं भवता गम्यतां क्षिप्रमेव हि
ព្រះឥសីទាំងឡាយបានមានពាក្យថា៖ «យើងបានឃើញអំពើខុសប្រក្រតីរបស់អ្នកនៅទីនេះហើយ ឱបុរសអាក្រក់បំផុត។ អ្នកបាននិយាយមិនពិត ដូច្នេះចូរចាកចេញភ្លាមៗ—ឆាប់រហ័ស!»
Verse 32
एवमुक्ते महादेवः सत्यमेव मयेरितम् / भवतां प्रतिभात्येषेत्युक्त्वासौ विचचार ह
ពេលបានឮដូច្នេះ មហាទេវ (ព្រះសិវៈ) ទ្រង់តបថា៖ «អ្វីដែលខ្ញុំបាននិយាយ គឺពិតប្រាកដតែប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើវាហាក់ត្រូវចិត្តពួកអ្នក»—ហើយទ្រង់បាននិយាយបែបនោះ រួចក៏ដើរទៅតាមផ្លូវរបស់ទ្រង់។
Verse 33
सो ऽगच्छद्धरिणा सार्धं मुनिन्द्रस्य महात्मनः / वसिष्ठस्याश्रमं पुण्यं भिक्षार्थो परमेश्वरः
បន្ទាប់មក ព្រះអធិឥស្វរៈ—ព្រះអម្ចាស់ដ៏លើសលប់—ស្វែងរកទានអាហារ បានដើរទៅជាមួយសត្វក្តាន់ ទៅកាន់អាស្រមបរិសុទ្ធរបស់មហាមុនី វសិષ્ઠៈ អ្នកឧត្តមក្នុងចំណោមឥសីទាំងឡាយ។
Verse 34
दृष्ट्वा समागतं देवं भिक्षमाणमरुन्धती / वसिष्ठस्य प्रिया भार्या प्रत्युद्गम्य ननाम नम्
អរុន្ធតី—ភរិយាជាទីស្រឡាញ់របស់វសិષ્ઠៈ—បានឃើញព្រះទេវតាមកដល់ ក្នុងសភាពជាព្រះសង្ឃសុំទាន ស្វែងរកអាហារ។ នាងបានចេញទៅទទួលស្វាគមន៍ ហើយក៏កោតគោរពក្បាលចុះក្រាប។
Verse 35
प्रक्षाल्य पादौ विमलं दत्त्वा चासनमुत्तमम् / संप्रेक्ष्य शिथिलं गात्रमभिघातहतं द्विजैः / संधयामास भैषज्यैर्विष्णा वदना सती
នាងបានលាងជើងទ្រង់ឲ្យស្អាតបរិសុទ្ធ ហើយប្រគេនអាសនៈដ៏ប្រសើរ។ បន្ទាប់មក សតី—មុខមាត់ភ្លឺរលោងដូចព្រះវិស្ណុ—បានពិនិត្យឃើញអវយវៈទ្រង់ទន់ខ្សោយ ដោយរងរបួសពីការវាយប្រហាររបស់ពួកទ្វិជៈ ហើយនាងបានព្យាបាលដោយឱសថ បន្តឹងឲ្យត្រឡប់ជាស្ថេរវិញ។
Verse 36
चकार महतीं पूजां प्रार्थयामास भार्यया / को भवान् कुत आयातः किमाचारो भवानिति / उवाच तां महादेवः सिद्धानां प्रवरो ऽस्म्यहम्
ព្រះអង្គបានធ្វើពិធីបូជាដ៏មហិមា ហើយជាមួយភរិយា បានអង្វរដោយក្តីគោរពថា៖ «អ្នកជានរណា? មកពីណា? មានវិន័យប្រតិបត្តិដូចម្តេច?» ទើបព្រះមហាទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំជាអ្នកលើកំពូលក្នុងចំណោមសិទ្ធៈទាំងឡាយ»។
Verse 37
यदेतन्मण्डलं शुद्धं भाति ब्रह्ममयं सदा / एषैव देवता मह्यं धारयामि सदैव तत्
មណ្ឌលដ៏បរិសុទ្ធនេះ ដែលភ្លឺរលោងជានិច្ច ពោរពេញដោយព្រះព្រហ្ម—នេះហើយជាទេវតាដែលខ្ញុំជ្រើសរើស; ខ្ញុំកាន់ទុក និងសមាធិលើវា ជានិច្ចគ្រប់កាល។
Verse 38
हत्युक्त्वा प्रययौ श्रीमाननुगृह्य पतिव्रताम् / ताडयाञ्चक्रिरे दण्डैर्लोष्टिभिर्मुष्टिभिद्विजाः
បន្ទាប់ពីនិយាយពាក្យរឹងរ៉ៃទាំងនោះ ព្រះអង្គដ៏រុងរឿងបានចាកចេញ ដោយប្រទានព្រះគុណដល់ភរិយាសុចរិត។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយបានចាប់ផ្តើមវាយ (អ្នកល្មើស) ដោយដំបង ដុំដី និងកណ្ដាប់ដៃ។
Verse 39
दृष्ट्वा चरन्तं गिरिशं नग्नं विकृतलक्षणम् / प्रोचुरेतद् भवांल्लिङ्गमुत्पाटयतु दुर्मते
ពេលឃើញគិរីសៈ (ព្រះសិវៈ) ដើរល្បាតអាក្រាតកាយ មានរូបលក្ខណៈចម្លែកប្លែកទៅ ពួកគេបាននិយាយថា៖ «ឲ្យមនុស្សចិត្តអាក្រក់នេះ ដកលិង្គរបស់ខ្លួនចេញ!»
Verse 40
तानब्रवीन्महायोगी करिष्यामीति शङ्करः / युष्माकं मामके लिङ्गे यदि द्वेषो ऽभिजायते
សង្ករៈ មហាយោគី បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេថា៖ «ខ្ញុំនឹងធ្វើដូច្នោះ។ ប្រសិនបើចំពោះលិង្គរបស់ខ្ញុំ ក្តីស្អប់កើតឡើងក្នុងចិត្តអ្នកទាំងឡាយ…»
Verse 41
इत्युक्त्वोत्पाटयामास भगवान् भगनेत्रहा / नापश्यंस्तत्क्षणेनेशं केशवं लिङ्गमेव च
ព្រះមានព្រះភាគ—អ្នកបំផ្លាញភ្នែករបស់ភគៈ—បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នោះហើយ ក៏ទាញបំបែកវាភ្លាមៗ; នៅវេលានោះឯង ពួកគេមិនឃើញទាំងព្រះកេសវៈ (វិស្ណុ) ឬអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ—នៅសល់តែព្រះលិង្គប៉ុណ្ណោះ។
Verse 42
तदोत्पाता बभूवुर्हि लोकानां भयशंसिनः / न राजते सहस्रांशुश्चचाल पृथिवी पुनः / निष्प्रभाश्च ग्रहाः सर्वे चुक्षुभे च महोदधिः
បន្ទាប់មក ពិតប្រាកដ មានអព្ភូតហេតុដ៏គួរភ័យកើតឡើង ដែលគំរាមកំហែងប្រជាជន: ព្រះអាទិត្យមានពន្លឺពាន់កាំមិនភ្លឺទៀត; ផែនដីញ័រឡើងម្ដងទៀត; ភពទាំងអស់ស្រអាប់អស់ពន្លឺ; ហើយមហាសមុទ្រក៏រលកកក្រើករំភើប។
Verse 43
अपश्यच्चानुसूयात्रेः स्वप्नं भार्या पतिव्रता / कथयामास विप्राणां भयादाकुलितेक्षणा
អនុសូយា—ភរិយាសុចរិត និងស្ត្រីស្មោះត្រង់ចំពោះប្តីរបស់អត្រី—បានឃើញសុបិនមួយ; ហើយដោយភ្នែករអាក់រអួលដោយភ័យ នាងបានប្រាប់វាដល់ព្រះឥសីព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 44
तेजसा भासयन् कृत्स्नं नारायणसहायवान् / भिक्षमाणः शिवो नूनं दृष्टो ऽस्माकं गृहेष्विति
«ពិតប្រាកដ ព្រះសិវៈបានត្រូវឃើញនៅក្នុងផ្ទះរបស់យើង—មកសុំទាន—បំភ្លឺអស់ទាំងអ្វីដោយតេជៈរបស់ព្រះអង្គ ហើយមានព្រះនារាយណៈជាមិត្តដំណើររួមជាមួយ»។
Verse 45
तस्या वचनमाकर्ण्य शङ्कमाना महर्षयः / सर्वे जग्मुर्महायोगं ब्रह्माणं विश्वसंभवम्
ព្រះឥសីមហានិទ្ទេសទាំងឡាយ ស្តាប់ពាក្យនាងហើយ ក៏កើតសង្ស័យ; ពួកគេទាំងអស់បានទៅជាមួយគ្នា ទៅរកព្រះព្រហ្មា—មហាយោគី និងជាមូលហេតុដែលសកលលោកកើតមាន។
Verse 46
उपास्यमानममलैर्योगिभिर्ब्रह्मवित्तमैः / चतुर्वेदैर्मूर्तिमद्भिः सावित्र्या सहितं प्रभुम्
ខ្ញុំសូមបូជាព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតីនោះ ដែលយោគីបរិសុទ្ធឥតមលិន—អ្នកដឹងព្រះព្រហ្មជាអគ្គ—គោរពបម្រើ; ព្រះអង្គមានរូបជាចតុរវេទ និងមានសាវិត្រី (គាយត្រីមន្ត្រ) ជាគូររួម។
Verse 47
आसीनमासने रम्ये नानाश्चर्यसमन्विते / प्रभासहस्रकलिले ज्ञानैश्वर्यादिसंयुते
ព្រះអង្គគង់លើអាសនៈដ៏រីករាយ ប្រកបដោយអស្ចារ្យជាច្រើន; ព្រះកាយពេញដោយពន្លឺដូចពន្លឺពាន់ប្រភា ហើយព្រះអង្គប្រកបដោយជ្ញាន អៃશ્વર્ય និងគុណទេវភាពដទៃទៀត។
Verse 48
विभ्राजमानं वपुषा सस्तितं शुभ्रलोचनम् / चतुर्मुखं महाबाहुं छन्दोमयमजं परम्
ព្រះកាយព្រះអង្គភ្លឺរលោង ឈរមាំមួននឹងស្ថិតស្ថេរ មានព្រះនេត្រសភ្លឺស ស្រស់; មានមុខបួន និងព្រះពាហុធំ—ជាព្រះអជៈដ៏អធិឋានខ្ពស់បំផុត ដែលមានសារធាតុជាចន្ទោ (វេទមន្ត្រ/ឆន្ទៈ)។
Verse 49
विलोक्य वेदपुरुषं प्रसन्नवदनं शुभम् / शिरोभिर्धरणीं गत्वा तोषयामासुरीश्वरम्
ពេលបានឃើញវេទបុរស—មានព្រះមុខស្ងប់ស្ងាត់ សុភមង្គល—នាងបានគោរពបូជាដោយក្បាលប៉ះដី ហើយដោយហេតុនោះបានធ្វើឲ្យព្រះអម្ចាស់នៃសត្វទាំងអស់ពេញព្រះហឫទ័យ។
Verse 50
तान् प्रसन्नमना देवश्चतुर्मूर्तिश्चतुर्मुखः / व्याजहार मुनिश्रेष्ठाः किमागमनकारणम्
បន្ទាប់មក ព្រះទេវៈព្រហ្មា—មានមុខបួន និងបង្ហាញជាចតុរមূর্তি—មានព្រះហឫទ័យស្ងប់ស្ងាត់ បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់មុនីដ៏អគ្គទាំងនោះថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមក?»
Verse 51
तस्य ते वृत्तमखिलं ब्रह्मणः परमात्मनः / ज्ञापयाञ्चक्रिरे सर्वे कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्
បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងអស់បានដាក់អញ្ជលីលើក្បាលដោយក្តីគោរព ហើយរាយការណ៍ទាំងស្រុងដល់ព្រះព្រហ្មា—ព្រះអាត្មាអតីត—អំពីអ្វីៗទាំងអស់ដែលបានកើតឡើងចំពោះព្រះអម្ចាស់។
Verse 52
ऋषय ऊचुः कश्चिद् दारुवनं पुण्यं पुरुषो ऽतीवशोभनः / भार्यया चारुसर्वाङ्ग्या प्रविष्टो नग्न एव हि
ពួកឥសីបាននិយាយថា៖ «មានបុរសម្នាក់ស្រស់ស្អាតលើសលប់ បានចូលទៅក្នុងព្រៃដារុដ៏បរិសុទ្ធ—ពិតប្រាកដ គាត់ចូលមកដោយអាក្រាត—ជាមួយភរិយារបស់គាត់ ដែលអវយវៈទាំងអស់ស្រស់ស្អាតរលោង»។
Verse 53
मोहयामास वपुषा नारीणां कुलमीश्वरः / कन्यकानां प्रिया चास्य दूषयामास पुत्रकान्
ដោយយករូបកាយដ៏ទាក់ទាញ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានអំណាចនោះ បានបំភាន់ចិត្តគ្រួសារនារីទាំងឡាយ; ហើយពេលក្លាយជាអ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់ក្មេងស្រីទាំងនោះ ព្រះអង្គបាននាំកូនប្រុសវ័យក្មេងឲ្យធ្លាក់ក្នុងអំពើពុករលួយ។
Verse 54
अस्माभिर्विविधाः शापाः प्रदत्ताश्च पराहताः / ताडितो ऽस्माभिरत्यर्थं लिङ्गन्तु विनिपातितम्
«ដោយពួកយើង បានប្រកាសបណ្តាសាជាច្រើនប្រភេទ ហើយបោះចោលទៅ; ហើយដោយវាយយ៉ាងខ្លាំង ពួកយើងបានធ្វើឲ្យលិង្គនោះផ្ទាល់ ត្រូវដួលធ្លាក់ចុះ»។
Verse 55
अन्तर्हितश्च भगवान् सभार्यो लिङ्गमेव च / उत्पाताश्चाभवन् घोराः सर्वभूतभयङ्कराः
បន្ទាប់មក ព្រះមានព្រះភាគ ព្រមទាំងព្រះសហគមន៍ (ភរិយា) បានលាក់ខ្លួនបាត់ពីភ្នែក—ហើយលិង្គនោះផ្ទាល់ក៏ដូចគ្នា។ សញ្ញាអាក្រក់ដ៏គួរភ័យខ្លាចបានកើតឡើង ធ្វើឲ្យសត្វលោកទាំងអស់រន្ធត់។
Verse 56
क एष पुरुषो देव भीताः स्म पुरुषोत्तम / भवन्तमेव शरणं प्रपन्ना वयमच्युत
ឱ ព្រះអម្ចាស់! បុរសនេះជានរណា? ឱ បុរសឧត្តម យើងខ្លាចណាស់។ ឱ អច្យុត យើងបានចូលជ្រកកោនតែព្រះអង្គតែមួយ ជាទីពឹងជ្រោម។
Verse 57
त्वं हि वेत्सि जगत्यस्मिन् यत्किञ्चिदपि चेष्टितम् / अनुग्रहेण विश्वेश तदस्माननुपालय
ព្រះអង្គតែមួយគត់ទ្រង់ជ្រាបរាល់ចលនា និងចេតនាទាំងអស់ក្នុងលោកនេះ។ ដូច្នេះ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក សូមដោយព្រះគុណអនុគ្រោះ ការពារយើងផង។
Verse 58
विज्ञापितो मुनिगणैर्विश्वात्मा कमलोद्भवः / ध्यात्वा देवं त्रिशूलाङ्कं कृताञ्जलिरभाषत
ពេលត្រូវបានមហាមុនីទាំងឡាយទូលស្នើដូច្នោះ ព្រះកមលោទ្ភវ (ព្រះព្រហ្ម) អាត្មានៃសកលលោក បានសមាធិលើព្រះទេវដែលមានសញ្ញាត្រីសូល (ព្រះសិវៈ) ហើយបត់ដៃគោរព រួចទើបមានព្រះវាចា។
Verse 59
ब्रह्मोवाच हा कष्टं भवतामद्य जातं सर्वार्थनाशनम् / धिग्बलं धिक् तपश्चर्या मिथ्यैव भवतामिह
ព្រះព្រហ្មមានព្រះវាចា៖ «អាឡាស! ថ្ងៃនេះគ្រោះមហន្តរាយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបានកើតលើអ្នករាល់គ្នា ដែលបំផ្លាញគោលបំណងទាំងអស់។ សូមអាសូរលើកម្លាំង! សូមអាសូរលើតបស្យា! នៅទីនេះ វាបានក្លាយជាឥតប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នករាល់គ្នា។»
Verse 60
संप्राप्य पुण्यसंस्कारान्निधीनां परमं निधिम् / उपेक्षितं वृथाचारैर्भवद्भिरिह मोहितैः
ដោយសារសុចរិតកុសលសំស្ការ អ្នករាល់គ្នាបានឈានដល់ «ទ្រព្យដ៏អធិរាជ» ក្នុងចំណោមទ្រព្យទាំងអស់; តែដោយភាពវង្វេង នៅទីនេះ អ្នករាល់គ្នាបានមើលរំលងវា ព្រោះជាប់ពាក់នឹងអាកប្បកិរិយាឥតប្រយោជន៍ និងឥតផល។
Verse 61
काङ्क्षन्ते योगिनो नित्यं यतन्तो यतयो निधिम् / यमेव तं समासाद्य हा भवद्भिरुपेक्षितम्
ព្រះយោគីសង្ឃសង្ឃឹម និងខិតខំជានិច្ច ដើម្បីឈានដល់ “ទ្រព្យសម្បត្តិដ៏អមតៈ” នោះ; ប៉ុន្តែបានជួបព្រះអង្គដដែលហើយ—អាឡាស! អ្នកទាំងឡាយវិញមើលរំលងព្រះអង្គ។
Verse 62
यजन्ति यज्ञैर्विविधैर्यत्प्राप्त्यैर्वेदवादिनः / महानिधिं समासाद्य हा भवद्भिरुपेक्षितम्
អ្នកអធិប្បាយវេទៈ បូជាយញ្ញៈជាច្រើនប្រភេទ ដើម្បីឈានដល់ព្រះអង្គនោះ; ប៉ុន្តែបានជួប “ទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មហា” ហើយ—អាឡាស! អ្នកទាំងឡាយវិញមើលរំលងវា។
Verse 63
यं समासाद्य देवानैमैश्वर्यमखिलं जगत् / तमासाद्याक्षयनिधिं हा भवद्भिरुपेक्षितम्
ព្រះទេវតាទាំងឡាយ បានឈានដល់ព្រះអង្គហើយ ទើបទទួលបានអធិការកិច្ចលើសកលលោកទាំងមូល; ប៉ុន្តែបានមកដល់ព្រះអង្គដដែល—ជា “ទ្រព្យសម្បត្តិមិនចេះអស់”—អាឡាស! អ្នកទាំងឡាយវិញមើលរំលងព្រះអង្គ។
Verse 64
यत्समापत्तिजनितं विश्वेशत्वमिदं मम / तदेवोपेक्षितं दृष्ट्वा निधानं भाग्यवर्जितैः
អធិការកិច្ចលើសកលលោកនេះ ដែលជារបស់ខ្ញុំ—កើតពីសមាបត្តិ (ការសមាធិពេញលេញ)—ទ្រព្យសម្បត្តិនោះឯង ត្រូវបានឃើញថា ត្រូវមនុស្សដែលខ្វះសំណាងល្អ មើលរំលង។
Verse 65
यस्मिन् समाहितं दिव्यमैश्वर्यं यत् तदव्ययम् / तमासाद्य निधिं ब्राह्म हा भवद्भिर्वृथाकृतम्
នៅក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិនោះ មានអំណាចអធិការកិច្ចដ៏ទេវភាព ប្រមូលផ្តុំ និងតាំងស្ថិត—មិនចេះអស់ឡើយ; ប៉ុន្តែបានឈានដល់ទ្រព្យសម្បត្តិនោះហើយ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍—អាឡាស! អ្នកទាំងឡាយបានប្រព្រឹត្តដោយឥតប្រយោជន៍។
Verse 66
एष देवो महादेवो विज्ञेयस्तु महेश्वरः / न तस्य परमं किञ्चित् पदं समधिगम्यते
ទេវតានេះគួរឲ្យដឹងថាជា មហាទេវា—ពិតប្រាកដជា មហេស្វរៈ។ សម្រាប់ព្រះអង្គ មិនមានស្ថានដ៏ខ្ពស់បំផុតណាមួយ ដែលអាចឈានដល់ ឬយល់ដឹងបានពេញលេញឡើយ។
Verse 67
देवतानामृषीणां च पितॄणां चापि शाश्वतः / सहस्रयुगपर्यन्ते प्रलये सर्वदेहिनाम् / संहरत्येष भगवान् कालो भूत्वा महेश्वरः
នៅពេលព្រាល័យ កាលដែលពាន់យុគបានបញ្ចប់វដ្តរបស់វា ព្រះអម្ចាស់អស់កល្បជានិច្ចនេះ—ក្លាយជាពេលវេលាផ្ទាល់ ក្នុងនាមមហេស្វរៈ—ទ្រង់ប្រមូលសត្វមានរាងកាយទាំងអស់ចូលក្នុងព្រះអង្គ រួមទាំងទេវតា ឥសី និងបិត្រទាំងឡាយ។
Verse 68
एष चैव प्रजाः सर्वाः सृजत्येकः स्वतेजसा / एष चक्री च वज्री च श्रीवत्सकृतलक्षणः
ព្រះអង្គតែមួយ ដោយពន្លឺស្វ័យតេជសរបស់ព្រះអង្គ បង្កើតសត្វលោកទាំងអស់។ ព្រះអង្គជាអ្នកកាន់ចក្រ និងវជ្រៈ ហើយមានសញ្ញាសិរីវត្សដ៏មង្គលជារូបលក្ខណៈ។
Verse 69
योगी कृतयुगे देवस्त्रेतायां यज्ञ उच्यते / द्वापरे भगवान् कालो धर्मकेतुः कलौ युगे
នៅក្រឹតយុគ ព្រះទេវតាត្រូវបានហៅថា «យោគី»; នៅត្រេតាយុគ ទ្រង់ត្រូវបានហៅថា «យជ្ញ» ព្រះអម្ចាស់នៃយញ្ញ។ នៅទ្វាបរយុគ ទ្រង់ជាព្រះកាលៈដ៏មានព្រះភាគ; ហើយនៅកលិយុគ ទ្រង់ជាធម្មកេតុ ទង់និងសញ្ញានៃធម៌។
Verse 70
रुद्रस्य मूर्तयस्तिस्त्रो याभिर्विश्वमिदं ततम् / तमो ह्यग्नी रजो ब्रह्मा सत्त्वं विष्णुरिति प्रभुः
រុទ្រៈមានរូបបី ដែលដោយរូបទាំងនោះ សកលលោកនេះត្រូវបានពាសពេញ៖ ក្នុងតាមស គឺអគ្គនី; ក្នុងរាជស គឺព្រះព្រហ្មា; និងក្នុងសត្ត្វ គឺព្រះវិស្ណុ—ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតី។
Verse 71
मूर्तिरन्या स्मृता चास्य दिग्वासा वै शिवा ध्रुवा / यत्र तिष्ठति तद् ब्रह्म योगेन तु समन्वितम्
រូបមួយទៀតរបស់ព្រះអង្គ ត្រូវបានចងចាំថា ជាព្រះសិវៈដ៏មង្គល និងមាំមួន ពាក់ទិសទាំងឡាយជាសម្លៀកបំពាក់។ ទីណាដែលព្រះអង្គស្ថិតនៅ ទីនោះហើយជាព្រហ្ម (Brahman) ដែលបានបំពេញ និងសម្រេចដោយយោគៈ។
Verse 72
या चास्य पार्श्वगा भार्या भवद्भिरभिवीक्षिता / सा हि नारायणो देवः परमात्मा सनातनः
ហើយភរិយាដែលឈរនៅជិតខាងព្រះអង្គ ដែលអ្នកទាំងឡាយទើបបានឃើញ នាងនោះហើយជាព្រះនារាយណៈ (Nārāyaṇa) ជាព្រះទេវៈ—ព្រះអាត្មាខ្ពស់បំផុត (Paramātman) អស់កល្បជានិច្ច។
Verse 73
तस्मात् सर्वमिदं जातं तत्रैव च लयं व्रजेत् / स एव मोहयेत् कृत्स्नं स एव परमा गतिः
ពីព្រះអង្គនេះ សកលលោកទាំងមូលកើតឡើង ហើយក៏រលាយចូលទៅក្នុងព្រះអង្គតែមួយ។ ព្រះអង្គតែមួយប៉ុណ្ណោះដែលបំភាន់សត្វទាំងអស់ ហើយព្រះអង្គតែមួយប៉ុណ្ណោះជាគោលដៅខ្ពស់បំផុត ជាជម្រកលើសគេ។
Verse 74
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् / एकशृङ्गो महानात्मा पुराणो ऽष्टाक्षरो हरिः
ព្រះបុរសដ៏អធិឧត្តម មានក្បាលពាន់ ភ្នែកពាន់ និងជើងពាន់—មានស្នែងតែមួយ (ឯកតា និងផ្តោតតែមួយ) ជាព្រះអាត្មាធំ ជាព្រះបុរាណ៖ ហរិ (Hari) ដែលត្រូវបានបង្ហាញជាមន្តអក្សរ៨ដ៏បរិសុទ្ធ។
Verse 75
चतुर्वेदश्चतुर्मूर्तिस्त्रिमूर्तिस्त्रिगुणः परः / एकमूर्तिरमेयात्मा नारायण इति श्रुतिः
ព្រះអង្គជាវេទទាំងបួន; ជារូបបួន; ជាត្រីមូរតិ (Trimūrti) និងជាព្រះអម្ចាស់លើសត្រីគុណ (guṇa)។ ទោះបង្ហាញជារូបជាច្រើន ក៏សារសំខាន់របស់ព្រះអង្គមានតែរូបតែមួយ—អាត្មាដែលមិនអាចវាស់បាន។ ដូច្នេះ ស្រុតិ (Śruti) ប្រកាសថា៖ «ព្រះអង្គគឺ នារាយណៈ (Nārāyaṇa)»។
Verse 76
ऋतस्य गर्भो भगवानापो मायातनुः प्रभुः / स्तूयते विविधैर्मन्त्रैर्ब्राह्मणैर्धर्ममोक्षिभिः
ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគ—ជាគភ៌នៃ Ṛta (របៀបសកល), ជាទឹកទាំងឡាយ (Āpaḥ), ជាព្រះអធិបតីដែលកាយជាមាយា—ត្រូវបានសរសើរដោយមន្តវេទជាច្រើនប្រភេទ ដោយព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកបម្រើធម៌ និងមោក្ខ។
Verse 77
संहृत्य सकलं विश्वं कल्पान्ते पुरुषोत्तमः / शेते योगामृतं पीत्वा यत् तद् विष्णोः परं पदम्
នៅចុងកាលបា (កាលចុងយុគ) ព្រះបុរសឧត្តម ស្រូបយកសកលលោកទាំងមូលវិញ; បន្ទាប់ពីផឹកអម្រឹតនៃយោគៈ ព្រះអង្គសម្រាកនៅស្ថានដ៏លើសលប់នោះ—ជាបទដ៏ខ្ពស់បំផុតរបស់វិଷ្ណុ។
Verse 78
न जायते न म्रियते वर्धते न च विश्वसृक् / मूलप्रकृतिरव्यक्ता गीयते वैदिकैरजः
វាមិនកើត មិនស្លាប់ មិនលូតលាស់ ហើយក៏មិនមែនជាអ្នកបង្កើតសកលលោកទេ។ ព្រះវេទបណ្ឌិតច្រៀងសរសើរវាថា ជាអជៈ—មូលប្រក្រឹតិអវ្យក្ត (Mūla-Prakṛti) ដែលមិនបង្ហាញ។
Verse 79
ततो निशायां वृत्तायां सिसृक्षुरखिलञ्जगत् / अजस्य नाभौ तद् बीजं क्षिपत्येष महेश्वरः
បន្ទាប់មក ពេលរាត្រីបានកន្លងផុត ព្រះមហេស្វរ ប្រាថ្នាបង្កើតសកលលោកទាំងមូល បានបោះគ្រាប់ពូជនោះចូលទៅក្នុងផ្ចិតនៃអជៈ (ព្រះព្រហ្មា)។
Verse 80
तं मां वित्त महात्मानं ब्रह्माणं विश्वतो मुखम् / महान्तं पुरुषं विश्वमपां गर्भमनुत्तमम्
ចូរដឹងថា «ខ្ញុំ» នោះជាព្រះព្រហ្មន៍ដ៏មានព្រះហឫទ័យធំ ជាព្រះអម្ចាស់មានមុខគ្រប់ទិស; ជាបុរសដ៏មហិមា ដែលជាសកលលោកផ្ទាល់ ជាគភ៌នៃទឹក (Apāṃ-garbha) ដ៏អស្ចារ្យ និងជាប្រភពកំពូលដែលការបង្កើតកើតឡើង។
Verse 81
न तं विदाथ जनकं मोहितास्तस्य मायया / देवदेवं महादेवं भूतानामीश्वरं हरम्
ដោយត្រូវមាយារបស់ព្រះអង្គបំភាន់ អ្នកទាំងឡាយមិនស្គាល់ព្រះបិតាបង្កើតនោះទេ—ហរៈ ព្រះទេវទេវ មហាទេវ ព្រះអម្ចាស់គ្រប់សត្វទាំងអស់។
Verse 82
एष देवो महादेवो ह्यनादिर्भगवान् हरः / विष्णुना सह संयुक्तः करोति विकरोति च
ព្រះទេវនេះឯងគឺមហាទេវ—ហរៈ ព្រះបវរៈដ៏មានព្រះភាគ មិនមានដើមកំណើត។ រួមជាមួយវិṣṇu ព្រះអង្គបង្កើត ហើយក៏បំលែង/រំលាយផងដែរ។
Verse 83
न तस्य विद्यते कार्यं न तस्माद् विद्यते परम् / स वेदान् प्रददौ पूर्वं योगमायातनुर्मम
សម្រាប់ព្រះអង្គ មិនមានកិច្ចការដែលត្រូវបំពេញដោយកាតព្វកិច្ចឡើយ ហើយលើសពីព្រះអង្គ មិនមានអ្វីខ្ពស់ជាងទៀតទេ។ ដើមកាល ព្រះអង្គបានប្រទានវេដៈ—ព្រះអង្គដែលរាងកាយជាយោគមាយារបស់ខ្ញុំ។
Verse 84
स मायी मायया सर्वं करोति विकरोति च / तमेव मुक्तये ज्ञात्वा व्रजेत शरणं भवम्
ព្រះអម្ចាស់នោះ ជាម្ចាស់មាយា ដោយមាយារបស់ព្រះអង្គ បង្កើតសព្វវត្ថុ ហើយក៏បំលែងវាទាំងអស់ផងដែរ។ ដឹងថាព្រះអង្គតែមួយជាមធ្យោបាយទៅមុខទី (មុក្ខ) គួរទៅសុំជ្រកកោននៅព្រះភវៈ (Śiva)។
Verse 85
इतीरिता भगवता मरीचिप्रमुखा विभुम् / प्रणम्य देवं ब्रह्माणं पृच्छन्ति स्म सुदुः खिताः
ដូច្នេះ ត្រូវបានព្រះមានព្រះភាគបង្រៀនហើយ ព្រះឥសីដឹកនាំដោយមរីចិ បានក្រាបបង្គំព្រះទេវព្រះព្រហ្មា អ្នកមានអំណាច ហើយដោយទុក្ខសោកខ្លាំង បានចាប់ផ្តើមសួរព្រះអង្គ។
Verse 86
मुनय ऊचुः कथं पश्येम तं देवं पुनरेव पिनाकिनम् / ब्रूहि विश्वामरेशान त्राता त्वं शरणैषिणाम्
ព្រះមុនីទាំងឡាយបានទូលថា៖ «យើងអាចឃើញព្រះដ៏ទេវៈនោះ—ពិនាគិន (ព្រះសិវៈ អ្នកកាន់ធ្នូ)—ម្តងទៀតដោយរបៀបណា? សូមប្រាប់ពួកយើង ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងសកល; អ្នកជាអ្នកការពារអ្នកស្វែងរកទីពឹង»។
Verse 87
पितामह उवाच यद् दृष्टं भवता तस्य लिङ्गं भुवि निपातितम् / तल्लिङ्गानुकृतीशस्य कृत्वा लिङ्गमनुत्तमम्
ពិតាមហៈ (ព្រះព្រហ្មា) បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «លិង្គដែលអ្នកបានឃើញនោះ បានធ្លាក់ចុះលើផែនដី; ដោយធ្វើលិង្គដ៏អតិឧត្តមមួយ តាមរូបលិង្គនោះ—លិង្គរបស់ឥសៈ (ព្រះសិវៈ)…»។
Verse 88
पूजयध्वं सपत्नीकाः सादरं पुत्रसंयुताः / वैदिकैरेव नियमैर्विविधैर्ब्रह्मचारिणः
«ចូរគោរពបូជាដោយសេចក្តីគោរព—ជាមួយភរិយារបស់អ្នក និងជាមួយកូនប្រុសទាំងឡាយ; ហើយឲ្យព្រះព្រហ្មចារីទាំងឡាយ ប្រតិបត្តិតាមវិន័យ និងពិធីបូជាវេទៈដ៏នានា តែប៉ុណ្ណោះ»។
Verse 89
संस्थाप्य शाङ्करैर्मन्त्रैरृग्यजुः सामसंभवैः / तपः परं समास्थाय गृणन्तः शतरुद्रियम्
ស្ថាបនាពិធីដោយមន្ត្រសៃវៈ ដែលកើតពីឫគ់ យជុះ និងសាមវេទៈ; ពួកគេបានអនុវត្តតបៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ហើយសូត្រស្តូត្រ «សតរុទ្រីយ» ដើម្បីសរសើរព្រះរុទ្រៈ។
Verse 90
समाहिताः पूजयध्वं सपुत्राः सह बन्धुभिः / सर्वे प्राञ्जलयो भूत्वा शूलपाणिं प्रपद्यथ
ដោយចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ ចូរបូជាព្រះអង្គ—ជាមួយកូនប្រុស និងញាតិមិត្តទាំងឡាយ។ អ្នកទាំងអស់គ្នា ចូរធ្វើអញ្ជលី ហើយសុំជ្រកកោនចំពោះ «សូលបាណិ» ព្រះអម្ចាស់អ្នកកាន់ត្រីសូល។
Verse 91
ततो द्रक्ष्यथ देवेशं दुर्दर्शमकृतात्मभिः / यं दृष्ट्वा सर्वमज्ञानमधर्मश्च प्रणश्यति
បន្ទាប់មក អ្នកទាំងឡាយនឹងបានឃើញ ព្រះអធិទេវៈ—ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ដែលពិបាកឲ្យឃើញសម្រាប់អ្នកមានចិត្តមិនបានបណ្តុះបណ្តាល។ ពេលបានឃើញព្រះអង្គ នោះអវិជ្ជា និងអធម៌ទាំងអស់ នឹងរលាយបាត់។
Verse 92
ततः प्रणम्य वरदं ब्रह्माणममितौजसम् / जग्मुः संहृष्टमनसो देवदारुवनं पुनः
បន្ទាប់មក ពួកគេបានក្រាបបង្គំ ព្រះព្រហ្មា—ព្រះប្រទានពរ មានពន្លឺអស្ចារ្យមិនអាចវាស់បាន—ហើយចេញដំណើរវិញទៅកាន់ព្រៃទេវដារុ ដោយចិត្តពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ។
Verse 93
आराधयितुमारब्धा ब्रह्मणा कथितं यथा / अजानन्तः परं देवं वीतरागा विमत्सराः
ពួកគេបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តការបូជាធម៌ ដូចដែលព្រះព្រហ្មាបានប្រាប់។ ទោះមិនទាន់ស្គាល់ព្រះដ៏អធិបតីខ្ពស់បំផុតក៏ដោយ ពួកគេគ្មានការចងចិត្ត និងគ្មានការច嫉ឈ្នានីស។
Verse 94
स्थण्डिलेषु विचित्रेषु पर्वतानां गुहासु च / नदीनां च विविक्तेषु पुलिनेषु शुभेषु च
នៅលើដីបរិសុទ្ធដាច់ស្រយាលជាច្រើនប្រភេទ នៅក្នុងរូងភ្នំ និងលើច្រាំងខ្សាច់ដ៏មង្គលតាមដងទន្លេដែលស្ងប់ស្ងាត់—ទីនោះគួរតែស្នាក់នៅ និងធ្វើសមាធិ។
Verse 95
शैवालभोजनाः केचित् केचिदन्तर्जलेशयाः / केचिदभ्रावकाशास्तु पादाङ्गुष्ठाग्रविष्ठिताः
ខ្លះបរិភោគស្លែជាអាហារ; ខ្លះដេកនៅក្នុងទឹក; ខ្លះស្ថិតក្រោមមេឃបើកចំហ; ហើយខ្លះឈរត្រង់ ដោយតុល្យភាពលើចុងម្រាមមេជើង។
Verse 96
दन्तो ऽलूखलिनस्त्वन्ये ह्यश्मकुट्टास्तथा परे / शाकपर्णाशिनः केचित् संप्रक्षाला मरीचिपाः
អ្នកខ្លះរស់ដោយអ្វីដែលអាចខាំញ៉ាំបានដោយធ្មេញតែប៉ុណ្ណោះ; អ្នកខ្លះកិនអាហារនៅក្នុងអលូខល (អង្កត់កិន); អ្នកខ្លះបុកបំបែកដោយថ្ម។ អ្នកខ្លះចិញ្ចឹមជីវិតដោយបន្លែ និងស្លឹក; អ្នកខ្លះបរិភោគដោយលាងសម្អាតយ៉ាងល្អ; ហើយអ្នកខ្លះទ្រទ្រង់ជីវិតដោយផឹកតែរស្មីព្រះអាទិត្យ—តបស្យាដ៏តឹងរឹងបំផុត។
Verse 97
वृक्षमूलनिकेताश्च शिलाशय्यास्तथा परे / कालं नयन्ति तपसा पूजयन्तो महेश्वरम्
អ្នកខ្លះស្នាក់នៅក្រោមឫសឈើ; អ្នកខ្លះទៀតដេកលើថ្មទទេជាគ្រែ។ ពួកគេបន្តកាលវេលាដោយតបស្យា—គោរពបូជាមហេស្វរ (ព្រះសិវៈ) ដោយវិន័យនៃការអធិស្ឋាន។
Verse 98
ततस्तेषां प्रसादार्थं प्रपन्नार्तिहरो हरः / चका भगवान् बुद्धिं प्रबोधाय वृषध्वजः
បន្ទាប់មក ដើម្បីប្រទានព្រះគុណដល់ពួកគេ ហរៈ—អ្នកដកហូតទុក្ខវេទនារបស់អ្នកដែលសុំជ្រកកោន—បានជំរុញឲ្យបញ្ញារបស់ពួកគេភ្ញាក់ឡើង; ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ អ្នកមានទង់គោ (វೃಷធ្វជ) បានបំភ្លឺវិវេកបញ្ញារបស់ពួកគេ។
Verse 99
देवः कृतयुगे ह्यस्मिन् शृङ्गे हिमवतः शुभे / देवदारुवनं प्राप्तः प्रसन्नः परमेश्वरः
នៅក្នុងក្រឹតយុគនេះ ព្រះទេវៈ—បរមេស្វរ ដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ និងពោរពេញដោយព្រះគុណ—បានមកដល់កំពូលដ៏មង្គលនៃហិមវត ហើយបានចូលទៅកាន់ព្រៃទេវដារុ។
Verse 100
भस्मपाण्डुरदिग्धाङ्गो नग्नो विकृतलक्षणः / उल्मुकव्यग्रहस्तश्च रक्तपिङ्गललोचनः
ព្រះអង្គលាបព្រះកាយដោយភស្ម ឲ្យស្លេកដូចផេះ; ព្រះអង្គអាក្រាត និងមានសញ្ញាខាងក្រៅប្លែកបែបនៃអ្នកតបស្យា។ ព្រះហត្ថកាន់អុលមុក (ដុំភ្លើង) ហើយព្រះនេត្រពណ៌ក្រហមលឿង—ព្រះអង្គបង្ហាញរូបរាងជាអស្ចារ្យនៃយតីដ៏កាចសាហាវ។
Verse 101
क्वचिच्च हसते रौद्रं क्वचिद् गायति विस्मितः / क्वचिन्नृत्यति शृङ्गारी क्वचिद्रौति मुहुर्मुहुः
ពេលខ្លះ ព្រះអង្គសើចដោយសភាពកាចរោទ្រ; ពេលខ្លះទៀត ព្រះអង្គច្រៀងដោយភាពភ្ញាក់ផ្អើល។ ពេលនេះ ព្រះអង្គរាំដោយរសស្នេហា; ហើយម្ដងហើយម្ដងទៀត ព្រះអង្គយំឡើង។
Verse 102
आश्रमे ऽभ्यागतो भिक्षां याचते च पुनः पुनः / मायां कृत्वात्मनो रूपं देवस्तद् वनमागतः
ព្រះអង្គបានមកដល់អាស្រម ហើយសុំទានម្ដងហើយម្ដងទៀត។ ដោយប្រើម៉ាយា ប្រែរូបជារូបរបស់ព្រះអង្គឯង ព្រះទេវៈនោះបានមកដល់ព្រៃនោះ។
Verse 103
कृत्वा गिरिसुतां गौरीं पार्श्वेदेवः पिनाकधृक् / सा च पूर्ववद् देवेशी देवदारुवनं गता
ព្រះសិវៈ អ្នកកាន់ធ្នូពិនាកៈ ដែលនៅទីនោះហៅថា បារិស្វទេវៈ បានបង្កើត/បង្ហាញ ព្រះគោរី កូនស្រីភ្នំ។ ហើយព្រះនាង ជាព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ បានទៅកាន់ព្រៃទេវដារុ ម្តងទៀត ដូចមុន។
Verse 104
दृष्ट्वा समागतं देवं देव्या सह कपर्दिनम् / प्रणेमुः शिरसा भूमौ तोषयामासुरीश्वरम्
ពួកគេឃើញព្រះកបរទិន (ព្រះសិវៈ) មកដល់ជាមួយព្រះនាងទេវី ក៏ក្រាបដោយក្បាលប៉ះដី ហើយបានធ្វើឲ្យព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយពេញព្រះហឫទ័យ។
Verse 105
वैदिकैर्विविधैर्मन्त्रैः सूक्तैर्माहेश्वरैः शुभैः / अथर्वशिरसा चान्ये रुद्राद्यैर्ब्रह्मभिर्भवम्
ដោយមន្តវេទៈជាច្រើនប្រភេទ និងសូក្ត្រមហេស្វរៈដ៏មង្គល; ហើយអ្នកខ្លះទៀតដោយ អថර්វសិរៈ—ពួកគេបានបូជាព្រះភវៈ (ព្រះសិវៈ) ដោយមន្តរុទ្រ និងបទព្រះព្រហ្មជាដើម។
Verse 106
नमो देवादिदेवाय महादेवाय ते नमः / त्र्यम्बकाय नमस्तुभ्यं त्रिशूलवरधारिणे
សូមនមស្ការដល់ព្រះទេវាទិទេវៈ ព្រះមហាទេវៈ; សូមនមស្ការដល់ព្រះត្រ្យម્બកៈ ព្រះមានភ្នែកបី អ្នកកាន់ត្រីសូលដ៏ប្រសើរ។
Verse 107
नमो दिग्वाससे तुभ्यं विकृताय पिनाकिने / सर्वप्रणतदेहाय स्वयमप्रणतात्मने
សូមនមស្ការដល់ព្រះអ្នកស្លៀកមេឃ (ទិគ្វាសស) ព្រះពិនាកិនដ៏អស្ចារ្យគួរឱ្យកោតខ្លាច; សូមនមស្ការដល់ព្រះដែលសត្វលោកទាំងអស់គោរពបង្គំដល់ព្រះកាយ ប៉ុន្តែព្រះអាត្មានៃព្រះមិនបង្គំដល់អ្នកណា។
Verse 108
अन्तकान्तकृते तुभ्यं सर्वसंहरणाय च / नमो ऽस्तु नृत्यशीलाय नमो भैरवरूपिणे
សូមនមស្ការដល់ព្រះអ្នកសម្លាប់មរណៈ និងព្រះអ្នកបញ្ចប់ការលាយលះសព្វវត្ថុទាំងអស់។ សូមគោរពដល់ព្រះអ្នករីករាយក្នុងរបាំកោស्मिक; សូមគោរពដល់ព្រះអ្នកមានរូបភៃរវៈ។
Verse 109
नरनारीशरीराय योगिनां गुरवे नमः / नमो दान्ताय शान्ताय तापसाय हराय च
សូមនមស្ការដល់ព្រះដែលព្រះកាយជាបុរសនិងស្ត្រីរួមគ្នា ជាគ្រូដ៏អធិការរបស់យោគីទាំងឡាយ។ សូមនមស្ការម្តងទៀតដល់ហរៈ៖ ព្រះមានវិន័យខ្លួន ស្ងប់ស្ងាត់ និងជាតាបស (អ្នកបួស)។
Verse 110
विभीषणाय रुद्राय नमस्ते कृत्तिवाससे / नमस्ते लेलिहानाय शितिकण्ठाय ते नमः
សូមនមស្ការដល់ព្រះរុទ្រៈដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច ព្រះអ្នកស្លៀកស្បែកជាសម្លៀកបំពាក់។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអ្នកឆេះរលោងដូចភ្លើងលេបលាន់; សូមនមស្ការដល់ព្រះសិតិកណ្ណ្ឋៈ ព្រះកប្បាសក—សូមនមស្ការដល់ព្រះម្តងហើយម្តងទៀត។
Verse 111
अघोरघोररूपाय वामदेवाय वै नमः / नमः कनकमालाय देव्याः प्रियकराय च
សូមនមស្ការដល់វាមទេវៈ អង្គដែលមានរូបទាំងមិនគួរភ័យ និងគួរភ័យ។ សូមនមស្ការដល់កនកមាលាផងដែរ អង្គដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះនាង និងនាំមកនូវសេចក្តីរីករាយ។
Verse 112
गङ्गासलिलधाराय शम्भवे परमेष्ठिने / नमो योगाधिपतये ब्रह्माधिपतये नमः
សូមនមស្ការដល់ឝម្ភុ ព្រះអម្ចាស់ដ៏អតិបរមា ដែលលំហូរទឹកគង្គាហូរចុះលើអង្គ។ សូមគោរពដល់អធិបតីនៃយោគៈ; សូមគោរពដល់អធិបតីនៃព្រះព្រហ្ម (អប្សូលូត)។
Verse 113
प्राणाय च नमस्तुभ्यं नमो भस्माङ्गरागिने / नमस्ते घनवाहाय दंष्ट्रिणे वह्निरेतसे
សូមនមស្ការដល់អង្គជាព្រលឹងដង្ហើម (ប្រាណ) ខ្លួនឯង; សូមនមស្ការដល់អង្គដែលលាបព្រះអង្គដោយផេះបរិសុទ្ធ។ សូមនមស្ការដល់អង្គដែលជិះលើពពក; សូមនមស្ការដល់អង្គមានដងស្នែងដូចដំរី ដែលមានពូជជាភ្លើង។
Verse 114
ब्रह्मणश्च शिरो हर्त्रे नमस्ते कालरूपिणे / आगतिं ते न जनीमो गतिं नैव च नैव च / विश्वेश्वर महादेव यो ऽसि सो ऽसि नमो ऽस्तु ते
សូមនមស្ការដល់អង្គ—អ្នកកាត់យកក្បាលរបស់ព្រះព្រហ្មា អង្គដែលមានរូបជាកាលៈ (ពេលវេលា)។ យើងមិនដឹងការមករបស់អង្គទេ មិនដឹងការទៅរបស់អង្គផងដែរ។ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងមូល ឱ មហាទេវៈ—អ្វីដែលអង្គជា នោះអង្គជាដូច្នោះ; សូមមាននមស្ការដល់អង្គ។
Verse 115
नमः प्रमथनाथाय दात्रे च शुभसंपदाम् / कपालपाणये तुभ्यं नमो मीढुष्टमाय ते / नमः कनकलिङ्गाय वारिलिङ्गाय ते नमः
សូមនមស្ការដល់ព្រះអម្ចាស់នៃព្រមថៈ អង្គដែលប្រទានសម្បត្តិមង្គល។ សូមនមស្ការដល់អង្គដែលកាន់ក្បាលឆ្អឹងក្នុងដៃ; សូមនមស្ការដល់អង្គ ឱអ្នកប្រទានពរដ៏មេត្តាករុណា។ សូមនមស្ការដល់លិង្គមាស; សូមនមស្ការដល់អង្គជាលិង្គទឹក។
Verse 116
नमो वह्न्यर्कलिङ्गाय ज्ञानलिङ्गाय ते नमः / नमो भुजङ्गहाराय कर्णिकारप्रियाय च / किरीटिने कुण्डलिने कालकालाय ते नमः
សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ជាលិង្គនៃភ្លើង និងព្រះអាទិត្យ; សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ជាលិង្គនៃចំណេះដឹងវិញ្ញាណ។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ អ្នកពាក់ពស់ជាអលង្ការ និងព្រះអង្គដែលពេញព្រះហឫទ័យចំពោះផ្កាកណ្ណិការ។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ អ្នកពាក់មកុដ អ្នកពាក់ក្រវិល—សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ កាលកាលា អ្នកលើសលប់កាលៈ (មរណៈនៃមរណៈ)។
Verse 117
वामदेव महेशान देवदेव त्रिलोचन / क्षम्यतां यत्कृतं मोहात् त्वमेव शरणं हि नः
ឱ វាមទេវា ឱ មហេសានា ឱ ព្រះនៃព្រះទាំងឡាយ ឱ ព្រះអម្ចាស់មានភ្នែកបី—សូមអភ័យទោសចំពោះអ្វីៗដែលបានប្រព្រឹត្តដោយមោហៈ។ ព្រះអង្គតែមួយគត់ជាស្រណោះពិតប្រាកដរបស់យើង។
Verse 118
चरितानि विचित्राणि गुह्यानि गहनानि च / ब्रह्मादीनां च सर्वेषां दुर्विज्ञेयो ऽसि शङ्कर
ព្រះកិច្ចរបស់ព្រះអង្គវិចិត្រអស្ចារ្យ—សម្ងាត់ និងជ្រៅជ្រះលំបាកយល់; សូម្បីតែព្រះព្រហ្មា និងទេវតាទាំងអស់ ក៏នៅតែពិបាកដឹងច្បាស់អំពីព្រះអង្គដែរ ឱ សង្ករា។
Verse 119
अज्ञानाद् यदि वा ज्ञानाद् यत्किञ्चित्कुरुते नरः / तत्सर्वं भगवानेन कुरुते योगमायया
មនុស្សម្នាក់ ប្រព្រឹត្តអ្វីៗក៏ដោយ មិនថាដោយអវិជ្ជា ឬដោយជ្ញាន—អ្វីៗទាំងអស់នោះ ព្រះភគវានផ្ទាល់ទ្រង់សម្រេចដោយអំណាចយោគមាយា។
Verse 120
एवं स्तुत्वा महादेवं प्रहृष्टेनान्तरात्मना / ऊचुः प्रणम्य गिरिशं पश्यामस्त्वां यथा पुरा
ដូច្នេះ ពួកគេបានសរសើរព្រះមហាទេវ ដោយចិត្តខាងក្នុងពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ; ហើយបានកោតគោរពក្បាលចុះចំពោះគិរីសា រួចនិយាយថា៖ «សូមឲ្យយើងបានឃើញព្រះអង្គ ដូចដែលយើងបានឃើញកាលពីមុន»។
Verse 121
तेषां संस्तवमाकर्ण्य सोमः मोमविभूषणः / स्वमेव परमं रूपं दर्शयामास शङ्करः
ពេលបានឮបទសរសើររបស់ពួកគេ សោមៈ—អ្នកតុបតែងដោយព្រះចន្ទអឌ្ឍចន្ទ—ព្រះសង្គរៈ បានបង្ហាញដល់ពួកគេនូវរូបដ៏អធិឧត្តមរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។
Verse 122
तं ते दृष्ट्वाथ गिरिशं देव्या सह पिनाकिनम् / यथा पूर्वं स्थिता विप्राः प्रणेमुर्हृष्टमानसाः
បន្ទាប់មក ពេលបានឃើញគិរីសៈ—ព្រះសិវៈ អ្នកកាន់ធ្នូពិនាកៈ—នៅជាមួយព្រះនាងទេវី ព្រះឥសីព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះ ឈរដូចមុន ហើយបានក្រាបបង្គំដោយចិត្តរីករាយពេញលេញ។
Verse 123
ततस्ते मुनयः सर्वे संस्तूय च महेश्वरम् / भृग्वङ्गिरोवसिष्ठास्तु विश्वामित्रस्तथैव च
បន្ទាប់មក មុនីទាំងអស់នោះ បានសរសើរព្រះមហេស្វរៈ ហើយឈរនៅទីនោះ—គឺ ភ្រឹគុ អង្គិរៈ វសិષ્ઠៈ និងវិશ્વាមិត្រ ដូចគ្នាផងដែរ។
Verse 124
गौतमो ऽत्रिः सुकेशश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः / मरीचिः कश्यपश्चापि संवर्तश्च महातपाः / प्रणम्य देवदेवेशमिदं वचनमब्रुवन्
គោតមៈ អត្រី សុគេសៈ ពុលស្ត្យៈ ពុលហៈ ក្រតុ មរីចិ កശ്യបៈ និងសំវર્તៈ—អ្នកធ្វើតបៈដ៏មហិមា—បានក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអម្ចាស់នៃព្រះទាំងឡាយ ហើយនិយាយពាក្យទាំងនេះ។
Verse 125
कथं त्वां देवदेवेश कर्मयोगेन वा प्रभो / ज्ञानेन वाथ योगेन पूजयामः सदैव हि
ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃព្រះទាំងឡាយ ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិឧត្តម! យើងអាចបូជាព្រះអង្គជានិច្ច ដោយកರ್ಮយោគ ឬដោយជ្ញាន (ចំណេះដឹង) ឬដោយយោគ ដូចម្តេចបាន?
Verse 126
केन वा देवमार्गेण संपूज्यो भगवानिह / किं तत् सेव्यमसेव्यं वा सर्वमेतद् ब्रवीहि नः
ដោយមាគ៌ាទេវៈណា គួរបូជាព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគនៅទីនេះឲ្យពេញលេញ? អ្វីគួរតាម និងអ្វីគួរជៀសវាង? សូមប្រាប់យើងទាំងអស់នេះ។
Verse 127
देवदेव उवाच एतद् वः संप्रवक्ष्यामि गूढं गहनमुत्तमम् / ब्रह्मणे कथितं पूर्वमादावेव महर्षयः
ព្រះដេវដេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រកាសដល់អ្នកទាំងឡាយ នូវធម៌បង្រៀនដ៏ឧត្តម—សម្ងាត់ ជ្រាលជ្រៅ និងល្អឥតខ្ចោះ—ដែលកាលពីដើមបានប្រាប់ដល់ព្រះព្រហ្មា នៅដំបូងបំផុត ឱ មហាឥសីទាំងឡាយ»។
Verse 128
सांख्ययोगो द्विधा ज्ञेयः पुरुषाणां हि साधनम् / योगेन सहितं सांख्यं पुरुषाणां विमुक्तिदम्
សាំងខ្យៈ និងយោគៈ គួរយល់ថា មានពីរបែប ជាមធ្យោបាយសម្រាប់សត្វមានកាយ។ តែសាំងខ្យៈ ដែលរួមជាមួយយោគៈ នោះជាអ្នកប្រទានមោក្ខៈដល់បុរស។
Verse 129
न केवलेन योगेन दृश्यते पुरुषः परः / ज्ञानं तु केवलं सम्यगपवर्गफलप्रदम्
បុរសដ៏អធិបតី មិនអាចឃើញបានដោយយោគៈតែប៉ុណ្ណោះទេ; តែចំណេះដឹងពិតតែមួយ—ពេលបានបង្កើតឲ្យត្រឹមត្រូវ—ប្រទានផលនៃអបវರ್ಗ (មោក្ខៈ)។
Verse 130
भवन्तः केवलं योगं समाश्रित्य विमुक्तये / विहाय सांख्यं विमलमकुर्वन्त परिश्रमम्
អ្នកទាំងឡាយពឹងផ្អែកតែយោគៈ ដើម្បីមោក្ខៈ; បោះបង់សាំងខ្យៈដ៏បរិសុទ្ធ និងគ្មានមលិន នោះអ្នកទាំងឡាយបានធ្វើតែការខិតខំឥតប្រយោជន៍។
Verse 131
एतस्मात् कारणाद् विप्रानृणां केवलधर्मिणाम् / आगतो ऽहमिमं देशं ज्ञापयन् मोहसंभवम्
ហេតុនេះហើយ ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ—អ្នកដែលឧទ្ទិសតែធម៌បរិសុទ្ធ—ខ្ញុំបានមកដល់ដែននេះ ដើម្បីបង្ហាញប្រភព និងការកើតឡើងនៃមោហៈ (ភាពវង្វេង)។
Verse 132
तस्माद् भवद्भिर्विमलं ज्ञानं कैवल्यसाधनम् / ज्ञातव्यं हि प्रयत्नेन श्रोतव्यं दृश्यमेव च
ដូច្នេះ អ្នកទាំងឡាយគួរបណ្ដុះបណ្ដាលចំណេះដឹងបរិសុទ្ធឥតមល—ជាវិធីសាស្ត្រទៅកាន់កៃវល្យ (សេរីភាពឯកតា)។ ពិតប្រាកដណាស់ ត្រូវដឹងដោយការខិតខំ៖ ត្រូវសិក្សាដោយស្តាប់ ហើយត្រូវឃើញដោយផ្ទាល់ក្នុងខ្លួនឯងផងដែរ។
Verse 133
एकः सर्वत्रगो ह्यात्मा केवलश्चितिमात्रकः / आनन्दो निर्मलो नित्यं स्यादेतत् सांख्यदर्शनम्
អាត្មា មានតែមួយ គ្របដណ្ដប់គ្រប់ទីកន្លែង ហើយឯកតា—គ្រាន់តែជាចិត្តសុទ្ធ (ចេតនា) ប៉ុណ្ណោះ។ វាជាអានន្ទៈ បរិសុទ្ធឥតមល និងអស់កល្បជានិច្ច៖ នេះហើយជាទស្សនៈសាំងខ្យៈ។
Verse 134
एतदेव परं ज्ञानमेष मोक्षो ऽत्र गीयते / एतत् कैवल्यममलं ब्रह्मभावश्च वर्णितः
នេះតែប៉ុណ្ណោះជាចំណេះដឹងអតិបរមា; នេះហើយជាមោក្សៈ ដែលត្រូវបានប្រកាសនៅទីនេះ។ នេះជាកៃវល្យបរិសុទ្ធឥតមល ហើយក៏ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាស្ថានភាពប្រាហ្ម (brahma-bhāva) ផងដែរ។
Verse 135
आश्रित्य चैतत् परमं तन्निष्ठास्तत्परायणाः / पश्यन्ति मां महात्मानो यतयो विश्वमीश्वरम्
ដោយយកជាជម្រកនូវសច្ចៈអតិបរមានេះ—ឈរជាប់ក្នុងវា និងឧទ្ទិសទាំងស្រុងចំពោះវា—មហាត្មា យតី (អ្នកបួស) ទាំងឡាយ ឃើញខ្ញុំ គឺព្រះអីશ્વរៈ ដែលពេញលេញទាំងសកលលោក និងគ្រប់គ្រងវាទាំងមូល។
Verse 136
एतत् तत् परमं ज्ञानं केवलं सन्निरञ्जनम् / अहं हि वेद्यो भगवान् मम मूर्तिरियं शिवा
នេះហើយជាចំណេះដឹងអធិបតី—បរិសុទ្ធ តែមួយគត់ និងឥតមលិន។ ខ្ញុំតែមួយគត់ជាព្រះភគវាន ដែលគួរឲ្យដឹង; ហើយព្រះសិវា (Śivā) នេះជារូបមន្តបង្ហាញរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់។
Verse 137
बहूनि साधनानीह सिद्धये कथितानि तु / तेषामभ्यधिकं ज्ञानं मामकं द्विजपुङ्गवाः
នៅទីនេះបានបង្រៀនវិធានសាធនាជាច្រើន ដើម្បីឲ្យសម្រេចសិទ្ធិ។ ប៉ុន្តែ ឱ ព្រះព្រហ្មចារីជាន់ខ្ពស់ក្នុងពួកទ្វិជៈ ចំណេះដឹងដែលជារបស់ខ្ញុំ គឺលើសលប់ជាងទាំងអស់។
Verse 138
ज्ञानयोगरताः शान्ता मामेव शरणं गताः / ये हि मां भस्मनिरता ध्यायन्ति सततं हृदि
អ្នកដែលឧស្សាហ៍ក្នុងយោគៈនៃចំណេះដឹង មានសន្តិភាព និងយកខ្ញុំតែមួយគត់ជាជម្រក—ពិតប្រាកដ អ្នកដែលជាប់ចិត្តនឹងភស្ម (bhasma) ដ៏បរិសុទ្ធ ហើយសមាធិលើខ្ញុំជានិច្ចក្នុងបេះដូង។
Verse 139
मद्भक्तिपरमा नित्यं यतयः क्षीणकल्मषाः / नाशयाम्यचिरात् तेषां घोरं संसारसागरम्
ព្រះសង្ឃយតីដែលដាក់ខ្លួនជានិច្ចក្នុងភក្តិចំពោះខ្ញុំ ហើយអំពើមលិនបានសាបសូន្យ—ខ្ញុំនឹងបំផ្លាញឲ្យពួកគេយ៉ាងឆាប់រហ័ស នូវសមុទ្រសង្សារដ៏គួរភ័យខ្លាច។
Verse 140
प्रशान्तः संयतमना भस्मोद्धूलितविग्रहः / ब्रह्मचर्यरतो नग्नो व्रतं पाशुपतं चरेत्
ស្ងប់ស្ងាត់ មានចិត្តត្រួតត្រា រាងកាយលាបធូលីភស្ម (bhasma) ដ៏បរិសុទ្ធ; ឧស្សាហ៍ក្នុងព្រហ្មចារី និងអាក្រាត (ឥតកាន់កាប់ ឥតបង្ហាញខ្លួន) គួរធ្វើវ្រតៈបាសុបត (Pāśupata)។
Verse 141
निर्मितं हि मया पूर्वं व्रतं पाशुपतं परम् / गुह्याद् गुह्यतमं सूक्ष्मं वेदसारं विमुक्तये
ពិតប្រាកដណាស់ កាលពីបុរាណ ខ្ញុំផ្ទាល់បានបង្កើតវ្រតៈបាសុបតៈដ៏អធិឋានខ្ពង់ខ្ពស់—សម្ងាត់ជាងសម្ងាត់ ល្អិតល្អន់ក្នុងវិធីខាងក្នុង ជាសារសំខាន់នៃវេដៈ—សម្រាប់ការមុក្ខៈចុងក្រោយ។
Verse 142
यद् वा कौपीनवसनः स्याद् वैकवसनो मुनिः / वेदाभ्यासरतो विद्वान् ध्यायेत् पशुपतिं शिवम्
ឬមួយ សព្វថ្ងៃសង្ឃមុនីពាក់តែខោគោពិន ឬពាក់សម្លៀកបំពាក់តែមួយ ជាអ្នកប្រាជ្ញស្ទាត់ក្នុងការសូត្រនិងសិក្សាវេដៈ គួរធ្វើសមាធិលើព្រះសិវៈ បសុបតិ ព្រះអម្ចាស់នៃសត្វទាំងឡាយ។
Verse 143
एष पाशुपतो योगः सेवनीयो मुमुक्षुभिः / भस्मच्छन्नैर्हि सततं निष्कामैरिति विश्रुतिः
នេះហើយជាយោគៈបាសុបតៈ ដែលអ្នកប្រាថ្នាមុក្ខៈគួរអនុវត្តដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាម។ ប្រពៃណីបានប្រកាសថា វាត្រូវអនុវត្តជានិច្ចដោយអ្នកលាបភស្មៈបរិសុទ្ធ និងអ្នកគ្មានបំណងអាត្មានិយម។
Verse 144
वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः / बहवो ऽनेन योगेन पूता मद्भावमागताः
អ្នកដែលបានលះបង់រាគៈ ភ័យ និងកំហឹង ជ្រាបជ្រែងក្នុងខ្ញុំ និងយកខ្ញុំជាទីពឹង—មនុស្សជាច្រើនបានបរិសុទ្ធដោយយោគៈនេះ ហើយបានឈានដល់សភាពរបស់ខ្ញុំ។
Verse 145
अन्यानि चैव शास्त्राणि लोके ऽस्मिन् मोहनानितु / वेदवादविरुद्धानि मयैव कथितानि तु
ហើយនៅក្នុងលោកនេះ ក៏មានសាស្ត្រផ្សេងៗទៀតផង—ដែលមានលក្ខណៈបំភាន់—ផ្ទុយនឹងវេដវាទៈ; ទោះយ៉ាងណា សាស្ត្រទាំងនោះក៏ត្រូវបានខ្ញុំផ្ទាល់ប្រកាសដែរ។
Verse 146
वामं पाशुपतं सोमं लाकुलं चैव भैरवम् / असेव्यमेतत् कथितं वेदवाह्यं तथेतरम्
មាគ៌ា វាមៈ បាសុបតៈ សោមៈ លាកុលៈ និង ភៃរវៈ ត្រូវបានប្រកាសថា មិនគួរតាមដានទេ ព្រោះស្ថិតក្រៅវេដៈ ហើយផ្ទុយនឹងចរិតវេដៈដ៏ត្រឹមត្រូវ។
Verse 147
वेदमुर्तिरहं विप्रा नान्यशास्त्रार्थवेदिभिः / ज्ञायते मत्स्वरूपं तु मुक्त्वा वेदं सनातनम्
ឱ ព្រាហ្មណៈទាំងឡាយ ខ្ញុំជារូបកាយនៃវេដៈពិតប្រាកដ។ សភាពពិតរបស់ខ្ញុំ មិនអាចដឹងបានដោយអ្នកដែលដឹងតែអត្ថន័យសាស្ត្រផ្សេងៗទេ; វាត្រូវបានដឹងតែតាមវេដៈអនន្ត—មិនមែនដោយបោះបង់វេដៈឡើយ។
Verse 148
स्थापयध्वमिदं मार्गं पूजयध्वं महेश्वरम् / अचिरादैश्वरं ज्ञानमुत्पत्स्यति न संशयः
ចូរបង្កើតឲ្យមាំមួននូវមាគ៌ាបរិសុទ្ធនេះ ហើយគោរពបូជាព្រះមហេស្វរៈ។ មិនយូរទេ ចំណេះដឹងដែលកើតពីព្រះអីស្វរៈ នឹងកើតឡើង—មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 149
मयि भक्तिश्च विपुला भवतामस्तु सत्तमाः / ध्यातमात्रो हि सान्निध्यं दास्यामि मुनिसत्तमाः
ឱ អ្នកប្រកបដោយសត្យធម៌ដ៏ល្អឥតខ្ចោះ សូមឲ្យភក្តីដ៏ធំទូលាយចំពោះខ្ញុំ កើតមានក្នុងអ្នក។ ព្រោះតែការចងចាំ និងសមាធិប៉ុណ្ណោះ ឱ មុនិសត្តមៈ ខ្ញុំនឹងប្រទានសាន្និធ្យជិតស្និទ្ធរបស់ខ្ញុំ។
Verse 150
इत्युक्त्वा भगवान् सोमस्तत्रैवान्तरधीयत / तो ऽपि दारुवने तस्मिन् पूजयन्ति स्म शङ्करम् / ब्रह्मचर्यरताः शान्ता ज्ञानयोगपरायणाः
ព្រះសោមៈដ៏មានព្រះភាគ បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះហើយ ក៏លាក់អន្តរធាននៅទីនោះ។ ហើយពួកគេក៏នៅក្នុងព្រៃដារុនោះ បន្តបូជាព្រះសង្ករៈ ដោយស្ថិតក្នុងព្រហ្មចារីយៈ ស្ងប់ស្ងាត់ និងឧទ្ទិសខ្លួនទាំងស្រុងចំពោះយោគៈនៃចំណេះដឹង។
Verse 151
समेत्य ते महात्मानो मुनयो ब्रह्मवादिनः / वितेनिरे बहून् वादान्नध्यात्मज्ञानसंश्रयान्
ព្រះមហាមុនីទាំងនោះ—អ្នកបកស្រាយព្រះព្រហ្ម—បានប្រជុំគ្នា ហើយលើកឡើងវាទៈជាច្រើន ដោយផ្អែកលើចំណេះដឹងអធ្យាត្មា អំពីអាត្មានៅក្នុង។
Verse 152
किमस्य जगतो मूलमात्मा चास्माकमेव हि / को ऽपि स्यात् सर्वभावानां हेतुरीश्वर एव च
«អ្វីជាមូលដ្ឋាននៃលោកនេះ? ហើយអាត្មា ពិតជារបស់យើងឯងមែនឬ? អ្នកណាអាចជាមូលហេតុនៃសភាពទាំងអស់? គឺព្រះឥશ્વរ តែមួយគត់»។
Verse 153
इत्येवं मन्यमानानां ध्यानमार्गावलम्बिनाम् / आविरासीन्महादेवी देवी गिरिवरात्मजा
នៅពេលអ្នកដែលឈរជាប់លើមាគ៌ាសមាធិ គិតយ៉ាងនេះ ព្រះមហាទេវី—ទេវី កូនស្រីនៃភ្នំដ៏ប្រសើរ—បានបង្ហាញព្រះកាយនៅមុខពួកគេ។
Verse 154
कोटिसूर्यप्रतीकाशा ज्वालामालासमावृता / स्वभाभिर्विमलाभिस्तु पूरयन्ती नभस्तलम्
នាងភ្លឺចែងចាំងដូចព្រះអាទិត្យដប់លាន ព័ទ្ធជុំវិញដោយខ្សែពន្លឺភ្លើង ហើយដោយរស្មីបរិសុទ្ធរបស់នាង បានបំពេញទាំងមហាអាកាស។
Verse 155
तामन्वपश्यन् गिरिजाममेयां ज्वालासहस्रान्तरसन्निविष्टाम् / प्रणेमुरेकामखिलेशपत्नीं जानन्ति ते तत् परमस्य बीजम्
ពួកគេបានឃើញគិរិជាដ៏មិនអាចវាស់បាន ស្ថិតនៅក្នុងអណ្តាតភ្លើងរាប់ពាន់ ហើយបានក្រាបបង្គំចំពោះនាងតែមួយ—ភរិយានៃព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក។ អ្នកដឹងពិត ស្គាល់ថា នាងជាគ្រាប់ពូជខ្ពស់បំផុតនៃព្រះអធិបតី។
Verse 156
असमाकमेषा परमेशपत्नी गतिस्तथात्मा गगनाभिधाना / पश्यन्त्यथात्मानमिदं च कृत्स्नं तस्यामथैते मुनयश्च विप्राः
នាងជាទីពឹងពាក់ដ៏អធិបតីរបស់យើង—ជាព្រះសហព័ន្ធនៃបរមេឝ្វរា—ហៅថា «គគនា» ដូចមេឃពេញលាត និងជាព្រះអាត្មានផ្ទាល់។ ក្នុងនាងនេះ មុនី និងព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ឃើញអាត្មាន និងសកលលោកទាំងមូល។
Verse 157
निरीक्षितास्ते परमेशपत्न्या तदन्तरे देवमशेषहेतुम् / पश्यन्ति शंभुं कविमीशितारं रुद्रं बृहन्तं पुरुषं पुराणम्
នៅពេលដែលពួកគេត្រូវបានព្រះមហេសីនៃបរមេឝ្វរា ទតមើល នៅចន្លោះនោះឯង ពួកគេបានឃើញព្រះដ៏ជាមូលហេតុនៃហេតុទាំងអស់—ឝម្ភុ អ្នកទស្សន៍កវី និងអធិបតីគ្រប់គ្រង៖ រុទ្រៈ អ្នកធំទូលាយ ពុរុષបុរាណ។
Verse 158
आलोक्य देवीमथ देवमीशं प्रणेमुरानन्दमवापुरग्र्यम् / ज्ञानं तदैशं भगवत्प्रसादा- दाविर्बभौ जन्मविनाशहेतु
ពួកគេបានឃើញព្រះនាង និងព្រះអម្ចាស់អ៊ីឝ ហើយក៏ក្រាបបង្គំ ទទួលបានអានន្ទដ៏អគ្គ។ បន្ទាប់មក ដោយព្រះគុណនៃព្រះភគវាន ចំណេះដឹងទេវីយៈបានបង្ហាញឡើង—ចំណេះដឹងដែលបំផ្លាញហេតុនៃការកើតឡើងវិញ។
Verse 159
इयं हि सा जगतो योनिरेका सर्वात्मिका सर्वनियामिका च / माहेश्वरीशक्तिरनादिसिद्धा व्योमाभिधाना दिवि राजतीव
នាងនេះហើយជាគភ៌តែមួយនៃសកលលោក—ជាអាត្មាននៃសព្វសត្វ និងជាអ្នកគ្រប់គ្រងសព្វយ៉ាង។ អំណាចមហេឝ្វរីនេះ អនាទិ និងស្ថិតស្ថេរជានិច្ច ហៅថា «វ្យោមា» (អាកាស/លំហ) រលោងនៅលើមេឃ ដូចជាសោយរាជ្យ។
Verse 160
अस्या महत्परमेष्ठी परस्ता- न्महेश्वरः शिव एको ऽथ रुद्रः / चकार विश्वं परशक्तिनिष्ठां मायामथारुह्य स देवदेवः
លើសពីមហត និងលើសពីបរមេឋិន មានមហេឝ្វរៈតែមួយ—ឝិវៈ គឺរុទ្រៈ។ ព្រះទេវទេវៈនោះ បានឡើងជិះម៉ាយា ដែលស្ថិតនៅក្នុងបរា-ឝក្តិ ហើយបានបង្កើតសកលលោក។
Verse 161
एको देवः सर्वभूतेषु गूढो मायी रुद्रः सकलो निष्कलश्च / स एव देवी न च तद्विभिन्न- मेतज्ज्ञात्वा ह्यमृतत्वं व्रजन्ति
ព្រះដ៏តែមួយ—លាក់ខ្លួននៅក្នុងសត្វលោកទាំងអស់—គឺ រុទ្រៈ អ្នកកាន់អំណាចម៉ាយា ទាំងមានលក្ខណៈ និងលើសលក្ខណៈ។ ព្រះអង្គផ្ទាល់ជាព្រះនាង (ឝក្តិ) ហើយមិនខុសពីនាងឡើយ។ ដឹងសច្ចធម៌នេះ មនុស្សពិតប្រាកដទៅដល់អមតៈ។
Verse 162
अन्तर्हितो ऽभूद् भगवानथेशो देव्या भर्गः सह देवादिदेवः / आराधयन्ति स्म तमेव देवं वनौकसस्ते पुनरेव रुद्रम्
បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគ—ឥឝៈ ព្រះភគ៌ៈដ៏ភ្លឺរលោង ព្រះនៃព្រះទាំងឡាយ—បានលាក់ខ្លួនទៅជាមួយព្រះនាង។ ដូច្នេះ អ្នកស្នាក់នៅព្រៃទាំងនោះ បានថ្វាយបូជាព្រះអង្គដដែលនោះម្ដងទៀត គឺ រុទ្រៈផ្ទាល់។
Verse 163
एतद् वः कथितं सर्वं देवदेवविचेष्टितम् / देवदारुवने पूर्वं पुराणे यन्मया श्रुतम्
ដូច្នេះ ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នកទាំងអស់គ្នាអំពីការប្រព្រឹត្តដ៏អស្ចារ្យនៃព្រះនៃព្រះទាំងឡាយទាំងមូលនេះ ដូចដែលខ្ញុំធ្លាប់បានស្តាប់ក្នុងបុរាណ (ពុរាណ) អំពីព្រៃទេវដារុកាលមុន។
Verse 164
यः पठेच्छृणुयान्नित्यं मुच्यते सर्वपातकैः / श्रावयेद् वा द्विजान् शान्तान् स याति परमां गतिम्
អ្នកណាអាន ឬស្តាប់ជានិច្ច នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់; ហើយអ្នកណាធ្វើឲ្យព្រះទ្វិជៈដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ (អ្នកកើតពីរដង) បានស្តាប់ នោះនឹងទៅដល់គោលដៅដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។
Their minds are said to be fixed on outward action and austerity-as-status; the episode exposes that ritual correctness and tapas, without inner discernment and surrender, can become moha (delusion) rather than liberation.
It states that yoga alone does not yield realization of the Supreme; liberation is granted by perfectly established knowledge (jñāna). Sāṃkhya-style discernment, when joined with yogic discipline, becomes liberating.
Brahmā presents Rudra as pervading the universe through guṇa-forms (including Viṣṇu as sattva) and explicitly identifies the consort at Śiva’s side as Nārāyaṇa, grounding a strong unity theology rather than sectarian separation.
The sages are instructed to fashion an imitation liṅga, establish worship with Vedic Śaiva mantras, practice austerity, and recite the Śatarudrīya, culminating in renewed darśana and the arising of Īśvara-given knowledge.
A secret, liberative discipline emphasizing restraint, ash-bearing, celibacy, minimal clothing/possessions, and constant meditation on Paśupati—presented as Pāśupata Yoga supportive of the yoga of knowledge.