Rig Veda Sukta 67
Mandala 8Sukta 6721 Mantras

Sukta 67

Sukta 8.67

Devata

Ādityas (collective)

આ સ્તોત્ર ઋત (બ્રહ્માંડિય વ્યવસ્થા)ને રાજસ રીતે જાળવનારા આદિત્યોને આશ્રય, કૃપા અને લક્ષ્યસિદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે. આવાહનથી શરૂ કરીને, સંકટમાં તાત્કાલિક રક્ષણની વિનંતી કરે છે અને અંતે દ્વેષ, પાપ તથા દમનકારી પીડાનું સર્વત્ર નિષ્કાસન માગે છે. આમ, આદિત્યોને કાનૂન-ધર્મના રક્ષક તેમજ સામાજિક અને આંતરિક અવ્યવસ્થાના ઉપચારક તરીકે રજૂ કરે છે.

Mantras

Mantra 1

त्यान्नु क्षत्रियाँ अव आदित्यान्याचिषामहे । सुमृळीकाँ अभिष्टये ॥

હવે અમે તે ક્ષત્રિય (રાજસ) શક્તિઓ—આદિત્યો—ની રક્ષા માગીએ છીએ, જે સુમૃળીકા (કૃપાળુ, શુભપ્રસન્ન) છે, અભિષ્ટિ (ઇચ્છિત સિદ્ધિ) માટે; જેથી ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા)ના નિયમ હેઠળ અમારી શોધ ઇચ્છિત પૂર્ણતાને પામે.

Mantra 2

मित्रो नो अत्यंहतिं वरुणः पर्षदर्यमा । आदित्यासो यथा विदुः ॥

મિત્ર અમને સંકોચ અને કષ્ટથી પાર લઈ જાય; વરુણ અને અર્યમન અમને પાર ઉતારે—જેમ આદિત્યો ઋતને જાણે છે તેમ, અમારે માટે વિશાળતામાં સુરક્ષિત પારાવાર સ્થાપે.

Mantra 3

तेषां हि चित्रमुक्थ्यं वरूथमस्ति दाशुषे । आदित्यानामरंकृते ॥

કારણ કે દાનશીલ યજમાન માટે તેમનું તેજસ્વી, સ્તુતિને પ્રતિઉત્તર આપતું રક્ષણ—એક આશ્રય—છે; ક્રિયાશીલ અને વ્યવસ્થાપક શક્તિમાં સમર્થ એવા આદિત્યોનું.

Mantra 4

महि वो महतामवो वरुण मित्रार्यमन् । अवांस्या वृणीमहे ॥

હે વરુણ, મિત્ર, અર્યમન! તમારું મહાન રક્ષણ અતિ મહાન છે. અમે તમારા આશ્રયો પસંદ કરીએ છીએ અને સ્વીકારીએ છીએ—જેથી વિશાળ ઋત અમારે ઉપર સ્થિર રહે અને સીધો માર્ગ સુરક્ષિત થાય.

Mantra 5

जीवान्नो अभि धेतनादित्यासः पुरा हथात् । कद्ध स्थ हवनश्रुतः ॥

હે આદિત્યો, અમને જીવંત પૂર્ણતામાં દૃઢપણે સ્થાપિત કરો; સંહારકના પ્રહારથી અમને પહેલેથી જ રક્ષો. હે હવનશ્રુત, આહ્વાન સાંભળનારાઓ, તમે ખરેખર ક્યાં છો?

Mantra 6

यद्वः श्रान्ताय सुन्वते वरूथमस्ति यच्छर्दिः । तेना नो अधि वोचत ॥

તમારો જે આશ્રય થાકેલા સોમ-પીડક (સુન્વત) માટે છે, અને જે રક્ષાકવચ છે—તે દ્વારા અમ પર અધિ વચન કરો, અમને નિર્ભયતામાં સ્થાપિત કરો.

Mantra 7

अस्ति देवा अंहोरुर्वस्ति रत्नमनागसः । आदित्या अद्भुतैनसः ॥

હે દેવો, દુઃખ-સંકટની પાર એક વિશાળ વિસ્તાર છે; નિર્દોષતાનું એક રત્ન છે—હે આદિત્યો, અદ્ભુત શક્તિથી પાપને વિઘટિત કરનારાઓ.

Mantra 8

मा नः सेतुः सिषेदयं महे वृणक्तु नस्परि । इन्द्र इद्धि श्रुतो वशी ॥

અમારો આ સેતુ કાપી ન નાખવો; મહાન પારાવાર માટે તે અમને વરી લે અને ચારે તરફથી આવરી રાખે. કારણ કે ઇન્દ્ર તો ખરેખર શ્રુત—પ્રસિદ્ધ—વશી, શક્તિનો સ્વામી છે.

Mantra 9

मा नो मृचा रिपूणां वृजिनानामविष्यवः । देवा अभि प्र मृक्षत ॥

શત્રુઓના, વક્રકર્મીઓના હિંસક આઘાતો અમ સુધી ન પહોંચે. હે દેવો, તેમને અમારી આસપાસથી ઝાડૂ મારી દૂર હાંકી કાઢો.

Mantra 10

उत त्वामदिते मह्यहं देव्युप ब्रुवे । सुमृळीकामभिष्टये ॥

અને હે મહાવિસ્તારિણી અદિતિ, હું દેવીએ, વાણી સાથે, તારી પાસે આવું છું—સુમૃળીકા, ઉપચારક કૃપાથી પરિપૂર્ણ—મારી અભિષ્ટિની સિદ્ધિ માટે.

Mantra 11

पर्षि दीने गभीर आँ उग्रपुत्रे जिघांसतः । माकिस्तोकस्य नो रिषत् ॥

હે ઉગ્રપુત્રે (શક્તિશાળી પુત્રી), નીચાણમાં અને ગહન ઊંડાણમાં અમને પાર ઉતાર; અમને ઘાત કરવા ઇચ્છનારોથી બચાવ. અમારા ટોક (સંતતિ)ને કોઈ હાનિ ન પહોંચાડે.

Mantra 12

अनेहो न उरुव्रज उरूचि वि प्रसर्तवे । कृधि तोकाय जीवसे ॥

અમારા માટે વિશાળ, અહિંસક-અવિલંબિત (અનેહો) ખુલ્લો માર્ગ રચ; હે વિશાળ-પ્રકાશમાન, પૂર્ણ વિસ્તરણમાં આગળ વધવા માટે. અમારા ટોક (સંતતિ)ના જીવવા માટે એ કર.

Mantra 13

ये मूर्धानः क्षितीनामदब्धासः स्वयशसः । व्रता रक्षन्ते अद्रुहः ॥

જે લોકોનાં શિખરો સમાન મસ્તક છે—અદબ્ધ, સ્વયંયશસ્વી—જે અદ્રુહ (અવિશ્વાસ વિના) વ્રત (ધર્મનિયમ)નું રક્ષણ કરે છે.

Mantra 14

ते न आस्नो वृकाणामादित्यासो मुमोचत । स्तेनं बद्धमिवादिते ॥

હે અદિતિ! તે આદિત્યો અમને વરુઓના જડબાંમાંથી મુક્ત કરે; જેમ બાંધેલા ચોરને છોડાવવામાં આવે તેમ—આત્માને જકડી રાખનારા બંધનોને પણ તેઓ ઢીલા કરે.

Mantra 15

अपो षु ण इयं शरुरादित्या अप दुर्मतिः । अस्मदेत्वजघ्नुषी ॥

હે આદિત્યો! આ શત્રુબાણ અમારાથી દૂર હંકારાઈ જાય; દુર્મતિ—દુષ્ટ વળેલી વિચારણા—અમારી પાસેથી દૂર થઈ જાય, જે સત્ય ગતિને ઘાત કરે છે.

Mantra 16

शश्वद्धि वः सुदानव आदित्या ऊतिभिर्वयम् । पुरा नूनं बुभुज्महे ॥

હે સુદાનવ આદિત્યો! સદાકાળ અમે તમારી ઊતિઓથી લાભ પામ્યા છીએ—પ્રાચીન કાળમાં પણ અને આજ પણ; અમારી વૃદ્ધિમાં તમારું રક્ષણ અવિચ્છિન્ન છે.

Mantra 17

शश्वन्तं हि प्रचेतसः प्रतियन्तं चिदेनसः । देवाः कृणुथ जीवसे ॥

હે પ્રચેતસ્ દેવો, શાશ્વત રીતે (ઋત તરફ) પાછા ફરનાર—even દોષ હોવા છતાં—અમને સ્વીકારો; જીવવા માટે અમને યોગ્ય બનાવો; ઋતમાં જીવવાની શક્તિ અમામાં ઘડો.

Mantra 18

तत्सु नो नव्यं सन्यस आदित्या यन्मुमोचति । बन्धाद्बद्धमिवादिते ॥

હે આદિત્યો, એ જ અમારે માટે સદૈવ નવાં સિદ્ધિ-લાભ છે: હે અદિતિ, જેમ બાંધેલું ગાંઠ ખોલી મુક્ત કરે તેમ, બંધનમાં બંધાયેલને તું બંધનમાંથી છોડે છે.

Mantra 19

नास्माकमस्ति तत्तर आदित्यासो अतिष्कदे । यूयमस्मभ्यं मृळत ॥

હે આદિત્યો, જોખમ અતિશય વટાવી જાય ત્યારે અમારે માટે તેનાથી પર બીજું કશું નથી; તમે અમારે પર કૃપા કરો અને અમને સુરક્ષામાં સ્થાપિત કરો.

Mantra 20

मा नो हेतिर्विवस्वत आदित्याः कृत्रिमा शरुः । पुरा नु जरसो वधीत् ॥

હે આદિત્યો, વિવસ્વતનું શસ્ત્ર અમને ન વાગે; ન તો કૃત્રિમ રીતે ઘડાયેલું વૈરી બાણ. જરાના દબાણથી પરિપક્વ થવા પહેલાં, સમય પહેલાં અમને ન મારે.

Mantra 21

वि षु द्वेषो व्यंहतिमादित्यासो वि संहितम् । विष्वग्वि वृहता रपः ॥

હે આદિત્યો, દ્વેષ અને વ્યથા ને દૂર દૂર વિખેરી દો; જે ગાંઠાયેલું અને સંહિત છે તેને તોડી છૂટું કરો; દમનકારી પીડાને સર્વ દિશાઓમાં હાંકી કાઢો.

Frequently Asked Questions

The Ādityas are a group of deities linked with the sun and with moral-cosmic law (ṛta). They include figures like Varuṇa, Mitra, and Aryaman, invoked here together as protectors.

The hymn asks for Āditya protection—safe passage through dangers, safeguarding of one’s child/lineage (toka), and the removal of hatred, distress, and oppressive affliction.

Because they are seen as sovereign guardians of order: they rule by truth and law, restrain harmful forces, and ensure stability in the world and in human life.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App