Sukta 61

Mantra 1

इयमददाद्रभसमृणच्युतं दिवोदासं वध्र्यश्वाय दाशुषे । या शश्वन्तमाचखादावसं पणिं ता ते दात्राणि तविषा सरस्वति ॥

તેણે દિવોદાસને, અને દાન આપનાર વધ્ર્યશ્વને, ઉગ્ર—ઋણમોચક—બળ આપ્યું. જેણે સદાકાળ ટકનાર પાણિ—લાભનો કંજૂસ સંગ્રાહક—ને આઘાત કરીને પાતાળ્યો; હે સરસ્વતી, એ જ તારી તવિષા (પ્રચંડ શક્તિ)નાં દાત્રાણિ—દાન-વરદાનો—છે.

Mantra 2

इयं शुष्मेभिर्बिसखा इवारुजत्सानु गिरीणां तविषेभिरूर्मिभिः । पारावतघ्नीमवसे सुवृक्तिभिः सरस्वतीमा विवासेम धीतिभिः ॥

આ (સરಸ್ವતી) પોતાના શૌર્ય-બળોથી કમળની નાળ જેમ કોઈ ઉખેડી નાખે તેમ ફાડી નીકળી; પોતાના પ્રચંડ ઊર્મિ-તરંગોથી પર્વતોની કાંઠાઓને ભેદી નાખ્યાં. દૂર રહેલી (અંધકારરૂપ) વિમુખતા-નાશિની, અમારા અવસ (સહાય) માટે—સુવૃક્તિ (શુભ સ્તુતિ) અને ધીતી (પ્રેરિત વિચાર) વડે અમે સરસ્વતીને અહીં આહ્વાન કરીએ, તેને નજીક લાવી નિવાસ કરાવીએ.

Mantra 3

सरस्वति देवनिदो नि बर्हय प्रजां विश्वस्य बृसयस्य मायिनः । उत क्षितिभ्योऽवनीरविन्दो विषमेभ्यो अस्रवो वाजिनीवति ॥

હે સરસ્વતી, દેવ-નિંદકોને નીચે દબાવી દે; સર્વવ્યાપી માયાવી (છલક)ની પ્રજા અને વૃદ્ધિને ચકનાચૂર કર. અને પ્રજાઓ માટે તું માર્ગો શોધી આપ્યા; કઠિન સ્થાનોમાંથી તું પ્રવાહોને વહેવા દીધા, હે વાજિનીવતી (વિજયશક્તિ-ધારિણી).

Mantra 4

प्र णो देवी सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती । धीनामवित्र्यवतु ॥

અમારા માટે દેવી સરસ્વતી વાજ-શક્તિઓથી સમૃદ્ધ, વાજિનીવતી બની આગળ વધે; ધીનાં અવિત્રિ (પ્રેરણાની રક્ષિકા) બની તે અમને રક્ષે અને પોષે.

Mantra 5

यस्त्वा देवि सरस्वत्युपब्रूते धने हिते । इन्द्रं न वृत्रतूर्ये ॥

હે દેવી સરસ્વતી, જે કોઈ તને ધનના હિત માટે—સત્ય લાભ માટે—પાસે બોલાવે છે, તે માટે તું ઇન્દ્ર જેમ વૃત્ર-વિજયના યુદ્ધમાં (સહાય કરે તેમ) પ્રકાશના સંઘર્ષમાં વિજયદાયિની સહાય બની રહે છે.

Mantra 6

त्वं देवि सरस्वत्यवा वाजेषु वाजिनि । रदा पूषेव नः सनिम् ॥

હે દેવી સરસ્વતી, હે વાજિની, વાજના યુદ્ધોમાં તું અમારી રક્ષા કર; અને પૂષન જેમ અમને ‘સનિ’—નિશ્ચિત, સુરક્ષિત પ્રાપ્તિ—દાન કર.

Mantra 7

उत स्या नः सरस्वती घोरा हिरण्यवर्तनिः । वृत्रघ्नी वष्टि सुष्टुतिम् ॥

અને અમારી માટે એ સરસ્વતી—ઘોરા (અવરોધકો માટે ભયંકર), સુવર્ણ માર્ગવાળી—વૃત્રઘ્ની, સુષ્ટુતિ (સારા સ્તુતિગીત)ને ઇચ્છે છે અને સ્વીકારે છે.

Mantra 8

यस्या अनन्तो अह्रुतस्त्वेषश्चरिष्णुरर्णवः । अमश्चरति रोरुवत् ॥

જેણીનું સમુદ્રસમાન પ્રવાહમાન ગતિ અનંત છે—અવરોધરહિત, તેજસ્વી, સદા વહેતી—અને જેનું બળ ગર્જનાભર્યા ઉછાળે આગળ વધે છે: એવી સરસ્વતીની તેજોમય પ્રવાહશક્તિ અમામાં કાર્ય કરે.

Mantra 9

सा नो विश्वा अति द्विषः स्वसॄरन्या ऋतावरी । अतन्नहेव सूर्यः ॥

ઋતને ધારણ કરનારી અમારી બહેન, તે અમને સર્વ દ્વેષોથી પાર લઈ જાય, દરેક વિરોધી બળથી પણ પાર—સૂર્ય જેમ દિવસોને વિસ્તારે અને સંકોચને દૂર કરે તેમ.

Mantra 10

उत नः प्रिया प्रियासु सप्तस्वसा सुजुष्टा । सरस्वती स्तोम्या भूत् ॥

અને સરસ્વતી અમને સર્વ પ્રિય શક્તિઓમાં પ્રિય બને—સાત બહેન-ધારાઓવાળી, સુસંમત અને સુપ્રસન્ન—અને અમારા સ્તોત્રોને યોગ્ય બને.

Mantra 11

आपप्रुषी पार्थिवान्युरु रजो अन्तरिक्षम् । सरस्वती निदस्पातु ॥

જે પૃથ્વીના રૂપોને અને વિશાળ અંતરિક્ષને પરિપૂર્ણ કરે છે—એ સરસ્વતી અમને ‘ના’ કહેનારી વાણીથી અને શત્રુવાણીના પ્રહારથી રક્ષા કરે.

Mantra 12

त्रिषधस्था सप्तधातुः पञ्च जाता वर्धयन्ती । वाजेवाजे हव्या भूत् ॥

ત્રણ આસનોમાં સ્થિત, સાતવિધ વ્યવસ્થાને ધારણ કરનારી; પંચવિધ ભવમાં જન્મેલી, જે અમારી વૃદ્ધિ વધારે છે—દરેક વિજય-પ્રાપ્તિમાં તે અમારી આહ્વાનિત શક્તિ બને.

Mantra 13

प्र या महिम्ना महिनासु चेकिते द्युम्नेभिरन्या अपसामपस्तमा । रथ इव बृहती विभ्वने कृतोपस्तुत्या चिकितुषा सरस्वती ॥

જે પોતાની મહિમાથી મહાનમાં પ્રગટ થાય છે, તેજસ્વી શક્તિઓથી અન્ય સૌને વટાવે છે—કર્મોમાં સર્વાધિક પ્રભાવી: સરસ્વતી; રથ સમી વિશાળ ગતિશીલ, વિશાળ ભવ માટે રચાયેલી, જાણકારો દ્વારા સ્તુત્ય.

Mantra 14

सरस्वत्यभि नो नेषि वस्यो माप स्फरीः पयसा मा न आ धक् । जुषस्व नः सख्या वेश्या च मा त्वत्क्षेत्राण्यरणानि गन्म ॥

હે સરસ્વતી, અમને ઉત્તમ સમૃદ્ધિ તરફ દોરી જા; અમને દૂર ન હંકાળી—તારા પોષક પ્રવાહથી અમને આઘાત ન કર. અમારી મિત્રતા અને અમારી નજીકતા સ્વીકાર; તારા પાસેથી જીવંત ધારા વિનાના બંજર ક્ષેત્રોમાં અમે ન જઈએ.