Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 79

पार्वत्याः यात्रासंस्कारः तथा पातिव्रत्योपदेशः / Preparations for Girijā’s Auspicious Journey and the Teaching on Pātivratya

Devanagari script

पातिव्रत्यप्रभावेणात्रिस्त्रिया त्रिसुरार्थनात् । जीवितो विप्र एको हि मृतो वाराहशापतः

Transliteration

pātivratyaprabhāveṇātristriyā trisurārthanāt | jīvito vipra eko hi mṛto vārāhaśāpataḥ

Translation

完全なるパティヴラティヤ（貞節の力）の威徳により、またアトリの系譜のその婦人が三神に祈願したことによって、ヴァラーハ（神なる猪）に関わる呪いで死した一人のバラモンは、まことに命を取り戻した。

Word by Word

• पातिव्रत्य-प्रभावेण: by the power of wifely fidelity
• पातिव्रत्य-प्रभावेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पातिव्रत्य (प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पातिव्रत्यस्य प्रभावः)

• अत्रि-स्त्रिया: by Atri’s wife (Anasūyā)
• अत्रि-स्त्रिया: Kartr (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अत्रेः स्त्री)

• त्रि-सुर-अर्थनात्: from the request of the three gods
• त्रि-सुर-अर्थनात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + सुर (प्रातिपदिक) + अर्थन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/Ablative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (त्रीणां सुराणाम् अर्थनम्)

• जीवितः: (was) alive / survived
• जीवितः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: जीव् (धातु)
• Form: कृदन्तः—भूतकृदन्त/क्त (past passive participle) ‘जीवित’; पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate)

• विप्रः: the brāhmaṇa
• विप्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एकः: one (alone)
• एकः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (विप्रस्य)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय; अवधानार्थ/हेतौ (indeed/for)

• मृतः: (was) dead / died
• मृतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: मृ (धातु)
• Form: कृदन्तः—भूतकृदन्त/क्त (past passive participle) ‘मृत’; पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण

• वाराह-शापतः: from the boar’s curse
• वाराह-शापतः: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: वाराह (प्रातिपदिक) + शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/Ablative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वाराहस्य शापः)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Varaha
• Trimurti
• Atri

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that steadfast dharma and pure devotion (here, pativrata-shakti) can invoke divine grace strong enough to reverse even death-like karmic outcomes, pointing to the Shaiva Siddhanta emphasis on anugraha (grace) overcoming bondage.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though the verse mentions the three gods, the Parvati-khanda context underscores that grace operates through saguna forms and their compassionate response to sincere supplication—an approach consistent with Linga worship where the devotee seeks Shiva’s saving anugraha.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is sincere prayer and vow-based purity (vrata) offered with devotion; as a Shaiva practice, one may pair this with japa of the Panchakshara mantra (Om Namaḥ Śivāya) and simple vrata observance, especially on Mahāśivarātri.