Sukta 66

Mantra 1

देवान्हुवे बृहच्छ्रवसः स्वस्तये ज्योतिष्कृतो अध्वरस्य प्रचेतसः । ये वावृधुः प्रतरं विश्ववेदस इन्द्रज्येष्ठासो अमृता ऋतावृधः ॥

હું બૃહચ્છ્રવસઃ દેવોને સ્વસ્તયે હુવું છું—યજ્ઞના જ્યોતિને રચનાર, અધ્વરનાં પ્રચેતસઃ (જાગૃત ચેતનાવાળા). જે પ્રતરં (આગળ વધતા પ્રયાણમાં) વૃદ્ધિ પામ્યા છે, વિશ્વવેદસઃ (સર્વજ્ઞ), ઇન્દ્રજ્યેષ્ઠાસઃ—ઇન્દ્રને અગ્રસ્થાને ધરાવતા—અમૃતાઃ, ઋતાવૃધઃ (ઋતને વધારનાર).

Mantra 2

इन्द्रप्रसूता वरुणप्रशिष्टा ये सूर्यस्य ज्योतिषो भागमानशुः । मरुद्गणे वृजने मन्म धीमहि माघोने यज्ञं जनयन्त सूरयः ॥

ઇન્દ્રપ્રેરિત, વરુણના શાસનથી માર્ગદર્શિત—જેઓ સૂર્યના જ્યોતિષનો ભાગ જીત્યા છે—અમે મરુદ્-ગણમાં, જીવનના સંઘર્ષમય મેદાનમાં, મનન-પ્રેરિત વિચારને ધારણ કરીએ છીએ. મઘવન માટે યજ્ઞને સૂરીઓ જન્માવે છે.

Mantra 3

इन्द्रो वसुभिः परि पातु नो गयमादित्यैर्नो अदितिः शर्म यच्छतु । रुद्रो रुद्रेभिर्देवो मृळयाति नस्त्वष्टा नो ग्नाभिः सुविताय जिन्वतु ॥

ઇન્દ્ર વસુઓ સાથે અમારી ગતિ-શક્તિને સર્વત્ર રક્ષે; અદિતિ આદિત્યો સાથે અમને શરણ આપે. રુદ્ર રુદ્રો સાથે દેવરૂપે અમ પર કૃપા કરે; ત્વષ્ટા પોતાની ઘડતર-શક્તિઓ સાથે સુગતિ અને સુપથ માટે અમને પ્રેરિત કરે.

Mantra 4

अदितिर्द्यावापृथिवी ऋतं महदिन्द्राविष्णू मरुतः स्वर्बृहत् । देवाँ आदित्याँ अवसे हवामहे वसून्रुद्रान्त्सवितारं सुदंससम् ॥

અદિતિ, દ્યાવા-પૃથિવી, મહાન ઋત; ઇન્દ્ર-વિષ્ણુ, મરુતો, અને વિશાળ સ્વર્-લોક—અમે પોષણરૂપ સહાય માટે દેવોને, આદિત્યોને આહ્વાન કરીએ છીએ: વસુઓને, રુદ્રોને, અને સુદંસસ સવિતારને.

Mantra 5

सरस्वान्धीभिर्वरुणो धृतव्रतः पूषा विष्णुर्महिमा वायुरश्विना । ब्रह्मकृतो अमृता विश्ववेदसः शर्म नो यंसन्त्रिवरूथमंहसः ॥

અમારી પ્રકાશિત ધીઓ સાથે સરસ્વાન, ધૃતવ્રત વરુણ; મહિમાવાન વિશાળતા ધરાવનાર પૂષા, વિષ્ણુ; વાયુ અને અશ્વિનો—આ અમૃત, બ્રહ્મકૃત, વિશ્વવેદસ—અમને શર્મ (શાંતિ) અર્પો અને અંહસ (સંકોચક અણ્યાય)થી ત્રિવરૂથ (ત્રિગુણ આશ્રય) પ્રદાન કરો.

Mantra 6

वृषा यज्ञो वृषणः सन्तु यज्ञिया वृषणो देवा वृषणो हविष्कृतः । वृषणा द्यावापृथिवी ऋतावरी वृषा पर्जन्यो वृषणो वृषस्तुभः ॥

યજ્ઞ વೃಷા (વૃષ-બળ) બને; યજ્ઞિય દેવો વೃಷણ (બળવાન) બને; હવિષ્કૃત (આહુતિ રચનાર) પણ વೃಷણ બને. ઋતાવરી દ્યાવા-પૃથિવી વೃಷણા છે; પર્જન્ય વೃಷા છે; અને સ્તુભ (સ્તુતિનો દૃઢ આધારક) પણ વೃಷણ છે.

Mantra 7

अग्नीषोमा वृषणा वाजसातये पुरुप्रशस्ता वृषणा उप ब्रुवे । यावीजिरे वृषणो देवयज्यया ता नः शर्म त्रिवरूथं वि यंसतः ॥

વાજસાતયે (સમૃદ્ધિ-વિજય માટે) વೃಷણા અગ્ની-સોમા—પુરુપ્રશસ્ત, બળવાન—હું તેમને નજીક બોલાવું છું. દેવયજ્યાથી પરિશ્રમ કરનાર તમે બંને, અમને શર્મ આપો અને અમારે માટે ત્રિવરૂથ (ત્રિગુણ આશ્રય) વિસ્તારો.

Mantra 8

धृतव्रताः क्षत्रिया यज्ञनिष्कृतो बृहद्दिवा अध्वराणामभिश्रियः । अग्निहोतार ऋतसापो अद्रुहोऽपो असृजन्ननु वृत्रतूर्ये ॥

ધૃતવ્રત, ક્ષત્રિય-શક્તિથી યુક્ત, યજ્ઞને પૂર્ણ કરનાર—અધ્વરોના મહાન દ્યૌ ઉપર તેઓ અગ્રસ્થિત તેજરૂપ શોભા છે. અગ્નિહોતાઓ, ઋતના સાથી, અદ્રોહી બની, વૃત્ર-તૂર્યના અનુસરણમાં જળોને મુક્ત કર્યા.

Mantra 9

द्यावापृथिवी जनयन्नभि व्रताप ओषधीर्वनिनानि यज्ञिया । अन्तरिक्षं स्वरा पप्रुरूतये वशं देवासस्तन्वी नि मामृजुः ॥

દ્યાવા-પૃથિવીએ વ્રત અનુસાર જળોને જનમ આપ્યો; યજ્ઞયોગ્ય ઔષધિઓ અને વનસ્પતિઓને પણ. અમારી સહાય માટે તેમણે અંતરિક્ષ અને સ્વર્-લોકને પરિપૂર્ણ કર્યું; દેવોએ પોતાની તન્વી શક્તિથી અમામાં યોગ્ય વશ (vaśa)—સુયોગ્ય અધિકાર—ઘડીને સ્થાપ્યો.

Mantra 10

धर्तारो दिव ऋभवः सुहस्ता वातापर्जन्या महिषस्य तन्यतोः । आप ओषधीः प्र तिरन्तु नो गिरो भगो रातिर्वाजिनो यन्तु मे हवम् ॥

દિવના ધારક, સુહસ્ત ઋભુઓ, અને મહિષના ગર્જનારા તન્યતામાં વાયુ-પર્જન્ય—જળો અને ઔષધિઓ અમારી ગીરોને આગળ ધપાવે. ભાગ, ભાગ્ય-હિસ્સો આપનાર, અને વાજિનોની ઉદાર રાતિ—મારા હવને પ્રતિ આવે.

Mantra 11

समुद्रः सिन्धू रजो अन्तरिक्षमज एकपात्तनयित्नुरर्णवः । अहिर्बुध्न्यः शृणवद्वचांसि मे विश्वे देवास उत सूरयो मम ॥

સમુદ્ર અને સિંધુ, રજ (અંતરિક્ષીય વિસ્તાર) અને અંતરિક્ષ; અજા એકપાદ, તનયિત્નુ (વિજળી-ગર્જના) અને અર્ણવ (પ્રચંડ પૂર)—અહિ બુધ્ન્ય મારા વચનો સાંભળે; સર્વ દેવો તથા મારા સૂરિ (ઋષિ-દ્રષ્ટાઓ) પણ શ્રવણ કરે.

Mantra 12

स्याम वो मनवो देववीतये प्राञ्चं नो यज्ञं प्र णयत साधुया । आदित्या रुद्रा वसवः सुदानव इमा ब्रह्म शस्यमानानि जिन्वत ॥

હે મનવો (પિતૃ-શક્તિઓ), દેવવીતિ (દેવપ્રાપ્તિ) માટે અમે તમારા બનીએ; અમારી યજ્ઞને સારા માર્ગે આગળ દોરો. હે આદિત્યો, રુદ્રો, વસુઓ—સુદાનવ (સુ-દાન આપનાર)—ઉચ્ચારાતા આ બ્રહ્મ (પવિત્ર સ્તુતિ-વચનો)ને બળ આપો.

Mantra 13

दैव्या होतारा प्रथमा पुरोहित ऋतस्य पन्थामन्वेमि साधुया । क्षेत्रस्य पतिं प्रतिवेशमीमहे विश्वान्देवाँ अमृताँ अप्रयुच्छतः ॥

દૈવ્યા હોતારો—પ્રથમ અને પુરોહિત (આગળ સ્થાપિત)—સાથે હું ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા)ના પંથને સાધુ માર્ગે અનુસરો છું. ક્ષેત્રપતિ (ક્ષેત્રના સ્વામી) અને પ્રતિવેશ (નિકટવર્તી નિવાસ)ને અમે પ્રાર્થીએ છીએ; સર્વ અમૃત દેવો—જે કદી ચૂકતા નથી, પાછા હટતા નથી.

Mantra 14

वसिष्ठासः पितृवद्वाचमक्रत देवाँ ईळाना ऋषिवत्स्वस्तये । प्रीता इव ज्ञातयः काममेत्यास्मे देवासोऽव धूनुता वसु ॥

વસિષ્ઠોએ પિતૃતુલ્ય વાણીરૂપે વચન રચ્યું; ઋષિની રીતથી દેવોને આહ્વાન કરતાં અમારા સ્વસ્તિ માટે સ્તુતિ કરી. આત્માના સત્ય ઇચ્છાનુસાર આનંદિત સગાં સમા અમારી પાસે આવી, દેવો અમારા માટે વસુ—ધન અને આંતરિક સમૃદ્ધિ—ઝરી પાડો.

Mantra 15

देवान्वसिष्ठो अमृतान्ववन्दे ये विश्वा भुवनाभि प्रतस्थुः । ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

વસિષ્ઠ સર્વભુવન ઉપર પ્રગટ થઈ ઊભા રહેલા અમૃત દેવોને નમસ્કાર કરે છે. તેઓ આજે અમને ઉરુગાય—વિસ્તૃત ગતિ અને વ્યાપક મહિમા—અર્પે; અને તમે સદા તમારી સ્વસ્તિભિઃ, કલ્યાણમય સમન્વયોથી, અમારું રક્ષણ કરો.