Sukta 83

Mantra 1

युवां नरा पश्यमानास आप्यं प्राचा गव्यन्तः पृथुपर्शवो ययुः । दासा च वृत्रा हतमार्याणि च सुदासमिन्द्रावरुणावसावतम् ॥

હે નરા (વીર) ઇન્દ્ર-વરુણ! તમે બંને, આપ્ય (જીવનદાયક) જળોને જોઈને, પ્રાચી દિશામાં આગળ વધ્યા—ગવ્યોં (કિરણો/ગાયો)ના શોધક, વિશાળ પારશ્વવાળા (પ્રબળ બાજુવાળા). તમે દાસ (દાસ્યુ) અવરોધો અને વૃત્રના આવરણોને હણ્યા; અને સુદાસ (સુ-દાતા)ને તથા અમામાં આર્ય વૃદ્ધિને તમારા બળથી સહાય આપીને રક્ષિત કર્યા.

Mantra 2

यत्रा नरः समयन्ते कृतध्वजो यस्मिन्नाजा भवति किं चन प्रियम् । यत्रा भयन्ते भुवना स्वर्दृशस्तत्रा न इन्द्रावरुणाधि वोचतम् ॥

જ્યાં, હે નરા, યુદ્ધક પુરુષો ધ્વજ સ્થાપીને એકત્ર થાય છે; જ્યાં સંઘર્ષ કોઈને પણ પ્રિય નથી રહેતો; જ્યાં સ્વર્દૃશ (સ્વર્ગને જોતા) ભુવન પણ ભયથી કંપે છે—ત્યાં, હે ઇન્દ્ર-વરુણ, અમારા ઉપરથી અધિ વોચતમ્: અમારામાં સ્થિરતા અને માર્ગદર્શન આપતું વચન સ્થાપો.

Mantra 3

सं भूम्या अन्ता ध्वसिरा अदृक्षतेन्द्रावरुणा दिवि घोष आरुहत् । अस्थुर्जनानामुप मामरातयोऽर्वागवसा हवनश्रुता गतम् ॥

ભૂમિના અંતો એકસાથે ધ્રુજતા દેખાયા; હે ઇન્દ્ર-વરુણ, ગર્જના દિવિ સુધી આરુઢ થઈ. મનુષ્યોમાંમાંથી શત્રુબળો મારા ઉપર ઊભા થયા; હવનશ્રુતા (આહ્વાન સાંભળનાર) તમે, અવસા (સહાય) લઈને અર્વાક્—નજીકથી—અમારી પાસે આવો; આંતરિક આધારને પુનઃસ્થાપિત કરતું રક્ષણ આપો.

Mantra 4

इन्द्रावरुणा वधनाभिरप्रति भेदं वन्वन्ता प्र सुदासमावतम् । ब्रह्माण्येषां शृणुतं हवीमनि सत्या तृत्सूनामभवत्पुरोहितिः ॥

હે ઇન્દ્ર-વરুণ! તમારા વધ-શક્તિઓથી તમે અપ્રતિહત પ્રતિકારને ભેદી નાખ્યો; સુદાસને સહાય આગળ ધરી. હવિર્માર્ગે (યજ્ઞયાત્રામાં) તેમના બ્રહ્માણિ—મંત્રો—સાંભળો; તૃત્સુઓ માટે સત્ય પુરોહિતિ (અગ્રણી માર્ગદર્શક શક્તિ) સ્થાપિત થઈ, યાત્રામાં આગળ ચાલતી.

Mantra 5

इन्द्रावरुणावभ्या तपन्ति माघान्यर्यो वनुषामरातयः । युवं हि वस्व उभयस्य राजथोऽध स्मा नोऽवतं पार्ये दिवि ॥

હે ઇન્દ્ર-વરుణ! અદાતા શત્રુબળો અમારી માઘા (બક્ષિસ/સમૃદ્ધિ) અને આર્ય વૃદ્ધિને તપાવે છે. કારણ કે તમે બંને તરફના ધનના રાજા છો—અંતરમાં અને બહાર; તેથી પરના દિવિ, ઊંચા લોકમાં, અમને રક્ષા કરો.

Mantra 6

युवां हवन्त उभयास आजिष्विन्द्रं च वस्वो वरुणं च सातये । यत्र राजभिर्दशभिर्निबाधितं प्र सुदासमावतं तृत्सुभिः सह ॥

યુદ્ધોમાં બંને પક્ષો તમને આહ્વાન કરે છે—વિજય માટે, હે સત્યધનના સ્વામી ઇન્દ્ર અને વરુણ! જ્યાં દસ રાજાઓએ સુદાસને દબાવી રાખ્યો હતો, ત્યાં તમે તૃત્સુઓ સાથે તેને આગળ લાવ્યા; બંધનમાં પણ આત્મબળને ઊંચું ઉઠાવ્યું.

Mantra 7

दश राजानः समिता अयज्यवः सुदासमिन्द्रावरुणा न युयुधुः । सत्या नृणामद्मसदामुपस्तुतिर्देवा एषामभवन्देवहूतिषु ॥

દશ રાજાઓ એકત્ર ભેગા થયા—યજ્ઞવિહોણા; ઇન્દ્ર-વરুণ સુદાસની સાથે ઊભા રહ્યા ત્યારે તેઓ સુદાસ સામે સાચે યુદ્ધ કરી શક્યા નહિ. ગૃહમાં નિવાસ કરનાર મનુષ્યોની સત્ય સ્તુતિ અસરકારક બની; દેવહૂતિઓમાં દેવો જ તેમના માટે ઉપસ્થિત થયા.

Mantra 8

दाशराज्ञे परियत्ताय विश्वतः सुदास इन्द्रावरुणावशिक्षतम् । श्वित्यञ्चो यत्र नमसा कपर्दिनो धिया धीवन्तो असपन्त तृत्सवः ॥

દશરાજ્ઞના સર્વદિશી પરિભ્રમણ કરનાર આક્રમણમાં, હે ઇન્દ્ર-વરుణ, તમે બંને સુદાસને શિક્ષિત કર્યો અને બળ આપ્યું. જ્યાં તેજસ્વી તૃત્સુઓ—જટાધારી—નમસ્કારથી નમ્યા અને ધિયા વડે ધીમંત બની આગળ વધ્યા, ત્યાં અંતઃસંયમ જ શક્તિ બન્યો.

Mantra 9

वृत्राण्यन्यः समिथेषु जिघ्नते व्रतान्यन्यो अभि रक्षते सदा । हवामहे वां वृषणा सुवृक्तिभिरस्मे इन्द्रावरुणा शर्म यच्छतम् ॥

યુદ્ધોમાં તમામાંનો એક વૃત્ર-આવરણોને ઘાયલ કરી નાશ કરે છે; બીજો સદા ઋતના વ્રતોનું રક્ષણ કરે છે. હે વૃષણો, સુવક્તિભિઃ અમે તમને આહ્વાન કરીએ છીએ—હે ઇન્દ્ર-વરুণ, અમને શર્મ, શાંતિ અને આશ્રય આપો.

Mantra 10

अस्मे इन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा द्युम्नं यच्छन्तु महि शर्म सप्रथः । अवध्रं ज्योतिरदितेॠतावृधो देवस्य श्लोकं सवितुर्मनामहे ॥

અમામાં ઇન્દ્ર, વરુણ, મિત્ર અને અર્યમા તેજસ્વી દ્યુમ્ન—પ્રકાશમય સમૃદ્ધિ—સ્થાપે; મહાન, સર્વત્ર વિસ્તરતું શર્મ—શાંતિ અને આશ્રય—અર્પે. અમે અદિતિનું અવિચલિત જ્યોતિ, ઋતથી વૃદ્ધિ પામેલું, ધ્યાનમાં ધરીએ છીએ; અને દેવ સવિતૃનો શ્લોક—પ્રેરિત સ્તુતિ—મનમાં ધારીએ છીએ.