Rig Veda 8.4.19: Mandala 8, Sukta 4, Mantra 19
Sukta 8.4
Rishi: Kaṇva lineage (dānastuti-style verse within Kaṇva collection)
Devata: Implicit praise of patron’s gifts; within the surrounding Pūṣan context, the divine support is mirrored in human bestowal
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
स्थूरं राधः शताश्वं कुरुङ्गस्य दिविष्टिषु । राज्ञस्त्वेषस्य सुभगस्य रातिषु तुर्वशेष्वमन्महि ॥
Transliteration
sthūráṃ rā́dhaḥ śatā́śvaṃ kuruṅgásya díviṣṭiṣu | rājñás tvéṣasya su-bhágasya rātíṣu turváśeṣv amanmahi ||
Translation
કુરુઙ્ગના દિવ્ય પ્રયત્નોમાં—શત અશ્વોથી સમૃદ્ધ, સ્થિર અને ઘન રાધસ્ (દાન-સમૃદ્ધિ)—અમે ઓળખી મનમાં ધારણ કર્યું છે; ત્વેષ (ઉત્સાહી) અને સુભગ રાજાના દાનોમાં, તુર્વશોમાં થતી રાતિઓ (ઉદાર ભેટો)માં અમે તેને સ્મરીએ છીએ.
Word by Word
स्थूरम्stout, massive
स्थूरम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण ‘राधः’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootस्थूर (प्रातिपदिक)
राधःbounty, gift
राधः:
कर्म
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
शताश्वम्having a hundred horses
शताश्वम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण ‘राधः’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootशताश्व (प्रातिपदिक; शत + अश्व)
कुरुङ्गस्यof Kuruṅga
कुरुङ्गस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः ‘दिविष्टिषु/रातिषु’ इत्यादिभिः)
TypeNoun (proper name)
Rootकुरुङ्ग (प्रातिपदिक; जन/व्यक्ति-नाम)
दिविष्टिषुin the heavenly contests/battles
दिविष्टिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिविष्टि (प्रातिपदिक; दिव्/द्युत्-सम्बद्धः ‘स्वर्गीय-युद्ध/प्रतिस्पर्धा’ इत्यर्थे)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
त्वेषस्यof the impetuous/fiery
त्वेषस्य:
सम्बन्ध (विशेषण-रूपेण ‘सुभगस्य’/‘राज्ञः’)
TypeAdjective
Rootत्वेष (प्रातिपदिक)
सुभगस्यof the fortunate, auspicious
सुभगस्य:
सम्बन्ध (विशेषण-रूपेण ‘राज्ञः’)
TypeAdjective
Rootसु-भग (प्रातिपदिक)
रातिषुin the givings/donations
रातिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक)
तुर्वशेषुamong the Turvaśas
तुर्वशेषु:
अधिकरण
TypeNoun (tribal name)
Rootतुर्वश (प्रातिपदिक; जन-नाम)
अमन्महिwe have thought/esteemed (i.e., praised)
अमन्महि:
क्रिया (कर्तृ: वयम् ‘we’)
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते/मन; ‘to think, to deem, to praise’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.