The Exposition of the Dvādaśī Vow for the Twelve Months (Dvādaśī-vrata-nirṇaya and Mahā-dvādaśī Lakṣaṇas)

Verse 1

सनातन उवाच । अथ व्रतानि द्वादश्याः कथयामि तवानघ । यानि कृत्वा नरो लोके विष्णोः प्रियतरो भवेत् ॥ १ ॥

サナータナは言った。「いま、罪なき者よ、ドヴァーダシー（第十二日）に守る誓戒（ヴラタ）を汝に語ろう。これらを行う者は、この世においてヴィシュヌにいっそう愛される。」

Verse 2

चैत्रस्य शुक्लद्वादश्यां मदनव्रतमाचरेत् । स्थापयेदव्रणं कुंभं सिततंदुलपूरितम् ॥ २ ॥

チャイトラ月の白分のドヴァーダシー（シュクラ・ドヴァーダシー）には、マダナ・ヴラタを修すべし。傷なきクンバ（聖なる壺）を据え、白米で満たせ。

Verse 3

नानाफलयुतं तद्वदिक्षुदंडसमन्वितम् । सितवस्त्रयुगच्छन्नं सितचंदनचर्च्चितम् ॥ ३ ॥

また、さまざまな果実を添え、甘蔗の茎を伴わせよ。白布二枚で覆い、白檀の香泥を塗りたまえ。

Verse 4

नानाभक्ष्यसमोपेतं सहिरण्यं स्वशक्तितः । ताम्रपात्रं गुडोपेतं तस्योपरि निवेशयेत् ॥ ४ ॥

自らの力に応じて、種々の食物と黄金を伴う供物を整え、その上にジャガリー（粗糖）を備えた銅の器を据えるべきである。

Verse 5

तत्र संपूजयेद्देवं कामरूपिणमच्युतम् । गंधाद्यैरुपचारैस्तु सोपवासो परेऽहनि ॥ ५ ॥

そこで、望むままの姿を現す不落の主アチュタ（Acyuta）を、香などをはじめとする供養と奉仕によって礼拝し、翌日はウパヴァーサ（断食）を守るべきである。

Verse 6

पुनः प्रातः समभ्यर्च्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् । ब्रह्मणान्भोजयेच्चैव तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम् ॥ ६ ॥

さらに翌朝、しかるべく礼拝したのち、聖別された食（プラサーダ）を一人のブラーフマナに捧げ、また諸ブラーフマナに食を施し、続いて定めのダクシナー（dakṣiṇā）を授けるべきである。

Verse 7

वर्षमेवं व्रतं कृत्वा घृतधेनुसमन्विताम् । शय्यां तु दद्याद्गुरवे सर्वोपस्करसंयुताम् ॥ ७ ॥

このように一年のあいだ誓戒（ヴラタ）を修したのち、あらゆる付属品を備えた寝台を、ギーをもたらす乳牛とともに師（グル）に施すべきである。

Verse 8

कांचनं कामदेवं च शुक्तां गां च पयस्विनीम् । वासोभिर्द्विजदांपत्यं पूजयित्वा समर्पयेत् ॥ ८ ॥

黄金とカーマデーヴァの像、シュクティ（śukti―真珠貝）、そして乳牛を供え、衣をもってブラーフマナの夫婦を敬い礼拝したのち、これらの施物を彼らに捧げ渡すべきである。

Verse 9

प्रीयतां कामरूपी मे हरिरित्येवमुच्चरन् । यः कुर्याद्विधिनाऽनेन मदनद्वादशीव्रतम् ॥ ९ ॥

「欲（カーマ）の姿をとるハリ（ヴィシュヌ）よ、どうか我を喜ばせ給え」と唱え、定められた作法（ヴィディ）に従ってこのマダナ・ドヴァーダシーの誓戒を修する者は、願う聖なる果報を得る。

Verse 10

स सर्वपापनिर्भुक्तः प्राप्नोति हरिसाम्यताम् । अस्यामेव समुद्दिष्टं भर्तृद्वादशिकाव्रतम् ॥ १० ॥

その者は一切の罪を離れ、ハリ（ヴィシュヌ）に等しき（似たる）境地を得る。ここにおいて「バルトリ・ドヴァーダシカー・ヴラタ」と名づけられる誓戒もまた説き定められる。

Verse 11

स्वास्तृतां तत्र शय्यां तु कृत्वात्र श्रीयुतं हरिम् । संस्थाप्य मंडपं पुष्पैस्तदुपर्प्युपकल्पयेत् ॥ ११ ॥

そこにて、よく敷き整えた臥床を設け、その上にシュリー（ラクシュミー）を伴うハリを安置する。さらにマンダパを設け、上方に花を供物として荘厳に整えるべし。

Verse 12

ततः संपूज्य गंधाद्यैर्व्रती जागरणं निशि । नृत्यवादित्रगीताद्यैस्ततः प्रातः परेऽहनि ॥ १२ ॥

次に、香などの供物をもって如法に礼拝したのち、誓戒を守る者は夜のあいだ覚醒して守夜（ジャーガラナ）を行うべし。舞い、器楽、歌などを伴って行い、そして翌日の暁に（儀礼を）続けて成就させる。

Verse 13

सशय्यं श्रीहरिं हैमं द्विजग्र्याय निवेदयेत् । द्विजान्संभोज्य विसृजद्दक्षिणाभिः प्रतोषितान् ॥ १३ ॥

誓戒者は、臥床を添えて黄金のシュリー・ハリ像を最勝のバラモンに奉納すべし。さらにバラモンたちに食を施し、ダクシナー（謝礼の布施）をもって満ち足りたまま送り出す。

Verse 14

एवं कृतव्रतस्यापि दांपत्यं जायते स्थिरम् । सप्तजन्मसु भुंक्ते च भोगान् लोकद्वयेप्सितान् ॥ १४ ॥

かくして、正しく誓戒（ヴラタ）を守り行じた者においてさえ、夫婦の道は堅固となり、七度の生にわたり、この世と彼岸の二つの世界で望む歓楽を享受する。

Verse 15

वैशाखशुक्लद्वादश्यां सोपवासो जितेंद्रियः । संपूज्य माधवं भक्त्या गंधाद्यैरुपचारकैः ॥ १५ ॥

ヴァイシャーカ月の白分のドヴァーダシー（十二日）には、断食して諸根を制し、バクティをもってマーダヴァを、香などの供物と諸々の奉仕によって周到に礼拝すべきである。

Verse 16

पक्कान्नं तृप्तिजनकं मधुरं सोदकुंभकम् । विप्राय दद्याद्विधिवन्माधवः प्रीयतामिति ॥ १६ ॥

正しい作法に従い、甘く満ち足りる熟食を水壺とともにバラモンに施し、「マーダヴァよ、どうかお喜びください」と祈念すべきである。

Verse 17

द्वादश्यां ज्येष्ठशुक्लायां पूजयित्वा त्रिविक्रमम् । गंधाद्यैर्मधुरान्नाढ्यं करक विनिवेदयेत् ॥ १७ ॥

ジェーシュタ月の白分のドヴァーダシーに、香などをもってトリヴィクラマ（ヴィシュヌ）を礼拝し、甘味の食を満たしたカラカ（karaka）の器を供え、さらに香等の供物を添えるべきである。

Verse 18

व्रती द्विजाय तत्पश्चादेकभक्तं समाचरेत् । व्रतेनानेन संतुष्टो देवदेवस्त्रिविक्रमः ॥ १८ ॥

その後、誓戒を守る者はエーカバクタ（一天一食）を行じ、二度生まれ（バラモン）にしかるべき施与をなすべきである。この誓戒によって、神々の神トリヴィクラマは歓喜される。

Verse 19

ददाति विपुलान्भोगानंते मोक्षं च नारद । आषाढशुक्लद्वादश्यां द्विजान्द्वादश भोजयेत् ॥ १९ ॥

おおナーラダよ、これは豊かな享楽を授け、ついには解脱（モークシャ）をも与える。アーシャーダ月の白分（シュクラ）ドヴァーダシーの日に、十二人の二度生まれ（バラモン）を供養して食を施すべきである。

Verse 20

मधुरान्नेन तान्पूज्य पृथग्गंधादिकैः क्रमात् । तेभ्यो वासांसि दंडांश्च ब्रह्मसूत्राणि मुद्रिकाः ॥ २० ॥

甘美な食で彼らを敬い供養したのち、順序に従って香などをそれぞれ別々に捧げるべきである。さらに衣、杖、聖紐（ブラフマ・スートラ／ヤジュニョーパヴィータ）、指輪を施すべきである。

Verse 21

पात्राणि च ददेद्भक्त्या विष्णुर्मे प्रीयतामिति । द्वादश्यां तु नभःशुक्ले श्रीधरं पूजयेद्व्रती ॥ २१ ॥

信愛をもって器などを施し、「我にヴィシュヌが歓喜されますように」と祈るべきである。またナバハス（シュラーヴァナ）月の白分ドヴァーダシーに、誓戒を守る者はシュリーダラ（ヴィシュヌ）を礼拝すべきである。

Verse 22

गंधाद्यैस्तत्परो भक्त्या दधिभक्तैर्द्विजोत्तमान् । संभोज्य दक्षिणा रौप्यां दत्वा नत्वा विसर्ज्जयेत् ॥ २२ ॥

彼に心を専らにし、信愛をもって香などで最勝の二度生まれを敬い、ダディ（凝乳）と飯で饗すべきである。ついで銀のダクシナーを与え、礼拝して、恭しく送り出す。

Verse 23

व्रतेनानेन देवेशः श्रीधरः प्रीयतामिति । द्वादश्यां नभस्यशुक्ले व्रती संपूज्य वामनम् ॥ २३ ॥

「この誓戒によって、神々の主シュリーダラが歓喜されますように。」かくしてナバハス月の白分ドヴァーダシーに、誓戒を守る者は法にかなってヴァーマナを礼拝すべきである。

Verse 24

तदग्रे भोजयेद्विप्रान्पायसैर्द्वादशैव च । सौवर्णी दक्षिणां दत्वा विष्णुप्रीतिकरो भवेत् ॥ २४ ॥

その後、ブラーフマナたちに甘い乳粥（パーヤサ）を十二份供養して食していただき、さらに黄金のダクシナー（謝礼）を施せば、ヴィシュヌ尊の御歓喜を招く者となる。

Verse 25

द्वादश्यामिषशुक्लायां पद्मनाभं समर्चयेत् । गंधाद्यैरुपचारैस्तु तदग्रे भोजयेद्द्विजान् ॥ २५ ॥

白分（シュクラ・パクシャ）のドヴァーダシーの日には、蓮臍者パドマナーバ（ヴィシュヌ）を深い恭敬をもって礼拝すべきである。香料などの供物と諸々の儀礼奉仕を捧げたのち、その御前で再生者（ブラーフマナ）に食を施せ。

Verse 26

मधुरान्नेन वस्त्राढ्यां सौवर्णीं दक्षिणां ददेत् । व्रतेनैतेन संतुष्टः पद्मनाभो द्विजोत्तम ॥ २६ ॥

甘味の食と上質の衣とともに、黄金のダクシナーを施すべきである。この誓戒によってパドマナーバ（ヴィシュヌ）は満悦される、ああ、再生者の中の最勝よ。

Verse 27

श्वेतद्वीपगतिं दद्याद्देहभोगांश्च वांछितान् । कार्तिके कृष्णपक्षे तु गोवत्सद्वादशीव्रतम् ॥ २७ ॥

カールッティカ月の黒分（クリシュナ・パクシャ）に守られるゴーヴァツァ・ドヴァーダシーの誓戒は、シュヴェータドヴィーパへの到達を授け、また身を受けた生における望みの享楽と安楽を与える。

Verse 28

तत्र वत्सयुतां गां तु समालिख्य सुगंधिभिः । चंदनाद्यैस्तथा पुष्पमालाभिः प्रार्च्य ताम्रके ॥ २८ ॥

そこで、子牛を伴う牝牛の姿を描き、銅の器の上に安置して、白檀などの芳香物と花鬘とをもって礼拝供養すべきである。

Verse 29

पात्रे पुष्पाक्षततिलैरर्घ्यं कृत्वा विधानतः । प्रदद्यात्पादमूलेऽस्या मन्त्रेणानेन नारद ॥ २९ ॥

花とアクシャタ（砕けぬ米）と胡麻を器に入れ、定められた作法に従ってアルギャ供を正しく整え、この真言を唱えつつ、彼女の御足もとに捧げよ、ああナーラダよ。

Verse 30

क्षीरोदार्णवसंभूते सुरासुरनमस्कृते । सर्वदेवमये देवि सर्वदेवैरलंकृते ॥ ३० ॥

乳海より生まれ出で、神々と阿修羅のいずれにも礼拝される女神よ。万神をその身に宿し、あらゆる神々により荘厳され讃えられるデーヴィーよ。

Verse 31

मातर्मातर्गवां मातर्गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते । ततो माषादिसंसिद्धान्वटकांश्च निवेदयेत् ॥ ३१ ॥

「母よ—牛たちの母よ—母よ、このアルギャをお受け取りください。あなたに礼拝いたします。」その後、黒豆（マーシャ）などで調えたヴァダ（揚げ菓子）を供えよ。

Verse 32

एवं पञ्च दशैकं वा यथाविभवमात्मनः । सुरभि त्वं जगन्माता नित्यं विष्णुपदे स्थिता ॥ ३२ ॥

かくして、五つ、あるいは十、または一つでもよい—自らの力に応じて供えよ。スラビーよ、汝は世界の母、常にヴィシュヌの御境（ヴィシュヌ・パダ）に住まう。

Verse 33

सर्वदेवमये ग्रासं मया दत्तमिमं ग्रस । सर्वदेवमये देवि सर्वदेवैरलंकृते ॥ ३३ ॥

万神をその身に宿し、あらゆる神々により荘厳されるデーヴィーよ、我が捧げたこの一口をお召し上がりください。この一口にもまた、万神の臨在が満ちているのです。

Verse 34

मातर्ममाभिलषितं सफलं कुरु नंदिनी । तद्दिने तैलपक्वं च स्थालीपक्वं द्विजोत्तम ॥ ३४ ॥

母なるナンディニーよ、わが切なる願いを実らせたまえ。まさにその日に、最勝のブラーフマナよ、油で調えた食と、鍋で煮た食とを備え、供えよ。

Verse 35

गोक्षीरं गोघृतं चैव दधि तक्रं च वर्जयेत् । द्वादश्यामूर्जशुक्लायां देवं दामोदरं द्विज ॥ ३५ ॥

牛乳、牛のギー、凝乳（ダディ）、バターミルク（タクラ）を慎んで避けよ。ウールジャ月の白分（シュクラ）ドヴァーダシーに、ブラーフマナよ、主ダーモダラを礼拝すべし。

Verse 36

समभ्यर्च्योपचारैस्तु गंधाद्यैः सुसमाहितः । तदग्रे भोजयेद्विप्रान्पक्वान्नेनार्कसंख्यकान् ॥ ३६ ॥

香などの供物をもって、心をよく整えつつ正しく礼拝したのち、その御前にて、煮炊きした食をもって婆羅門たちを、太陽の数に等しく（すなわち十二人）供養せよ。

Verse 37

ततः कुंभानपांपूर्णान्वस्त्राच्छन्नान्समर्चितान् । सपूगमोदकस्वर्णांस्तेभ्यः प्रीत्या समर्पयेत् ॥ ३७ ॥

それから、布で覆い、しかるべく敬って飾った満水の壺を、槟榔（プーガ）、菓子モーダカ、そして黄金とともに、喜びの心をもって彼らに捧げよ。

Verse 38

एवं कृते प्रियो विष्णोर्जायतेऽखिलभोगभुक् । देहांते विष्णुसायुज्यं लभते नात्र संशयः ॥ ३८ ॥

このように行えば、その者はヴィシュヌに愛され、あらゆる正しき繁栄を享受する。身の終わりにはヴィシュヌとの合一（ヴィシュヌ・サーユジュヤ）を得る—ここに疑いはない。

Verse 39

नीराजनव्रतं चात्र गदितं तन्निबोध मे । सुप्तोत्थितं जगन्नाथमलंकृत्य निशागमे ॥ ३९ ॥

ここでもまたニ―ラージャナの誓戒が説かれる—わたしからよく学べ。夜が訪れたなら、眠りから目覚めた御方としてジャガンナータを荘厳し、その儀礼を行うべきである。

Verse 40

अलंकृतो नवं वह्निमुत्पाद्याभ्यर्च्य मन्त्रतः । हुत्वा तत्र समुद्दीप्ते रौप्य दीपिकया मुने ॥ ४० ॥

荘厳し身を清めたのち、新たな聖火を起こし、真言によって礼拝し、そこへ供物を投じる。火が盛んに燃え上がったなら、ああ牟尼よ、銀の灯明をもって儀礼を行う。

Verse 41

गंधपुष्पाद्यर्चितया जनैर्नीराजयेद्धरिम् । तत्रैवानुगतां लक्ष्मीं ब्रह्माणीं चंडिकां तथा ॥ ४१ ॥

香・花などでハリを供養したのち、人々はハリにニ―ラージャナ（灯明の奉献）を行うべきである。さらにその場で、随伴するラクシュミー、またブラフマーニーとチャンディカーをも敬い奉る。

Verse 42

आदित्यं शंकरं गौरीं यक्षं गणपतिं ग्रहान् । मातॄः पितॄन्नगान्नागान्सर्वान्नीराजयेत्क्रमात् ॥ ४२ ॥

順次に、太陽神、シャンカラ、ガウリー、ヤクシャ、ガナパティ、諸惑星の神々、母神たち、ピトリ（祖霊）、山々、ナーガ—まことに一切に対して—アーラティ（灯明奉献）を行うべきである。

Verse 43

गवां नीराजनं कुर्यान्महिष्यादेश्च मंडलम् । नमो जयेति शब्दैश्च घंटाशंखा दिनिःस्वनैः ॥ ४३ ॥

牛にはニ―ラージャナを行い、また水牛などの家畜には護りの輪（マンダラ）を作るべきである。「ナモー」「ジャヤ」と唱え、鐘と法螺貝の響きを伴って行う。

Verse 44

सिंदूरालिप्तश्रृङ्गाणां चित्राङ्गाणां च वर्णकैः । गवां कोलाहले वृत्ते नीराजनमहोत्सवे ॥ ४४ ॥

大いなるニラージャナ（灯明を揺らし捧げる儀礼）の祭において、牛の群れが歓喜してどよめくとき—あるものは角に赤きシンドゥーラを塗られ、あるものは身にさまざまな彩色を施され—四方に祝祭の騒ぎが満ちた。

Verse 45

तुरगांल्लक्षणोपेताम् गजांश्च मदविप्लुतान् । राजचिह्नानि सर्वाणि च्छत्रादीनि च नारद ॥ ४५ ॥

吉祥の相を備えた馬、そしてムスト（musth）の勢いあふれる象、さらに王権のしるし一切—天蓋の傘など—が語られる、ああナーラダよ。

Verse 46

राजा पुरोधसा सार्धं मंत्रिभृत्यपरः सरः । पूजयित्वा यथान्यायं नीरज्य स्वयमादरात् ॥ ४६ ॥

ついで王は—王家の祭司（プurohita）とともに、重臣と従者に侍され—法にかなって供養を捧げ、みずから敬虔なる心をもってニラージャナ（灯明のアーラティ）を行った。

Verse 47

शंखतूर्यादिघोषैश्च नानारत्नविनिर्मिते । सिंहासने नवे क्लृप्ते तिष्ठेत्सम्यगलंकृतः ॥ ४७ ॥

法螺貝と喇叭などの響き渡る音の中で、彼は正しく荘厳され、新たに設えられた、さまざまな宝玉で作られた獅子座の玉座の上に立つべきである。

Verse 48

ततः सुलक्षणैर्युक्ता वेश्या वाथ कुलांगना । शीर्षोपरि नरेंद्रस्य तया नीराजयेच्छनैः ॥ ४८ ॥

それから、吉祥の相を備えた遊女、あるいは名門の婦人が、王の頭上にて静かにアーラティ（ニラージャナ）を行うべきである。

Verse 49

एवमेषा महासांतिः कर्तव्या प्रतिवत्सरम् । राज्ञा वित्तवतान्येन वर्षमारोग्यमिच्छता ॥ ४९ ॥

かくして、一年の健康と無病を願う王、あるいは富める者は、毎年この偉大なる鎮静の儀式（マハーシャーンティ）を執り行うべきである。

Verse 50

येषां राष्ट्रे पुरे ग्रामे क्रियते शांतिरुत्तमा । नीराजनाभिधा विप्र तद्रोगा यांति संक्षयम् ॥ ५० ॥

おおバラモンよ、王国、都市、あるいは村落のいずこであれ、ニーラージャナと呼ばれる至高の鎮静の儀式が行われる場所では、そこを苦しめる病は消滅する。

Verse 51

द्वादश्यां मार्गशुक्लायां साध्यव्रतमनुत्तमम् । मनोभवस्तथा प्राणो नरो यातश्च वीर्यवान् ॥ ५१ ॥

マルガシールシャ月の白分第十二日（ドヴァーダシー）に、サーディヤ・ヴラタとして知られる無上の祭祀を行うべきである。それにより、マノバヴァ、プラーナ、ナラ、そして力強きヤータがなだめられる。

Verse 52

चितिर्हयो नृपश्चैव हंसो नारायणस्तथा । विभुश्चापि प्रभुश्चैव साध्या द्वादश कीर्तिताः ॥ ५२ ॥

チティ、ハヤ、ヌリパ、ハンサ、ナーラーヤナ、ヴィブ、プラブ、そしてサーディヤ。これら十二の神聖な御名はこのように宣べ伝えられる。

Verse 53

पूजयेद्गंधपुष्पाद्यैरेतांस्तंदुलकल्पितान् । ततो द्विजाग्र्यान्संभोज्य द्वादशात्र सुदक्षिणाः ॥ ५३ ॥

米で作られたこれらの像を、香や花などを用いて崇拝すべきである。その後、最も優れた再生族（バラモン）たちに食事を振る舞い、十二の寛大な布施（ダクシナ）を捧げるべきである。

Verse 54

दत्वा तेभ्यस्तु विसृजेत्प्रीयान्नारयणस्त्विति । एतस्यामेव विदितं द्वादशादित्यसंज्ञितम् ॥ ५४ ॥

定められた供物を彼らに施したのち、恭しく「ナーラーヤナが歓喜されますように」と唱えて、丁重にお帰し申し上げるべきである。まさにこの文脈において、「十二アーディティヤ」と呼ばれる教えも説かれている。

Verse 55

व्रतं तत्रार्चयेद्धीमानादित्यान्द्वादशापि च । धातामित्रोऽर्यमा पूषा शक्रोंऽशो वरुणो भगः ॥ ५५ ॥

そこにおいて、賢明なる修行者は正しく誓戒（ヴラタ）を行い、さらに十二のアーディティヤ—ダータ、ミトラ、アリヤマー、プーシャ、シャクラ、アṃシャ、ヴァルナ、バガ—を礼拝すべきである。

Verse 56

त्वष्टा विवस्वान्सविता विष्णुर्द्वादश ईरिताः । प्रतिमासं तु शुक्लायां द्वादश्यामर्च्य यत्नतः ॥ ५६ ॥

かくして月ごとの十二の相が説き明かされた—その中にトヴァシュトリ、ヴィヴァスヴァーン、サヴィター、そしてヴィシュヌも含まれる。毎月、白分（シュクラ）のドヴァーダシーの日に、努めて礼拝すべきである。

Verse 57

वर्षं नयेद्व्रतांते तु प्रतिमा द्वादशापि च । हैमीः संपूज्य विधिना भोजयित्वा द्विजोत्तमान् ॥ ५७ ॥

この誓戒は満一年にわたり守り行うべきである。成就の時には、作法に従って十二の金の像を供養し、ついで最勝の両生者（すぐれたバラモン）に食を施すべきである。

Verse 58

मधुरान्नैः सुसत्कृत्य प्रत्येकं चार्पयेद्व्रती । एव व्रतं नरः कृत्वा द्वादशादित्यसंज्ञकम् ॥ ५८ ॥

甘美な食をもって手厚く敬い、誓戒を守る者はそれぞれに別々に供え物を捧げるべきである。かくしてこの誓戒を行うとき、それは「十二アーディティヤの誓戒」と名づけられる。

Verse 59

सूर्यलोकं समासाद्य भुक्त्वा भोगांश्चरं ततः । जायते भुवि धर्मात्मा मानुष्ये रोगवर्जितः ॥ ५९ ॥

太陽の世界に至り、しばしその享楽を味わったのち、彼は再び地上に生まれ、法を具えた正しき魂の人となり、病を離れる。

Verse 60

ततो व्रतस्य पुण्येन पुनरेव लभेद्व्रतम् । तत्पुण्येन रवेन्भित्वा मंडलं द्विजसत्तम ॥ ६० ॥

次に、その誓戒の功徳によって再び誓戒を得る。さらにその功徳によって—おお、二度生まれの最勝者よ—太陽の円輪を貫き（それを超えて進む）。

Verse 61

निरंजनं निरा कारं निर्द्वंद्वं ब्रह्म चाप्नुयात् । अत्रैवाखंडसंज्ञं च व्रतमुक्त द्विजोत्तम ॥ ६१ ॥

彼は、汚れなく、形なく、二元を離れた不二のブラフマンに到達する。ここにおいて—おお、二度生まれの最勝者よ—「アカンダ（Akhaṇḍa）」と名づけられる誓戒が説き明かされた。

Verse 62

मूर्तिं निर्माय सौवर्णीं जनार्दनसमाह्वयाम् । अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैस्तदग्रे भोजयेद्द्विजान् ॥ ६२ ॥

黄金の御像を造り、そこにジャナールダナ（Janārdana）を招来して安置し、香・花などをもって礼拝するべきである。さらにその御前において、二度生まれの者（バラモン）に食を施すべし。

Verse 63

द्वादश प्रतिमासं तु नक्ताशीः स्याज्जितेंद्रियः । ततः समांते तां मूर्तिं समभ्यर्च्य विधानतः ॥ ६३ ॥

十二か月のあいだ、夜にのみ食し、諸根を制して自制を保つべきである。ついで年の満ちるとき、その聖像を定められた作法に従い、しかるべく礼拝せよ。

Verse 64

गुरवे धेनुसहितां दद्यात्संप्रार्थयेत्तथा । शतजन्मसु यत्किंचिन्मयाखंडव्रतं कृतम् ॥ ६४ ॥

師（グル）に子牛を伴う牝牛を供え、また切に祈るべきである。「百の生において私が修したいかなる不断の誓戒（アカンダ・ヴラタ）も、その功徳が円満となり、力をもって成就しますように。」

Verse 65

भगवंस्त्वत्प्रसादेन तदखंडमिहास्तु मे । ततः संभोज्य विप्राग्र्यान्सखंडाढ्यैस्तु पायसैः ॥ ६५ ॥

おおバガヴァンよ、あなたの恩寵によって、その果報がここにおいて私に減ずることなく留まりますように。次いで、最勝のバラモンたちを、砂糖を豊かに混ぜたパーヤサ（乳粥）でもてなして供養すべきである。

Verse 66

द्वादशैव हि सौवर्णीं दक्षिणां प्रददेन्नमेत् । इति कृत्वा व्रतं विप्र प्रीणयित्वा जनार्दनम् ॥ ६६ ॥

まことに、黄金をダクシナー（謝礼）としてちょうど十二与え、そして礼拝して頭を垂れるべきである。かくして、バラモンよ、誓戒を守りジャナールダナ（ヴィシュヌ）を歓喜させて、儀礼は成就する。

Verse 67

सौवर्णेन विमानेन याति विष्णोः परं पदम् । पौषस्य कृष्णद्वादश्यां रूपव्रतमुदीरितम् ॥ ६७ ॥

彼は黄金のヴィマーナに乗って昇り、ヴィシュヌの至上の住処に到る。かくして、パウシャ月のクリシュナ・ドヴァーダシー（暗半月の十二日）に修すべきルーパ・ヴラタが説き明かされた。

Verse 68

दशम्यां विधिवत्स्नात्वा गृह्णीयाद्गोमयं व्रती । श्वेताया वैकवर्णाया अन्तरिक्षगतं द्विज ॥ ६८ ॥

第十日（ダシャミー）に、規定どおり沐浴したのち、誓戒を守る者は牛糞を取るべきである――白い牛、あるいは単色の牛のものを、二度生まれよ。それは、あたかも空中に在って穢れに触れぬかのごとく清浄と見なされる。

Verse 69

अष्टोत्तरशतं तेन पिंडिकाः कल्प्य नारद । शोषयेदातपे धृत्वा पात्रे ताम्रेऽथ मृन्मये ॥ ६९ ॥

おおナーラダよ、その調製したものによって百八つの小さな団子を作るべし。銅の器、あるいは土の壺に納め、日光に当てて乾かすがよい。

Verse 70

एकादश्यां सोपवासः समभ्यर्च्य विधानतः । सौवर्णीं प्रतिमां विष्णोर्निशायां जागरं चरेत् ॥ ७० ॥

エーカーダシーの日には、断食（ウパヴァーサ）を守り、定められた作法によりシュリー・ヴィシュヌを礼拝すべし。さらにヴィシュヌの黄金の御像を供え／安置し、夜通しの覚醒の行（ジャーガラ）を行うべきである。

Verse 71

सुमंगलैर्गीतवाद्यैः स्तोत्रपाठैर्जपादिभिः । ततः प्रभाते द्वादश्यां तिलपात्रोपरि स्थिताम् ॥ ७१ ॥

吉祥なる歌と楽器の調べ、讃歌（ストートラ）の誦読、ジャパ等の修行をもって—そののちドヴァーダシーの暁に、胡麻を満たした器の上に安置された彼女／それを礼拝すべし。

Verse 72

अंबुपूर्णे घटे न्यस्य पूजयेदुपचारकैः । ततोऽग्निं नवमुत्पाद्य काष्ठसंघर्षणादिभिः ॥ ७२ ॥

それを水で満たした壺に安置し、定めの供物（ウパチャーラ）をもって礼拝すべし。ついで木を擦り合わせるなど所定の方法により、新たな火を起こして儀礼を進める。

Verse 73

तं समभ्यर्च्य विधिवदेकैकां पिंडिकां सुधीः । होमयेत्सतिलाज्यां च द्वादशाक्षरविद्यया ॥ ७३ ॥

定法により御方を礼拝し終えたなら、賢者は供団子を一つずつ護摩の火に投じ、胡麻を混ぜたギーを添えて、十二音節の真言（ドヴァーダシャークシャラ）を誦すべし。

Verse 74

वैष्णव्याथ च पूरणां च शतमष्टोत्तर ततः । भोजयेत्पायसैर्विप्रान्प्रीत्या सुस्निग्धमानसः ॥ ७४ ॥

ついで、ヴィシュヌに結ぶヴァイシュナヴァの行を終え、さらにプラーナに関する百八の供施／誦行を成し遂げたのち、愛により心和らいだ者は、歓喜してブラーフマナたちに甘い乳粥（パーヤサ）を施して食を供すべきである。

Verse 75

सहितां च घटेनैव प्रतिमां गुरवऽपेयेत् । विप्रेभ्यो दक्षिणां शक्त्या दत्वा नत्वा विसर्जयेत् । नरो वा यदि वा नारी व्रतं कृत्वैवमादरात् ॥ ७५ ॥

水壺（ガタ）を添えて、礼法に従い礼拝像をグル（師）に正式に引き渡すべきである。次に、力に応じてブラーフマナにダクシナーを施し、礼拝してから、ヴィサルジャナ（送別・結願の儀）を行う。男であれ女であれ、このように敬虔に誓戒を行う者は……

Verse 76

लभते रूपसौभाग्यं नात्र कार्या विचारणा । सहस्ये शुक्लपक्षे तु सुजन्मद्वादशीव्रतम् ॥ ७६ ॥

美貌と吉祥を得る—これに疑いを差し挟む必要はない。サハスヤ月の白分（シュクラ・パクシャ）に、「スジャンマ・ドヴァーダシー」と名づけられた誓戒を守るべきである。

Verse 77

स्नात्वा विधानेन गृह्णोयाद्वार्षिकव्रतम् । पीत्वा गश्रृंगवार्यादौ तां च कृत्वा प्रदक्षिणम् ॥ ७७ ॥

定められた作法に従って沐浴し、年ごとの誓戒を受持すべきである。次いで、まずガシュリンガ（Gaśṛṅga）の水などの聖水を口に含み、さらにその聖地を敬虔にプラダクシナー（右繞）して巡るべきである。

Verse 78

प्रतिमासं ततः शुक्लेद्वादश्यां दानमाचरेत् । घृतप्रस्थं तच्चतुष्कं क्रमाद्वीहेर्यवस्य च ॥ ७८ ॥

その後、毎月、白分のドヴァーダシーに布施を行うべきである。ギー（ghṛta）を一プラスタ量施し、同様に順次、四量を—米と大麦（yava）についても—施すべきである。

Verse 79

द्विरक्तिकं हेम तिलाढकार्द्धं पयसां घटम् । रौप्यस्य माषमेकं च तृप्तिकृन्मिष्टपक्वकम् ॥ ७९ ॥

二ラक्तिकāに相当する黄金、胡麻半アーダカ、乳を満たした壺一つ、銀一マーシャを、心を満たす煮菓子の供物とともに捧げるべきである。

Verse 80

छत्रं माषार्धहेम्नश्च प्रस्थं फाणितमुत्तमम् । चंदनं पलिकं वस्त्रं पंचहस्तोन्मितं तनुम् ॥ ८० ॥

傘蓋一つ、半マーシャの黄金、最上の糖蜜一プラスタ、白檀一パラ、そして長さ五ハスタの薄く上質な布—これらを規定の施与として捧げる。

Verse 81

एवं तु मासिकं दानं कृत्वा प्राश्य यथाक्रमम् । गोमूत्रं जलमाज्यं वा पक्त्वा शाकं चतुर्विधम् ॥ ८१ ॥

このように月ごとの布施を行ったのち、定められた順序に従って食すべきである。また、牛尿・水・ギーのいずれかを用い、四種の法の一つで野菜を煮て、そのとおりに口にする。

Verse 82

दधियुक्तं च यावान्नं तिलाज्यं शर्करान्विताम् । दर्भांबुक्षीरमुदितं प्राशनं प्रतिमासिकम् ॥ ८२ ॥

毎月、定められた供食を受用すべきである。すなわち、凝乳を和えた大麦飯、ギーと砂糖を添えた胡麻、そして述べられたクシャ草（ダルバ）水と乳の摂取—これが月々の行である。

Verse 83

एवं कृतव्रतो वर्षं सौवर्णीं प्रतिमां रवेः । कृत्वा वै ताम्रपात्रस्थां न्यस्याभ्यर्च्य विधानतः ॥ ८३ ॥

このように一年の誓戒を成就したなら、黄金の太陽神の像を作り、銅の器の上に据え、規定の作法により安置して礼拝供養すべきである。

Verse 84

गुरवे धेनुसहितां प्रत्यर्प्य प्रणमेत्पुरः । विप्रान्द्रादश संभोज्य तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम् ॥ ८४ ॥

師（グル）に、相応の供物を添えた牝牛を奉り、御前にて礼拝し頂礼すべきである。次いで、十二人のブラーフマナを供養して食を施し、定められたダクシナー（謝礼）を授けよ。

Verse 85

एवं कृतव्रतो विप्र जन्माप्नोत्युत्तमे कुले । निरोगो धनधान्याढ्यो भवेच्चाविकलेद्रियः ॥ ८५ ॥

このように誓戒を成就する者は、ああブラーフマナよ、最上の家系に生まれ、病なく、財と穀物に富み、諸根（感官）も損なわれずに生きる。

Verse 86

माघस्य शुक्लद्वादश्यां शालग्रामशिलां द्विज । अभ्यच्य विधिवद्भक्त्या सुवर्णं तन्मुखे न्यसेत् ॥ ८६ ॥

おお二度生まれ（ドヴィジャ）よ、マーガ月の白分の十二日（ドヴァーダシー）に、規定の作法に従い信愛（バクティ）をもってシャーラグラーマ石を礼拝し、その口元に黄金を置くべきである。

Verse 87

तां स्थाप्य रौप्यपात्रे तु सितवस्त्रयुगावृताम् । प्रदद्याद्वेदविदुषे तं हि संभोजयेत्ततः ॥ ८७ ॥

それを銀の器に安置し、白布二枚で覆って、ヴェーダに通じた者に施すべきである。その後、その学匠を食事でもてなし、しかるべく敬う。

Verse 88

पायसान्नेन खंडाज्यसहितेन हितेन च । एवं कृत्वैकभक्तः सन्विष्णु चिंतनतत्परः ॥ ८८ ॥

砂糖とギーを添えたパーヤサ（甘い乳粥）を、身にかなうように清らかに食すべきである。かくしてその日は一食とし、主ヴィシュヌへの念想に専心せよ。

Verse 89

वैष्णवं लभते धाम भुक्त्वा भोगानिहेप्सितान् । अंत्ये सितायां द्वादश्यां सौवर्णीं प्रतिमां हरेः ॥ ८९ ॥

この世で望む世俗の享楽を味わったのち、その者はヴァイシュナヴァの聖なる住処に至る。これは、明半月の最後のドヴァーダシー（第十二日）にハリの黄金の御像を供養する儀礼によって成就する。

Verse 90

अभ्यर्च्य गंधपुष्पाद्यैर्दद्याद्वेदविदे द्विज । द्विषट्कसंख्यान्विप्रांश्च भोजयित्वा च दक्षिणाम् ॥ ९० ॥

香・花などをもって礼拝したのち、ヴェーダに通じた二度生まれ（ドヴィジャ）のバラモンに施しをなすべきである。さらに、十二人のバラモンに食を供した後、儀礼の謝礼としてダクシナー（dakṣiṇā）も捧げよ。

Verse 91

दत्वा विसर्जयेत्पश्चात्स्वयं भुंजीत बांधवैः । त्रिस्पृशोन्मीलिनी पक्षवर्द्धिनी वंजुली तथा ॥ ९१ ॥

定められた供物を捧げたのち、次いで儀礼を正式に結了し（ヴィサルジャナ）、終えるべきである。その後、自ら親族とともに食事をいただく。この守戒はまた、トリスプṛシャー（Trispṛśā）、ウンミーリニー（Unmīlinī）、パクシャヴァルディニー（Pakṣavardhinī）、そしてヴァンジュリー（Vaṃjulī）とも呼ばれる。

Verse 92

जया च विजया चैव जयंती चापराजिता । एता अष्टौ सदोपोष्या द्वादश्यः पापहारिकाः ॥ ९२ ॥

ジャヤ（Jaya）、ヴィジャヤ（Vijaya）、ジャヤンティー（Jayantī）、アパラージター（Aparājitā）—これらを含む八つのドヴァーダシーの守戒は、常に正しく守るべきである。ドヴァーダシーは罪を除き去る。

Verse 93

श्रीनारद उवाच । कीदृशं लक्षणं ब्रह्मन्नेतासां किं फलं तथा । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व याश्चन्याः पुण्यदायिकाः ॥ ९३ ॥

聖なるナーラダは言った。「ブラフマンよ、これらにはいかなる特徴があり、またどのような果（phala）、すなわち霊的な結果をもたらすのか。どうかそれらすべてを私に説き明かしてほしい—さらに功徳を授ける他の修行についても。」

Verse 94

सूत उवाच । इत्थं सनातनः पृष्टो नारदेन द्विजोत्तमः । प्रशस्य भ्रातरं प्राह महाभागवतं मुनिः ॥ ९४ ॥

スータは言った。かくしてナーラダに問われた、二度生まれの最勝者サナータナ――大バガヴァタの聖仙――は、兄弟を讃えて語り始めた。

Verse 95

सनातन उवाच । साधु पृष्टं त्वया भ्रातः साधूनां संशयच्छिदा । वक्ष्ये महाद्वादशीनां लक्षणं च फलं पृथक् ॥ ९५ ॥

サナータナは言った。「兄弟よ、よくぞ問うた。これは善き者たちの疑いを断ち切る問いである。私はマハー・ドヴァーダシーの相（しるし）と果報を、それぞれ分けて説こう。」

Verse 96

एकादशी निवृत्ता चेत्सूर्यस्योदयतः पुरा । तदा तु त्रिस्पृशा नाम द्वादशी सा महाफला ॥ ९६ ॥

もしエーカーダシーのティティが日の出より前に終わるなら、そのドヴァーダシーはトリスプリシャーと呼ばれ、修行の果はきわめて大きい。

Verse 97

अस्यामुपोष्य गोविन्दं यः पूजयति नारद । अश्वमेधसहस्रस्य फलं लभते ध्रुवम् ॥ ९७ ॥

ナーラダよ、この聖なる日に斎戒し、ゴーヴィンダを礼拝する者は、必ずや千のアシュヴァメーダ祭に等しい功徳を得る。

Verse 98

यदारुणोदये विद्धा दशम्यैकादशी तिथिः । तदा तां संपरित्यज्य द्वादशीं समुपोषयेत् ॥ ९८ ॥

アルノーダヤ（暁）において、エーカーダシーのティティがダシャミーと混じっていると見られるなら、そのエーカーダシーを退け、代わりにドヴァーダシーに斎戒すべきである。

Verse 99

तत्रेष्ट्वा वासुदेवाख्यं सम्यक्पूजाविधानतः । राजसूयसहस्रस्य फलमुन्मीलिते लभेत् ॥ ९९ ॥

その地において、正しい供養の作法に従い、ヴァースデーヴァ（Vāsudeva）と称される主を如法に礼拝すれば、霊的な覚醒が開かれるとき、千回のラージャスーヤ（Rājasūya）祭に等しい功徳を得る。

Verse 100

यदोदये तु सवितुर्याम्या त्वेकादशीं स्पृशेत् । तदा वंजुलिकाख्यां तु तां त्यक्त्वोपोषयेत्सदा ॥ १०० ॥

しかし、日の出の時に「ヤーミヤー」（南方）のティティがエーカーダシーに触れて重なるなら、そのエーカーダシーはヴァンジュリカー（Vaṃjulikā）と呼ばれ、これを退け、常に正しい日にウパヴァーサ（斎戒・断食）を守るべきである。

Verse 101

अस्यां संकर्षणं देवं गंधाद्यैरुपचारकैः । पूजयेत्सततं भक्त्या सर्वस्याभयदं परम् ॥ १०१ ॥

この行法においては、香などの供養（ウパチャーラ）をもって、奉愛（バクティ）により常に神サンカルシャナ（Saṅkarṣaṇa）を礼拝すべきである。彼は至上にして、すべてに無畏を授ける。

Verse 102

एषा महाद्वादशी तु सर्वक्रतुफलप्रदा । सर्वपापहरा प्रोक्ता सर्वसंपत्प्रदायिनी ॥ १०२ ॥

このマハードヴァーダシー（Mahādvādaśī）は、まことに一切の祭祀の果を授ける。すべての罪を滅し、あらゆる繁栄を与えるものと説かれる。

Verse 103

कुहूराके यदा वृद्धे स्यातां विप्र यदा तदा । पक्षवर्द्धनिका नाम द्वादशी सा महाफला ॥ १०३ ॥

ブラーフマナよ、クフー（Kuhū）とラーカー（Rākā）の両方が増大の相（白分・月の増光）にあるとき、そのドヴァーダシーはパクシャヴァルッダニカー（Pakṣavarddhanikā）と名づけられ、きわめて大いなる果報をもたらす。

Verse 104

तस्यां संपूजयेद्देवं प्रद्युम्नं जगतां पतिम् । सर्वैश्वर्य्यप्रदं साक्षात्पुत्र पौत्रविवर्धनम् ॥ १०४ ॥

その聖なる折には、万界の主プラデュムナ神を正しく供養すべし。彼はあらゆる繁栄を直に授け、子や孫を増し、家系を栄えさせる。

Verse 105

यदा तु धवले पक्षे द्वादशी स्यान्मधान्विता । तदा प्रोक्ता जया नाम सर्वशत्रुविनाशिनी ॥ १०५ ॥

しかし白分（明月の半月）において、ドヴァーダシー（第十二日）がマドゥ（チャイトラ月）と重なるとき、その斎行は「ジャヤー」と称され、あらゆる敵を滅する。

Verse 106

अस्यां संपूजयेद्देवमनिरुद्धं रमापतिम् । सर्वकामप्रदं नॄणां सर्वसौभाग्यदायकम् ॥ १०६ ॥

この斎行においては、ラマー（ラクシュミー）の夫君なる主アニルッダを正しく供養すべし。人々のあらゆる願いを叶え、万般の吉祥を授け給う。

Verse 107

श्रवणर्क्षयुता चेत्स्याद्द्वादशी धवले दले । तदा सा विजया नाम तस्यामचेद्गदाधरम् ॥ १०७ ॥

白分のドヴァーダシーがシュラヴァナ宿と相応するなら、それは「ヴィジャヤー」と呼ばれる。その日には、棍棒を持つヴィシュヌ、ガダーダラを供養すべし。

Verse 108

सर्वसौख्यप्रदं शश्वत्सर्वभोगपरायणम् । सर्वतीर्थफलं विप्र तां चोपोष्याप्नुयान्नरः ॥ १०८ ॥

おお婆羅門よ、その斎行は常にあらゆる安楽を授け、正しき福楽の享受へと導き、また一切の聖地巡礼の果報をもたらす。これのために断食して守る者は、その果を得る。

Verse 109

यदा स्याच्च सिते पक्षे प्राजापत्यर्क्षसंयुता । द्वादशी सा महापुण्या जयंती नामतः स्मृता ॥ १०९ ॥

白分（明るい半月）において、ドヴァーダシー（第十二月日）がプラージャーパティヤのナクシャトラと合する時、そのドヴァーダシーはきわめて大いなる功徳を具え、「ジャヤンティー」と名づけて憶念される。

Verse 110

यस्यां समर्च्चयेद्देवं वामनं सिद्धिदं नृणाम् । उपोषितैषा विप्रेंद्र सर्वव्रतफलप्रदा ॥ ११० ॥

おお婆羅門の中の最勝者よ。その聖なる日に、断食して人々に成就を授ける主ヴァーマナを礼拝するなら、この誓戒はあらゆる誓願の果を与える。

Verse 111

सर्वदानफला चापि भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी । यदा तु स्यात्सिते पक्षे द्वादशी जीवभान्विता ॥ १११ ॥

この行はまた一切の布施の果を与え、世の享楽と解脱の双方を授ける。さらに白分において、ドヴァーダシーが木星（グル）と太陽に結びつく時、いよいよ殊勝の力を現す。

Verse 112

तदापराजिता प्रोक्ता सर्वज्ञानप्रदायिनी । अस्यां समर्चयेद्देवं नारायणमनामयम् ॥ ११२ ॥

そのときそれは「アパラージター（不敗）」と宣言され、あらゆる智を授ける。そこにおいて、いかなる悩みもなき主ナーラーヤナを、正しく礼拝すべきである。

Verse 113

संसारपाशविच्छित्तिकारकं ज्ञानसागरम् । अस्यास्तूपोषणादेव मुक्तः स्याद्विप्र भोजनः ॥ ११३ ॥

これは輪廻（サンサーラ）の縄目を断ち切る智慧の大海である。そのストゥーパ（記念聖塔）を養い支えるだけで、婆羅門に食を施す者は解脱を得る。

Verse 114

यदा त्वाषाढशुक्लायां द्वादश्यां मैत्रभं भवेत् । तदा व्रतद्वयं कार्य्यं न दोषोऽत्रैकदैवतम् ॥ ११४ ॥

アーシャーダ月の白分において、十二日（ドヴァーダシー）がマイトラ星宿に当たるときは、二つの誓戒（ヴラタ）をともに修すべし。この場合、合一の儀礼に主宰神が一柱であっても過失はない。

Verse 115

श्रवणर्क्षयुतायां च द्वादश्यां भाद्रशुक्लके । ऊर्ज्जे सितायां द्वादश्यामंत्यभे च व्रतद्वयम् ॥ ११५ ॥

バードラパダ月の白分にて、ドヴァーダシーがシュラヴァナ星宿と相合するとき、またウールジャ月（アーシュヴィナ）の白分にて、ドヴァーダシーが最後の星宿（レーヴァティー）に当たるときは、二つのヴラタを別々に修すべし。

Verse 116

एताभ्योऽन्त्र विप्रेंद्र द्वादश्यामेकभुक्तकम् । निसर्गतः समुद्दिष्टं व्रतं पातकनाशनम् ॥ ११६ ॥

おお、婆羅門の中の最勝者よ。これらの修行のうち、ドヴァーダシーにおける「一度のみ食する」誓戒は、その本性により罪を滅するヴラタであると説かれている。

Verse 117

एकादश्या व्रतं नित्यं द्वादश्याः सहितं यतः । नोद्यापनमिहोद्दिष्टं कर्त्तव्यं जीविताविधि ॥ ११७ ॥

エーカーダシーの誓戒は、ドヴァーダシーの行とともに常に守るべきものであるゆえ、ここでは別個の結願儀礼（ウディヤーパナ）は説かれない。生涯の規範として修すべし。

Verse 118

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने पूर्वभागे चतुर्थपादे द्वादशमासस्य द्वादशीव्रतनिरूपणं नामैकविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ १२१ ॥

かくして『シュリー・ブリハンナーラディーヤ・プラーナ』の大叙事において、前分（プールヴァ・バーガ）第四パーダ、「十二か月のドヴァーダシー・ヴラタの解説」と題する第百二十一章はここに終わる。