Adhyaya 113

Verse 1

सूत उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे गतकोपा दधुर्मतिम् । यज्ञकर्मसु गार्हस्थ्ये पुत्रपौत्रसमुद्भवे

スータは語った。するとそのブラーフマナたちは皆、怒りが鎮まり、祭祀（ヤジュニャ）の務めと家住（グリハスタ）の道、そして子や孫による家系の継続へと心を向けた。

Verse 2

एतस्मिन्नंतरे राजा स तान्प्राप्तान्द्विजोत्तमान् । श्रुत्वा भक्ति समायुक्तः प्रणामार्थमुपागतः

その折、王は、かの最上のブラーフマナたちが到着したと聞き、篤い信愛に満たされて、礼拝しようと前へ進み出た。

Verse 3

श्रुत्वा कोपगतां वार्तामुपशामकृतां तथा । गार्हस्थ्याप्रतिपन्नानां वाक्यैर्भार्यासमुद्भवैः

王は、怒りが起こったという報せ、そしてそれがまた、家住の道にある者たちの妻から生まれた言葉によって鎮められたということを聞いた。

Verse 4

ततः प्रणम्य तान्सर्वान्साष्टांगं स महीपतिः । ततः कृतांजलिपुटः प्रोवाच विनतः स्थितः

それから王は、彼らすべてに対して八支の全身礼（サーシュターンガ）を捧げた。次いで合掌して立ち、へりくだって語った。

Verse 5

युष्मदीयप्रसादेन संप्राप्तं जन्मनः फलम् । मया रोगविनाशेन तस्माद्ब्रूत करोमि किम्

「あなたがたのご加護により、我が生の果報は成就しました。病は滅し、私は癒やされました。ゆえにお告げください――私は何をなすべきでしょうか、報恩として。」

Verse 6

ब्राह्मणा ऊचुः । भार्यया तव राजेंद्र वयं सर्वत्र वासिनः । नीताः कृतार्थतां दत्त्वा रत्नानि विविधानि च

バラモンたちは言った。「王の中の王よ、あなたの王妃の御慈悲により、各地に住む我らも、さまざまな宝玉の施しを受けて、願いは成就いたしました。」

Verse 7

तस्मात्पुरवरं कृत्वा क्षेत्रेऽत्रैव सुशोभने । अस्माकं देहि गार्हस्थ्यं येन सम्यक्प्रजायते

「ゆえに、この麗しき聖域のただ中に勝れた都を築き、我らに家住まいの基をお授けください。そうすれば、子孫とともに正しく栄えましょう。」

Verse 8

यजामो विविधैर्यज्ञैः सदा संपूर्णदक्षिणैः । इमं लोकं परं चैव साधयामः सदास्थिताः

「我らは種々の祭祀（ヤジュニャ）を常に修し、布施（ダクシナー）も欠けることなく満たしましょう。かくして不動に立ち、この世と来世の両方を成就いたします。」

Verse 9

तच्छ्रुत्वा पार्थिवो हृष्टस्तथेत्युक्त्वा ततः परम् । अनुकूलदिने प्राप्ते शिल्पानाहूय भूरिशः

それを聞いて王は歓喜し、「そのとおりに」と言った。やがて吉日が到来すると、多くの職人たちを召し集めた。

Verse 10

पुरं प्रकल्पयामास बहुप्राकारसंकुलम् । प्राकारपरिखायुक्तं गोपुरैः समलंकृतम्

王は都を設計させ、多くの城郭をめぐらし、城壁と濠を備え、壮麗な楼門によって美しく飾らせた。

Verse 11

अथाष्टषष्टिविप्राणां तत्र मध्ये नृपोत्तमः । अष्टषष्टिगृहाण्येव चकार सुबृहंति च

ついでその地の中央にて、最勝の王は六十八人のブラーフマナのために、まさに六十八の家を建てた――まことに広大なる住まいであった。

Verse 12

मत्तवारणजुष्टानि दीर्घिकासहितानि च । गृहोद्यानैः समेतानि यथा राजगृहाणि च

それらの家々は王の御殿のごとく、酔える象がしばしば訪れ、長き池を備え、邸内の庭園も整えられていた。

Verse 13

तथा कृत्वाऽथ रत्नौघैः पूरयित्वा तथा परैः । ददौ तेभ्यो अष्टषष्टिं च ग्रामाणां तदनंतरम्

かくして後、王は宝玉の山と諸々の貴重品をもって彼らの手を満たし、さらに直ちに六十六の村々を授けた。

Verse 14

ततः सर्वान्समाहूय पुत्रपौत्रांस्तदग्रतः । प्रोवाच तारनादेन श्रूयतां जल्पतो मम

それから王は皆を召し集め、子らと孫らをその前に立たせ、澄みわたる響きある声で告げた。「これより我が言葉を聞け。」

Verse 15

एतत्पुरं मया दत्तमेभिर्ग्रामैः समन्वितम् । एतेभ्यो ब्राह्मणेंद्रेभ्यः श्रद्धापूतेन चेतसा

「この都は、これらの村々を伴い、信（シュラッダー）により心を清めて、これら最上のブラーフマナたちに我が授けたのである。」

Verse 16

तस्माद्रक्षा प्रकर्तव्या यथा न स्यात्क्षतिः क्वचित् । कष्टं वा ब्राह्मणेंद्राणां तथा चैव पराभवम्

ゆえに、いかなる所にも害が起こらぬよう、守護を確かに施すべきである――最上のバラモンたちに苦難を与えず、辱めも受けさせぬために。

Verse 17

अस्मद्वंशसमुद्भूतो यस्त्वेतांस्तोषयिष्यति । अन्यो वा भूपतिर्वृद्धिमग्र्यां नूनं स यास्यति

我らの血統に生まれた者であれ、他の王であれ――このバラモンの尊者たちを喜ばせ、扶持する者は、必ずや最上の繁栄に至る。

Verse 18

यश्चापराधसंयुक्तानेतान्खेदं नयिष्यति । योजयिष्यति वा क्लेशैर्विविधैर्वा पराभवैः । स शत्रुभिः पराभूतो वेष्टितो विविधैर्गदैः

しかし、罪過に駆られてこの（バラモン）たちを悩ませ、あるいは種々の苦難や屈辱を負わせる者は、敵に打ち負かされ、さまざまな病に取り巻かれる。

Verse 19

इह लोके वियोगादीन्प्राप्य क्लेशान्सुदारुणान् । रौरवादिषु रौद्रेषु नरकेषु प्रयास्यति

この世においてさえ、離別などのきわめて苛烈な苦しみを受け、さらにその後、ラウラヴァ（Raurava）などの猛き地獄へと赴く。

Verse 20

एवमुक्त्वा ततः सर्वं तेषां कृत्यं महीपतिः । स्वयमेवाकरोन्नित्यं दिवारात्रमतंद्रितः

かく語り終えると、王は彼らのために必要な務めのすべてを自ら行った――常に、昼夜を分かたず、怠ることなく。

Verse 21

अथ ता ब्राह्मणेंद्राणां भार्याः सर्वाः द्विजोत्तमाः । दमयंत्याः समासाद्य प्रासादं स्नेहवत्सलाः

そのとき、最勝のバラモンたちの妻君—二度生まれの徳高き婦人たち—は、慈愛と親愛をたたえ、ダマヤンティーの宮殿へと近づいた。

Verse 22

कुंकुमागरुकर्पूरैः पुष्पैर्गंधैः पृथग्विधैः । तदर्च्चा पूजयामासुः स च राजा दिनेदिने

クンクマ（サフラン）、アガル（沈香木）、樟脳、花々、さまざまな香をもって、彼女たちはアルチャナーの供養を行い、その尊き御姿を礼拝した。王もまた日ごとにこれを敬い奉った。

Verse 23

अथ ताः प्रोचुरन्योन्यं तापस्यस्तत्पुरः स्थिताः । तस्यभूपस्य संतोषं जनयंत्यो द्विजोत्तमाः

ついで、その苦行の女性たちは御前に立ち、互いに語り合った—霊的威徳においてすぐれた者として—その王の心に満足を生じさせた。

Verse 24

यदास्माकं गृहे वृद्धिः कदाचित्संभविष्यति । तदग्रतश्च पश्चाच्च दमयंत्याः प्रपूजनम् । करिष्यामो न संदेहः सर्वकृत्येषु सर्वदा

われらの家に繁栄がいつ生じようとも、その前にも後にも、疑いなく、あらゆる務めの中で常に、ダマヤンティーへの特別の供養礼拝を行うであろう。

Verse 25

एनां दृष्ट्वा कुमारी या वेदिमध्यं गमिष्यति । सा भविष्यत्यसंदेहः पत्युः प्राणसमा सदा

彼女を拝してのち、儀礼のためにヴェーディ（祭壇）の中央へ進む乙女は、疑いなく、つねに夫にとって命の息吹にも等しく愛されるであろう。

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कन्यायज्ञ उपस्थिते । दमयंती प्रद्रष्टव्या पूजनीया प्रयत्नतः

ゆえに、乙女の祭儀（kanyāyajña）が近づくときは、ダマヤンティーを拝してダルシャナ（darśana）を受け、あらゆる努力と慎みをもって供養し礼拝すべきである。

Verse 27

सूत उवाच । एवं तत्र पुरे तेन भूभुजा सुमहात्मना । अष्टषष्टिं च संस्थाप्य गोत्राणां निर्वृतिः कृता

スータは語った。「かくしてその都において、大いなる魂をもつ王によって、六十八のゴートラが正しく स्थापितされ、婆羅門の諸族は安寧と護りを得た。」

Verse 28

तेषामपि च चत्वारि गोत्राण्युर गजाद्भयात् । गतानि तत्र यत्र स्युस्तानि पूर्वोद्भवानि च । चतुःषष्टिः स्थिता तत्र पुरे शेषा द्विजन्मनाम्

そのうち四つのゴートラもまた、蛇象への恐れによって去り、行けるところへと移った――それらはより古い起源の系統であった。残る六十四の二度生まれ（ドヴィジャ）のゴートラは、その都にとどまった。

Verse 29

ऋषय ऊचुः । कीदृङनागभयं तेषां येन ते विगता विभो । परित्यज्य निजं स्थानमेतन्नो विस्तराद्वद

聖仙たちは言った。「大いなる御方よ、彼らが自らの住処を捨てて去ったという、そのナーガへの恐れとはいかなるものか。詳しく語ってください。」

Verse 30

सूत उवाच । आनर्त्ताधिपतिः पूर्वमासीन्नाम्ना प्रभंजनः । धर्मज्ञः सुप्रतापी च परपक्षक्षयावहः

スータは語った。「昔、アーナルタの支配者でプラバンジャナ（Prabhañjana）という名の王がいた。彼はダルマに通じ、きわめて勇猛で威光に満ち、敵対する勢力を滅ぼす者であった。」

Verse 32

ततस्तेन समाहूय दैवज्ञाञ्छास्त्रपंडितान् । तेषां निवेदितं सर्वं कालं तस्य समुद्भवम्

そこで彼は占星家と、シャーストラに通じた学匠たちを召し集め、その子の誕生の時刻と因縁をとりわけ詳しく、すべてを告げた。

Verse 33

दैवज्ञा ऊचुः । एष ते पृथिवीपाल जातः पुत्रः सुगर्हित । काले ऽनिष्टप्रदे रौद्रे गंडांत त्रितयोद्भवे

占星家たちは言った。「大地の王よ、この御子はきわめて咎むべき相のもとに生まれました。凶果をもたらす荒々しい時、三重の会合より起こるガンダーンタ（gaṇḍānta）の境目においてです。」

Verse 34

कथंचिदपि यद्येष जीवयिष्यति पार्थिव । पितृमातृपुरार्थे च देशानुत्सादयिष्यति

王よ、もし何らかの手立てでこの子が生き延びるなら、父母の思惑と、都と支配を求める欲に駆られて、諸国の地を荒廃させるでしょう。

Verse 35

राजोवाच । अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र दैवो वा मानुषोऽपि वा । येन संजायते क्षेमं पुत्रस्य विषयस्य च

王は言った。「ここに何か方策はあるのか。神の手立てであれ人の手立てであれ、我が子と我が国土に安穏と吉祥を生じさせる道は。」

Verse 36

ब्राह्मणा ऊचुः । यथा समुत्थितं यंत्रं यंत्रेण प्रतिहन्यते । यथा बाणप्रहाराणां कवचं वारणं भवेत । तथा ग्रहविकाराणां शांतिर्भवति वारणम्

ブラーフマナたちは言った。「動き出した機構が別の仕掛けによって制せられるように、また矢の打撃に対して鎧が防ぎとなるように、同じくシャーンティ（śānti）の鎮静儀礼は、惑星による乱れを退ける護りとなる。」

Verse 37

तस्मान्नित्यमनुद्विग्नः शांतिकं कुरु भूपते । येन सर्वे ग्रहाः सौम्या जायंते च शुभावहाः

それゆえ、王よ、常に心を乱さず安らかにして、鎮静の儀（シャーンティ）を修せよ。これにより諸惑星はみな柔和となり、吉祥の果をもたらす。

Verse 38

अनिष्टस्थानसंस्थेषु ग्रहेषु विषमेषु च । ततः स सत्वं गत्वा चमत्कारपुरं नृपः

惑星が不吉な所に据わり、逆なる相を示したとき、王は気力を奮い起こし、「チャマトカーラプラ」（Camatkārapura）と呼ばれる都へ赴いた。

Verse 39

तत्र विप्रान्समावेश्य सर्वान्प्रोवाच सादरम् । वयं युष्मत्प्रसादेन राज्यं कुर्मः सदैव हि

そこで王はすべてのバラモンを集め、恭しく告げた。「まことに、汝らのご加護によってこそ、われらは常に国を治めている。」

Verse 40

ये ऽतीता ये भविष्यंति वंशे ऽस्माकं नृपोत्तमाः । भवंतो ऽत्र गतिस्तेषां सस्यानां नीरदो यथा

わが家系の最上の王たち――すでに去った者も、これから来る者も――この世において汝らこそ彼らの帰依処である。作物にとって雨雲が支えであるように。

Verse 41

यदत्र मत्सुतो जातो दुष्टस्थानस्थितैर्ग्रहैः । दैवज्ञैः शांतिकं प्रोक्तं तस्यानिष्टस्य शांतिदम्

わが子は諸惑星が不吉な位にある時に生まれたゆえ、占星の賢者たちは、その凶を鎮める鎮静の儀（シャーンティ）を説いた。

Verse 42

तस्मात्कुरुत विप्रेंद्रा यथोक्तं शांतिकं मम । न पुत्रश्च राष्ट्रं च विभवश्च विवर्धते

それゆえ、最勝のバラモンたちよ、我がために、説かれたとおりの鎮静の儀（シャーンティカ）を修せよ。さもなくば、我が子も国土も繁栄も、いずれも栄え得ぬ。

Verse 43

ततस्ते ब्राह्मणाः प्रोचुः संमंत्र्याऽथ परस्परम् । क्षेमाय तव भूनाथ करिष्यामोऽत्र शांतिकम्

そのとき彼らバラモンは互いに相談し、こう言った。「汝の安寧のために、地の主よ、ここにて鎮静の儀（シャーンティカ）を執り行おう。」

Verse 44

सदेव नियताः संतः शांताः षोडश ते द्विजाः । उपहाराः सदा प्रेष्यास्त्वया भक्त्या महीपते । मासांते चाभिषेकश्च ग्राह्यो रुद्रघटोद्भवः

その十六人の二度生まれ（バラモン）たちは、常に戒律を守り、徳高く、心静かである。王よ、信愛（バクティ）をもって絶えず供物を彼らに送り、また毎月の末には、聖なるルドラ壺（Rudra-ghaṭa）より出でた水をもって、正しくルドラ灌頂（Rudra-abhiṣeka）を受け、かつ執り行うべし。

Verse 45

एवं प्रकुर्वतस्तुभ्यं पुत्रो वृद्धिं प्रयास्यति । तथा राष्ट्रं च कोशश्च यच्चान्यदपि किंचन

このように行ずれば、汝の子は必ずや栄え育つ。さらに国土も宝蔵も、そして汝の安寧に関わる他のすべてのものも、ことごとく繁栄する。

Verse 46

ततः प्रणम्य तान्हृष्टो गत्वा निजनिवेशनम् । उत्सवं पुत्रजन्मोत्थं चक्रे तैः प्रेरितः सदा

それから彼は歓喜して彼らに礼拝し、自らの住まいへと帰った。彼らに促され、息子の誕生に由来する祝祭を、絶えず執り行ったのである。

Verse 47

संभारान्प्रेषयामास चमत्कारपुरे ततः । मासांते चाभिषेकश्च ग्राह्यो वै विधिपूर्वकम्

そののち彼は必要な供物一式をチャマトカーラプラへ送らせ、そして毎月の月末には、定められた作法に従って灌頂（アビシェーカ）を必ず執り行うべきであった。

Verse 48

तेऽपि ब्राह्मणशार्दूलाश्चातुश्चरणसंभवाः । क्रमेण शांतिकं चक्रुर्ब्रह्मचर्यपरायणाः

また、四つのヴェーダの伝統より生まれた虎のごとき婆羅門たちも、梵行（ブラフマチャリヤ）に専心しつつ、順序に従って鎮静の儀（シャーンティカ）を修した。

Verse 49

मासं मासं प्रति सदा शांता दांता जितेंद्रियाः । ततो मासा वसानेऽन्ये चक्रुस्तच्छांतिकं द्विजाः

月ごとに、彼ら婆羅門は常に静謐で自制し、諸根を制して、その同じシャーンティ（鎮静の法）を修した。さらに月が満ちると、別の婆羅門たちもまた同じシャーンティを行った。

Verse 50

सोऽपि राजाऽथ मासांते समागत्य सुभक्तितः । अभिषेकं समादाय पूजयित्वा द्विजोत्तमान्

その王もまた月末に篤い信愛をもって来臨し、灌頂（アビシェーカ）の儀を執り行い、最勝の婆羅門たちを敬って供養した。

Verse 51

वासोभिर्मुकुटैश्चैव गोभूदानेन केवलम् । संतर्प्यान्यांस्तथा विप्रान्स्वस्थानं याति भूमिपः

衣と冠を施し、さらに牛と土地の布施のみをもって、王はほかの婆羅門たちをも満ち足らせ、そして地の主は自らの住処へと帰っていった。

Verse 52

एवं प्रवर्तमाने च शांतिके तत्र भूपतेः । जगाम सुमहान्कालः क्षेमारोग्यधनागमैः

その王のために鎮静の聖行（śānti）が続けられているあいだ、きわめて長い歳月が過ぎ、安穏と健康、そして財の絶えぬ到来が伴った。

Verse 53

कस्यचित्त्वथ कालस्य मासादावपि भूपतेः । प्रारब्धे शांतिके तस्मिन्महाव्याधिरजायत

しかしある時、月の初めでさえ、王のためにその鎮静の聖行（śānti）が始められていた折に、甚だしい病が起こった。

Verse 54

तत्पुत्रस्य विशेषेण तथैवांतःपुरस्य च । राष्ट्रस्य च समग्रस्य वाहनानां तथा क्षयः

とりわけ、その子に破滅が及び、同じく奥宮の女たちにも及んだ。さらに国土全体にも衰耗が起こり、ことに車乗りと乗騎が損なわれた。

Verse 55

स ततः प्रेषयामास शांत्यर्थं तत्र सत्पुरे । सुसंभारान्विशेषेण दक्षिणाश्च विशेषतः

そこで王は、鎮静の儀礼（śānti）のためにその善き都へ、豊かな供物と祭具を送り、とりわけ手厚いダクシナー（dakṣiṇā、謝礼の布施）を捧げさせた。

Verse 56

यथायथा द्विजास्तत्र होमं कुर्वंति पावके । तथा सर्वे विशेषेण रोगा वर्धंति सर्वशः

ところが、そこにいる二度生まれの者（dvija）たちが聖なる火に護摩（homa）を捧げれば捧げるほど、病はあらゆる所で、あらゆる形で、いよいよ増し広がった。

Verse 57

म्रियन्ते वाजिनस्तस्य बृहन्तो वारणास्तथा । शत्रवः सर्वकाष्ठासु विग्रहार्थमुपस्थिताः

彼の馬は死に、同じく大いなる象たちも倒れた。さらに敵は四方より集い、争いを求めて備え立っていた。

Verse 58

ततः स व्याकुलीभूतो रोगग्रस्तो महीपतिः । चमत्कारपुरं प्राप्य सर्वान्विप्रानुवाच ह

そのとき王は心乱れ、病に苦しみつつ、チャマトカーラプラに至り、そこにいるすべてのバラモンに語りかけた。

Verse 59

युष्माभिः स्वामिभिः संस्थैरापदोऽभिभवंति माम् । तत्किमेतन्महाभागाः क्षीयन्ते मम संपदः । रोगाश्चैव विवर्धंते शत्रुसंघैः समन्विताः

「尊き主君たるあなたがたがここにおられるのに、災いが私を圧し伏せます。これはいかなることか、幸いなる方々よ。わが財は減り、病は増し、しかも敵の群れを伴って迫って来るのです。」

Verse 60

तस्माद्विशेषतो होमः कार्यो रोगप्रशांतये । दानानि च विशिष्टानि प्रदास्यामि द्विजन्मनाम्

「ゆえに、病を鎮めるため特に念を入れてホーマ（護摩）を修すべきです。さらに私は、二度生まれの者たちに勝れた布施を施しましょう。」

Verse 61

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे प्रत्यक्षं तस्य भूपतेः । चक्रुः समाहिता भूत्वा शांतिकं तद्धिताय च

するとそのバラモンたちは皆、王のまさに御前にて心を整え、王の安寧のために鎮静の儀（シャーンティカ）を修した。

Verse 62

यथायथा प्रयुञ्जीरन्होमांते सुसमा हिताः । तथातथास्य भूपस्य वृद्धिं रोगः प्रगच्छति

彼らがホーマの結びに、周到に整えられた儀礼を重ねて行えば行うほど、王の病はそれに応じて進み、いよいよ増大した。

Verse 63

एतस्मिन्नंतरे क्रुद्धास्ते सर्वे द्विजसत्तमाः । ग्रहानुद्दिश्य सूर्यादीञ्छापाय कृतनिश्चयाः

その間、最勝のバラモンたちは皆憤り、太陽をはじめとする天のグラハ（惑星神）に心を定めて、呪詛を下す決意を固めた。

Verse 65

एवं ते निश्चयं कृत्वा शुचीभूय समाहिताः । यावद्यच्छंति तच्छापं ग्रहेभ्यः क्रोधमूर्छिताः

かくして決意を定め、身を清め心を統一した彼らは、しかし怒りに呑まれ、グラハ（惑星神）に向けて呪詛を放たんとしていた。

Verse 66

तावद्वह्निरुवाचेदं मूर्तो भूत्वा द्विजोत्तमान् । मा प्रयच्छत विप्रेंद्राः शापं कोपात्कथंचन

そのとき火神アグニは姿を現し、最勝のバラモンたちに告げた。「おお、二度生まれの長たちよ、いかなる場合も怒りから呪詛を口にしてはならぬ。」

Verse 67

ग्रहेभ्यो दोषमुक्तेभ्यः श्रूयतां वचनं मम । मासिमासि प्रकुर्वंति होमं ते षोडश द्विजाः

「咎なきグラハたちについて、わが言葉を聞け。月ごとに、かの十六人のバラモンはホーマを修している。」

Verse 68

तेषां मध्यस्थितश्चैकस्त्रिजातो ब्राह्मणाधमः । तेन तद्दूषितं द्रव्यं समग्रं होमसंभवम्

彼らのただ中に一人立つ者がいる——「三度生まれ」（しかも不正に入門した）という、婆羅門の中の卑しき者である。彼のために、護摩に用いる供物の資具はことごとく穢れてしまった。

Verse 69

ब्राह्मणा ऊचुः । पूजिता अपि सद्भक्त्या विधानेन तथा ग्रहाः । पीडयंति पुरं राज्ञः सपुत्रपशुबांधवम्

婆羅門たちは言った。「諸グラハ（惑星神）を、真実の信愛をもって、しかも定められた作法どおりに供養したにもかかわらず、なお王の都を、王子たち・家畜・親族に至るまで苦しめております。」

Verse 70

तस्मादेनं परित्यज्य होमं कुरुत मा चिरम् । येन प्रीतिं परां यांति ग्रहाः सर्वेऽर्कपूर्वकाः

ゆえに、この者を捨て去り、遅滞なく護摩を修しなさい。そうすれば、日神をはじめとするすべてのグラハは、至上の満足に至るであろう。

Verse 71

आरोग्यश्च भवेद्राजा गतशत्रुः सुतान्वितः । सततं सुखमभ्येति मच्छांतिकप्रभावतः

王は健やかとなり、敵を失い、子を授かって恵まれる。さらに、我がために修された鎮静（シャーンティカ）の作法の威力によって、常に安楽を得るであろう。

Verse 72

एवमुक्त्वा स भगवान्वह्निश्चादर्शनं गतः । तेऽपि विप्रा विषण्णास्या लज्जया परया वृताः

かく語り終えると、福徳ある火神アグニは姿を消した。婆羅門たちもまた、顔を伏せ、深い羞恥に包まれてうなだれた。

Verse 73

ततस्तं पावकं भूयः स्तुवंतस्तत्र च स्थिताः । प्रोचुर्वैश्वानरं ब्रूहि त्रिजातो योऽत्र च द्विजः

それから彼らはその場にとどまり、再びその聖なる火を讃えて言った。「おおヴァイシュヴァーナラよ、ここにいる『三度生まれ』と称し、しかも『二度生まれ（ドヴィジャ）』の位を名乗るこの者について、我らに語り給え。」

Verse 74

येन तं संपरित्यज्य कुर्मः कर्म प्रशांतये । निःशेषमेव दोषाणां भूपस्यास्य महात्मनः

「それゆえ我らは彼を捨て、鎮めの儀礼を修して、この大いなる魂をもつ王にまとわる一切の過失を、余すところなく滅し尽くしたいのです。」

Verse 75

वह्निरुवाच । नाहं दोषं द्विजेद्राणां जानन्नपि कथंचन । ब्रवीमि ब्राह्मणा वन्द्या मम सर्वे धरातले

アグニは言った。「たとえ過失を知っていたとしても、二度生まれの中の最勝者について、いかなる欠点も決して口にしない。地上のすべてのブラーフマナは、我にとって礼拝に値するからである。」

Verse 76

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि तं ब्राह्मणं वह्ने नास्माकं कीर्तयिष्यसि । तत्ते शापं प्रदास्यामस्तस्माच्छीघ्रं वदस्व नः

ブラーフマナたちは言った。「もしそのブラーフマナを我らに告げぬなら、アグニよ、我らは汝に呪詛を下す。ゆえに速やかに語れ。」

Verse 77

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वह्निर्भयसमन्वितः । चिरं विचिंतयामास कुर्वेऽतः किं शुभावहम्

スータは語った。彼らの言葉を聞くや、アグニは恐れに包まれ、久しく思案した。「ここでいかなる策を取れば、最も吉祥なる結末をもたらすであろうか。」

Verse 78

ब्राह्मणं दूषयिष्यामि यदि तावच्च पातकम् । भविष्यति न संदेहः शापश्चापि तदुद्भवः

「もし我がブラーフマナを貶めるなら、その分の罪が必ず生じる—疑いなく—そしてそこから呪詛もまた生まれるであろう。」

Verse 79

कीर्तयिष्यामि वा नैव विद्यमानं द्विजोत्तमम् । शपिष्यति न संदेहः क्रुद्धा आशीविषोपमाः

「だが、ここに現前する最上のブラーフマナを言い表さぬなら—疑いなく—怒りて毒蛇のごときブラーフマナたちは我を呪うであろう。」

Verse 80

एवं चिंतयतस्तस्य गात्रे स्वेदोऽभवन्महान् । येन तत्पूरितं कुण्डं होमार्थं यत्प्रकल्पितम्

かく思案するうち、その身に大いなる汗が湧き起こり、その汗によって、護摩のために設けられたクンダは満ちた。

Verse 81

ततः प्रोवाच तान्विप्रान्कृतांजलिपुटः स्थितः । वेपमानो भयत्रस्तःकुण्डान्निष्क्रम्य पावकः

そのときパーヴァカ（アグニ）はクンダより出で、合掌して立ち、震えつつ恐怖に打たれながら、かのブラーフマナたちに語りかけた。

Verse 83

अत्र स्वेद जले विप्रा ये स्थिताः षोडश द्विजाः । ते स्नानमद्य कुर्वंतु प्रविशुद्ध्यर्थमात्मनः

「おおブラーフマナたちよ、ここに立つ十六人の再生者は、自己の完全なる清浄のため、今日この汗の水にて沐浴せよ。」

Verse 84

एतेषां मध्यगो यश्च त्रिजातः स भविष्यति । तस्य विस्फोटकैर्युक्तं स्नातस्यांगं भविष्यति

そして彼らのうち中央に立つ者は、三度生まれし者となる。沐浴ののち、その身には忽ち腫れ物・疱瘡のようなできものが現れる。

Verse 85

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे क्रमात्तत्र निमज्जनम् । चक्रुः शुद्धिं गताश्चापि मुक्त्वैकं ब्राह्मणं तदा

それからそのブラーフマナたちは皆、順にその場で水に身を沈めた。彼らは清浄を得たが、その時ただ一人のブラーフマナだけが除かれていた。

Verse 86

हाहाकारस्ततो जज्ञे महांस्तत्र जनोद्भवः । दृष्ट्वा विस्फोटकैर्युक्तमकस्मात्तं द्विजोत्तमम्

そのとき、そこに集う人々の間に大いなる悲鳴が起こった。忽然として、最勝の二度生まれが腫れ物に苦しむのを見たからである。

Verse 87

सोऽपि लज्जान्वितो विप्रः कृत्वाऽधो वदनं ततः । निष्क्रांतोऽथ सभामध्यात्स्थानाद्विप्रसमुद्भवात्

そのブラーフマナもまた羞恥に包まれ、顔を伏せた。やがて彼は会座の中央、ブラーフマナたちの席より立ち去った。

Verse 88

वह्निरुवाच । एतद्वः साधितं कृत्यं मया पूर्वं द्विजोत्तमाः । तस्माद्यास्ये निजं स्थानं भवद्भिः पारमापितः

火は語った。「おお、二度生まれのうち最勝の者たちよ。この務めは、われが先にすでに汝らのために成し遂げた。ゆえに今、汝らによって事が円成したので、われは自らの住処へと帰ろう。」

Verse 89

न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्रे द्विजोत्तमाः । तस्मात्सम्प्रार्थ्यतां किंचिदभीष्टं हृदि संस्थितम्

おお最勝のバラモンたちよ、たとえ夢の中であっても、わが顕現がむだとならぬように。ゆえに、汝らの心に宿る望みの恩寵を我に願い求めよ。

Verse 90

ब्राह्मणा ऊचुः । एतत्तव जलं वह्ने स्वेदजं सर्वदैव तु । स्थिरं भवतु चात्रैव विशुद्ध्यर्थं द्विजन्मनाम्

バラモンたちは言った。「おお火神よ、あなたの汗より生じたこの御水が、二度生まれし者（ドヴィジャ）を清めるため、ここに永遠に安住しますように。」

Verse 91

अन्यजातो नरो योऽत्र प्रकरोति निमज्जनम् । तस्य चिह्नं त्वया कार्यं विस्फोटकसमुद्भवम्

もし他の生類の者がここで身を沈めて沐浴するなら、汝はその者に印を与えよ――破れて噴き出す腫れ物（疱瘡）の発生を。

Verse 92

नाहं स्वजिह्वया दोषं ब्राह्मणस्य समुद्भवम् । कथञ्चित्कीर्तयिष्यामि तस्माच्छृण्वन्तु भो द्विजाः

我は自らの舌で、バラモンに生じた過失をあからさまに告げはしない。されど何らかの形でそれを述べよう。ゆえに聞け、二度生まれし者たちよ。

Verse 93

अद्यप्रभृति सर्वेषां ब्राह्मणानां समुद्भवम् । शुद्धिरत्र प्रकर्तव्या पितृमातृसमुद्द्भवा

今日より後、すべてのバラモンはここにおいて浄めを行うべし――父母より生ずるもの（血統と出生）に関わる浄めである。

Verse 94

चमत्कारपुरोत्थो यः कश्चिद्विप्रः प्रकीर्तितः । सोऽत्र स्नातो विशुद्धश्च विज्ञेयः कुलपुत्रकः

「チャマトカーラプラに生まれた」と称えられるいかなるバラモンも、ここで沐浴すれば清浄となり、良き家系の正統な子として認められるべきである。

Verse 95

तस्मै कन्या प्रदातव्या स श्राद्धार्हो भविष्यति धर्मकृत्येषु सर्वेषु योजनीयः स एव हि

その者には娘を（妻として）与えるべきである。彼はシュラーダの供物を受けるにふさわしい者となり、まさに彼こそが一切のダルマの儀礼に携わるべきである。

Verse 96

अष्टषष्टिषु गोत्रेषु मिलितेषु यथाक्रमम् । तत्प्रत्यक्षं विशुद्धो यः स शुद्धः पंक्तिपावनः

六十八のゴートラが順序どおりに集まるとき、明らかな徴によって直に清浄と認められる者こそ真に清浄であり、食事の列全体を清める者である。

Verse 97

अपवादाश्च ये केचिद्ब्रह्महत्यादिकाः स्थिताः । अन्येऽपि दुर्जनैः प्रोक्ता धर्मसन्देहकारकाः

また、ブラフマナ殺しなどに関わる非難をはじめ、悪しき者どもが口にしてダルマへの疑いを生じさせる、いかなる告発があろうとも――

Verse 98

ते सर्वेऽत्र विशुद्धाः स्युर्विज्ञेयाः कुलपुत्रकाः । अपवादास्तथा चान्ये नाशं यास्यंति चाखिलाः

それらの者は皆、この地において完全に清められた者、尊き家系のふさわしい子として知られるべきである。かかる非難や他の中傷も、ことごとく滅び去る。

Verse 99

यावन्नात्र कृतं स्नानं प्रत्यक्षं च द्विजन्मनाम् । सर्वेषां तावदेवाऽत्र न स विप्रो भवेत्स्फुटम्

二度生まれの者たちが、ここで目に見えるかたちで直接に沐浴を行わぬかぎり、その間は—この事において彼らすべてにとって—その人は明白に、完全な意味で真のブラーフマナとはならない。

Verse 100

सूत उवाच । एवं ते समयं कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवाः । ब्राह्मणाः शांतिकं चक्रुर्हितार्थं तस्य भूपतेः

スータは語った。「このように約定を結ぶと、奇しき都より現れ出たブラーフマナたちは、その王の利益と安寧のために、鎮静の儀礼（シャーンティカ）を執り行った。」

Verse 101

तस्मिन्कुण्डे ततः स्नानं कृतं सर्वैर्महात्मभिः । भयत्रस्तैर्विशुद्ध्यर्थं शेषैरपि महात्मभिः

それからそのクンダ（聖なる池）において、すべての大いなる魂が沐浴を行った。さらに、恐れに震えた残りの大いなる魂たちも、清浄のためにそこで沐浴した。

Verse 102

ततो नीरोगतां प्राप्तः स भूपस्तत्क्षणाद्विजाः । यस्तत्र कुरुते स्नानमद्यापि द्विजसत्तमाः

そのとき、二度生まれの者たちよ、その王はまさにその瞬間に無病の身を得た。今なお、二度生まれの最勝者よ、そこで沐浴する者は誰であれ—

Verse 103

कार्तिक्यां परदारोत्थैः स विमुच्येत पातकैः । एषां युगत्रये शुद्धिरासीत्तत्र द्विजन्मनाम्

カールッティカ月には、他人の妻に由来する罪（姦淫）から解き放たれる。これら二度生まれの者たちにとって、三つのユガにわたり、そのティールタには清浄が存していた。

Verse 104

कुलशीलविहीनानामन्येषामपि पाप्मनाम् । मत्वा कलियुगं घोरं परदारसुरंजितम् । तत्र शुद्धिस्ततः सर्वैः कृता विप्रैश्च वाचिका

不義密通という「悪魔」に満ちた恐るべきカリ・ユガの時代を考慮し、家族の規律や善行を持たない人々やその他の罪人を見て、そこではすべての人々によって浄化が確立され、またバラモンたちによる口頭での浄化も行われた。

Verse 106

अद्यापि कुरुते तत्र यः स्नानं द्विजसत्तमाः । त्रिजातो दह्यते तत्र वह्निना स न संशयः

今日でも、おお、再生族（二度生まれた者）の中で最も優れた者よ、そこで沐浴する者は誰であれ、いかなる三度生まれた者（三重の聖なる地位を持つ者）であっても、そこで（浄化の）火によって清められる。これに疑いの余地はない。

Verse 113

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेवरक्षेत्रमाहात्म्ये दमयन्त्युपाख्याने त्रिजातकविशुद्धयेऽग्निकुंडमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोदशोत्तरशततमोऽध्यायः

かくして、聖なるスカンダ・マハープラーナにおいて――八万一千の詩節からなる編纂の中、第六巻ナーガラ・カンダにおいて――ハータケーシュヴァラ聖地のティールタ（聖地）賛美の中、ダマヤンティーに関する逸話において、「トリジャータの浄化のためのアグニクンダ（火の穴）の偉大さの記述」と題された第百十三章が完結する。