Pāpa-bheda, Naraka-yātanā, Mahāpātaka-vicāra, Atonement Limits, Daśa-vidhā Bhakti, and Gaṅgā as Final Remedy

Verse 1

धर्मराज उवाच । पाप भेदान्प्रवक्ष्यामि यथा स्थूलाश्च यातनाः । श्रृणुष्व धैर्यमास्थाय रौद्रा ये नरका यतः ॥ १ ॥

ダルマラージャは言った。「罪のさまざまな別と、また粗大にして苛烈な苦罰を説こう。勇気を堅く保って聞け—それらの苦しみの根源となる、恐るべき地獄（ナラカ）について。」

Verse 2

पापिनो ये दुरात्मानो नरकाग्निषु सन्ततम् । पच्यन्ते येषु तान्वक्ष्ये भयंकरफलप्रदान् ॥ २ ॥

罪人ども、邪なる心の者は、地獄の火において絶えず煮えたぎらされる。私は、その恐るべき果報を与える火焔について説き明かそう。

Verse 3

तपनोवालुकाकुम्भौमहारौरवरौरवौ । कुम्भघीपाको निरुच्छ्वासः कालसूत्रः प्रमर्दनः ॥ ३ ॥

焦熱地獄（Tapana）、砂地獄（Vālukā）、甕地獄（Kumbha）、叫喚地獄（Raurava）、大叫喚地獄（Mahāraurava）、そしてKumbhaghīpāka、Nirucchvāsa、黒縄地獄（Kālasūtra）、Pramardanaという地獄がある。

Verse 4

असिपत्रवनं घोरं लालाभक्षोहिमोत्कटः । मूषावस्था वसाकूपस्तथा वैतरणी नदी ॥ ४ ॥

恐ろしい剣葉林（Asipatravana）、唾液を食らう責め苦（Lālābhakṣa）、極寒地獄（Himotkaṭa）、ネズミの状態（Mūṣāvasthā）、脂肪の井戸（Vasākūpa）、そしてVaitaraṇī河がある。

Verse 5

भक्ष्यन्ते मूत्रपानं च पुरीषह्लद एव च । तप्तशूलं तप्तशिला शाल्मलीद्रुम एव च ॥ ५ ॥

彼らは汚物を食べさせられ、尿を飲まされ、糞便の泥沼に沈められる。彼らは真っ赤に焼けた槍、灼熱の石、そして鋭い棘のあるシャールマリーの木によって責めさいなまれる。

Verse 6

तथा शोणितकूपश्च घोरः शोणितभोजनः । स्वमांसभोजनं चैव वह्निज्वालानिवेशनम् ॥ ६ ॥

同様に、ショーニタクーパ（血の井戸）と呼ばれる恐ろしい地獄、ショーニタボージャナ（血を食らう）と呼ばれる地獄、そしてスヴァマーンサボージャナ（自分の肉を食らう）、ヴァフニジュヴァーラーニヴェーシャナ（炎の中に住む）がある。

Verse 7

शिलावृष्टिः शस्त्रवृष्टिर्वह्निवृष्टिस्तथैव च । क्षारोदकं चोष्णतोयं तप्तायः पिण्डभक्षणम् ॥ ७ ॥

石の雨、武器の雨、そして火の雨が降る。アルカリ性の水や煮えたぎる熱湯があり、真っ赤に焼けた鉄の塊を食べさせられる。

Verse 8

अथ शिरःशोषणं च मरुत्प्रपतनं तथा । तथा पाशाणवर्णं च कृमिभोजनमेव च ॥ ८ ॥

次に、頭部の乾燥、風による虚脱、石のような変色、さらには虫に食われる苦しみが起こる。

Verse 9

क्षारो दपानं भ्रमणं तथा क्रकचदारणम् । पुरीषलेपनं चैव पुरीषस्य च भोजनम् ॥ ९ ॥

苛性アルカリ、陶酔飲料の飲用、あてどない彷徨、鋸による切断、排泄物の塗布、さらには排泄物を食べること。

Verse 10

रेतः पानं महाघोरं सर्वसन्धिषुदाडनम् । धूमपानं पाशबन्धं नानाशूलानुलेपनम् ॥ १० ॥

彼らは精液を飲まされるという極めて恐ろしい苦痛を受け、あらゆる関節を焼かれ、煙を飲むことを強いられ、縄で縛られ、多くの種類の鋭い棘で覆われる。

Verse 11

अङ्गारशयनं चैव तथा मुसलमर्द्दनम् । बहूनि काष्ठयन्त्राणि कषणं छेदनं तथा ॥ ११ ॥

燃える炭の床に寝かされること、同様に杵で押しつぶされること、多くの木製の拷問器具、そして削り取られることや切断されることがある。

Verse 12

पतनोत्पतनं चैव गदादण्डादिपीहनम् । गजदन्तप्रहरणं नानासर्पैश्च दंशनम् ॥ १२ ॥

繰り返される落下と再び上空へ投げられること、棍棒や杖などによる粉砕、象の牙による打撃、そして多くの種類の蛇による噛みつきがある。

Verse 13

शीताम्बुसेचनं चैव नासायां च मुखे तथा । घोरक्षाराम्बुपानं च तथा लवणभक्षणम् ॥ १३ ॥

また、冷水を浴びせること、同様に鼻や口へ水を注ぐこと、苛烈なアルカリ水を飲むこと、そして塩を食することも避けるべきである。

Verse 14

स्त्रायुच्छेदं स्नायुबन्धमस्थिच्छेदं तथैव च । क्षाराम्बुपूर्णरन्ध्राणां प्रवेशं मांसभोजनम् ॥ १४ ॥

腱を断ち、靭帯の結びを断ち、また骨を砕くこと。アルカリ水で満ちた穴へ入り込むこと。さらに肉食—これらは儀礼の穢れを招く行いとして、清浄を旨とする修行では避けるべきである。

Verse 15

पित्तपानं महाघोरं तथैवःश्लेष्मभोजनम् । वृक्षाग्रात्पातनंचैव जलान्तर्मज्जनं तथा ॥ १५ ॥

胆汁を飲むこと—まことに大いなる恐怖—また痰を食すること。木の梢から投げ落とされること。さらに水中へ沈められること—これらもまた、恐るべき苦患として説かれる。

Verse 16

पाषाणधारणं चैव शयनं कण्टकोपरि । पिपीलिकादंशनं च वृश्चिकैश्चापि पीडनम् ॥ १६ ॥

重い石を担ぐこと、棘の上に横たわること、蟻に噛まれること、また蠍に責め苦を受けること—これらは自らに課す苦行である。

Verse 17

व्याघ्रपीडा शिवापीडा तथा महिषमीडनम् । कर्द्दमे शयनं चैव दुर्गन्धपरिपूरणम् ॥ १७ ॥

虎による責め苦、山犬（ジャッカル）による災い、また水牛に踏みつけられることがある。さらに泥の中に横たわり、悪臭にすっかり満たされることもある。

Verse 18

बहुशश्चार्धशयनं महातिक्तनिषेवणम् । अत्युष्णतैलपानं च महाकटुनिषेवणम् ॥ १८ ॥

頻繁な浅い眠り、極めて苦い食物の過度な摂取、灼熱の油を飲むこと、そして極めて辛い食物の過度な使用。

Verse 19

कषायोदकपानं च तत्पपाषाणतक्षणम् । अत्युष्णशीतस्नानं च तथा दशनशीर्णनम् ॥ १९ ॥

渋い煎じ薬を飲むこと、そのために石を削ること、極端に熱いまたは冷たい水で沐浴すること、そして歯を摩耗させること。

Verse 20

तप्तायः शयनं चैव ह्ययोभारस्य बन्धनम् । एवमाद्यामहाभाग यातनाः कोटिकोटिशः ॥ २० ॥

赤熱した鉄の寝床に横たわり、鉄の重荷の下に縛り付けられること。偉大なる魂よ、このような無数の苦痛が何億となく存在するのです。

Verse 21

अपि वर्षसहस्त्रेण नाहं निगदितुं क्षमः । एतेषु यस्य यत्प्राप्तं पापिनः क्षितिरक्षक ॥ २१ ॥

千年かけても、私はそれを完全に語り尽くすことはできないでしょう。大地の守護者よ、これらの罪人の中で、各々が自分に割り当てられた報いを受けるのです。

Verse 22

तत्सर्वं संप्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः श्रृणु । ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः ॥ २२ ॥

今、そのすべてを完全に説明しましょう。私の言葉を聞きなさい。バラモン殺し、酒を飲む者、盗人、そしてグルの寝床を汚す者について。

Verse 23

महापातकिनस्त्वेते तत्संसर्गी च पञ्चमः । पंतिभेदीवृथापाकी नित्यं ब्रह्मणदूषकः ॥ २३ ॥

これらはまことに大罪人（マハーパータキン）であり、第五として彼らと交わり同伴する者が数えられる。さらに、共同の食事の列を乱す者、正当な目的や儀礼なく徒らに食を調える者、そして常にブラーフマナを誹り汚す者も含まれる。

Verse 24

आदेशी वेदविक्रेता पञ्चैते ब्रह्मधातकाः । ब्रह्मणं यः समाहूय दास्यामीति धनादिकम् । एश्चान्नास्तीति यो ब्रुयात्तमाहुर्ब्रह्यघातिनम् ॥ २४ ॥

利を求めて宗教役者として権威をもって命令する者、またヴェーダを売り物とする者——これらは「ブラフマンを殺す者」（ブラーフマナの聖性を滅する者）と呼ばれる五類のうちに数えられる。さらに、ブラーフマナを呼び寄せて「財などを施そう」と言いながら、後に「何もない」と言い放つ者も、ブラフマ・ガータ（brahma-ghāta）の罪ある者と説かれる。

Verse 25

स्नानार्थं पूजनार्थँ वा गच्छतो ब्राह्मणस्य यः । समायात्यंतरायत्वं तमाहुर्ब्रह्मधातिनम् ॥ २५ ॥

沐浴の浄め、あるいは礼拝供養のために赴くブラーフマナに対し、進み出て妨げとなる者は、「ブラフマンを殺す者」（聖なる秩序を犯す者）と宣言される。

Verse 26

पस्निन्दासु निरतश्चात्मोत्कर्षरतश्व यः । असत्यनिरतश्वचैव ब्रह्महा परिकीर्तितः ॥ २६ ॥

他者を誹り続けることに没し、自己賛美に歓び、虚偽に執する者——その者は道徳的・霊的な意味において brahmahā（ブラーフマナ殺し）と説き明かされる。

Verse 27

अधर्मस्यानुमन्ता च ब्रह्महा परिकीर्तितः । अन्योद्वेगरतश्चैव अन्येषां दोषसूवकः ॥ २७ ॥

アダルマ（不義）を容認し許す者もまた brahmahā と説かれる。さらに、他者を動揺させることを好む者、また他人の過失を言い立てて触れ回る者（密告者のごとき者）も、その類の罪人として数えられる。

Verse 28

दम्भाचाररतश्वैव ब्रह्महेत्यभिधीयते । नित्यं प्रतिग्रहरतस्तथा प्राणिवधे रतः ॥ २८ ॥

偽りの行いに執着する者は、まことに「バラモン殺し」（brahmahā）と呼ばれる。さらに、常に施しを受け取ることに心を向ける者、そして生きとし生けるものを殺すことを喜ぶ者も、同じ恐るべき罪の類に数えられる。

Verse 29

अधर्मस्यानुममन्ता च ब्रह्महा परिकीर्तितः । ब्रह्महत्या समं पापमेव बहुविधं नृप ॥ २९ ॥

王よ、不義（アダルマ）に同意する者は「バラモン殺し」と宣言される。その者は、バラモン殺しの罪に等しい、さまざまな罪を負うのである。

Verse 30

सुरापानसमं पापं प्रवक्ष्यामि समासतः । गणान्नभोजनं चैव गणिकानां निषेवणम् ॥ ३० ॥

酒を飲む罪に等しい罪を、要約して説こう。すなわち、不浄の集団の食を口にすること、そして遊女に交わることである。

Verse 31

पतितान्नादनं चैव सुरापानसमं स्मृतम् । उपासमापरित्यागो देवलानां च भोजनम् ॥ ३१ ॥

堕落した者から与えられた食を口にすることは、酒を飲むのと等しいと伝えられる。また、日々の礼拝を捨てること、そして神々に供えた食を（正しくプラサーダ prasāda として受ける前に）食べることも、同様に非難される。

Verse 32

सुरापयोषित्संयोगः सुरापानसमः स्मृतः । यः शूद्रेण समाहतो भोजनं कुरुते द्विजः ॥ ३२ ॥

酒に関わる女との交わりは、酒を飲むのと等しいとされる。また、再生者（ドヴィジャ）が、シュードラに触れられ汚された食を口にするなら、それも酒飲みと同等と見なされる。

Verse 33

सुरापी स हि विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः । यः शूद्रेणाभ्यनुज्ञातः प्रेष्यकर्म करोति च ॥ ३३ ॥

その者はまことにスラー（酒）を飲む者と知るべきであり、あらゆるダルマの行から排される。シュードラの許しを得て、下僕のように卑しい奉仕の業をなす者である。

Verse 34

सुरापान समं पापं लभते स नराधमः । एवं बहुविधं पापं सुरापानसमं स्मृतम् ॥ ३४ ॥

その最も卑しい者は、スラーを飲むことに等しい罪を得る。かくして、さまざまな罪がスラー飲酒と同等であると伝統は説く。

Verse 35

हेमस्तेयसमं पापं प्रवक्ष्यामि निशामय । कन्दमूलफलानां च कस्तूरी पटवाससाम् ॥ ३५ ॥

聞け。金を盗むのに等しい罪を説こう。すなわち、根・塊茎・果実を盗むこと、またカストゥーリー（麝香）、ビンロウの葉、衣服を盗むことである。

Verse 36

सदा स्तेयं च रत्नानां स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । ताम्रायस्त्र्रपुकांस्यानामाज्यस्य मधुनस्तथा ॥ ३६ ॥

宝石を盗むことは常に金盗みに等しいとされる。さらに、銅・鉄・錫・カーンスヤ（鐘の合金）、ギー（澄ましバター）、蜂蜜を盗むことも同じ類に数えられる。

Verse 37

स्तेयं सुगन्धद्रव्याण्णां स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । क्रमुकस्यापिहरणमम्भसां चन्दनस्य च ॥ ३७ ॥

香料など芳香の品を盗むことは、金盗みに等しいと宣言される。同様に、クラームカ（ビンロウの実）、水、そして白檀を奪い取ることも重い盗みとして数えられる。

Verse 38

पर्णरसापहरणं स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । पितृयज्ञपरित्यागो धर्मकार्यविलोपनम् ॥ ३८ ॥

葉の汁を盗むことは、黄金の窃盗に等しいとされています。同様に、祖先への供儀（ピトリ・ヤジュニャ）を放棄することは、宗教的義務の破壊に相当します。

Verse 39

यतीर्नां निन्दतं चैव स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । भक्ष्याणां चापहरणं धान्यानां हरणं तथा ॥ ३९ ॥

苦行者（ヤティ）を誹謗することは、黄金の窃盗に等しいとされています。同様に、食料を奪うことや穀物を盗むことも重罪とみなされます。

Verse 40

रुद्राक्षहरणं चैव स्वर्णस्तेयसमं स्मृतम् । भागीनीगमनं चैव पुत्रस्त्रीगमनं तथा ॥ ४० ॥

ルドラークシャの数珠を盗むことは、黄金の窃盗に等しいとされています。同様に、姉妹や息子の妻との性的関係も同じ範疇の罪として非難されます。

Verse 41

रजस्वलादिगमनं गुरुतल्पसमं स्मृतम् । हीनजात्याभिगमनं मद्यपस्त्रीनिषेवणम् ॥ ४१ ॥

月経中の女性との関係は、師（グル）の寝床を汚す罪に等しいとされています。同様に、低いカーストの女性や酒を飲む女性に近づくことも重罪です。

Verse 42

परस्त्रीगमनं चैव गुरुतल्पसमं स्मृतम् । भ्रातृस्त्रीगमनं चैव वयस्यस्त्रीनिषेवणम् ॥ ४२ ॥

他人の妻と通じることは、師（グル）の寝床を汚すことに等しい重罪とされています。同様に、兄弟の妻や友人の妻と関係を持つことも同じです。

Verse 43

विश्वस्तागमनं चैव गुरुतल्पसमं स्मृतम् । अकाले कर्मकरणं पुत्रीगमनमेव च ॥ ४३ ॥

信頼された（保護された）女性との交わりは、師（グル）の寝床を汚す罪に等しいと宣言されている。不適切な時期に性行為を行うこと、および自分の娘と交わることも同様である。

Verse 44

धर्मलोपः शास्त्रनिन्दा गुरुतल्पसमं स्मृतम् । इत्येवमादयो राजन्महापातकसंज्ञिताः ॥ ४४ ॥

ダルマ（法）の放棄と聖なる経典への冒涜は、師（グル）の寝床を汚す罪に等しいと宣言されている。それゆえ、王よ、これらおよび同様の行為は「大罪」（マハーパータカ）として知られている。

Verse 45

एतेष्वेकतमेनापि सङ्गकृत्तत्समो भवेत् । यथाकथंचित्पापानामेतेषां परमर्षिभिः ॥ ४५ ॥

これらの中の一人と交際するだけでも、人はその（罪人）と等しくなる。このように、何らかの方法で、至高の仙人（リシ）たちは罪を取り除く手段を宣言している。

Verse 46

शान्तैस्तु निष्कृतिर्दृष्टा प्रायश्चितादिकल्पनैः । प्रायश्चित्तविहीनानि पापानि श्रृणु भूपते ॥ ४६ ॥

贖罪（ニシュクリティ）は、鎮めの儀式（シャンティ）と所定の悔い改め（プラーヤシュチッタ）を通じて確かに説かれている。王よ、今こそ、贖罪の方法が定められていない罪について聞くがよい。

Verse 47

समस्तपापतुल्यानि महानरकदानि च । ब्रह्महत्यादिपापानां कथंचिन्निष्कृतिर्भवेत् ॥ ४७ ॥

これら（の罪）はあらゆる罪に等しく、大地獄をもたらすものである。バラモン殺し（ブラフマ・ハティヤー）のような罪でさえ、何らかの方法で贖罪の手段が可能かもしれない（が、これらはそうではない）。

Verse 48

ब्रह्मणं द्वेष्टि यस्तस्य निष्कृतिर्नास्ति कुत्रचित् । विश्वस्तघातिनं चैव कृतन्घानां नरेश्वर ॥ ४८ ॥

王よ、婆羅門を憎む者には、いかなる所にも贖罪はない。同様に、信頼する者を裏切る者、そして恩人を殺す者にも、償いは見いだされぬ。

Verse 49

शूद्रस्त्रीसङ्गिनां चैव निष्कृतिर्नास्ति कुत्रचित् । शूद्रान्नपुष्टदेहानां वेदनिन्दारतात्मनाम् ॥ ४९ ॥

シュードラの女と交わる者には、いかなる所にも贖罪はない。また、シュードラの食によって身を養い、心がヴェーダをそしることを喜ぶ者にも、償いは見いだされぬ。

Verse 50

सत्कथानिन्दकानांच नेहामुत्रचनिष्कृतिः ॥ ५० ॥

聖なる善き語りをそしる者には、贖罪はない——この世にも、かの世にも。

Verse 51

बौद्धालयं विशेद्यस्तु महापद्यपि वैद्विजः । नतस्यनिष्कृतिर्दृष्टाप्रायश्चितशतैरपि ॥ ५१ ॥

たとえ大いなる災厄の時に、二度生まれた者（ドヴィジャ）が仏教の祠に入ったとしても、彼には贖罪が定められない——百の苦行の懺悔をもってしても。

Verse 52

बौद्धाः पाषंण्डिनः प्रोक्ता यतो वेदविनिन्दकाः । तस्माद्विजस्तान्नेक्षेत यतो धर्मबहिष्कृताः ॥ ५२ ॥

仏教徒は、ヴェーダをそしるがゆえに「パーシャṇḍिन（異端）」と宣言される。ゆえに二度生まれた者は、彼らを一目たりとも見てはならぬ。彼らはダルマより排除された者だからである。

Verse 53

ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि द्विजो बोद्धालयं विशेत् । ज्ञात्वा चेन्निष्कृतिर्नास्ति शास्त्राणामिति निश्वयः ॥ ५३ ॥

知っていても知らずとも、もし二度生まれの者（ドヴィジャ）が覚者の住処に入り込むなら、悟ったときに確信する――聖典は「その罪過にはプラーヤシュチッタ（贖罪）はない」と宣言する。

Verse 54

एतेषां पापबाहुल्यान्नरकं कोटिकल्पकम् । प्रायश्चित्तविहीनानि प्रोक्तान्यन्यानि च प्रभो ॥ ५४ ॥

主よ、これらは罪があまりに重く満ちているがゆえに、千万のカルパにわたり地獄へと導く。さらに他の行いもまた、いかなるプラーヤシュチッタ（贖罪）もないと説かれている。

Verse 55

पापानि तेषां नरकान्गदतो मे निशामय ॥ ५५ ॥

わたしが語るのを聞け。彼らの罪と、彼らが赴く地獄とを、これより説き明かそう。

Verse 56

महापातकिनस्तेषु प्रत्येकं युगवासिनः । तदन्ते पृथिवीमेत्य सप्तजन्मसु गर्दभाः ॥ ५६ ॥

その中でも大罪人は、それぞれ一ユガのあいだそこに留まる。やがてその時が尽きると地上に戻り、七度の生において驢馬として生まれる。

Verse 57

ततः श्वानो विद्धदेहा भवेयुर्दशजन्मसु । आशताब्दं विट्कृमयः सर्पा द्वादशजन्मसु ॥ ५७ ॥

その後、身を病み苦しめられた犬として十度生まれる。さらに百年のあいだ糞中の虫となり、ついで十二度の生において蛇として生まれる。

Verse 58

ततः सहस्त्रजन्मानि मृगाद्याः पशवो नृप । शताब्दं स्थावराश्चैव ततो गोधाशरीरिणः ॥ ५८ ॥

そののち、王よ、鹿などの獣の類に千度生まれ、さらに百年のあいだ不動の生類（草木）としてとどまる。ついで、ゴーダー（蜥蜴）のごとき身を得る。

Verse 59

ततस्तु सत्पजन्मानि चण्डालाः पापकारिणः । ततः षोडश जन्मानि शूद्राद्या हीनजातयः ॥ ५९ ॥

ついで、悪業をなす罪人は七生にわたりチャンダーラ（caṇḍāla）となる。さらにその後、シュードラ（śūdra）をはじめとする卑賤の生に十六度生まれる。

Verse 60

ततस्तु जन्मद्वितये दरिद्राव्याधिपीडिताः । प्रतिग्रहपरा नित्यं ततो निरयगाः पुनः ॥ ६० ॥

さらに次の二生では、貧困と病に悩まされ、常に施しを受けて生きることに執着する。その後、再び地獄へ赴く。

Verse 61

असूयाविष्टमनसो रौरवे नरके स्मृतम् । तत्र कल्पद्वयं स्थित्वा चाण्डालाः शतजन्मसु ॥ ६१ ॥

嫉みが心を覆う者は、ラウラヴァ（Raurava）と名づけられた地獄に堕ちると説かれる。そこで二劫を過ごしたのち、百生にわたりチャンダーラとして生まれる。

Verse 62

मा ददस्वेति यो ब्रूयाद्गवान्गिब्राह्मणेषु च । शुनां योनिशतं गत्वा चाण्डालेषूपजायते ॥ ६२ ॥

「与えるな」と言って、牛などの供物をブラーフマナ（Brāhmaṇa）に施すことを妨げる者は、犬の胎を百たび経たのち、チャンダーラ（Caṇḍāla）の中に生まれる。

Verse 63

ततो विष्ठाकृतमिश्चैव ततो व्याघ्रस्त्रिजन्मसु । तदंते नरकं याति युगानामेकविंशतिम् ॥ ६३ ॥

それより彼は糞を食らう生きものとなり、さらに三生のあいだ虎として生まれる。その果てに、二十一ユガのあいだ地獄へ赴く。

Verse 64

परनिन्दापरा ये च ये च निष्ठुरभाषिणः । दानानां विघ्नकर्त्तारस्तेषां पापफलं श्रृणु ॥ ६४ ॥

他人をそしることを喜び、言葉が苛烈で、布施（ダーナ）の行いに障りをなす者たちの罪の果報を聞け。

Verse 65

मुशलोलूखलाभ्यां तु चूर्ण्यन्ते तस्करा भृशम् । तदन्ते तप्तपाषाणग्रहणं वत्सरत्रयम् ॥ ६५ ॥

しかし盗人は、杵と臼によって激しく打ち砕かれ粉となる。さらにその後、三年のあいだ灼熱の石をつかまされる。

Verse 66

ततश्च कालसूत्रेण भिद्यन्ते सप्त वत्सरान् । शोचन्तः स्वानिकर्माणि परद्रव्यापहारकाः ॥ ६६ ॥

次いで「カーラスートラ」と呼ばれる責め苦により、他人の財を奪う盗人は七年のあいだ切り裂かれ刺し貫かれ、自らの所業を嘆き悲しむ。

Verse 67

कर्मणा तत्र पच्यन्ते नरकान्गिषु सन्ततम् ॥ ६७ ॥

そこでは自らの業ゆえに、地獄界の火焔の中で絶えず焼かれ続ける。

Verse 68

परस्वसूचकानां च नरकं श्रृणु दारुणम् । यावद्युगसहस्त्रं तु तप्तायः पिण्डभक्षणम् ॥ ६८ ॥

他人の富を密告する者のために定められた恐ろしい地獄について聞け。千ユガの間、彼らは赤熱した鉄の塊を食べることを強いられる。

Verse 69

संपीड्यते च रसना संदंशैर्भृशदारुणैः । निरुच्छ्वासं महाघोरे कल्पार्द्धं निवसन्ति ते ॥ ६९ ॥

彼らの舌は極めて恐ろしいペンチで押しつぶされ、息も絶え絶えに、半カルパの間その最も恐ろしい場所に住むことになる。

Verse 70

परस्त्रीलोलुपानां च नरकं कथयामि ते । तप्तताम्रस्त्रियस्तेन सुरुपाभरणैर्युताः ॥ ७० ॥

今、他人の妻を欲情する者のために用意された地獄について語ろう。そこでは、美しい装飾品と魅惑的な姿で飾られた、赤熱した銅で作られた女性たちが、苦痛を与える道具となる。

Verse 71

यादृशीस्तादृशीस्ताश्च रमन्ते प्रसभं बहु । विद्ववन्तं भयेनासां गृह्णन्ति प्रसभं च तम् ॥ ७१ ॥

そのような気質の女性たちは、自由奔放に、恥じらいもなく交際する。そして彼女らへの恐怖から、彼女らは学識ある男でさえも力づくで捕らえるのである。

Verse 72

कथयन्तश्च तत्कर्म नयन्ते नरकान्क्रमात् । अन्यं भजन्ते भूपाल पतिं त्यक्त्वा च याः स्त्रियः ॥ ७२ ॥

そして、そのような行為を肯定的に語る者たちは、（自分自身と他人を）一歩一歩地獄へと導く。王よ、夫を捨てて他の男と交わる女たちもまた、（そのような転落を招くのである）。

Verse 73

तत्पायःपुरुशास्तास्तु तत्पायःशयनेबलात् । पातयित्वा रमन्ते च बहुकालं बलान्विताः ॥ ७३ ॥

しかしその男たちは、同じ強迫に支配されて、まさにその寝床において力によってねじ伏せられる。さらに他者を打ち倒したのち、自らの力により勢いを増し、久しく戯れ楽しむのである。

Verse 74

ततस्तैर्योषितो मुक्ता हुताशनसमोज्ज्वलम् । यः स्तम्भं समाश्लिष्य तिष्ठन्त्यब्दसहस्त्रकम् ॥ ७४ ॥

その後、彼らによってその女たちは解き放たれた。女たちは火の輝きに等しく燃えさかる柱にしがみつき、千年のあいだ立ち尽くした。

Verse 75

ततः क्षारोदकस्नानं क्षारोदकनिषेवणम् । तदन्ते नरकान् सर्वान् भुञ्जतेऽब्दशतं शतम् ॥ ७५ ॥

その後、鹹くアルカリ性の水で沐浴させられ、さらにその水を無理に飲まされる。しかるのち、あらゆる地獄を受け尽くし、百百年（すなわち一万年）にわたり苦しむ。

Verse 76

यो हन्ति ब्राह्मणं गां च क्षत्रियं च नृपोत्तमम् । स चापि यातनाः सर्वा भुंक्ते कल्पेषु पञ्चसु ॥ ७६ ॥

婆羅門と牛と、さらに最上の王たる刹帝利を殺す者は、その者もまた一切の刑罰を受け、五つのカルパにわたってその苦を味わう。

Verse 77

यः श्रृणोति महन्निन्दां सादरं तत्फलं श्रृणु । तेषां कर्णेषु दाप्यन्ते तप्तायः कीलसंचयाः ॥ ७७ ॥

重大な誹謗中傷を、さも敬うかのように熱心に聞く者よ—その果報を聞け。そのような者の耳には、真っ赤に焼けた鉄の釘が束となって打ち込まれる。

Verse 78

ततश्च तेषु छिद्रेषु तैलमत्युष्णमुल्बणम् । पूर्यते च ततश्चापिं कुम्भीपाकं प्रपद्यते ॥ ७८ ॥

それから、それらの孔へ、極めて熱く猛き油が注ぎ込まれ、ついで罪ある者は「クンビー・パーカ」と名づけられる責め苦を受ける。

Verse 79

नास्तिकानां प्रवक्ष्यामि विमुखानां हरे हरौ । अब्दानां कोटिपर्यन्तं लवणं भुञ्जते हि ते ॥ ७९ ॥

今、無神の者—ハリに背を向けた者どもの行く末を語ろう。彼らは一千万年に至るまで、まことに塩のみを食として生きねばならぬ。

Verse 80

ततश्च कल्पपर्यन्तं रौरवे तप्तसैकते । भज्यंते पापकर्मणोऽन्येप्येवं नराधिप ॥ ८० ॥

そののち劫（カルパ）の終わりに至るまで、灼ける砂のラウラヴァ地獄において、罪業の者らは同じく砕かれ、責め苦を受けるのだ、王よ。

Verse 81

ब्राह्मणान्ये निरीक्षन्ते कोपदृष्ट्या नराधमाः । तप्तसूचीसहस्त्रेण चक्षुस्तेषां प्रसूर्यते ॥ ८१ ॥

怒りの眼差しでバラモンを睨む卑しき者どもは、その眼が穿たれる—まるで赤熱の針千本に刺し貫かれるかのように。

Verse 82

ततः क्षाराम्बुधाराभिः सेच्यन्ते नृपसत्तम । ततश्च क्रकर्चेर्घोरैर्भिद्यन्ते पापकर्म्मणः ॥ ८२ ॥

それから、王の中の最勝よ、彼らは苛烈な鹹水（アルカリの水）の流れを浴びせられ、ついで罪をなす者は恐るべき鋸のごとき器具で裂き割られる。

Verse 83

विश्वासघातिनां चैव मर्यादाभेदिनां तथा । परान्नलोल्लुपानां च नरकं श्रृणु दारुणम् ॥ ८३ ॥

信を裏切る者、定められた境界と戒めを破る者、他人の食を貪り求める者——彼らに定まる恐るべき地獄を、いま聞け。

Verse 84

स्वमांसभोजिनो नित्यं भक्षमाणाः श्वभिस्तु ते । नरकेषु समस्तेषु प्रत्येकं ह्यब्दवासिनः ॥ ८४ ॥

自らの肉を食らう者は、常に犬どもに食い裂かれる。あらゆる地獄において、彼らはそれぞれ一年ずつ住まねばならない。

Verse 85

प्रतिग्रहरता ये च ये वै नक्षत्रपाठकाः । ये च देवलकान्नानां भोजिनस्ताञ्श्रृणुष्व मे ॥ ८५ ॥

我より聞け。施しを受け取ることに溺れる者、星宿の学を誦して生計を立てる者、そして寺院の下僕（デーヴァラカ）の食を口にする者どもについてである。

Verse 86

राजन्नाकल्पपर्यन्तं यातनास्वासु दुःखिताः । पच्यन्ते सततं पापाविष्टा भोगरताः सदा ॥ ८६ ॥

王よ、かの刑罰により責め苦しめられ、苦悩に打たれて、劫の終わりに至るまで絶えず「煮られる」のである。罪に憑かれ、常に感官の享楽に耽る者たちよ。

Verse 87

ततस्तैलेन पूर्यन्ते कालसूत्रप्रपीडिताः । ततः क्षारोदकस्नानं मूत्रविष्टानिषेवणम् ॥ ८७ ॥

次に、カーラスートラ（Kālasūtra）と呼ばれる地獄で責め苦しめられ、油を浴びせられて満たされる。さらに、苛烈な鹹水に浸され、尿と糞を食らうことを強いられる。

Verse 88

तदन्ते भुवमासाद्य भवन्ति म्लेच्छजातयः । अन्योद्वेगरता ये तु यान्ति वैतरणीं नदीम् ॥ ८८ ॥

その苦しみの時期が終わると、彼らは地上に戻り、ムレッチャ（外道の民）の共同体に生まれる。だが他者に恐怖と苦悩を与えることを喜ぶ者は、ヴァイタラニー川へ赴く。

Verse 89

त्यक्तपञ्चमहायज्ञा लालाभक्षं व्रजन्ति हि । उपासनापरित्यागी रौरवं नरकं व्रजेत् ॥ ८९ ॥

日々の五大供犠（パンチャ・マハー・ヤジュニャ）を捨てる者は、まことに唾を食らう境涯へ堕ちる。ウパーサナー（礼拝修行）を棄てる者は、ラウラヴァ地獄へ赴く。

Verse 90

विप्रग्रामकरादानं कुर्वतां श्रृणु भूपते । यातनास्वासु पच्यन्ते यावदाचन्द्रतारकम् ॥ ९० ॥

王よ、聞け。婆羅門と村々に課税する者どもは、月と星々が存するかぎり、責め苦の中で煮えたぎらされる。

Verse 91

ग्रामेषु भूपालवरो यः कुर्यादधिकं करम् । स सहस्त्रकुलो भुङ्क्तेनरकं कल्पपञ्चसु ॥ ९१ ॥

村々に過重な税を課す王の中の最勝者は、己の一千代の一族とともに、五カルパのあいだ地獄を味わう。

Verse 92

विप्रग्रामकरादानं योऽनुमन्तातु पापकृत् । स एव कृतवान् राजन्ब्रह्महत्यासहस्त्रकम् ॥ ९२ ॥

王よ、婆羅門の共同体から税を取り立てることに、ただ同意するだけの罪人でさえ、あたかも自らが千度のブラフマハティヤー（婆羅門殺し）を犯したのと同じである。

Verse 93

कालसूत्रे महाघोरे स वसेद्दिचतुर्युगम् । अयोनौ च वियोनौ च पशुयोनौ च यो नरः ॥ ९३ ॥

胎なき生、欠損・歪みある生、あるいは獣の胎に堕ちた者は、きわめて恐るべき地獄「カーラスートラ」（Kālasūtra）に、四ユガを二度重ねた期間住まう。

Verse 94

त्यजेद्रेतो महापापी सरेतोभोजनं लभेत् । वसाकूपं ततः प्राप्य स्थित्वा दिव्याब्दसत्पकम् ॥ ९४ ॥

精を捨てて浪費する大罪人は、精の混じった食を食らわされる。さらに「脂の穴」ヴァサー・クーパ（Vasā-kūpa）に至り、七十の天年そこに留まる。

Verse 95

रेतोभोजी भवेन्मर्त्यः सर्वलोकेषु निन्दितः । उपवासदिने राजन्दन्तधावनकृन्नरः ॥ ९५ ॥

精を口にする者は、あらゆる世界で非難される。さらに王よ、ウパヴァーサ（斎戒・断食）の日に歯を磨き、ヴラタの規律を破る者もまた咎められる。

Verse 96

स घोरं नरकं यातिव्याघ्रपक्षं चतुर्युगम् । यः स्वकर्मपरित्यागी पाषण्डीत्युच्यते बुधैः ॥ ९६ ॥

その者は、恐るべき地獄「ヴィヤーグラパクシャ」（Vyāghrapakṣa）に四ユガのあいだ赴く。自らの定められた務めを捨てる者を、賢者は pāṣaṇḍin（背教・邪道の者）と呼ぶ。

Verse 97

तत्संगकृतमोघः स्यात्तावुभावतिपापिनौ । कल्पकोटिसहस्त्रेषु प्रान्पुतो नरकान्क्रमात् ॥ ९७ ॥

そのような者らとの交わりは、人生の果を空しくする。かの二人は甚だしく罪深くなり、幾千の倶胝のカルパにわたり、段階を追って諸地獄へと追い立てられる――生まれてはまた生まれ。

Verse 98

देवद्रव्यापहर्त्तारो गुरुद्रव्यापहारकाः । ब्रह्महत्याव्रतसमं दुष्कृतं भुञ्जते नृप ॥ ९८ ॥

王よ、神々に属する財を盗む者、また自らのグル（師）の財を盗む者は、ブラフマハティヤー・ヴラタに等しい大罪と贖罪の重荷に相当する悪業を受ける。

Verse 99

अनाथधनहर्त्तारो ह्यनाथं ये द्विषन्ति च । कल्पकोटिसहस्त्राणि नरके ते वसन्ति च ॥ ९९ ॥

無力な者の財を奪う者、また無力な者を憎む者は、幾千億のカルパにわたり地獄に住する。

Verse 100

स्त्रीशूद्राणां समीपे तु ये वेदाध्ययने रताः । तेषां पापफलं वक्ष्ये श्रृणुष्व सुसमाहितः ॥ १०० ॥

だが、女人とシュードラの近くでヴェーダの学習・誦唱に耽る者たちについては、心をよく整えて聞け。彼らの罪の果報を我は語ろう。

Verse 101

अधःशीर्षोर्ध्वपादाश्च कीलिताः स्तम्भकद्वये । ध्रूम्रपानरता नित्यं तिष्ठन्त्याब्रह्मवत्सरम् ॥ १०१ ॥

頭を下に、足を上にして、二本の柱に釘で打ち付けられる。常に煙に耽り、梵天の一年の終わりまでそのまま立たされる。

Verse 102

जले देवालये वापि यस्त्यजेद्देहजं मलम् । भ्रूणहत्यासमं पापं संप्रान्पोत्यतिदारुणम् ॥ १०२ ॥

水の中に、あるいは神殿の内にさえ、身体の汚物を捨てる者は、胎児を殺す罪に等しい、きわめて恐ろしい罪を負う。

Verse 103

दन्तास्थिकेशनखरान्ये त्यज्यन्त्यमरालये । जले वा भुक्तशेषं च तेषां पापफलं श्रृणु ॥ १०३ ॥

神殿に歯、骨、髪、爪を捨てる者、あるいは食べ残しを水に投じる者が招く罪深い報いについて聞くがよい。

Verse 104

प्रासप्रोता हलैर्भिन्ना आर्त्तरावविराविणः । अत्युष्णतैलपाकेऽतितप्यन्ते भृशदारुणे ॥ १०४ ॥

槍で貫かれ、鋤で引き裂かれ、苦痛の叫び声をあげながら、彼らは極めて熱い油で煮られ、最も恐ろしい（地獄の）釜茹でによって激しく責めさいなまれる。

Verse 105

कुर्वन्ति दुःखसंतप्तास्ततोऽन्येषु व्रजन्ति च । ब्रह्मसंहरते यस्तु गन्धकाष्टं तथैव च ॥ १०५ ॥

苦しみに苛まれ焼かれながら、彼らは（そのような行為を）行い続け、そして他の（道）へと移っていく。しかし、「ブラフマン」（という自我の慢心）の解体をもたらす者は、同様に「硫黄の木」（束縛の火を燃やし続ける燃料）をも（破壊する）。

Verse 106

स याति नरकं घोरं यावदाचन्द्रतारकम् । ब्रह्मस्वहरणं राजन्निहामुत्र च दुःखदम् ॥ १०६ ॥

王よ、月と星が続く限り、彼は恐ろしい地獄へと落ちる。バラモンの財産を盗むことは、この世においても、また来世においても苦しみをもたらす。

Verse 107

इहसंपद्विनाशायपरत्रनरकाय च । कूटसाक्ष्यंवदेद्यस्तु तस्य पापफलंश्रृणु ॥ १०७ ॥

偽証をする者は誰であれ、この世での繁栄を破滅させ、来世では自らを地獄へと導く。そのような偽証の罪深い報いについて、今聞くがよい。

Verse 108

स याति यातनाः सर्वा यावदिन्द्राश्चतुर्दश । इहपुत्राश्च विनश्यन्ति परत्र च ॥ १०८ ॥

彼は十四代のインドラが存続するほどの長きにわたり、あらゆる苦罰を受ける。さらにその子らは、この世においても来世においても滅びる。

Verse 109

रौरवं नरकं भुङक्ते ततोऽन्यानपि च क्रमात् । ये चातिकामिनो मर्त्या ये च मिथ्याप्रवादिनः ॥ १०९ ॥

過度に欲情に溺れる者、また虚言を語る者は、「ラウラヴァ」と名づけられた地獄を味わう。さらに順を追って、他の地獄をも受けるのである。

Verse 110

तेषां सुखे जलौकास्तु पूर्य्यन्ते पन्नगोपमाः । एवं षष्टिसहस्त्राब्दे ततः क्षाराम्बुसेचनम् ॥ ११० ॥

彼らが安らいでいるかのように見えるとき、蛇に似た蛭が（その血を）吸って満ち満ちた。かくして六万年が過ぎ、次いで鹹くアルカリの水が振り注がれる。

Verse 111

ये वृथामांसनिरतास्ते यान्ति क्षारकर्दमम् । ततो गजैर्निपात्यन्ते मरुत्प्रपतनं यथा ॥ १११ ॥

正当な理由もなく肉食に耽る者は、灼けつく鹹い泥濘へと堕ちる。そこから象により投げ落とされ、風に吹きすさぶ断崖へ落とされるがごとくである。

Verse 112

तदन्ते भवमासाद्य हीनाङ्गाः प्रभवन्ति च । यस्त्वृतौ नाभिगच्छेत स्वस्त्रिंय मनुजेश्वर ॥ ११२ ॥

その後、受胎が起こると、肢体に欠けのある子が生まれることがある。おお人々の主よ、妻の正しき時節（ルトゥ ṛtu）に近づかぬ者は、このような結果を招く。

Verse 113

स याति रौरवं घोरं ब्रह्महकत्यां च विन्दति । अन्याचाररतं दृष्ट्वा यः शक्तो न निवारयेत् ॥ ११३ ॥

邪なる行いに耽る者を見て、制止する力がありながら止めない者は、恐るべきラウラヴァ地獄に堕ち、さらにブラフマ・ハティヤー（バラモン殺し）の罪をも負う。

Verse 114

तत्पापं समवान्पोति नरकं तावुभावपि । पापिनां पापगणनां कृत्वान्येभ्यो दिशन्ति विन्दति ॥ ११४ ॥

その者はその罪の果を余すところなく受け、また地獄に入る。罪人の罪を数え上げ、罰を他者に割り当てて与えさせる者も、ついには自らの相応の報いを得る。

Verse 115

अस्तित्वे तुल्यपापास्ते मिथ्यात्वे द्विगुणा नृप । अपापे पातकं यस्तु समरोप्य विनिन्दति ॥ ११५ ॥

王よ、もし告げられた過失が真に存在するなら、それを口にする罪はその過失と等しい。だが虚偽であるなら、その罪は二倍となる。罪なき者に罪を着せて非難する者は、重大な過ちを犯す。

Verse 116

स याति नरकं घोरं यावञ्चर्द्रार्क तारकम् । पापिनां निन्द्यमानानां पापार्द्धं क्षयमेति च ॥ ११६ ॥

その者は、月と太陽と星々が存続するほどの長きにわたり、恐るべき地獄へ赴く。また、正しき者に戒められた罪人は、その罪の半ばが滅する。

Verse 117

यस्तु व्रतानि संगृह्य असमाप्य परित्यज्येत् । सोऽसिपत्रेऽनुभूयार्तिं हीनाङगोजायते भुवि ॥ ११७ ॥

しかし、聖なる誓戒（ヴラタ）を受けておきながら、成就せぬうちに捨て去る者は、アシパトラ地獄にて苦痛を味わい、のちに地上で肢体の欠けた不具の身として生まれる。

Verse 118

अन्यैः संगृह्यमाणानांव्रतानां विघ्नकृन्नरः । अतीव दुःखदंरौद्रं स याति श्लेष्मभोजनम् ॥ ११८ ॥

他者が修する誓戒（ヴラタ）に障りをなす者は、きわめて恐ろしく猛き大苦の界に堕ち、そこで痰を食らうことを強いられる。

Verse 119

न्याये च धर्मशिक्षायां पक्षपातं करोति यः । न तस्य निष्कृतिर्भूयः प्रायश्चित्तायुतैरपि ॥ ११९ ॥

正義の裁きとダルマの教示において偏りをなす者には、もはや贖いはない。たとえ幾万の贖罪行（プラーヤシュチッタ）を積もうとも及ばない。

Verse 120

अभोज्यभोजी संप्राप्यं विङ्भोज्यं तु समायुतम् । ततश्चण्डालयोनौ तु गोमांसाशी सदा भवेत् ॥ १२० ॥

食してはならぬものを食らう者は、やがて不浄を食らう境遇に至る。さらに後、チャンダーラ（caṇḍāla）の胎に生まれ、常に牛肉を食する者となる。

Verse 121

अवमान्य द्विजान्वाग्भिर्ब्रह्महत्यां च विन्दति । सर्वाश्चयातना भुक्त्वा चाण्डालो दशजन्मसु ॥ १२१ ॥

荒き言葉で二度生まれ（ドヴィジャ）を侮る者は、梵殺（ブラフマ・ハティヤー）に等しき罪を得る。あらゆる刑罰を受け尽くしたのち、十生にわたりチャンダーラ（caṇḍāla）として生まれる。

Verse 122

विप्राय दीयमाने तु यस्तु विघ्नं समाचरेत् । ब्रह्महत्यासमं तेन कर्त्तव्यं व्रतमेव च ॥ १२२ ॥

しかし、ブラーフマナ（brāhmaṇa）に布施が捧げられているその時、もし誰かが故意に妨げをなすなら、その者にとっては梵殺（brahma-hatyā）に等しい罪となる。ゆえに必ず贖罪の誓戒（ヴラタ）を修すべきである。

Verse 123

अपहृत्य पस्स्यार्थं यः परेभ्यः प्रयच्छति । अपहर्त्ता तु निरयी यस्यार्थस्तस्य तत्फलम् ॥ १२३ ॥

他人の財産を奪い、それを他者に与える者、そのような施主は真に盗人である。盗人は地獄に落ちるが、その富の果報（功徳）は、それが奪われた元の持ち主に正当に帰する。

Verse 124

प्रतिश्रुत्याप्रदानेन लालाभक्षं व्रजेन्नरः । यतिनिन्दापरो राजन् शिलानमात्रे प्रयाति हि ॥ १२४ ॥

約束をして与えざる者は、唾液を食らう境涯に落ちる。王よ、修行者を誹謗することに専念する者は、実にただの石塊の状態へと落とされるのである。

Verse 125

आरामच्छेदिनो यान्ति युगानामेकविंशतिम् । श्वभोजनं ततः सर्वा भुञ्जते यातनाः क्रमात् ॥ १२५ ॥

庭園を破壊する者は、二十一ユガの間（地獄へ）行く。その後、彼らは犬の餌を食べさせられ、順次、他のあらゆる苦痛を受けることになる。

Verse 126

देवतागृहभेत्तारस्तडागानां च भूपते । पुष्पारामभिदश्चैव यां गतिं यान्ति तच्छॄणु ॥ १२६ ॥

王よ、神々の神殿を破壊し、貯水池や池を壊し、花園を荒らす者たちがどのような運命をたどるかを聞きなさい。

Verse 127

यातनास्वासु सर्वासु पच्यन्ते वै पृथक् पृथक् । ततश्च विष्टाकृमयः कल्पानामेकविंशतिम् ॥ १२७ ॥

それらすべての拷問の状態において、彼らは実に別々に煮られるのである。その後、彼らは二十一カルパの間、排泄物の中の虫となる。

Verse 128

ततश्चाण्डालयोनौ तु शतजन्मानि भूपते । ग्रामविध्वंसकानां तु दाहकानां च लुम्पताम् ॥ १२८ ॥

そののち、王よ、村を滅ぼす者――火を放って焼く者と略奪する者――は、チャンダーラ（賤民）の胎に百生を受ける。

Verse 129

महत्पापं तदादेष्टुं न क्षमोऽहं निजायुषा । उच्छिष्टभोजिनो ये च मित्रद्रोहपराश्च ये ॥ १२९ ॥

王よ、その大罪を、わが寿命のうちにさえ、余すところなく説き尽くすことはできぬ――不浄なる残食を口にする者と、友を裏切ることに執する者との罪である。

Verse 130

एतेषां यातनास्तीव्रा भवन्त्याचन्द्रतारकम् । उच्छिन्नपितॄदेवेज्या वेंदमार्गबहिःस्थिताः ॥ १३० ॥

かかる者どもには、月と星のあるかぎり、苛烈な苦罰が続く。祖霊と神々への祭祀を断ち、ヴェーダの道の外にとどまるからである。

Verse 131

पापानां यातानानां च धर्माणां चापि भूपते । एवं बहुविधा भूप यातनाः पापकारिणाम् ॥ १३१ ॥

王よ、かくして罪の苦罰（ヤータナー）と、またダルマの理も説き示された。このように、統治者よ、罪をなす者の苦しき報いは多種多様である。

Verse 132

तेषां तासां च संख्यानं कर्त्तुं नालमहं प्रभो । पापानां यातनानां च धर्माणां चापि भूपते ॥ १३२ ॥

主よ――王よ――それら多様な罪と、その罪より生ずる苦罰（ヤータナー）、さらにはダルマの諸相の数を、余すところなく数え上げることは私にはできない。

Verse 133

संख्यां निगदितुं लोके कः क्षमो विष्णुना विना । एतेषां सर्वपापानां धर्मशास्त्रविधानतः ॥ १३३ ॥

この世において、ダルマ・シャーストラの規定に従うこれら一切の罪の数を、余すところなく言い尽くせる者が誰であろうか――主ヴィシュヌを除いて。

Verse 134

प्रायश्चित्तेषु चीर्णेषु पापराशिः प्रणश्यति । प्रायश्चित्तानि कार्याणि समीपे कमलापतेः ॥ १३४ ॥

プラーヤシュチッタ（贖罪の行）が正しく修されると、積み重なった罪の山は滅び去る。ゆえに、ラクシュミーの主カマラーパティ（ヴィシュヌ）の御前、近くにおいて贖罪の儀礼を行うべきである。

Verse 135

न्यूनातिरिक्तकृत्यानां संपूर्तिकरणाय च । गङ्गा चतुलसी चैव सत्सङ्गो हरिकीर्त्तनम् ॥ १३५ ॥

欠けて行ったにせよ、過ぎて行ったにせよ、自らの宗教的務めを円満にするための助けは、ガンガー、トゥラシー、サットサンガ（善き人々との交わり）、そしてハリの御名と栄光を歌うキールタンである。

Verse 136

अनसूया ह्यहिंसा च सर्वेप्येते हि पापहाः । विष्ण्वर्पितानि कर्माणि सफलानि भवन्ति हि ॥ १३६ ॥

嫉みなき心とアヒンサー（不殺生・非暴力）――まことに、これらすべては罪を滅する。さらに、ヴィシュヌに捧げられた行いは、真に実りあるものとなる。

Verse 137

अनर्प्पितानि कर्माणि भस्मविन्यस्तद्रव्यवत् । नित्यं नैमित्तिकं काम्यं यच्चान्यन्मोक्षमाधनम् ॥ १३७ ॥

主に捧げられぬ行いは、灰の中に置かれた宝のように、常に実を結ばない。日々の務めであれ、折々の儀礼であれ、欲望に基づく祭式であれ、あるいは解脱（モークシャ）への手段として行う他の修行であれ、供養として奉献されてこそ意味を得る。

Verse 138

विष्णौ समार्पितं सर्वं सात्त्विकं सफलं भवेत् । हरिभक्तिः परा नृणां सर्वं पापप्राणाशिनी ॥ १३८ ॥

ヴィシュヌ（Viṣṇu）に捧げられた一切はサットヴァ（sāttvika）となり、真実の果を結ぶ。人々にとってハリ（Hari）へのバクティ（bhakti）は最上の道であり、あらゆる罪の命の息吹をも滅する。

Verse 139

सा भक्तिदशधा ज्ञेया पापारण्यदवोपमा । तामसै राजसैश्चैव सात्त्विकैश्च नृपोत्तम ॥ १३९ ॥

そのバクティは十種であると知るべきで、罪の荒林を焼き尽くす山火事のようである。王の中の最勝者よ、それはタマス的・ラジャス的、そしてサットヴァ的な類にも分かれる。

Verse 140

यच्चान्यस्य विनाशार्थं भजनं श्रीपतेर्नृप । सा तामस्यधमा भक्तिः खलभावधरा यतः ॥ १४० ॥

王よ、他者の滅亡を目的としてシュリーパティ（Śrīpati、ヴィシュヌ）を礼拝するなら、それは邪悪な心性に支えられた、最も卑しいタマス的バクティである。

Verse 141

योऽर्चयेत्कैतवधिया स्वैरिणी स्वपतिं यथा । नारायणं जगन्नाथं तामसी मध्यमा तु सा ॥ १४१ ॥

欺く意図をもって、宇宙の主ナーラーヤナを礼拝する者は、あたかも不貞の女が自らの夫に近づくようなもので、その礼拝は中位のタマス的（tāmasī）である。

Verse 142

देवापूजापरान्दृष्ट्वा मात्सर्याद्योऽर्चयेद्धीरम् । सा भक्तिः पृथिवीपाल तामसी चोत्तमा स्मृता ॥ १४२ ॥

他者が主の礼拝に励むのを見て、嫉みから堅固なる者（篤信者）を礼拝するなら、そのバクティは、大地の守護者よ、タマスより生じたタマス的（tāmasī）であると伝えられる。

Verse 143

धनधान्यादिकं यस्तु प्रार्थयन्नर्चयेद्वरिम् । श्रद्धया परया युक्तः सा राजस्यधमा स्मृता ॥ १४३ ॥

財や穀物などを求めつつハリを礼拝する者は、たとえ至上の信心（シュラッダー）を備えていても、その礼拝はラージャサ（激情）のうち最も下と記憶される。

Verse 144

यः सर्वलोकविख्यातकीर्तिमुद्दिश्य माधवम् । अर्चयेत्परया भक्त्या सा मध्या राजसी मता ॥ १४४ ॥

あらゆる世界に知られる名声を求めて、至上のバクティでマーダヴァを礼拝する者の信愛は、ラージャサの中でも中位と見なされる。

Verse 145

सालोक्यादि पदं यस्तु समुद्दिश्यार्चयेद्धरिम् । सा राजस्युत्तमा भक्तिः कीर्तिता पृथिवीपते ॥ १४५ ॥

大地の主よ、サーローキヤ（sālokya）などの境地を願い求めてハリを礼拝する時、その信愛は王にとって最上と宣べられている。

Verse 146

यस्तु स्वकृतपापानां क्षयार्थं प्रार्चयेद्वरिम् । श्रद्धया परयोपेतः सा सात्त्विक्यधमा स्मृता ॥ १४६ ॥

自ら犯した罪の滅尽のために、至上の信心をもってハリを礼拝する者の礼拝は、サットヴィカ（清浄）の下位と記憶される。

Verse 147

हरेरिदं प्रियमिति शुश्रूषां कुरुते तु यः । श्रद्धया संयुतो भूयः सात्त्विकी मध्यमा तु सा ॥ १४७ ॥

「これはハリ（ヴィシュヌ）に喜ばれる」と思い、信をもって丁重に奉仕する者の信愛は、主としてサットヴィカであり、中位と見なされる。

Verse 148

विधिबुद्ध्यार्चयेद्यस्तु दासवच्छ्रीपतिं नृप । भक्तीनां प्रवरा सा तु उत्तमा सात्त्विकी स्मृता ॥ १४८ ॥

王よ、聖典に定められた作法を正しく悟り、しもべの心でシュリーパティ（Śrīpati）を礼拝する時、そのバクティは最勝、最高にしてサットヴァ的（清浄）であると説かれる。

Verse 149

महीमानं हरेर्यस्तु किंचित्कृत्वा प्रियो नरः । तन्मयत्वेन संतुष्टः सा भक्तिरुत्तमोत्तमा ॥ १४९ ॥

たとえわずかな奉仕をなしてもハリ（Hari）に愛され、彼のうちに没入して満ち足りる者—そのバクティこそ「最高の中の最高」である。

Verse 150

अहमेव परो विष्णुर्मयिसर्वमिदं जगत् । इति यः सततं पश्येत्तं विद्यादुत्तमोत्तमम् ॥ १५० ॥

「我こそ唯一の至上ヴィシュヌ。全宇宙は我のうちに存する。」このように常に観ずる者を、最上の中の最上と知れ。

Verse 151

एवं दशविधा भक्तिः संसारच्छेदकारिणी । तत्रापि सात्त्विकी भक्तिः सर्वकामफलप्रदा ॥ १५१ ॥

かくしてバクティは十種あり、輪廻の束縛を断ち切る。なかでもサットヴァ的（清浄）バクティは、あらゆる正しき願いの果を授ける。

Verse 152

तस्माच्छृणुष्व भूपाल संसारविजिगीषुणा । स्वकर्मणो विरोधेन भक्तिः कार्या जनार्दने ॥ १५२ ॥

ゆえに聞け、王よ。輪廻の世を征服せんと願う者は、自らの正しき務めに背かず、ジャナールダナ（Janārdana＝ヴィシュヌ）へのバクティを修すべきである。

Verse 153

यः स्वधर्मं परित्यज्य भक्तिमात्रेण जीवति । न तस्य तुष्यते विष्णुराचारेणैव तुष्यते ॥ १५३ ॥

自らのスヴァダルマを捨て、ただバクティ（信愛）のみで生きる者に、ヴィシュヌは満足されない。主が喜ばれるのは、ただ正しいアーチャーラ（正しい行い）によってである。

Verse 154

सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्पते । आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः ॥ १५४ ॥

あらゆるアーガマ（聖典）において、まず第一の基盤としてアーチャーラ（正しい行い）が定められる。行いよりダルマが生じ、ダルマの主は不滅のアチュタ（ヴィシュヌ）である。

Verse 155

तस्मात्कार्या हरेर्भक्तिः स्वर्धमस्याविरोधिनी । सदाचारविहीनानां धर्मा अप्यसुखप्रदाः ॥ १५५ ॥

ゆえに、ハリへのバクティは、自らのスヴァダルマに背かぬように修すべきである。サダーチャーラ（善き行い）を欠く者には、たとえ宗教的義務であっても苦しみの因となる。

Verse 156

स्वधर्महीना भक्तिश्वाप्यकृतैव प्रकीर्तिता । यत्तु पृष्टं त्वया भूयस्तत्सर्वं गदितं मया ॥ १५६ ॥

自らのスヴァダルマを欠いたバクティでさえ、無効であると説かれている。さらに汝が私に問うたことは—そのすべてを私は語り尽くした。

Verse 157

तस्माद्धर्मपरो भूत्वा पूजयस्व जनार्दनम् । नारायणमणीयांसं सुखमेष्यसि शाश्वतम् ॥ १५७ ॥

ゆえに、ダルマに篤くなり、ジャナールダナを礼拝せよ。最も微細なるものよりさらに微細なるナーラーヤナを礼拝することで、汝は永遠の安楽に至る。

Verse 158

शिव एव हरिः साक्षाद्धरिरेव शिवः स्वयम् । द्वयोरन्तरदृग्याति नरकारन्कोटिशः खलः ॥ १५८ ॥

シヴァこそまさにハリそのものであり、ハリご自身こそ真にシヴァである。両者に差別を見いだす悪しき者は、無数のカルパにわたり地獄へ堕ちる。

Verse 159

तस्माद्विष्णुं शिवं वापि समं बुद्धा समर्चय । भेदकृद्दुःखमाप्नोति इह लोके परत्र च ॥ १५९ ॥

ゆえに、ヴィシュヌとシヴァを等しきものと悟り、敬虔に礼拝すべきである。だが両者を分け隔てる者は、この世でも来世でも苦しみを得る。

Verse 160

यदर्थमहमायातस्त्वत्समीपं जनाधिप । तत्ते वक्ष्यामि सुमते सावधानं निशामय ॥ १६० ॥

おお民の主よ、わたしがあなたの御前に来たまさにその目的を語ろう。賢き者よ、心して聴け。

Verse 161

आत्मघातकपाप्मानो दग्धाः कपिलकोपतः । वसन्ति नरके ते तु राजंस्तव पितामहाः ॥ १६१ ॥

王よ、あなたの祖先たちは—自らを滅する罪を犯した罪人として—カピラの怒りにより焼き尽くされ、いま地獄に住している。

Verse 162

तानुद्धर महाभाग गङ्गानयनकर्मणा । गङ्गा सर्वाणि पापानि नाशयत्येव भूपते ॥ १६२ ॥

幸い多き者よ、ガンガーへ導く儀礼によって彼らを救い上げよ。王よ、ガンガーはまことに一切の罪を滅する。

Verse 163

केशास्थिनखदन्दाश्च भस्मापि नृपसत्तम । नयति विष्णुसदनं स्पृष्टा गाङ्गेन वारिणा ॥ १६३ ॥

おお最勝の王よ、髪・骨・爪・歯、さらには灰でさえも、ガンガーの水に触れれば、ヴィシュヌの住処へと運ばれる。

Verse 164

यस्यास्थि भस्म वा राजन् गङ्गायां क्षिप्यते नरैः । स सर्वपापनिर्मुक्तः प्रयाति भवनं हरेः ॥ १६४ ॥

王よ、ある者の骨または灰が人々によってガンガーに投じられるなら、その者は一切の罪より解き放たれ、ハリの御住まいへ赴く。

Verse 165

यानि कानि च पापानि प्रोक्तानि तव भूपते । तानि कर्माणि नश्यन्ति गङ्गाबिन्द्वभिषेचनात् ॥ १६५ ॥

王よ、あなたに説かれたどのような罪であっても、その業はガンガーの水の一滴を灌ぎかけるだけで滅び去る。

Verse 166

सनक उवाच । इत्युक्त्वा मुनिशार्दूल महाराजं भगीरथम् । धर्मात्मानं धर्मराजः सद्यश्वान्तर्दधेतदा ॥ १६६ ॥

サナカは言った。かく語り終えると、義なるダルマラージャ（ヤマ）は、聖仙の中の虎たるバギーラタ王に告げて、ただちに姿を消した。

Verse 167

स तु राजा महाप्राज्ञः सर्वशास्त्रार्थपारगाः । निक्षिप्य पृथिवीं सर्वां सचिवेषु ययौ वनम् ॥ १६७ ॥

その王は大いなる叡智を備え、あらゆるシャーストラの義に通じていた。全土（王国）を大臣たちに託し、森へと旅立った。

Verse 168

तुहिनाद्रौ ततो गत्वा नरनारायणाश्रमात् । पश्चिमे तुहिनाक्रान्ते श्रृङ्गेषोडशयोजने ॥ १६८ ॥

ついでナーラとナーラーヤナの聖庵を発ち、雪の山トゥヒナードリへ赴き、西方の雪に覆われた峰へ、十六ヨージャナの距離を経て到った。

Verse 169

तपस्तप्त्वानयामास गङ्गां त्रैलोक्यपावनीम् ॥ १६९ ॥

厳しい苦行（タパス）を修して、三界を清める聖なるガンガーを顕現させ、もたらした。