Rig Veda Sukta 43
Mandala 3Sukta 438 Mantras

Sukta 43

Sukta 3.43

Rishi

Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.43)

Devata

Indra (invited to Soma-drinking; chariot imagery)

Chandas

Jagatī or Triṣṭubh (opening verses of RV 3.43 often vary; requires metrical verification)

આ સૂક્ત ઇન્દ્રને ઉગ્ર આમંત્રણ આપે છે કે તે પોતાના રથ પર ઝડપથી સોમપિષણ તરફ આવે, પાથરેલા બર્હિષ પર આસન ગ્રહણ કરે અને યજ્ઞકર્તાઓ સાથે પ્રિય સહાયક તરીકે જોડાય. તેમાં ઇન્દ્રને યુદ્ધવિજયી, વૃત્રહંતા, શક્તિ અને ધનના અધિપતિ તરીકે સ્તુતિ કરવામાં આવે છે અને સોમ દ્વારા તે રક્ષક, રાજસ નેતા તથા ઋષિત્વ/દ્રષ્ટિત્વનો પ્રેરક બને એવી પ્રાર્થના થાય છે. સૂક્તનો હેતુ એક તરફ યાજ્ઞિક છે—ઇન્દ્રને પાન માટે આકર્ષી યજ્ઞને બળ આપવો—અને બીજી તરફ અસ્તિત્વમૂલક છે—વિજય, સમૃદ્ધિ અને પ્રેરિત દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત કરવી.

Mantras

Mantra 1

आ याह्यर्वाङुप वन्धुरेष्ठास्तवेदनु प्रदिवः सोमपेयम् । प्रिया सखाया वि मुचोप बर्हिस्त्वामिमे हव्यवाहो हवन्ते ॥

અમારી તરફ વળી અહીં આવો; તારો જ રથાસન—વંધુરેષ્ઠા—પર આરુઢ થા, અને વિશાળ દ્યૌના માર્ગે સોમપેય તરફ અનુસરો. હે પ્રિય સખાઓ, બર્હિ (પવિત્ર આસન) વિસ્તારો; આ હવ્યવાહો તને આંતરિક યજ્ઞભોજન માટે બોલાવે છે.

Mantra 2

आ याहि पूर्वीरति चर्षणीराँ अर्य आशिष उप नो हरिभ्याम् । इमा हि त्वा मतयः स्तोमतष्टा इन्द्र हवन्ते सख्यं जुषाणाः ॥

આવો—માનવજાતિના અનેક વર્ગોને વટાવી; હે આર્ય (ઉદાર) એક, તારા હરિ (બય) અશ્વો સાથે અમારી આશિષો પાસે આવો. કારણ કે આ મતિઓ—સ્તોમરૂપે ઘડાયેલાં—હે ઇન્દ્ર, તને બોલાવે છે, તારી સખાઈ ઇચ્છતાં અને તારા આનંદને સ્વીકારતાં.

Mantra 3

आ नो यज्ञं नमोवृधं सजोषा इन्द्र देव हरिभिर्याहि तूयम् । अहं हि त्वा मतिभिर्जोहवीमि घृतप्रयाः सधमादे मधूनाम् ॥

અમારા યજ્ઞમાં આવો—નમસ્કારથી વધતો એવો; એકસૂર થઈ આવો, હે દેવ ઇન્દ્ર, તારા હરિ (કપિલ) અશ્વો સાથે ત્વરિત આવો. કારણ કે હું તને મન-અર્પણ (મતિ) વડે વારંવાર બોલાવું છું—ઘૃતપ્રયાઃ, ઘીથી દીપ્ત અર્પણો સાથે—મધુના આનંદોના સહ-માદમાં.

Mantra 4

आ च त्वामेता वृषणा वहातो हरी सखाया सुधुरा स्वङ्गा । धानावदिन्द्रः सवनं जुषाणः सखा सख्युः शृणवद्वन्दनानि ॥

અને આ બે બળવાન સાથી—હરિ અશ્વો—સુધુરા, સુયોજિત અને સશક્ત અંગવાળા, તને અહીં વહન કરે છે. ધાનાવાન ઇન્દ્ર, સવન (સોમ-પિષણ)ને સ્વીકારતો, તેને રુચે; મિત્રના મિત્ર તરીકે, અમારી વંદનાઓ સાંભળે.

Mantra 5

कुविन्मा गोपां करसे जनस्य कुविद्राजानं मघवन्नृजीषिन् । कुविन्म ऋषिं पपिवांसं सुतस्य कुविन्मे वस्वो अमृतस्य शिक्षाः ॥

શું તું ખરેખર મારા માટે જનસમુદાયનો ગોપા (રક્ષક) બનશે? શું તું ખરેખર, હે મઘવન, નૃજીષિન—સીધી ગતિશીલ શક્તિનો ધારક—મારો રાજા બનશે? શું તું ખરેખર મને ઋષિ બનાવશે—સુત સોમ પીને તૃપ્ત થયેલો? શું તું ખરેખર મને અમૃત (અમરત્વ)ના વસુ—અક્ષય ધનો—વિશે શિક્ષા આપશે?

Mantra 6

आ त्वा बृहन्तो हरयो युजाना अर्वागिन्द्र सधमादो वहन्तु । प्र ये द्विता दिव ऋञ्जन्त्याताः सुसम्मृष्टासो वृषभस्य मूराः ॥

હે ઇન્દ્ર, યોગે જોડાયેલા બળવાન કપિલ હરિઓ (અશ્વો) યજ્ઞના સહ-માદ માટે તને અર્વાચીન—અમારી પાસે—વહેંચી લાવે. જે દિવમાંથી પ્રેરાઈ દ્વિગતિ માર્ગે દોડે છે—વૃષભની સુસંસ્કૃત, સુસજ્જ શક્તિઓ—તે તને અમારા હવિષ્યક્ષેત્રમાં અંદર તરફ લઈ આવે.

Mantra 7

इन्द्र पिब वृषधूतस्य वृष्ण आ यं ते श्येन उशते जभार । यस्य मदे च्यावयसि प्र कृष्टीर्यस्य मदे अप गोत्रा ववर्थ ॥

હે ઇન્દ્ર, હે વૃષભ, બળવાનોએ શુદ્ધ કરેલો વૃષણ સોમ પા—જે તારા માટે ઉત્સુક શ્યેન (બાજ) લાવ્યો છે. જેના માદમાં તું પ્રજાઓની શક્તિઓને આગળ ધપાવે છે; જેના માદમાં તું ગોત્રો—કિરણોને કેદ કરનારા વાડા (છુપાયેલી ‘ગાયો’)—દૂર ગોળાવી નાખ્યા.

Mantra 8

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

શુભ પ્રેરણાથી અમે મઘવાન ઇન્દ્રને આ સંઘર્ષ-ભારામાં, વાજસાતિ—સમૃદ્ધિ-વિજય—માં, નરતમને આહ્વાન કરીએ છીએ. અમને સાંભળતો, યુદ્ધોમાં અમારી ઊતિ (સહાય) માટે ઉગ્ર, વૃતરોને ઘાત કરતો, ધનોનો સર્વજિત વિજેતા—તે ઇન્દ્રને અમે બોલાવીએ છીએ.

Frequently Asked Questions

It is a Soma-ritual invitation hymn asking Indra to come on his chariot, sit on the barhis, drink Soma, and grant protection, victory, and wealth.

In the Vedic view Soma strengthens Indra’s power and also awakens inspiration in the sacrificers; offering Soma is a way to draw his presence and aid into the rite and life.

Outwardly it praises Indra’s mythic victory over the obstructer; inwardly it points to breaking obstacles—fear, inertia, and blockage—so energy, clarity, and prosperity can flow.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App