Rig Veda 9.45.5: Mandala 9, Sukta 45, Mantra 5
Sukta 9.45
Rishi: Ascription varies; verify RV 9.45.1 in Anukramaṇī.
Devata: Soma Pavamāna (Indu, the purified Soma)
Chandas: To be verified for RV 9.45.1.
Samhita Patha (Devanagari)
समी सखायो अस्वरन्वने क्रीळन्तमत्यविम् । इन्दुं नावा अनूषत ॥
Transliteration
samī́ sakhā́yo asvaran váne krī́ḷantam átyavim | índuṁ nā́vā anūṣata ||
Translation
સાથે મળીને સખાઓ ગુંજ્યા; વનમાં, આંતર વનમાં, રમતા ઇન્દુને તેમણે આવકાર્યો—તેને, જે ભેંસ-સમાન તમસને પાર કરી ક્રીડા કરે છે; નાવોની જેમ તેઓ તેને આગળ વહન કરતા રહ્યા.
Word by Word
समीtogether; in company
समी:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण/देश-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग) + इ (अव्ययीभाव) → समी
सखा॑यःcompanions, friends
सखा॑यः:
Kartā
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक)
अस्वरन्they sounded/sang
अस्वरन्:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootस्वर् (धातु; ‘स्वरति/स्वर्’ = ध्वनिते, गायत्/स्तौति)
वनेin the wood/forest
वने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवन- (प्रातिपदिक)
क्रीळन्तम्playing, sporting
क्रीळन्तम्:
Karma (विशेष्यः इन्दुम्) / कर्मणि विशेषण
TypeParticiple (Adjective) / Kṛdanta
Rootक्रीळ् (धातु) → क्रीळन्त् (वर्तमान कृदन्त, शतृ)
अत्यविम्the ‘over-ewe’ (a Vedic epithet; swift/overflowing one)
अत्यविम्:
Karma (क्रीळन्तम् इत्यस्य सह-विशेषण; ‘अत्यविम्’ = ‘अत्यव्या सह/अत्यव्या-रूपेण’ इति वैदिक प्रयोगः)
TypeNoun (compound) / Adjective used substantively
Rootअति (उपसर्ग/पूर्वपद) + अवि- (प्रातिपदिक ‘sheep/ewe’) → अत्यवि-
इन्दुम्Indu (Soma), the drop
इन्दुम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिक; सोमः)
नावाwith a boat; by boat
नावा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनौ- (प्रातिपदिक) → नावा (इन्स्ट्रु. एक.)
अनूषतthey praised/celebrated (him)
अनूषत:
Kriyā (द्वितीया क्रिया)
TypeVerb
Rootवच्/उष्? (वैदिक धातु: अनु + वच्/उष् ‘to praise/utter’; परम्परया: अनु + वच् → अनुवोचत्/अनूषत् वैदिक रूप)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
