पार्वत्याः यात्रासंस्कारः तथा पातिव्रत्योपदेशः / Preparations for Girijā’s Auspicious Journey and the Teaching on Pātivratya

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ सप्तर्षयस्ते च प्रोचुर्हिमगिरीश्वरम् । कारय स्वात्मजा देव्या यात्रामद्योचितां गिरे

ブラフマーは言った。ついでその七仙はヒマラヤの主に告げた。「おお山王よ、汝が自らの娘なる女神のために、ふさわしきヤートラーの旅をただちに整えよ。」

Verse 2

इति श्रुत्वा गिरीशो हि बुद्ध्वा तद्विरहम्परम् । विषण्णोभून्महाप्रेम्णा कियत्कालं मुनीश्वर

聖仙の主よ、これを聞き、その別離の極みに思い至ったギリーシャ（主シヴァ）は、大いなる愛ゆえに憂いに沈み、しばらくの間そのままであった。

Verse 3

कियत्कालेन सम्प्राप्य चेतनां शैलराट् ततः । तथास्त्विति गिरामुक्त्वा मेनां सन्देशमब्रवीत्

しばらくして山々の王（ヒマーラヤ）は意識を取り戻した。「そのとおりに」と言って言葉で承諾を示し、ついでメーナーに使いの言葉を伝えた。

Verse 4

शैलसन्देशमाकर्ण्य हर्षशोकवशा मुने । मेना संयापयामास कर्त्तुमासीत्समुद्यता

おお聖仙よ、山（ヒマーラヤ）より送られた知らせを聞くや、メーナーは歓喜と悲嘆に交互に包まれつつも自らの心を鎮め、事の成り行きに応じて行動する備えを整えた。

Verse 5

श्रुतिस्वकुलजाचारं चचार विधिवन्मुने । उत्सवम्विविधन्तत्र सा मेना क्षितिभृत्प्रिया

おお聖仙よ、山王の愛妃メーナーは、ヴェーダの聖なる規定と一族の正しき慣習とを法にかなって守り、そこで種々の吉祥なる祭礼をしかるべき作法で執り行った。

Verse 6

गिरिजाम्भूषयामास नानारत्नांशुकैर्वरैः । द्वादशाभरणैश्चैव शृंगारैर्नृपसम्मितैः

彼はギリジャー（パールヴァティー）を、さまざまな宝石をちりばめた最上の衣で飾り、さらに十二の装身具をもって荘厳した――王妃にふさわしく、精妙に整えられた化粧と飾りであった。

Verse 7

मेनामनोगम्बुद्ध्वा साध्व्येका द्विजकामिनी । गिरिजां शिक्षयामास पातिव्रत्यव्रतम्परम्

メナーの高貴で切なる意を悟り、二度生まれの者たちの安寧を願うその貞淑なる婦人は、ギリジャーに、夫への至高の貞節の誓い（パーティヴラティヤ）を教え始めた。

Verse 8

द्विजपत्न्युवाच । गिरिजे शृणु सुप्रीत्या मद्वचो धर्मवर्द्धनम् । इहामुत्रानन्दकरं शृण्वतां च सुखप्रदम्

バラモンの妻は言った。「ギリジャーよ、喜びをもって我が言葉を聴きなさい。これはダルマを育む言葉であり、この世と来世の双方に安楽をもたらし、聞く者すべてに幸福を授ける。」

Verse 9

धन्या पतिव्रता नारी नान्या पूज्या विशेषतः । पावनी सर्वलोकानां सर्वपापौघनाशिनी

夫に貞節を尽くす妻はまことに福徳ある者であり、これに勝って殊更に礼拝されるべき者はない。彼女は諸世界を清め、積もり重なった罪の洪水を滅する。

Verse 10

सेवते या पतिम्प्रेम्णा परमेश्वरवच्छिवे । इह भुक्त्वाखिलाम्भोगान न्ते पत्या शिवां गतिम्

おおシヴァよ。夫を至上主として敬い、愛と信愛をもって夫に仕える女は、この世において相応しい成就をことごとく享受し、終わりには夫とともに、シヴァへと導く吉祥なる境地に到達する。

Verse 11

पतिव्रता च सावित्री लोपामुद्रा ह्यरुन्धती । शाण्डिल्या शतरूपानुसूया लक्ष्मीस्स्वधा सती

サーヴィトリー、ローパームドラー、アルンダティーは、夫に貞節を尽くすパティヴラターとして名高い。同様に、シャーンディリヤー、シャタルーパー、アナスーヤー、ラクシュミー、スヴァダー、そしてサティーも、揺るがぬ貞信と清らかな行いにより称えられる。

Verse 12

संज्ञा च सुमतिश्श्रद्धा मेना स्वाहा तथैव च । अन्या बह्व्योऽपि साध्व्यो हि नोक्ता विस्तरजाद्भयात्

サンジュニャー、スーマティ、シュラッダー、メーナー、そして同じくスヴァーハー—これらの貞淑なる女性たちは名を挙げられた。なお他にも多くの善女がいるが、叙述があまりに長大となることを恐れて詳述しない。

Verse 13

पातिव्रत्यवृषेणैव ता गतास्सर्वपूज्यताम् । ब्रह्मविष्णुहरैश्चापि मान्या जाता मुनीश्वरैः

貞節なる妻の誓い（パーティヴラティヤ）の力によって、彼女らは万人に礼拝されるべき境地に至った。ブラフマー、ヴィシュヌ、そしてハラ（シヴァ）さえも、諸大聖仙とともに彼女らを敬い讃えた。

Verse 14

सेव्यस्त्वया पतिस्तस्मात्सर्वदा शङ्करः प्रभुः । दीनानुग्रहकर्ता च सर्वसेव्यस्सतां गतिः

ゆえに、汝の主にして夫たるシャンカラ—至高の主宰—を、常に奉仕し礼拝すべきである。彼は苦しむ者に恩寵を垂れ、万人に仕えられるにふさわしく、善き者たちの帰依処にして究竟の到達点である。

Verse 15

महान्पतिव्रताधर्म्मश्श्रुतिस्मृतिषु नोदितः । यथैष वर्ण्यते श्रेष्ठो न तथान्योऽस्ति निश्चितम्

この偉大なるパティヴラターの法（夫への聖なる貞節）は、シュルティとスムリティにおいて同様の仕方では命じられていない。ここで最上と讃えられるとおり、これに等しい他の法は確かに存在しない。

Verse 16

भुंज्याद्भुक्ते प्रिये पत्यौ पातिव्रत्यपरायणा । तिष्ठेत्तस्मिंञ्छिवे नारी सर्वथा सति तिष्ठति

パティヴラターの誓いにひたすら心を向ける妻は、愛する夫が食事を終えてからのみ食すべきである。夫のうちに現前するシヴァに安住することで、女はあらゆる面でサティーの境地に住し—徳と吉祥に堅固となる。

Verse 17

स्वप्यात्स्वपिति सा नित्यं बुध्येत्तु प्रथमं सुधीः । सर्वदा तद्धितं कुर्यादकैतवगतिः प्रिया

彼女が眠っていようと目覚めていようと、賢者は常に先に起きて心を怠らずにいるべきである。いついかなる時も、欺きなき性と行いをもつ愛しき人の安寧のために行ずるべし。

Verse 18

अनलंकृतमात्मानन्दर्शयेन्न क्वचिच्छिवे । कार्यार्थम्प्रोषिते तस्मिन्भवेन्मण्डनवर्जिता

おおシヴァー（パールヴァティー）よ、夫が務めのために出立したなら、貞淑なる妻はどこにおいても飾り立てた姿で自らを現してはならない。装いを離れて慎ましくあるべし。

Verse 19

पत्युर्नाम न गृह्णीयात् कदाचन पतिव्रता । आक्रुष्टापि न चाक्रोशेत्प्रसीदेत्ताडितापि च । हन्यतामिति च ब्रूयात्स्वामिन्निति कृपां कुरु

貞節を守る妻は、決して夫の名を無礼に口にしてはならない。罵られても罵り返さず、打たれても柔らかく宥めるべし。たとえ夫が「殺せ」と言っても、なお「わが主よ、どうか慈悲をお垂れください」と嘆願するのである。

Verse 20

आहूता गृह कार्याणि त्यक्त्वा गच्छेत्तदन्तिकम् । सत्वरं साञ्जलिः प्रीत्यां सुप्रणम्य वदेदिति

呼ばれたなら家の務めを捨てて、ただちにその尊き人のもとへ赴くべきである。速やかに合掌し、愛敬の信をもって丁重に礼拝してから、しかるべく言葉を述べよ。

Verse 21

किमर्थं व्याहृता नाथ स प्रसादो विधीयताम् । तदादिष्टा चरेत्कर्म सुप्रसन्नेन चेतसा

「主よ、いかなる御意図により、かくも私にお呼びかけになったのですか。どうかその御恩寵をお授けください。御命に従い、定められた行を、御加護により心をすっかり澄み静めて遂げましょう。」

Verse 22

चिरन्तिष्ठेन्न च द्वारे गच्छेन्नैव परालये । आदाय तत्त्वं यत्किंचित्कस्मै चिन्नार्पयेत्क्वचित्

戸口に久しく留まってはならず、また他人の私的な奥の間へ踏み入ってもならない。要なる事柄や秘められた真理を得たなら、どこであれ、みだりに誰彼へ渡してはならぬ。

Verse 23

पूजोपकरणं सर्वमनुक्ता साधयेत्स्वयम् । प्रतीक्षमाणावसरं यथाकालोचितं हितम्

誰に命じられるでもなく、彼女は自ら礼拝の具をことごとく整え、しかるべき機会を忍耐して待った—時にかなった益あることを、ふさわしく行った。

Verse 24

न गच्छेत्तीर्थयात्रां वै पत्याज्ञां न विना क्वचित् । दूरतो वर्जयेत्सा हि समाजोत्सवदर्शनम्

夫の許しなくして、いかなる地のティールタ（聖なる巡礼地）へも巡礼に出てはならない。まことに、群衆の集まりや祭礼の会を遠く避け、目に触れぬようにすべきである。

Verse 25

तीर्थार्थिनी तु या नारी पतिपादोदकम्पिबेत् । तस्मिन्सर्वाणि तीर्थानि क्षेत्राणि च न संशयः

巡礼の功徳を求める女人が、夫の足を洗った水を飲むならば—疑いなく、その行いのうちに一切のティールタと一切の聖域（クシェートラ）が具わる。

Verse 26

भुंज्यात्सा भर्तुरुच्छिष्टमिष्टमन्नादिकं च यत् । महाप्रसाद इत्युक्त्वा पतिदत्तम्पतिव्रता

貞節を守る妻（パティヴラター）は、夫の食事の残りの食物などを「マハープラサーダ（mahāprasāda）」という大いなる加持としていただき、夫より授けられるものを恭敬の信愛をもって受け取るべきである。

Verse 27

अविभज्य न चाश्नीयाद्देव पित्रतिथिष्वपि । परिचारकवर्गेषु गोषु भिक्षुकुलेषु च

まず正しく分配せずに食してはならない。たとえそれがデーヴァ、ピトリ（祖霊）、そして客人への供えであっても同じである。さらに、従者や扶養される者、牛、そして托鉢の修行者の集いにも、食と奉仕をしかるべく配分すべきである。

Verse 28

संयतोपस्करा दक्षा हृष्टा व्ययपराङ्मुखी । भवेत्सा सर्वदा देवी पतिव्रतपरायणा

彼女は家の道具や財をよく整え、才覚と勤勉を備え、常に朗らかで、浪費に背を向けるべきである。かくしてその高貴な女性は、夫への貞節の誓い（パティヴラター）に常に専心する。

Verse 29

कुर्यात्पत्यननुज्ञाता नोपवासव्रतादिकम् । अन्यथा तत्फलं नास्ति परत्र नरकम्व्रजेत्

妻は夫の許しなくして、断食（ウパヴァーサ）や誓戒（ヴラタ）などの修行を行ってはならない。さもなくばその功徳は失われ、来世において地獄へ赴くという。

Verse 30

सुखपूर्वं सुखासीनं रममाणं यदृच्छया । आन्तरेष्वपि कार्येषु पतिं नोत्थापयेत्क्वचित्

夫が安らかに座し、心地よく、自然に歓びを味わっているとき、妻は決して彼を起こしてはならない――たとえ家の内の用事があっても。

Verse 31

क्लीबम्वा दुरवस्थम्वा व्याधितं वृद्धमेव च । सुखितं दुःखितं वापि पतिमेकं न लंघयेत्

夫が不能であろうと、不運に沈もうと、病み、あるいは老いようと――喜びにあろうと苦しみにあろうと――妻は誓いを立てたただ一人の夫を踏み越えてはならず、彼一人にのみ貞節を守るべきである。

Verse 32

स्त्रीधर्मिणी त्रिरात्रं च स्वमुखं नैव दर्शयेत् । स्ववाक्यं श्रावयेन्नापि यावत्स्नानान्न शुध्यति

月の穢れの時にある女は、三夜のあいだ顔を見せず、また言葉を聞かせてもならない。沐浴して清められるまでである。

Verse 33

सुस्नाता भर्तृवदनमीक्षेतान्यस्य न क्वचित् । अथवा मनसि ध्यात्वा पतिम्भानुम्विलोकयेत

よく沐浴して清めたのち、彼女は夫の顔のみを見つめ、他所を決して見てはならない。あるいは心中に主たる夫を観想し、夫を内なる所縁として太陽を仰ぎ見るべし。

Verse 34

हरिद्राकुङ्कुमं चैव सिन्दूरं कज्जलादिकम् । कूर्पासकञ्च ताम्बूलं मांगल्याभरणादिकम्

ウコンとクンクマ、シンドゥーラ（朱紅）、カッジャラ（眼の煤）など、また綿、タンブーラ（檳榔葉の供物）の調え、吉祥の装身具等—これらはデーヴィー礼拝の聖なる行法において、シヴァの神聖なる家門への帰依をもって備え供えるべき品々である。

Verse 35

केशसंस्कारकबरीकरकर्णादिभूषणम् । भर्तुरायुष्यमिच्छन्ती दूरयेन्न पतिव्रता

夫の長寿を願う貞節の妻（パティヴラター）は、髪の結い飾りや装身具—カバリー（髪の束ね）、手や耳などの飾り—に過度に耽ってはならず、そのような華美を遠ざけるべきである。

Verse 36

न रजक्या न बन्धक्या तथा श्रवणया न च । न च दुर्भगया क्वापि सखित्वं कारयेत्क्वचित्

いかなる時にも、行いの清らかでない女、欺きの女、噂や世間話でのみ知られる女と友誼を結んではならない。さらに、どこにおいても、不運で不吉な気質をもつ者と親密さを育んではならない。

Verse 37

पतिविद्वेषिणीं नारीं न सा संभाषयेत्क्वचित् । नैकाकिनी क्वचित्तिष्ठेन्नग्ना स्नायान्न च क्वचित्

夫を憎む女とは、決して語り合ってはならない。また、どこであれ独りきりで留まってはならず、いかなる時も裸で沐浴してはならない。

Verse 38

नोलूखले न मुसले न वर्द्धन्यां दृषद्यपि । न यंत्रके न देहल्यां सती च प्रवसेत्क्वचित्

貞淑なる女は、油搾り器・杵・箕（ふるい籠）・さらには臼石の上にも坐して留まってはならない。圧搾の器具や機械の上、また敷居の上にも、いかなる時も留まってはならない。

Verse 39

विना व्यवायसमयं प्रागल्भ्यं नाचरेत्क्वचित् । यत्रयत्र रुचिर्भर्तुस्तत्र प्रेमवती भवेत्

夫婦の交わりにふさわしい時を除き、軽率な馴れ馴れしさを決して行ってはならない。夫の好みが向かうところには、そこで愛をもって尽くす者となれ。

Verse 40

हृष्टाहृष्टे विषण्णा स्याद्विषण्णास्ये प्रिये प्रिया । पतिव्रता भवेद्देवी सदा पतिहितैषिणी

愛する夫が喜ばぬときは、彼女もまた憂いを抱け。夫の顔が悲しみに沈むときは、慰めによって最も愛される者となれ。かくして女神は真のパティヴラター—常に夫の安寧を願う者—であり、パティ（主）への奉仕こそが聖なる誓いであって、ダルマを堅固にし、解脱へ向かう心を清めることを示す。

Verse 41

एकरूपा भवेत्पुण्या संपत्सु च विपत्सु च । विकृतिं स्वात्मनः क्वापि न कुर्याद्धैर्य्यधारिणी

徳ある女性は、繁栄の時にも逆境の時にも心を一つに保ち、平静であるべきである。忍耐と剛毅に堅く立ち、いかなる場合にも自らの内なる本性を歪めてはならない。

Verse 42

सर्पिर्लवणतैलादिक्षयेपि च पतिव्रता । पतिं नास्तीति न ब्रूयादायासेषु न योजयेत्

たとえギー、塩、油など家の備えが尽きても、貞節に夫に仕える妻（パティヴラター）は「夫は役に立たぬ／私にはいない」と言ってはならない。さらに夫を疲弊する労苦へ追い立ててもならず、かくして家の和合とダルマを守る。

Verse 43

विधेर्विष्णोर्हराद्वापि पतिरेकोधिको मतः । पतिव्रताया देवेशि स्वपतिश्शिव एव च

ブラフマー（秩序を定める者）、ヴィシュヌ、あるいはハラの中にあっても、「夫」ただ一人が最上と見なされる。おお女神よ、貞節に夫に尽くす妻にとって、自らの夫こそまことにシヴァそのものである。

Verse 44

व्रतोपवासनियमम्पतिमुल्लंघ्य या चरेत् । आयुष्यं हरते भर्तुर्मृता निरयमृच्छति

夫の権威を越えて、みずからの意のままに誓戒（ヴラタ）、断食、諸規定の修行を行う女は、夫の寿命を減ずると言われ、死後は地獄の境涯に堕ちる。ゆえに修行の規律は夫婦のダルマと和合して行うべきである。

Verse 45

उक्ता प्रत्युत्तरन्दद्याद्या नारी क्रोधतत्परा । सरमा जायते ग्रामे शृगाली निर्जने वने

呼びかけられても刺すような言葉で言い返し、怒りに執する女は、里では犬として、人気なき森ではジャッカルとして生まれると言われる。

Verse 46

उच्चासनं न सेवेत न व्रजेद्दुष्टसन्निधौ । न च कातरवाक्यानि वदेन्नारी पतिं क्वचित्

妻は夫より高座に就いてはならず、悪しき者のそばへ赴いてもならない。また、いかなる時も夫に対して臆して揺らぐ言葉を口にしてはならない。

Verse 47

अपवादं न च ब्रूयात्कलहं दूरतस्त्यजेत् । गुरूणां सन्निधौ क्वापि नोच्चैर्ब्रूयान्न वै हसेत्

誹謗の言葉を口にしてはならず、争いを遠く退けよ。師（グル）の御前では、どこであれ大声で語らず、また笑いにふけってはならない。

Verse 48

बाह्यादायान्तमालोक्य त्वरितान्नजलाशनैः । ताम्बूलैर्वसनैश्चापि पादसम्वाहनादिभिः

外から帰って来るのを見て、彼らは急いで奉仕した。食と水を捧げ、タームブーラ（檳榔）を差し出し、衣を整え、足を揉むなど、信愛のもてなしを尽くした。

Verse 49

तथैव चाटुवचनैः स्वेदसन्नोदनैः परैः । या प्रियं प्रीणयेत्प्रीता त्रिलोकी प्रीणता तया

また、甘く慈しみ深い言葉と、汗をぬぐい鎮めるなどの親密な奉仕によって、自ら喜びつつ愛しき人を喜ばせる彼女により、三界もまた歓喜する。

Verse 50

मितन्ददाति जनको मितं भ्राता मितं सुतः । अमितस्य हि दातारं भर्तारम्पूजयेत्सदा

父の施しは量に限りがあり、兄弟の施しも量に限りがあり、子の施しもまた量に限りがある。ゆえに、無量の与え手となり堅固に支える夫を、常に礼拝すべきである。

Verse 51

भर्ता देवो गुरुर्भर्ता धर्मतीर्थव्रतानि च । तस्मात्सर्वम्परित्यज्य पतिमेकं समर्चयेत्

妻にとって、夫は神であり、夫は師（グル）であり、夫こそが法（ダルマ）であり、巡礼であり、誓戒（ヴラタ）である。ゆえに他のすべてを退け、ただ夫一人を一心に敬い礼拝すべきである。

Verse 52

या भर्तारम्परित्यज्य रहश्चरति दुर्मतिः । उलूकी जायते क्रूरा वृक्ष कोटरशायिनी

邪な思いにとらわれ、夫を捨てて密かにさまよう女は、後の生において残忍な雌の梟（ふくろう）となり、木の洞に住む。

Verse 53

ताडिता ताडितुं चेच्छेत्सा व्याघ्री वृषदंशिका । कटाक्षयति यान्यम्वै केकराक्षी तु सा भवेत्

打たれてなお打ち返そうとする女は「雌虎」と知られ、牡牛のごとく噛みつく者とされる。だが他者へ横目を投げる女は、まさしく「ケーカラークシー」（さまよう／斜の眼の女）と呼ばれる。

Verse 54

या भर्तारम्परित्यज्य मिष्टमश्नाति केवलम् । ग्रामे वा सूकरी भूयाद्वल्गुर्वापि स्वविड्भुजा

夫を捨て、甘き快楽のみを求めて生きる女は、村にて雌豚として再生し、あるいは自らの不浄を食らう卑しき漁りの生きものとして生まれ変わる。

Verse 55

या तुकृत्य प्रियम्ब्रूयान्मूका सा जायते खलु । या सपत्नी सदेर्ष्येत दुर्भगा सा पुनः पुनः

しかし害ある呪法（kṛtyā）により、男に甘き言葉を語らせようとする女は、まことに唖として生まれる。さらに、同じ夫を持つ妻を常に妬む女は、幾度も不幸となる。

Verse 56

दृष्टिम्विलुप्य भर्त्तुर्या कश्चिदन्यं समीक्षते । काणा च विमुखी चापि कुरूपापि च जायते

もし女が夫に背を向け、ほかの男を見つめるなら、その視の正しさを失う。やがて片目となり、顔はねじれて背き、さらには醜き姿となることさえある。

Verse 57

जीवहीनो यथा देहः क्षणादशुचिताम्व्रजेत् । भर्तृहीना तथा योषित्सुस्नाताप्यशुचिस्सदा

命を失った身体がたちまち不浄となるように、夫なき女もまた、よく沐浴していても常に不浄と見なされる。

Verse 58

सा धन्या जननी लोके स धन्यो जनकः पिता । धन्यस्स च पतिर्यस्य गृहे देवी पतिव्रता

この世において、その母はまことに福徳ある者、その父もまた福徳ある者である。さらに、その家に女神が貞節の妻（パティヴラター）として住し、ダルマに堅く、愛をもって夫君に仕えるなら、その夫もまた福徳に満ちる。

Verse 59

पितृवंश्याः मातृवंश्याः पतिवंश्यास्त्रयस्त्रयः । पतिव्रतायाः पुण्येन स्वर्गे सौख्यानि भुंजते

貞節の妻（パティヴラター）の功徳によって、父方三代、母方三代、夫方三代の者たちは、天界スヴァルガにて安楽を享受する。

Verse 60

शीलभङ्गेन दुर्वृत्ताः पातयन्ति कुलत्रयम् । पितुर्मातुस्तथा पत्युरिहामुत्रापि दुःखिताः

正しい行いを破ることによって、邪悪で素行の悪い者は三つの家系を滅ぼし、父・母・夫に悲しみをもたらす——この世においても、来世においても。

Verse 61

पतिव्रतायाश्चरणो यत्र यत्र स्पृशेद्भुवम् । तत्र तत्र भवेत्सा हि पापहन्त्री सुपावनी

貞節を守り夫に尽くす妻（パティヴラター）の足が大地に触れるところ、そこはそこなりに最上の清浄の地となる。まことに彼女は罪を滅し、至高に浄める者である。

Verse 62

विभुः पतिव्रतास्पर्शं कुरुते भानुमानपि । सोमो गन्धवहश्चापि स्वपावित्र्याय नान्यथा

遍満の主（ヴィブフ）は、太陽にさえパティヴラターの触れを求めさせる。月も風もまた同じである—ほかの理由ではなく、彼女の浄めの聖徳にあずかるために。

Verse 63

आपः पतिव्रतास्पर्शमभिलष्यन्ति सर्वदा । अद्य जाड्यविनाशो नो जातस्त्वद्यान्यपावनाः

水たちは常に、貞節を守るパティヴラター（夫に忠実な妻）の触れ合いを慕い求める。今日、われらの鈍き迷いは滅し、汝によって清められた。

Verse 64

भार्या मूलं गृहस्थास्य भार्या मूलं सुखस्य च । भार्या धर्मफलावाप्त्यै भार्या सन्तानवृद्धये

妻は家住（グリハスタ）の生の根本であり、また幸福の根本でもある。妻によってダルマの果報を得、妻によって家の血脈は増し広がる。

Verse 65

गृहे गृहे न किं नार्य्यो रूपलावण्यगर्विताः । परम्विश्वेशभक्त्यैव लभ्यते स्त्री पतिव्रता

家ごとに、美貌と艶やかさを誇る女がいないだろうか。されど真のパティヴラター—夫に尽くし貞節を守る妻—は、宇宙の主パラマ・ヴィシュヴェーシャ（シヴァ）への無上のバクティによってのみ得られる。

Verse 66

परलोकस्त्वयं लोको जीयते भार्य या द्वयम् । देवपित्रतिथीज्यादि नाभार्यः कर्म चार्हति

この世と来世の二つの世界は、妻によって支えられる。妻なき者は、諸天・祖霊（ピトリ）・客人などへの供養と礼拝、ならびにそれに関わる聖なる務めを、正しく果たすにふさわしくない。

Verse 67

गृहस्थस्स हि विज्ञेयो यस्य गेहे पतिव्रता । ग्रस्यतेऽन्यान्प्रतिदिनं राक्षस्या जरया यथा

家に貞節にして夫に一途なる妻（パティヴラター）がいる者こそ、真の家住者（グリハスタ）と知るべきである。なぜなら彼女は、「老い」（ジャラー）という羅刹女のように、日ごとに他者を食らい尽くすからである。

Verse 68

यथा गंगावगाहेन शरीरं पावनं भवेत् । तथा पतिव्रतां दृष्ट्वा सकलम्पावनं भवेत्

ガンガーに沐浴すれば身体が清められるように、貞節なる妻（パティヴラター）を拝するなら、全存在が清浄となる。

Verse 69

न गङ्गाया तया भेदो या नारी पतिदेवता । उमाशिवसमौ साक्षात्तस्मात्तौ पूजयेद्बुधः

夫を自らの神（パティ・デーヴァター）と仰ぐ女人は、女神ガンガーと少しも異ならない。まことに彼女はウマーとシヴァに直に等しい。ゆえに賢者はその夫婦を礼拝すべきである。

Verse 70

तारः पतिश्श्रुतिर्नारी क्षमा सा स स्वयन्तपः । फलम्पतिः सत्क्रिया सा धन्यौ तौ दम्पती शिवे

シヴァの聖なる道において、夫は「ターラ」—救済者—であり、妻は「シュルティ」そのもの。彼女は忍耐、彼は自らの苦行である。彼は人生の果、彼女は正しい行い。まことにその夫婦はシヴァにおいて祝福されている。

Verse 71

एवम्पतिव्रताधर्मो वर्णितस्ते गिरीन्द्रजे । तद्भेदाञ् शृणु सुप्रीत्या सावधानतयाऽद्य मे

かくして、山の王の御娘よ、汝に貞婦（パティヴラター）のダルマを説き示した。いまは喜びをもって、しかも慎み深く注意して、今日その諸々の区分を我より聞け。

Verse 72

चतुर्विधास्ताः कथिता नार्यो देवि पतिव्रताः । उत्तमादिविभेदेन स्मरतां पापहारिकाः

女神よ、貞婦（パティヴラター）は最上などの区別により四種と説かれた。これを憶念する者にとって、それらは罪を滅するものとなる。

Verse 73

उत्तमा मध्यमा चैव निकृष्टातिनिकृष्टिका । ब्रुवे तासां लक्षणानि सावधानतया शृणु

「（それらは）最上・中・下・極下である。今よりその相（しるし）を説くゆえ、注意深く聞け。」

Verse 74

स्वप्नेपि यन्मनो नित्यं स्वपतिं पश्यति ध्रुवम् । नान्यम्परपतिं भद्रे उत्तमा सा प्रकीर्तिता

夢においてさえ、心が常に確かに自らの夫のみを見て、他人の夫を見ない者――吉祥なる者よ――その女は最上と称えられる。

Verse 75

या पितृभ्रातृसुतवत् परम्पश्यति सद्धिया । मध्यमा सा हि कथिता शैलजे वै पतिव्रता

おお、山の娘よ。清らかで見分ける智慧をもって、他の男たちを父・兄弟・子のごとく見る貞節の妻（パティヴラター）は、まことに中位（マディヤマー）のパティヴラターと宣せられる。

Verse 76

बुद्ध्वा स्वधर्मं मनसा व्यभिचारं करोति न । निकृष्टा कथिता सा हि सुचरित्रा च पार्वति

自らのダルマを悟り、彼女は心においてさえそれに背くことをしない。そのような女は卑しいとは言われぬ。まことに、パールヴァティよ、彼女は高雅な行いと善き品性を備える。

Verse 77

पत्युः कुलस्य च भयाद्व्यभिचारं करोति न । पतिव्रताऽधमा सा हि कथिता पूर्वसूरिभिः

夫とその家の名誉を恐れて不義を犯さぬ女を、古の聖賢は最も下位のパティヴラター（貞節の妻）と説いた。

Verse 78

चतुर्विधा अपि शिवे पापहन्त्र्यः पतिव्रताः । पावनास्सर्वलोकानामिहामुत्रापि हर्षिताः

おおシヴァ（パールヴァティ）よ、パティヴラターの妻たちは四種に分かれるといえども、いずれも罪を滅する者である。彼女らは諸世界を清め、この世にも来世にも歓喜して在る。

Verse 79

पातिव्रत्यप्रभावेणात्रिस्त्रिया त्रिसुरार्थनात् । जीवितो विप्र एको हि मृतो वाराहशापतः

完全なるパティヴラティヤ（貞節の力）の威徳により、またアトリの系譜のその婦人が三神に祈願したことによって、ヴァラーハ（神なる猪）に関わる呪いで死した一人のバラモンは、まことに命を取り戻した。

Verse 80

एवं ज्ञात्वा शिवे नित्यं कर्तव्यम्पतिसेवनम् । त्वया शैलात्मज प्रीत्या सर्वकामप्रदं सदा

かくのごとく悟ったならば、ああシヴァー（女神）よ、常に夫君に対し敬虔なる奉仕をなすべし。山の娘よ、真実の愛をもって行うその奉仕は、つねにあらゆる正しき願いを授けるものとなる。

Verse 81

जगदम्बा महेशी त्वं शिवस्साक्षात्पतिस्तव । तव स्मरणतो नार्यो भवन्ति हि पतिव्रताः

あなたは जगदम्बा（ジャガダンバー）、大いなる女王マヘーシー。シヴァご自身こそ、まことにあなたの主君であり夫である。あなたを憶念するだけで、女性たちはパティヴラター（夫への貞節の誓い）に堅く立つ者となる。

Verse 82

त्वदग्रे कथनेनानेन किं देवि प्रयोजनम् । तथापि कथितं मेऽद्य जगदाचारतः शिवे

おお女神よ、あなたの御前でこれらを語り尽くして何の益がありましょうか。されども、吉祥なるシヴァーよ、今日わたしは世の正しい作法と伝統に従い、あなたに申し述べました。

Verse 83

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा विररामासौ द्विजस्त्री सुप्रणम्य ताम् । शिवा मुदमतिप्राप पार्वती शङ्करप्रिया

ブラフマーは言った。かく語り終えると、そのバラモンの女は彼女に深く礼拝して沈黙した。すると、シヴァー—シャンカラに愛されるパールヴァティー—はあふれる歓喜を得た。