
Sukta 8.78
Indra
ઇન્દ્રને અર્પિત આ સૂક્ત વિજયશક્તિના દેવને પ્રાર્થના કરે છે કે તે પ્રચુર સોમ-આનંદ, ધન, અને જીવન તથા અંતર્દૃષ્ટિને પોષતા “પ્રકાશના ઝુંડ” અર્પે. તેમાં ઇન્દ્રને અચૂક, કદી નિષ્ફળ ન થનાર અને અછળ—એવો સ્તુત કરવામાં આવે છે; જે મર્ત્યોના ક્રોધ અને શત્રુભાવના ઇરાદાને પૂર્વે જ જોઈને રોકે છે. અંતે સૂક્ત ઘનિષ્ઠ વિશ્વાસના કૃત્યમાં પરિપૂર્ણ થાય છે: દાતરડું પણ ઇન્દ્રના હાથમાં સોંપીને, તાજું કાપેલું હોય કે સંગ્રહિત, પાકને ભરપૂર ભરવા અને પરિપૂર્ણ કરવા વિનંતી કરે છે.
Mantra 1
पुरोळाशं नो अन्धस इन्द्र सहस्रमा भर । शता च शूर गोनाम् ॥
હે ઇન્દ્ર, અમારે માટે અંધસ (પિષાયેલ સોમરસ)નું સહસ્ર પ્રમાણ લાવી દે; અને હે શૂર, ગોનાં (ગાયો/કિરણરૂપ ગૌઓ)નાં શત પ્રકાશક કિરણો પણ.
Mantra 2
आ नो भर व्यञ्जनं गामश्वमभ्यञ्जनम् । सचा मना हिरण्यया ॥
હે (દેવ), અમારે માટે વિવેકસભર સમૃદ્ધિ લાવો; વૃદ્ધિ માટે અભ્યઞ્જનરૂપે કિરણ-ગાય અને પ્રાણશક્તિ-અશ્વ લાવો—અને સોનાસમાન (હિરણ્યમય) મનોભાવ સાથે.
Mantra 3
उत नः कर्णशोभना पुरूणि धृष्णवा भर । त्वं हि शृण्विषे वसो ॥
અને અમારે માટે કાનને શોભાવનાર અનેક દાન લાવો; હે ધૃષ્ણુ (સાહસી), તે લાવો—કારણ કે હે વસુ (સમૃદ્ધિના સ્વામી), તમે તો ખરેખર સાંભળો છો.
Mantra 4
नकीं वृधीक इन्द्र ते न सुषा न सुदा उत । नान्यस्त्वच्छूर वाघतः ॥
હે ઇન્દ્ર, કોઈ પણ તને વધારી શકતું નથી—ન તો સુષા (સારા સોમપીડક) ન તો સુદા (સારા દાતા) પણ; અને હે શૂર, પ્રયત્નશીલ ગાયક માટે તારા સિવાય બીજો કોઈ નથી.
Mantra 5
नकीमिन्द्रो निकर्तवे न शक्रः परिशक्तवे । विश्वं शृणोति पश्यति ॥
કોઈ ઇન્દ્રને કાપી પાડી શકતું નથી; કોઈ શક્રને પરાજિત કરી શકતું નથી. ઇન્દ્ર સર્વં સાંભળે છે, સર્વં જુએ છે.
Mantra 6
स मन्युं मर्त्यानामदब्धो नि चिकीषते । पुरा निदश्चिकीषते ॥
અદબ્ધ તે મનુષ્યોના મન્યુ (ક્રોધ)ને ઓળખી તેને નીચે બેસાડે છે; તે તો ઉદ્ભવે તે પહેલાં જ નિદ (વૈરભાવ/શત્રુપ્રેરણા)ને પણ ઓળખે છે.
Mantra 7
क्रत्व इत्पूर्णमुदरं तुरस्यास्ति विधतः । वृत्रघ्नः सोमपाव्नः ॥
ક્રતુથી તુરસ્યનું ઉદર પૂર્ણ છે; વિધાતા (યજ્ઞકર્તા) માટે વૃત્રઘ્ન, સોમપાવન ઇન્દ્રની અંદર સમૃદ્ધિ છલકાય છે—સોમ પીને જે અમામાં તેને પ્રબળ કરે છે.
Mantra 8
त्वे वसूनि संगता विश्वा च सोम सौभगा । सुदात्वपरिह्वृता ॥
હે સોમ, તારા અંદર સર્વ વાસુ—ધન-સંપત્તિઓ—એકત્રિત થયાં છે, અને સર્વ સૌભાગ્ય પણ. તું સુદાતા છે; અપરિહ્વૃત—કદી ન અટકાવાય એવો; આંતરિક સમૃદ્ધિનો અચૂક દાતા.
Mantra 9
त्वामिद्यवयुर्मम कामो गव्युर्हिरण्ययुः । त्वामश्वयुरेषते ॥
હે સોમ, તને જ મારી કામના શોધે છે—ગવ્ય—પોષણની પૂર્ણતા માટે; હિરણ્યયુ—પ્રકાશના કિરણો અને તેજસ્વી હિરણ્ય સમ પરિપૂર્ણ દ્રવ્ય માટે. અશ્વયુ—ઝડપી શક્તિઓ ઇચ્છતી ઇચ્છાશક્તિ પણ તને જ શોધે છે.
Mantra 10
तवेदिन्द्राहमाशसा हस्ते दात्रं चना ददे । दिनस्य वा मघवन्त्सम्भृतस्य वा पूर्धि यवस्य काशिना ॥
હે ઇન્દ્ર, તારા પર જ મારી આશા છે; તારા હાથમાં હું દાત્ર—કાપણીની દાતરડી—પણ અર્પું છું. હે મઘવન, આજના હોય કે સંગ્રહિત હોય—યવ—વૃદ્ધિની કાપણીને તારા કાશિન—પ્રકાશમાન તેજથી અમારા માટે પૂરતી ભર.
A direct petition to Indra for abundant pressed Soma-delight and radiant ‘herds’ (wealth/light).
Indra’s protective intelligence is emphasized: he is undeceivable and can perceive and restrain mortal wrath and hostile impulses even before they fully arise.
The hymn’s bold trust: the worshipper entrusts tools and outcomes to Indra, seeking his active participation in human work and success.
A closing blessing for fullness and increase—Indra is asked to complete and fill the harvest, whether new or stored, with shining power.
पुरोळाशं नो अन्धस इन्द्र सहस्रमा भर । शता च शूर गोनाम् ॥स मन्युं मर्त्यानामदब्धो नि चिकीषते । पुरा निदश्चिकीषते ॥तवेदिन्द्राहमाशसा हस्ते दात्रं चना ददे । दिनस्य वा मघवन्त्सम्भृतस्य वा पूर्धि यवस्य काशिना ॥It asks Indra for abundance—Soma-joy, wealth and “herds” of light—along with protection and a successful, full harvest.
It means Indra is portrayed as seeing through hidden motives and dangers; he can perceive human anger and hostile intent even before it fully forms, and can restrain its harm.
On the surface it is a prayer for agricultural success. Symbolically, it also points to Indra’s power to complete our efforts and bring ‘ripened’ results—growth, nourishment, and prosperity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.