Rig Veda 5.49.1: Mandala 5, Sukta 49, Mantra 1

Sukta 5.49

Devata: Savitṛ and Bhaga; also Aśvins invoked for daily companionship

Samhita Patha (Devanagari)

देवं वो अद्य सवितारमेषे भगं च रत्नं विभजन्तमायोः । आ वां नरा पुरुभुजा ववृत्यां दिवेदिवे चिदश्विना सखीयन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.49.1

Transliteration

deváṃ vo adyá savitā́ram eṣé bhágaṃ ca rátnaṃ vibhájantam āyóḥ | ā́ vāṃ narā purubhujā vavṛtyāṃ divédive cid aśvinā sakhīyán ||

Translation

આજે હું તમારા માટે દેવ સવિતૃને શોધું છું, અને ભગને પણ—જે આયુષ્યના વિસ્તરણ માટે રત્ન-ધનનું વિભાજન કરે છે. અને તમને, હે નરાઓ, અનેક રીતે ભોગવનારા, હે અશ્વિનો, હું દિવસે દિવસે વળી આવું છું—તમારી સખાઈ ઇચ્છતો.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• देवम्: the god
• देवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• वः: of you / your
• वः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अद्य: today / now
• अद्य: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• सवितारम्: Savitṛ (the Impeller)
• सवितारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• एषे: I seek / I desire
• एषे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु, 1P) / इषे (वैदिक रूप)

• भगम्: Bhaga (the Dispenser of fortune)
• भगम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• रत्नम्: treasure / precious gift
• रत्नम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)

• विभजन्तम्: distributing / apportioning
• विभजन्तम्: विशेषण (कर्म-सम्बन्ध)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: वि-भज् (धातु) → विभजत् (वर्तमान कृदन्त)

• आयोः: of life / lifetime
• आयोः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: आयु (प्रातिपदिक)

• आ: hither / towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: you two
• वाम्: कर्म (आह्वान-लक्ष्य)
• Type: Pronoun
• Root: युवद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नरा: O two men (Aśvins)
• नरा: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• पुरुभुजा: O wide-giving / much-bestowing
• पुरुभुजा: सम्बोधन-विशेषण
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु-भुज् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)

• ववृत्याम्: may I turn to / choose / approach
• ववृत्याम्: कर्तृ
• Type: Verb (optative/precative-like Vedic form)
• Root: वृ (धातु) → ववृत्य (कृदन्त) / वैदिक प्रयोग

• दिवे-दिवे: day by day
• दिवे-दिवे: अधिकारण
• Type: Noun (reduplicated adverbial)
• Root: दिव् (प्रातिपदिक: दिवस्/दिव)

• चित्: even / indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• सखीयन्: seeking friendship / acting as a friend
• सखीयन्: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle / verbal adjective
• Root: सखी (प्रातिपदिक) → सखीय (कृदन्त/नामधातु) / वैदिक