Sukta 66

Mantra 1

तरोभिर्वो विदद्वसुमिन्द्रं सबाध ऊतये । बृहद्गायन्तः सुतसोमे अध्वरे हुवे भरं न कारिणम् ॥

વિજયી પ્રેરણાઓથી તમે ધનદાતા ઇન્દ્રને અમારી ઊતિ (સહાય) માટે શોધો; ‘બૃહત્’નું ગાન કરતાં, સુતસોમ અધ્વરમાં હું તેને હુવે છું—હવિ લાવનારની જેમ—જેથી બળ (શક્તિ) આવી કાર્ય કરે.

Mantra 2

न यं दुध्रा वरन्ते न स्थिरा मुरो मदे सुशिप्रमन्धसः । य आदृत्या शशमानाय सुन्वते दाता जरित्र उक्थ्यम् ॥

જેને કોઈ પ્રતિરોધક શક્તિ રોકી શકતી નથી, ન તો સ્થિર અવરોધો—જ્યારે તે સુદૃઢ-જડબાવાળો (સુશિપ્ર) આનંદરસ (અંધસ/સોમ)ના મદમાં હોય; જે સાવધાનીપૂર્વક (આદૃત્યા) સોમ દબાવતા અવિરત યજમાનને અને સ્તુતિ કરનાર જરિત્રને ઉકથ્ય—સ્તુતિ-વાણીનું બળ—દાન કરે છે.

Mantra 3

यः शक्रो मृक्षो अश्व्यो यो वा कीजो हिरण्ययः । स ऊर्वस्य रेजयत्यपावृतिमिन्द्रो गव्यस्य वृत्रहा ॥

જે શક્ર—બળવાન, ઉગ્ર; જે અશ્વ્ય—અશ્વજન્ય વેગ; અથવા જે કીજ—સુવર્ણમય તેજસ્વી શક્તિ—એ ઇન્દ્ર, વૃત્રહા (આવરણ-હંતા), ઊર્વસ્ય અપાવૃતિ—ઘેરાવની ખુલ્લી દરી—કંપાવે છે; અને અવરોધને દૂર ફેરવી દે છે, જેથી ગવ્ય—ગૌઓ/કિરણો—જીતાઈ શકે.

Mantra 4

निखातं चिद्यः पुरुसम्भृतं वसूदिद्वपति दाशुषे । वज्री सुशिप्रो हर्यश्व इत्करदिन्द्रः क्रत्वा यथा वशत् ॥

જે પુરુષંભૃત—ઘણા સ્તરોમાં સંચિત—દ્રવ્યમાં દફનાયેલું પણ હોય, તે પણ તે બહાર કાઢી દાશુષે—દાન કરનારને—વસુ, ધન, અર્પે છે. વજ્રી, સુશિપ્ર, હર્યશ્વ—પીળાશ ઘોડાવાળો—ઇન્દ્ર પોતાના ક્રતુ (ઇચ્છા-પ્રજ્ઞા)થી, જેમ તેને વશ હોય તેમ, તે કાર્ય સિદ્ધ કરે છે.

Mantra 5

यद्वावन्थ पुरुष्टुत पुरा चिच्छूर नृणाम् । वयं तत्त इन्द्र सं भरामसि यज्ञमुक्थं तुरं वचः ॥

હે પુરુષ્તુત, મનુષ્યોમાં બહુ-સ્તુત વીર! તું જે કંઈ પ્રાચીન કાળથી જીતતો આવ્યો છે—તે જ અમે હવે તારા માટે, હે ઇન્દ્ર, એકત્ર કરીએ છીએ: યજ્ઞ, ઉક્થ (સ્તુતિ-ગીત), અને તુર વચન—ઝડપી, પ્રેરક વાણી, જે બળને આગળ ધપાવે છે.

Mantra 6

सचा सोमेषु पुरुहूत वज्रिवो मदाय द्युक्ष सोमपाः । त्वमिद्धि ब्रह्मकृते काम्यं वसु देष्ठः सुन्वते भुवः ॥

સોમ-પિષણોમાં અમારી સાથે ચાલ, હે પુરુહૂત, વજ્રિવન—દ્યુક્ષ, તેજસ્વી સોમપા—મદ (ઉલ્લાસ) માટે. કારણ કે તું જ બ્રહ્મકૃત (પવિત્ર વાણીનો રચયિતા) અને સુન્વત (સોમ દબાવનાર) માટે કામ્ય વસુ (ઇચ્છિત ધન) આપનાર શ્રેષ્ઠ દાતા બને છે.

Mantra 7

वयमेनमिदा ह्योऽपीपेमेह वज्रिणम् । तस्मा उ अद्य समना सुतं भरा नूनं भूषत श्रुते ॥

અમે એને—અહીં—ગઈકાલે પણ અને આજે પણ—વજ્રિણને—નિષ્ઠાપૂર્વક બળ આપ્યું છે. તેથી હવે, સમાના સભામાં, તેને સુત સોમ લાવી અર્પો; શ્રુતિ—પ્રેરિત સ્વીકાર—શોભિત અને પૂર્ણ થાઓ.

Mantra 8

वृकश्चिदस्य वारण उरामथिरा वयुनेषु भूषति । सेमं नः स्तोमं जुजुषाण आ गहीन्द्र प्र चित्रया धिया ॥

તેનો વરુણ સમાન રક્ષક—વૃક સમો—વિસ્તૃત કંપાવતી શક્તિ, કર્મોના ઉપાયોમાં આનંદ પામે છે. તેથી, હે ઇન્દ્ર, આ અમારો સ્તોત્ર સ્વીકારીને આવો; ચિત્રવર્ણી ધિયા—પ્રકાશમય બુદ્ધિ, જે માર્ગોને ગોઠવે છે—સાથે આગળ વધો.

Mantra 9

कदू न्वस्याकृतमिन्द्रस्यास्ति पौंस्यम् । केनो नु कं श्रोमतेन न शुश्रुवे जनुषः परि वृत्रहा ॥

ક્યારે એવું કૃત્ય છે કે જે ઇન્દ્રનું પુરુષત્વ—વીર્ય—ન હોય? કયા શ્રવણથી કોઈએ જન્મથી જ વૃત્રહા (આવરણ-વધક) વિષે ન સાંભળ્યું હોય?—કારણ કે તેની કરણીઓ જ જાગૃત શક્તિની પરંપરા છે.

Mantra 10

कदू महीरधृष्टा अस्य तविषीः कदु वृत्रघ्नो अस्तृतम् । इन्द्रो विश्वान्बेकनाटाँ अहर्दृश उत क्रत्वा पणीँरभि ॥

ક્યારે તેની મહાન, અધીર્ષ્ટ (અપરાજેય) તવિષીઓ સંપૂર્ણપણે વિસ્તર્યાં? ક્યારે વૃત્રઘ્ને પોતાને કર્મની પૂર્ણતામાં વિસ્તૃત કર્યો? ઇન્દ્ર, અહર્દૃશ (દિવસ-દર્શન) દૃષ્ટિથી જોઈને, ક્રતુ (સચેત સંકલ્પ)ના બળે સર્વ પણી (સંગ્રાહક/છુપાવનાર) ઉપર અભિમુખ થઈ દબાણ કરે છે—છુપાયેલું પાછું મેળવવા.

Mantra 11

वयं घा ते अपूर्व्येन्द्र ब्रह्माणि वृत्रहन् । पुरूतमासः पुरुहूत वज्रिवो भृतिं न प्र भरामसि ॥

હે ઇન્દ્ર, વૃત્રહન્, અમે તને અપર્વ્ય—સદા નવીન—બ્રહ્માણિ (સ્તુતિ-મંત્રો) અર્પીએ છીએ. હે પુરૂતમ, પુરુહૂત, વજ્રિવન્, અમે તેને આધાર સમી ભૃતિરૂપે આગળ ધરીએ છીએ—જેથી તારો બળ અમામાં સ્થિર રહી વધે.

Mantra 12

पूर्वीश्चिद्धि त्वे तुविकूर्मिन्नाशसो हवन्त इन्द्रोतयः । तिरश्चिदर्यः सवना वसो गहि शविष्ठ श्रुधि मे हवम् ॥

હે તુવિકૂર્મિન્—વિસ્તૃત ગતિશીલ—ઇન્દ્ર, તારા સહાય માટે અનેક પ્રાચીન આશાઓ તને હવન કરે છે, ઇન્દ્રોતયઃ. દૂરથી પણ આર્ય સાધક સવનો (સોમ-પાન) શોધે છે; હે વસો, હે શવિષ્ઠ, આવ—મારો હવ સાંભળ અને યજ્ઞમાં પ્રવેશ.

Mantra 13

वयं घा ते त्वे इद्विन्द्र विप्रा अपि ष्मसि । नहि त्वदन्यः पुरुहूत कश्चन मघवन्नस्ति मर्डिता ॥

હે ઇન્દ્ર, અમે—વિપ્રા, પ્રકાશિત સાધકો—નિષ્ઠાપૂર્વક તારા જમાં છીએ, તારા જમાં આશ્રિત છીએ. હે પુરુહૂત, હે મઘવન્, તારા સિવાય બીજો કોઈ નથી—જે સાચો મર્ડિતા, અમારા દુઃખનો ઉદ્ધારક અને શમનકર્તા હોય.

Mantra 14

त्वं नो अस्या अमतेरुत क्षुधोऽभिशस्तेरव स्पृधि । त्वं न ऊती तव चित्रया धिया शिक्षा शचिष्ठ गातुवित् ॥

તું અમને આ અમતિ (અસહાયતા/અજ્ઞાન)માંથી, તેમજ ક્ષુધા (ભૂખ)માંથી અને શત્રુજન્ય અભિશસ્તિ (દુષ્ટ આરોપ/આક્રમક નિંદા)માંથી બચાવ. તું જ અમારી ઊતિ (રક્ષા-સહાય) છે; હે શચિષ્ઠ (અતિ કુશળ), હે ગાતુવિત્ (માર્ગ-જાણનાર), તારી ચિત્રયા ધિયા (વિવિધવર્ણી, તેજસ્વી બુદ્ધિ) વડે અમને શિક્ષા—સત્યના યોગ્ય માર્ગમાં અમારું અસ્તિત્વ દોરી દે.

Mantra 15

सोम इद्वः सुतो अस्तु कलयो मा बिभीतन । अपेदेष ध्वस्मायति स्वयं घैषो अपायति ॥

હે નાનાંઓ, તમારાં માટે સોમ જ દબાઈ (સુત) રહે—ભય ન રાખો. આ ક્ષયકારી અંધકાર દૂર થાય છે; સ્વયં જ ખસી જાય છે, સ્વયં જ પાછો પડે છે. આનંદ (સોમરસ) પ્રગટ થતાં વિઘટનનાં બળો પોતાનું સ્થાન ટકાવી શકતાં નથી.