Sukta 84
Sukta 10.84
Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain)
Manyu with Marut/Agni associations
Triṣṭubh (probable)
આ સૂક્ત મન્યુને—યુદ્ધક્રોધ, ધર્મસંગત ઉત્સાહ અને અદમ્ય ઇચ્છાશક્તિ—દિવ્ય સહાયક તરીકે આહ્વાન કરે છે. તે મરુતસદૃશ યુદ્ધશક્તિઓને એક જ રથમાં જોડીને અવરોધ સામે ધસી જાય છે એમ વર્ણવે છે. તે કુળે-કુળે (viśaṃ-viśam) જનને વિજય માટે તાલીમ આપે છે, વાણી ને અવિચ્છિન્ન યુદ્ધઘોષમાં ફેરવે છે, અને સંકલિત સમૃદ્ધિ તથા રક્ષણની પ્રાર્થના કરે છે. અંતે શત્રુઓ આંતરિક ભયથી પકડાઈ પાછા હટી જાય એવી વિનંતી કરે છે.
Mantras
Mantra 1
त्वया मन्यो सरथमारुजन्तो हर्षमाणासो धृषिता मरुत्वः । तिग्मेषव आयुधा संशिशाना अभि प्र यन्तु नरो अग्निरूपाः ॥
હે મન્યુ, તારી સાથે એક જ રથમાં જોડાઈ, હર્ષિત અને ધૈર્યવાન, મરુત્સમાન શક્તિઓ તીક્ષ્ણ શસ્ત્રોને ઘસીને તેજ કરે છે; અગ્નિસ્વરૂપ એવા આ નરો અવરોધ સામે અભિમુખ આગળ વધે.
Mantra 2
अग्निरिव मन्यो त्विषितः सहस्व सेनानीर्नः सहुरे हूत एधि । हत्वाय शत्रून्वि भजस्व वेद ओजो मिमानो वि मृधो नुदस्व ॥
હે મન્યુ, અગ્નિ સમાન તેજસ્વી બની પ્રબળ થા; હે અપરાજિત, આહ્વાન થતાં અમારા સેનાપતિ બની ઉદ્ભાસિત થા. શત્રુઓના વધ માટે તેમને વિભાજિત કર અને ઓળખ; બળનું માપ ગોઠવી, આક્રમણોને દૂર હાંકી દે.
Mantra 3
सहस्व मन्यो अभिमातिमस्मे रुजन्मृणन्प्रमृणन्प्रेहि शत्रून् । उग्रं ते पाजो नन्वा रुरुध्रे वशी वशं नयस एकज त्वम् ॥
હે મન્યુ, અમારાં ઉપર આવતી શત્રુતાભરી ચઢાઈ પર વિજય મેળ—તોડી, કચડી, સંપૂર્ણ કચડીને, શત્રુઓ સામે આગળ વધ. તારો ઉગ્ર તેજ હવે રોકાયેલો નથી; વશી બની તું સર્વને પોતાના વશમાં લઈ જાય છે—એકમાંથી જન્મેલો તું.
Mantra 4
एको बहूनामसि मन्यवीळितो विशंविशं युधये सं शिशाधि । अकृत्तरुक्त्वया युजा वयं द्युमन्तं घोषं विजयाय कृण्महे ॥
હે મન્યુ, બહુમાં તું એક છે, આહ્વાનયોગ્ય; યુદ્ધ માટે દરેક વિશં-વિશંને સંશિક્ષિત કર. અખંડ વાણીવાળો, તારી સાથે યુક્ત થઈ, અમે વિજય માટે તેજસ્વી ઘોષ ઊભો કરીએ છીએ.
Mantra 5
विजेषकृदिन्द्र इवानवब्रवोऽस्माकं मन्यो अधिपा भवेह । प्रियं ते नाम सहुरे गृणीमसि विद्मा तमुत्सं यत आबभूथ ॥
વિજયકર્તા, ઇન્દ્ર સમાન, અચૂક વાણીવાળો—હે મન્યુ, અહીં અમારો અધિપતિ થા. હે અપરાજેય, તારા પ્રિય નામનું અમે સ્તવન કરીએ છીએ; તું જે સ્ત્રોતમાંથી ઉદ્ભવ્યો છે તે ઉત્સને અમે જાણીએ છીએ.
Mantra 6
आभूत्या सहजा वज्र सायक सहो बिभर्ष्यभिभूत उत्तरम् । क्रत्वा नो मन्यो सह मेद्येधि महाधनस्य पुरुहूत संसृजि ॥
વિજયી અભૂતિથી, હે વજ્ર, હે સાયક (બાણ), તું એવી શક્તિ ધારણ કરે છે કે જે અભિભવ કરે છે અને સદા વધુ ઊંચે ઉઠે છે. હે મન્યુ, તારા ક્રતુ (સંકલ્પ-શક્તિ) વડે અમારી સાથે સહ-મેધ્ય (સમૃદ્ધ બુદ્ધિ/પોષક પૂર્ણતા)માં વૃદ્ધિ પામ; હે પુરુહૂત (ઘણો આહ્વાનિત), અમને મહાધન (મહા ખજાનો) સાથે સંસૃજિ—જોડે, એકત્ર કર.
Mantra 7
संसृष्टं धनमुभयं समाकृतमस्मभ्यं दत्तां वरुणश्च मन्युः । भियं दधाना हृदयेषु शत्रवः पराजितासो अप नि लयन्ताम् ॥
વરુણ અને મન્યુ—બંને—અમને સંસૃષ્ટ (એકત્રિત) ધન આપે: ઉભય શક્તિઓ જોડાઈને સમાકૃત (એકરૂપે ઘડાયેલ) પૂર્ણતા બને. શત્રુઓ હૃદયોમાં ભય ધારણ કરીને પરાજિત થઈ, દૂર હટી જાય અને છુપાઈ રહે.
Frequently Asked Questions
In RV 10.84, Manyu is treated as a divine power: fierce ardour that can be invoked, guided, and used to overcome obstruction. It is not uncontrolled rage, but disciplined force aligned with victory and protection.
The hymn links Manyu with Marut-like storm-power (collective heroic energies) and Agni-like fire-form (agnirūpāḥ), showing Manyu as both the surge of force and the burning clarity that drives action.
It suggests power joined with order: Varuṇa represents ṛta (law, restraint, truth), and Manyu represents drive and courage. Together they yield a complete prosperity—strength that is effective and ethically steady.
Ask anything about Sukta 84 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.