Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Fourth Quarter›Adhyaya 121›Shloka 79
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 79

The Exposition of the Dvādaśī Vow for the Twelve Months

Dvādaśī-vrata-nirṇaya and Mahā-dvādaśī Lakṣaṇas

Devanagari script

द्विरक्तिकं हेम तिलाढकार्द्धं पयसां घटम् । रौप्यस्य माषमेकं च तृप्तिकृन्मिष्टपक्वकम् ॥ ७९ ॥

Transliteration

dviraktikaṃ hema tilāḍhakārddhaṃ payasāṃ ghaṭam | raupyasya māṣamekaṃ ca tṛptikṛnmiṣṭapakvakam || 79 ||

Translation

二ラक्तिकāに相当する黄金、胡麻半アーダカ、乳を満たした壺一つ、銀一マーシャを、心を満たす煮菓子の供物とともに捧げるべきである。

Word by Word
द्विरक्तिकम्two red-dyed (cloth/item)
द्विरक्तिकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootद्वि + रक्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (adjectival)
हेमgold
हेम:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
तिलsesame
तिल:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
आढकāḍhaka-measure
आढक:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआढक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; माप (measure)
अर्द्धम्half
अर्द्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; परिमाणवाचक
तिल-आढक-अर्द्धम्half an āḍhaka of sesame
तिल-आढक-अर्द्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक) + आढक (प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'तिलानाम् आढकस्य अर्द्धम्'
पयसाम्of milk
पयसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
घटम्a pot
घटम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootघट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
रौप्यस्यof silver
रौप्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरौप्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
माषम्one māṣa (weight)
माषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; परिमाणवाचक (a māṣa-weight)
एकम्one
एकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; संख्याविशेषण
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तृप्ति-कृत्satiating
तृप्ति-कृत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) + क्विप् (कृत्प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष कृतान्त: 'तृप्तिं करोति' (one that causes satisfaction)
मिष्ट-पक्वकम्a sweet cooked item
मिष्ट-पक्वकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमिष्ट (प्रातिपदिक) + पक्वक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारय: 'मिष्टं च तत् पक्वकं च'
तृप्तिकृत्-मिष्टपक्वकम्a satiating sweet cooked dish
तृप्तिकृत्-मिष्टपक्वकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतृप्तिकृत् (कृतान्त-प्रातिपदिक) + मिष्टपक्वक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण-विशेष्यभाव (descriptive compound-like usage)
Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

This verse emphasizes dharmic dāna (regulated giving): offering sattvic items (sesame, milk, sweets) together with measured valuables (gold, silver) as a means to generate puṇya and support ritual merit.

While primarily a dāna prescription, it supports bhakti indirectly by training the giver in humility, purity, and offering-mindedness—qualities that mature into devotional service when gifts are made with reverence to the divine and to dharmic recipients.

Kalpa (ritual procedure) is implied through precise measures and weights (āḍhaka, raktikā, māṣa), showing how correct quantification and orderly offering are part of disciplined Vedic-style practice.

←Previous Verse
Next Verse→