Adhyaya 10

Verse 1

स्कंद उवाच । उक्ता पंचनदोत्पत्तिर्मित्रावरुणनंदन । इदानीं कथयिष्यामि माधवाविष्कृतिं पराम्

スカンダは言った。「ミトラとヴァルナの御子よ、私はパンチャナダ（Pañcanada）の起源を説き終えた。いまより、カーシーにおけるマーダヴァ（ヴィシュヌ）の最上の顕現を語ろう。」

Verse 2

यां श्रुत्वा श्रद्धया धीमान्पापेभ्यो मुच्यते क्षणात् । न च श्रिया वियुज्येत संयुज्येत वृषेण च

これを信をもって聞くなら、賢者は刹那に罪より解き放たれる。さらに、シュリー（繁栄）から離れず、ヴリシャ—ダルマ（法）なる牡牛とも結ばれる。

Verse 3

आगत्य मंदरादद्रेरुपेंद्रश्चंद्रशेखरम् । आपृच्छ्य तार्क्ष्यरथगः क्षणाद्वाराणसीं पुरीम्

マンダラ山より来たりて、ウペーンドラ（ヴィシュヌ）はチャンドラシェーカラ（シヴァ）に別れを告げた。ついでタークシャ（ガルダ）を車とし、刹那にヴァーラーナシーの都へ到った。

Verse 4

दिवो दासं महीपालं समुच्चाट्य स्वमायया । स्थित्वा पादोदके तीर्थे केशवाख्य स्वरूपतः

自らの神力によって、ディヴォ・ダーサ（Divo-dāsa）という王を退け、パードーダカ・ティールタに住して、ケーシャヴァ（Keśava）と呼ばれる御姿のままそこに留まった。

Verse 5

महिमानं परं काश्यां विचार्य सुविचार्य च । दृष्ट्वा पंचनदं तीर्थं परां मुदमवाप ह

カーシーの至高の偉大さを深く思惟し、パンチャナダの聖なるティールタを見て、彼はまことに最高の歓喜を得た。

Verse 6

उवाच च प्रसन्नात्मा पुंडरीकविलोचनः । अगण्या अपि वैकुंठ गुणा विगणिता मया

そのとき蓮華眼の主は心安らかに語った。「おおヴァイクンタよ、汝の徳はまことに数え難いが、われはそれを数え尽くした。」

Verse 7

क्व क्षीरनीरधौ संति तावंतो निर्मला गुणाः । यावंतो विजयं तेत्र काश्यां पंचनदे ह्रदे

乳海のいずこに、これほど多くの清浄なる徳があろうか。ここカーシーのパンチャナダの湖にある勝利の数ほどには。

Verse 8

श्वेतद्वीपेपि सामग्री क्व गुणानां गरीयसी । ईदृशी यादृशी काश्यां धूतपापेस्ति पावनी

たとえシュヴェータドヴィーパにおいても、これほど尊き徳の充満はいずこにあろう。カーシーにあるドゥータパーパーのごとき浄化の聖なる流れは、他に見いだされぬ。

Verse 9

मुदे कौमोदकी स्पर्शस्तथा न मम जायते धूतपापांबु संपर्को यथा भवति सर्वथा

たとえ我が棍棒カウモーダキーの触れが喜ばしくとも、ドゥータパーパーの水にあらゆるかたちで触れる歓喜には及ばない。

Verse 10

न क्षीरनीरधिजया सुखं मे श्लिष्टगात्रया । तथा भवेद्यथात्र स्यात्स्पृष्टया धूतपापया

乳海を征服する御方を抱きしめて得る歓喜も、ここで罪を払い清めるドゥータパーパーに触れられて生ずる歓喜には及ばない。

Verse 11

इत्थं पंचनदे तीर्थे क्षीरनीरधिजाधवः । संप्रेष्य तार्क्ष्यं त्र्यक्षाग्रे वृत्तांतविनिवेदितुम्

かくして、パーンチャナダの聖なる渡しにおいて、乳海より現れし主マーダヴァは、起こった一切を奏上させるため、タールクシャ（ガルダ）を三つ目の主（シヴァ）の御前へ遣わした。

Verse 12

आनंदकाननभवं दिवोदास क्षमापतेः । संवर्णयन्गुणग्रामं पुण्यं पांचनदोद्भवम्

彼は、パーンチャナダより生ずる功徳の群れ—清らかにして福徳を授けるもの—を語り、さらにそれを、国土の主たるディヴォダーサ王、そしてカーシーの「歓喜の森」アーナンダヴァナに結びつけて述べた。

Verse 13

सुखोपविष्टः संहृष्टः सुदृष्टिर्विष्टरश्रवाः । दृष्टवांस्तपसा जुष्टमपुष्टांगं तपोधनम्

安らかに座し、歓喜に満ちた吉祥の眼をもつ聖仙ヴィシュタラシュラヴァーは、苦行の宝を見た。身は痩せていながら、タパスにより清められ、力づけられた修行者であった。

Verse 14

स ऋषिस्तं समभ्येत्य पुंडरीकाक्षमच्युतम् । उपोपविष्टकमलं वनमालाविराजितम्

その聖仙は、蓮華の眼をもつプンダリーカークシャ、失われぬ御方アチュタのもとへ近づいた。主は蓮華に座し、ヴァナマーラーの花輪に輝いておられた。

Verse 15

शंखपद्मगदाचक्र चंचत्करचतुष्टयम् । कौस्तुभोद्भासितोरस्कं पीतकौशेयवाससम्

四つの御手は躍動し、法螺貝・蓮華・棍棒・円盤を執る。胸にはカウストゥバ宝珠が輝き、黄の絹衣をまとっておられた。

Verse 16

सुनीलेंदीवररुचिं सुस्निग्ध मधुराकृतिम् । नाभीह्रदलसत्पद्म सुपाटलरदच्छदम्

その光彩は深青の蓮華のごとく、御姿はなめらかで甘美にして麗しい。臍の湖より蓮華が輝き、愛らしい淡紅の歯を包む御唇もまた美しかった。

Verse 17

दाडिमीबीजदशनं किरीटद्योतितांबरम् । देवेंद्रवंदितपदं सनकादिपरिष्टुतम्

御歯は柘榴の種のように麗しく、冠の下で御衣は光り輝く。御足はインドラに礼拝され、サナカら原初の仙人たちに讃えられていた。

Verse 18

दिव्यर्षिभिर्नारदाद्यैः परिगीतमहोदयम् । प्रह्लादाद्यैर्भागवतैः परिनंदितमानसम्

その至高の栄光はナーラダをはじめとする天の聖仙に歌われ、またプラフラーダをはじめとする大いなるバ―ガヴァタの信徒たちにより、御心は歓喜し讃えられた。

Verse 19

धृतशार्ङ्गधनुर्दंडं दंडिताखिलदानवम् । मधुकैटभहंतारं कंसविध्वंससूचकम्

シャールンガ弓の杖のごとき威力を帯び、あらゆるダーナヴァを懲らしめる。マドゥとカイタバを討った御方、カンサ滅亡の徴にして先触れである。

Verse 20

कैवल्यं यत्परं ब्रह्म निराकारमगोचरम् । तं पुं मूर्त्या परिणतं भक्तानां भक्तिहेतुतः

至上のブラフマン――解脱そのもの――は無相にして感官の及ばぬもの。しかれども同一の真実は、信者のため、彼らのバクティの因となり支えとなって、御姿として顕現する。

Verse 21

वेदाविदुर्यदाकारं नैवोपनिषदोदितम् । ब्रह्माद्या न च गीर्वाणाश्चक्रे नेत्रातिथिं सतम्

ヴェーダすら完全には知り得ず、ウパニシャッドも尽くして説き尽くせぬその御姿――ブラフマーら諸神も、デーヴァの群れも、彼を永く「眼の客」として、完全に見え把握できるものとはなし得なかった。

Verse 22

प्रणनाम मुदायुक्तः क्षितिविन्यस्तमस्तकः । स ऋषिस्तं हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः

歓喜に満ち、頭を大地に伏して礼拝し、偉大なる苦行者の聖仙アグニビンドゥは、感官の主フリシーケーシャに頂礼した。

Verse 23

तुष्टाव परया भक्त्या मौलिबद्धकरांजलिः । अध्यस्तविस्तीर्णशिलं बलिध्वंसिनमच्युतम्

至上のバクティをもって、合掌を頂に捧げ、彼は讃えた――広き石の座に坐す、バリを滅ぼすアチュタを。

Verse 24

तत्र पंचनदाभ्याशे मार्कंडेयादि सेविते । गोविंदमग्निबिंदुः स स्तुतवांस्तुष्टमानसः

そこはマールカンデーヤら諸仙の仕えるパンチャナダーのほとり。アグニビンドゥは心喜び、ゴーヴィンダに讃歌を捧げた。

Verse 25

अग्निबिंदुरुवाच । ॐ नमः पुंडरीकाक्ष बाह्यांतः शौचदायिने । सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्

アグニビンドゥは言った。「オーム—蓮華の眼をもつ主よ、内にも外にも清浄を授け給う御方よ、あなたに帰依し奉る。あなたは千の頭、千の眼、千の足を具える宇宙のプルシャである。」

Verse 26

नमामि ते पदद्वंद्वं सर्वद्वंद्वनिवारकम् । निर्द्वंद्वया धिया विष्णो जिष्ण्वादि सुरवंदित

あらゆる二元を鎮めるあなたの一対の御足に、私は礼拝する。対立を離れた心をもって、ジシュヌ（インドラ）をはじめ諸天に崇められるヴィシュヌよ、あなたを敬い奉る。

Verse 27

यं स्तोतुं नाधिगच्छंति वाचो वाचस्पतेरपि । तमीष्टे क इह स्तोतुं भक्तिरत्र बलीयसी

言葉の主ヴァーチャスパティの言辞でさえ、真実のままに彼を讃えるためには彼に届かない。ここで誰が彼を讃えようと望めようか。されどこのことにおいては、信愛こそがより強き力である。

Verse 28

अपि यो भगवानीशो मनःप्राचामगोचरः । समादृशैरल्पधीभिः कथं स्तुत्यो वचः परः

心と感覚の及ぶところを超えた、祝福に満ちた主・自在者を、私たちのような浅き知の者が、かくも限られた言葉でどうして讃え得ようか。

Verse 29

यं वाचो न विशंतीशं मनतीह मनो न यम् । मनो गिरामतीतं तं कः स्तोतुं शक्तिमान्भवेत्

言葉は主である彼に入り得ず、この世の心もまた彼を悟り得ない。心と言葉を超えたその御方を、誰が真に讃え得ようか。

Verse 30

यस्य निःश्वसितं वेदाः स षडंगपदक्रमाः । तस्य देवस्य महिमा महान्कैरवगम्यते

ヴェーダは、六支と順序ある誦読とともに、ただ御身の吐息にほかならぬ。その神の広大なる栄光を、いかにして、誰が真に悟り得ようか。

Verse 31

अतंद्रितमनोबुद्धींद्रिया यं सनकादयः । ध्यायंतोपि हृदाकाशे न विंदंति यथार्थतः

心・知性・感官が常に怠りなく覚めているサナカらでさえ、心中の虚空において御身を観想しても、ありのままには真に見いだせない。

Verse 32

नारदाद्यैर्मुनिवरैराबाल ब्रह्मचारिभिः । गीयमानचरित्रोपि न सम्यग्योधिगम्यते

ナーラダらの大聖仙、幼少より梵行を守る者たちが御業を歌い讃えても、なお御身は正しく完全には悟られない。

Verse 33

तंसूक्ष्मरूपमजमव्ययमेकमाद्यं बह्माद्यगोचरमजेयमनंतशक्तिम् । नित्यं निरामयममूर्तमचिंत्यमूर्तिं कस्त्वां चराचर चराचरभिन्न वेत्ति

誰が真に御身を知り得ようか——形は微妙にして不生不滅、唯一にして最初；梵天らすら及ばぬ境地、征服されぬ者、無量の力；常住にして病なく、無相にしてなお不可思議の相を具え、動くものと動かぬものすべてと異なる御身を。

Verse 34

एकैकमेव तव नामहरेन्मुरारे जन्मार्जिताघमघिनां च महापदाढ्यम् । दद्यात्फलं च महितं महतो मखस्य जप्तं मुकुंदमधुसूदनमाधवेति

御身の御名は、ただ一つでさえ、ハリよ、ムラーリよ、幾生に積もる罪を滅し、大いなる繁栄を授ける。さらに「ムクンダ、マドゥスーダナ、マーダヴァ」と唱えるなら、偉大なる供犠の最上の果を与える。

Verse 35

नारायणेति नरकार्णव तारणेति दामोदरेति मधुहेति चतुर्भुजेति । विश्वंभरेति विरजेति जनार्दनेति क्वास्तीह जन्म जपतां क्व कृतांतभीतिः

「ナーラーヤナ」「地獄の海を渡らせる救済者」「ダーモーダラ」「マドゥを滅する者」「四臂の御方」「宇宙を担う者」「無垢なる者」「ジャナールダナ」—かく唱える者に、ここでいかなる再生があり、いかなる死の恐れがあろうか。

Verse 36

ये त्वां त्रिविक्रम सदा हृदि शीलयंति कादंबिनी रुचिर रोचिषमंबुजाक्षम् । सौदामनीविलसितांशुकवीतमूर्ते तेपि स्पृशंति तव कांतिमचिंत्यरूपाम्

つねに心にあなたを住まわせる者たちよ、トリヴィクラマよ—蓮華の眼をもち、美しき雨雲のごとく輝き、稲妻のように閃く衣をまとう御身—その者らもまた、不可思議なる御姿でありながら、あなたの光輝に触れる。

Verse 37

श्रीवत्सलांछनहरेच्युतकैटभारे गोविंदतार्क्ष्य रथकेशवचक्रपाणे । लक्ष्मीपते दनुजसूदन शार्ङ्गपाणे त्वद्भक्तिभाजि न भयंक्वचिदस्ति पुंसि

シュリーヴァツァの印を戴くハリよ、カイタバを討つ重荷を担われたアチュタよ、ガルダを車とするゴーヴィンダ、ケーシャヴァよ、円盤を執る御方よ、ラクシュミーの主、ダーナヴァを滅する者、シャールンガ弓を執る御方よ—あなたへの信愛に与る人には、いかなる所にも恐れはない。

Verse 38

यैरर्चितोसि भगवंस्तुलसीप्रसूनैर्दूरीकृतैणमदसौरभदिव्यगंधैः । तानर्चयंति दिवि देवगणाःसमस्ता मंदारदामभिरलं विमलस्वभावान्

トゥラシーの花をもってあなたを礼拝する者たちよ、主よ。その花の神聖な香りは麝香の匂いさえ遠ざける—かく清らかな性の信徒は、天においてあらゆる神々の群れにより、マンダーラの花輪で手厚く讃えられる。

Verse 39

यद्वाचि नाम तव कामदमब्जनेत्र यच्छ्रोत्रयोस्तव कथा मधुराक्षराणि । यच्चित्तभित्तिलिखितं भवतोस्ति रूपं नीरूपभूपपदवी नहि तैर्दुरापा

その言葉に、願いを成就させるあなたの御名があり、蓮華眼の主よ；その耳に、甘き音節よりなるあなたの御物語があり；その心の壁に、あなたの御姿が刻まれている者—その者にとって、無相の王の境地は到り難くない。

Verse 40

ये त्वां भजंति सततं भुविशेषशायिंस्ताञ्छ्रीपते पितृपतींद्र कुबेरमुख्याः । वृंदारका दिवि सदैव सभाजयंति स्वर्गापवर्गसुखसंततिदानदक्ष

常に汝を礼拝する者たち——妙なる御床に臥す吉祥の主シュリーパティよ——その信徒は、祖霊（ピトリ）の主、インドラ、クベーラらを先頭とする神々の群によって天界にて常に讃えられる。汝は天の楽と解脱の楽とを絶え間なく授け得る至能者ゆえ。

Verse 41

ये त्वां स्तुवंति सततं दिवितान्स्तुवंति सिद्धाप्सरोमरगणा लसदब्जपाणे । विश्राणयत्यखिलसिद्धिदकोविना त्वां निर्वाणचारुकमलां कमलायताक्ष

絶えず汝を讃える者は、天においても輝けるシッダ、アプサラス、諸天の群に讃えられる——光り映える蓮華を手にする御方よ。汝をおいて誰が、あらゆる成就（シッディ）を授け、解脱（ニルヴァーナ）の麗しき蓮華を与え得ようか、蓮眼の主よ。

Verse 42

त्वं हंसि पासि सृजसि क्षणतः स्वलीला लीलावपुर्धर विरिंचिनतांघ्रियुग्म । विश्वं त्वमेव परविश्वपतिस्त्वमेव विश्वस्यबीजमसि तत्प्रणतोस्मि नित्यम्

刹那にして、汝は自らの戯れ（リーラー）により、滅し、護り、創る——その御姿こそ神聖なる戯れ、双足にはブラフマーさえひれ伏す御方よ。宇宙はただ汝のみ、宇宙の至上主もただ汝のみ、万有の種子も汝なり。ゆえに我は常に汝に礼拝する。

Verse 43

स्तोता त्वमेव दनुजेंद्ररिपो स्तुतिस्त्वं स्तुत्यस्त्वमेव सकलं हि भवानिहैकः । त्वत्तो न किंचिदपि भिन्नमवैमि विष्णो तृष्णां सदा कृणुहि मे भवजांभवारे

礼拝する者もただ汝、ダーナヴァの王の敵よ。讃歌もただ汝、讃えらるべきものもただ汝——まことに此処の一切は汝のみ。我は汝と別なるものを何一つ知らぬ、ヴィシュヌよ。輪廻の海にあって、我が渇仰を常に汝へと結び留めたまえ。

Verse 44

इति स्तुत्वा हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः । तस्थौ तूष्णीं ततो विष्णुरुवाच वरदो मुनिम्

かくしてフリシーケーシャを讃え終えると、大苦行者アグニビンドゥは黙して立った。すると、恩寵を授けるヴィシュヌがその牟尼に語りかけた。

Verse 45

श्रीविष्णुरुवाच । अग्निबिंदो महाप्राज्ञ महता तपसांनिधे । वरं वरय सुप्रीतस्तवादेयं न किंचन

聖ヴィシュヌは言われた。「アグニビンドゥよ、偉大なる智者、強大な苦行（タパス）の宝庫よ——願いの恩寵を選べ。われは大いに満足している。汝に与えられぬものは何もない。」

Verse 46

अग्निबिंदुरुवाच । यदि प्रीतोसि भगवन्वैकुंठेश जगत्पते । कमलाकांत तद्देहि यदिह प्रार्थयाम्यहम्

アグニビンドゥは言った。「もし御心が満たされておられるなら、主よ——ヴァイクンタの主、世界の主、カマラー（ラクシュミー）の愛しき方よ——ここにて私が願うものをお授けください。」

Verse 47

कृतानुज्ञोथ हरिणा भ्रूभंगेन स तापसः । कृतप्रणामो हृष्टात्मा वरयामास केशवम्

そのときその修行者は、ハリが眉をわずかに動かして許可を示されたのを受け、礼拝してひれ伏した。心は歓喜に満ち、ケーシャヴァに恩寵を願い求めた。

Verse 48

भगवन्सर्वगोपीह तिष्ठ पंचनदे ह्रदे । हिताय सर्व जंतूनां मुमुक्षूणां विशेषतः

遍く満ちる主よ——ここパンチャナダ・フラダにお留まりください。すべての生きとし生けるものの安寧のため、とりわけ解脱を求める者たちのために。

Verse 49

लक्ष्मीशे न वरो मह्यमेष देयोऽविचारतः । नान्यं वरं समीहेहं भक्तिं च त्वपदांबुजे

ラクシュミーの主よ、私は他のいかなる恩寵も望みません。ためらいなく、ただこれのみをお授けください——御身の蓮華の御足への信愛（バクティ）だけを求めます。

Verse 50

इति श्रुत्वा वरं तस्याग्निबिंदोर्मधुसूदनः । प्रीतः परोपकारार्थं तथेत्याहाब्धिजापतिः

アグニビンドゥの願いの恩寵を聞くや、マドゥスーダナは歓喜し、衆生利益のために「そのとおり成れ」と答えた。ああ主よ、海より生まれし女神の夫よ。

Verse 51

श्रीविष्णुरुवाच । अग्निबिंदो मुनिश्रेष्ठ स्थास्याम्यहमिह ध्रुवम् । काशीभक्तिमतां पुंसां मुक्तिमार्गं समादिशन्

シュリー・ヴィシュヌは言われた。「アグニビンドゥよ、牟尼の中の最勝よ、われはここに必ず堅く住し、カーシーに帰依する人々に解脱の道を教え示そう。」

Verse 52

मुने पुनः प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूहि ददामि ते । अतीव मम भक्तोसि भक्तिस्तेस्तु दृढा मयि

「聖仙よ、われは再び満悦した。願いの恩寵を述べよ、汝に授けよう。汝はまことに我が篤き帰依者—我への信愛が堅固であれ。」

Verse 53

आदावेव हि तिष्ठासुरहमत्र तपोनिधे । ततस्त्वया समभ्यर्थि स्थास्याम्यत्र सदैव हि

「まことに初めより、われはここに留まらんとした、苦行の宝よ。さらに汝が願い求めたゆえ、われはここに常住しよう。」

Verse 54

प्राप्य काशीं सुदुर्मेधाः कस्त्यजेज्ज्ञानवान्यदि । अनर्घ्यं प्राप्य माणिक्यं हित्वा काचं क ईहते

カーシーに至って、真に賢き者が誰かこれを捨てようか。無価の紅玉を得て、誰がそれを棄ててただの玻璃を求めようか。

Verse 55

अल्पीयसा श्रमेणेह वपुषो व्ययमात्रतः । अवश्यं गत्वरस्याशु यथामुक्तिस्तथा क्व हि

ここでは、きわめてわずかな労によって—まさに、まもなく去りゆくべき身をただ捨て置くことによって—これほど確かに、これほど速やかに解脱が得られる所が他にあろうか。

Verse 56

विनिमय्य जराजीर्णं देहं पार्थिवमत्र वै । प्राज्ञाः किमु न गृह्णीयुरमृतं नैर्जरं वपुः

ここで老いに擦り減った地上の身を取り替えるなら、賢者たちは不死にして死なき身を受け取らぬであろうか。

Verse 57

न तपोभिर्न वा दानैर्न यज्ञैर्बहुदक्षिणैः । अन्यत्र लभ्यते मोक्षो यथा काश्यां तनु व्ययात्

苦行によっても、布施によっても、多くの供養を伴う祭祀によっても、他所ではカ―シーのように解脱は得られない。カ―シーではただ身の滅びによって得られる。

Verse 58

अपि योगं हि युंजाना योगिनो यतमानसाः । नैकेनजन्मना मुक्ताः काश्यां मुक्ता वपुर्व्ययात्

心を制してヨーガに励むヨーギーでさえ、一生のうちに解脱するとは限らない。だがカーシーでは、身の滅びによって解脱する。

Verse 59

इदमेव महादानमिदमेव महत्तपः । इदमेव व्रतं श्रेष्ठं यत्काश्यां म्रियते तनुः

これこそが大いなる布施、これこそが大いなる苦行、これこそが最勝の誓願である――身がカーシーにおいて死を迎えること。

Verse 60

स एव विद्वाञ्जगति स एव विजितेंद्रियः । स एव पुण्यवान्धन्यो लब्ध्वा काशीं न यस्त्यजेत्

世において真に賢いのは彼のみ、感官を制したのも彼のみ、功徳に満ち祝福されたのも彼のみ——カ―シー（Kāśī）を得てなお、これを捨てぬ者である。

Verse 61

तावत्स्थास्याम्यहं चात्र यावत्काशी मुने त्विह । प्रलयेपि न नाशोस्याः शिवशूलाग्र सुस्थितेः

「聖仙よ、カ―シー（Kāśī）が存するかぎり、わたしはここに確立して留まろう。宇宙の大壊滅の時でさえ、これは滅びない。シヴァの三叉戟の先端に堅く据えられているからだ。」

Verse 62

इत्याकर्ण्य गिरं विष्णोरग्निबिंदुर्महामुनिः । प्रहृष्टरोमा प्रोवाच पुनरन्यं वरं वृणे

ヴィシュヌ（Viṣṇu）の言葉を聞くと、大聖アグニビンドゥ（Agnibindu）は歓喜に身の毛もよだち、再び言った。「さらにもう一つの恩寵を願います。」

Verse 63

मापते मम नाम्नात्र तीर्थे पंचनदे शुभे । अभक्तेभ्योपि भक्तेभ्यः स्थितो मुक्तिं सदादिश

「主よ、この吉祥なるパンチャナダのティールタ（Pañcanada tīrtha）において、この聖地が我が名を帯びますように。さらにここに住して、解脱を常に授けてください——信者にも、信を欠く者にさえも。」

Verse 64

येत्र पंचनदे स्नात्वा गत्वा देशांतरेष्वपि । नरा पंचत्वमापन्ना मुक्तिं तेभ्योपि वै दिश

「また、ここパンチャナダで沐浴し、その後ほかの地へ赴く人々が、のちに別の場所で死を迎えるとしても——その者たちにもまた解脱をお授けください。」

Verse 65

येतु पंचनदे स्नात्वा त्वां भजिष्यंति मानवाः । चलाचलापि द्वैरूपा मा त्याक्षीच्छ्रीश्च तान्नरान्

しかし、パンチャナダで沐浴して汝を礼拝する人々には――移ろいと不動という二つの性をもつシュリー（ラクシュミー）が、決してその者たちを見捨てませんように。

Verse 66

श्रीविष्णुरुवाच । एवमस्त्वग्निबिंदोत्र भवता यद्वृतंमुने । त्वन्नाम्नोऽर्धेन मे नाम मया सह भविष्यति

シュリー・ヴィシュヌは言った。「そのとおりになれ、アグニビンドゥよ。聖仙よ、汝がここで選んだとおり、我が名は汝の名の半分と結ばれ、我と共に在るであろう。」

Verse 67

बिंदुमाधव इत्याख्या मम त्रैलोक्यविश्रुता । काश्यां भविष्यति मुने महापापौघ घातिनी

聖仙よ、カーシーにおいて、三界に名高い我が名「ビンドゥ・マーダヴァ」が現れよう。大いなる罪の洪水を滅する者である。

Verse 68

ये मामत्र नराः पुण्याः पुण्ये पंचनदे ह्रदे । सदा सपर्ययिष्यंति तेषां संसारभीः कुतः

ここ、聖なるパンチャナダの池において、常に我を供養し礼拝する善き人々に、どうしてサンサーラ（輪廻）の恐れが残ろうか。

Verse 69

वसुस्वरूपिणी लक्ष्मीर्लक्ष्मीर्निर्वाणसंज्ञिका । तत्पार्श्वगा सदा येषां हृदि पंचनदे ह्यहम्

富（ヴァス）を本質とするラクシュミー、また「ニルヴァーナ」と称されるラクシュミーは――ここパンチャナダにおいて我が心中に住む者たちの傍らに、常に寄り添って立つ。

Verse 70

यैर्न पंचनदं प्राप्य वसुभिः प्रीणिता द्विजाः । आशुलभ्यविपत्तीनां तेषां तद्वसुरोदिति

しかし、パンチャナダに至らず、布施によって二度生まれの者（ブラーフマナ）を満足させなかった者には、たちまち災厄が起こる；その者にとって、その「ヴァス」（富と吉祥）は失われる。

Verse 71

त एव धन्या लोकेस्मिन्कृतकृत्यास्त एव हि । प्राप्य यैर्मम सांनिध्यं वसवो मम सात्कृताः

この世においてまことに幸いで、真に成就した者とは、わが臨在に到り、わがためにヴァスたちを正しく敬う者である。

Verse 72

बिंदुतीर्थमिदं नाम तव नाम्ना भविष्यति । अग्निबिंदो मुनिश्रेष्ठ सर्वपातकनाशनम्

この聖なる渡しは、汝の名により「ビンドゥ・ティールタ」と呼ばれるであろう。おおアグニ・ビンドゥ、牟尼の最勝よ、これは一切の罪を滅する。

Verse 73

कार्तिके बिंदुतीर्थे यो ब्रह्मचर्यपरायणः । स्नास्यत्यनुदिते भानौ भानुजात्तस्य भीः कुतः

梵行（ブラフマチャリヤ）に専心する者が、カールティカ月に、日の出前にビンドゥ・ティールタで沐浴するならば――太陽の子よ――どうしてその者に恐れが残ろうか。

Verse 74

अपि पापसहस्राणि कृत्वा मोहेन मानवः । ऊर्जे धर्मनदे स्नातो निष्पापो जायते क्षणात्

たとえ人が迷いによって幾千の罪を犯したとしても、ウールジャ（カールティカ）の時にダルマナディーで沐浴すれば、瞬時にして無罪清浄となる。

Verse 75

यावत्स्वस्थोस्ति देहोयं यावन्नेंद्रियविक्लवः । तावद्व्रतानि कुर्वीत यतो देहफलं व्रतम्

この身が健やかで、諸根がまだ衰えぬうちは、誓戒（ヴラタ）を修すべし。身の果報はヴラタの守持によって得られるからである。

Verse 76

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेन देहोयं संशोध्यो शुचिभाजनम्

一日一食、夜食の戒、乞わずして与えられたもののみを受けること、そして断食によって——清浄の器たるこの身を洗い清め、錬磨すべきである。

Verse 77

कृच्छ्रचांद्रायणादीनि कर्तव्यानि प्रयत्नतः । अशुचिः शुचितामेति कायो यद्व्रतधारणात्

クリッチュラやチャンドラーやナなどの苦行は、努めて行うべきである。誓戒を保持することにより、不浄の身でさえ清浄へと至るからだ。

Verse 78

व्रतैः संशोधिते देहे धर्मो वसति निश्चलः । अर्थकामौ सनिर्वाणौ तत्र यत्र वृष स्थितिः

誓戒によって身が浄められると、ダルマはそこに揺るぎなく住する。さらに、正義の牡牛が確立するその処には、繁栄と欲求、そして解脱さえも備わる。

Verse 79

तस्माद्व्रतानि सततं चरितव्यानि मानवैः । धर्मसान्निध्य कर्तृणि चतुर्वर्गफलेप्सुभिः

ゆえに人々は常に誓戒を修すべきである。とりわけ人生の四目的の果を求める者は。誓戒こそがダルマの近接と臨在を成就させるからである。

Verse 80

सदा कर्तुं न शक्नोति व्रतानि यदि मानवः । चातुर्मास्यमनुप्राप्य तदा कुर्यात्प्रयत्नतः

人が常に誓戒を行えないなら、聖なるチャートゥルマーシャの季に至ったとき、格別の精進をもってそれを修すべし。

Verse 81

भूशय्या ब्रह्मचर्यं च किंचिद्भक्ष्यनिषेधनम् । एकभक्तादि नियमो नित्यदानं स्वशक्तितः

誓戒を守る者は、地に臥して眠り、梵行（ブラフマチャリヤ）を保ち、ある食を断ち、一日一食などの規律を守り、力に応じて日々布施すべし。

Verse 82

पुराणश्रवणं चैव तदर्थाचरणं पुनः । अखंडदीपोद्बोधश्च महापूजेष्टदैवते

プラーナを聴聞し、その趣旨を実践し、絶えぬ灯明を守り、所願の本尊に大いなる供養（プージャー）を修すべし。

Verse 83

प्रभूतांकुरबीजाढ्ये देशे चापि गतागतम् । यत्नेन वर्जयेद्धीमान्महाधर्मविवृद्धये

誓戒を守る賢者は、無益な往来を慎んで避けよ。とりわけ芽や種の多い場所では、偉大なるダルマの増長のために努めて遠ざかるべし。

Verse 84

असंभाष्या न संभाष्याश्चातुर्मास्य व्रतस्थितैः । मौनं चापि सदा कार्यं तथ्यं वक्तव्यमेव वा

チャートゥルマーシャの誓戒に住する者は、語るにふさわしからぬ者と交わるべからず。常に沈黙を守るか、語るなら真実のみを語るべし。

Verse 85

निष्पावांश्च मसूरांश्च कोद्रवान्वर्जयेद्व्रती । सदा शुचिभिरास्थेयं स्प्रष्टव्यो नाव्रती जनः

誓戒を守る者は、ニシュパーヴァ豆・マスール（レンズ豆）・コドラヴァ穀を避けよ。常に清浄なる人々と共に住し、誓戒なき者には触れてはならない。

Verse 86

दंतकेशांबरादीनि नित्यं शोध्यानि यत्नतः । अनिष्टचिंता नो कार्या व्रतिना हृद्यपि क्वचित्

歯・髪・衣などは、常に努めて日々清めるべきである。誓戒を守る者は、いかなる時も、心の内にさえ害ある不吉な思いを抱いてはならない。

Verse 87

द्वादशस्वपि मासेषु व्रतिनो यत्फलं भवेत् । चातुर्मास्यव्रतभृतां तत्फलं स्यादखंडितम्

十二か月にわたり誓戒者が得るいかなる果報も、四か月の誓戒（チャートゥルマーシャ）を保つ者には、その果報が断たれず完全となる。

Verse 88

चतुर्ष्वपि च मासेषु न सामर्थ्यं व्रते यदि । तदोर्जे व्रतिना भाव्यमप्यब्दफलमिच्छता

四か月すべてにわたり誓戒を守る力がないなら、年の果報を望む者は、少なくともウールジャ月（カルティカ）にそれを行うべきである。

Verse 89

अव्रतः कार्तिको येषां गतो मूढधियामिह । तेषां पुण्यस्य लेशोपि न भवेत्सूकरात्मनाम्

愚かな心の者が、この世でカルティカ月をいかなる誓戒もなく過ごすなら、功徳は微塵ほども生じない。そのような者は「豚の魂をもつ」と説かれる。

Verse 90

कृच्छ्रं वा चातिकृच्छ्रं वा प्राजापत्यमथापि वा । संप्राप्ते कार्तिके मासि कुर्याच्छक्त्याति पुण्यवान्

聖なるカールティカ月が到来したなら、功徳に満ちた者は力に応じて、クリッチュラの苦行、あるいはより厳しいアティクリッチュラ、またはプラージャーパティヤの贖罪を修すべきである。

Verse 91

एकांतरं व्रतं कुर्यात्त्रिरात्र व्रतमेव वा । पंचरात्रं सप्तरात्रं संप्राप्ते कार्तिके व्रती

カールティカ月が到来したなら、誓願を立てた信者は隔日断食の行、あるいは三夜の守戒を行うべきである。さらに五夜、七夜の誓願をも修してよい。

Verse 92

पक्षव्रतं वा कुर्वीत मासोपोषणमेव वा । नोर्जो वंध्यो विधातव्यो व्रतिना केनचित्क्वचित्

半月の誓願を行ってもよく、あるいは全月の断食をしてもよい。Ūrja（カールティカ）の修行は、いかなる誓願者によっても、いついかなる形であれ、決して空しくしてはならない。

Verse 93

शाकाहारं पयोहारं फलाहारमथापि वा । चरेद्यवान्नाहारं वा संप्राप्ते कार्तिके व्रती

カールティカが到来したなら、誓願者は野菜食、乳食、果実食としてもよい。あるいは誓いの規律に従い、大麦の食によって身を支えてもよい。

Verse 94

नित्यनैमित्तिकं स्नानं कुर्यादूर्जे व्रती नरः । ब्रह्मचर्यं चरेदूर्जे महाव्रतफलार्थवान्

Ūrja（カールティカ）の間、篤信の人は日々の沐浴と、折々に定められた沐浴とを行うべきである。Ūrjaにおいては梵行（ブラフマチャリヤ）を修し、大誓願の果を求めよ。

Verse 95

बाहुलं ब्रह्मचर्येण यः क्षिपेच्छुचिमानसः । समस्तं हायनं तेन ब्रह्मचर्यकृतं भवेत्

清らかな心をもって、ブラフマチャリヤ（梵行）によりŪrja（カールティカ）の満ちた日々を過ごす者は、その者にとって一年全体があたかも禁欲に生きたかのようになる。

Verse 96

यस्तु कार्तिकिकं मासमुपवासैः समापयेत् । अप्यब्दमपि तेनेह भवेत्सम्यगुपोषितम्

しかし、断食によってカールティカ月を成就する者は、この世においてさえ、一年まるごと正しく斎戒したものとみなされる。

Verse 97

शाकाहारपयोहारैरूर्जों यैरतिवाहितः । अखंडिता शरत्तेन तदाहारेण यापिता

野菜と乳を糧としてŪrja（カールティカ）を過ごす者たちによって、その食によってこそ秋の季節は途切れなく保たれる。

Verse 98

पत्रभोजी भवेदूर्जे कांस्यं त्याज्यं प्रयत्नतः । यो व्रती कांस्यभोजी स्यान्न तद्व्रतफलं लभेत्

Ūrja（カールティカ）には葉を器として食し、青銅の器は努めて避けるべきである。誓戒の人が青銅で食すなら、その誓いの果報は得られない。

Verse 99

कांस्यस्य नियमे दद्यात्कांस्यं सर्पिः प्रपूरितम् । ऊर्जे न भक्षयेत्क्षौद्रमतिक्षुद्रगतिप्रदम्

青銅を避ける戒を守る者は、ギーで満たした青銅の器を布施すべきである。Ūrja（カールティカ）には蜂蜜を食してはならない。あまりに卑しい境遇を招くからである。

Verse 100

मधुत्यागे घृतं दद्यात्पायसं च सशर्करम् । अभ्यंगेऽभ्यवहारे च तैलमूर्जे विवर्जयेत्

蜜を断つときは、ギーと砂糖を添えた甘い乳粥を布施すべきである。ウールジャ（カールティカ）の月には、身に塗る油も食用の油も避けよ。

Verse 110

पापांधकारसंक्रुद्धः कार्तिके दीपदानतः । क्रोधांधकारितमुखं भास्करिं स न वीक्षते

罪の闇に閉ざされた者も、カールティカに灯明を供えることにより、怒りの闇に顔を覆われた太陽をもはや見なくなる。

Verse 120

एकादशीं समासाद्य प्रबोधकरणीं मम । बिंदुतीर्थकृतस्नानो रात्रौ जागरणान्वितः

我が覚醒をもたらすエーカーダシーに至り、ビンドゥ・ティールタで沐浴して、彼は夜を通して聖なる徹夜を行う。

Verse 130

तस्माद्द्वेषो न कर्तव्यो विश्वेशे परमात्मनि । विश्वेश द्वेषिणां पुंसां प्रायश्चित्तं यतो नहि

ゆえに、至上の自己たるヴィシュヴェーシュヴァラに憎しみを抱いてはならない。ヴィシュヴェーシャを憎む者には、まことに贖いがない。

Verse 140

आनंदकाननं पुण्यं पुण्यं पांचनदं ततः । ततोपि मम सान्निध्यमग्निबिंदो महामुने

アーナンダカーナナは聖なる地、さらにその上にパンチャナダもまた聖なる地である。だがそれらをも超えて、我が直近の臨在がある、偉大なる聖仙アグニビンドゥよ。

Verse 145

भविष्याण्यपि कानीह तानि मे कथयाच्युत । यानि संपूज्यते भक्ताः प्राप्स्यंति कृतकृत्यताम्

告げてください、アチュタよ。ここにこれからなお現れる他の聖なるものとは何か——それらを如法に礼拝すれば、信者は人生の目的を成就し、円満に至るのでしょう。