Sukta 65

Mantra 1

अग्निरिन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा वायुः पूषा सरस्वती सजोषसः । आदित्या विष्णुर्मरुतः स्वर्बृहत्सोमो रुद्रो अदितिर्ब्रह्मणस्पतिः ॥

અગ્નિ, ઇન્દ્ર, વરુણ, મિત્ર, અર્યમન, વાયુ, પૂષન, સરસ્વતી—એકસાથે; આદિત્યો, વિષ્ણુ, મરુતગણ, સ્વર-બૃહત (વિશાળ દિવ્ય વ્યાપ્તિ), સોમ, રુદ્ર, અદિતિ અને બ્રહ્મણસ્પતિ—આ સર્વ દેવશક્તિઓ એકત્ર થઈ અમારા આંતરિક યજ્ઞને ધારણ કરે અને પરિપૂર્ણ કરે.

Mantra 2

इन्द्राग्नी वृत्रहत्येषु सत्पती मिथो हिन्वाना तन्वा समोकसा । अन्तरिक्षं मह्या पप्रुरोजसा सोमो घृतश्रीर्महिमानमीरयन् ॥

ઇન્દ્ર અને અગ્નિ—વૃત્રહત્યાઓમાં સત્ય સ્વામી—એકબીજાને પ્રેરતા, એક જ નિવાસમાં દેહથી દેહ જોડીને વસે છે. પોતાના ઓજસથી તેમણે વિશાળ અંતરિક્ષને ભર્યું છે; અને ઘૃતશ્રી, તેજસ્વી સોમ તેમના મહિમાને ઉછેરે છે.

Mantra 3

तेषां हि मह्ना महतामनर्वणां स्तोमाँ इयर्म्यृतज्ञा ऋतावृधाम् । ये अप्सवमर्णवं चित्रराधसस्ते नो रासन्तां महये सुमित्र्याः ॥

તેમના મહાન મહિમાથી—મહાન, અચૂક, ઋતજ્ઞ, ઋતવર્ધક—હું સ્તોત્રોને પ્રેરું છું. જેમની દાનશક્તિ ચિત્રવિધ છે, જે અપ્સવ (રસપ્રવાહ) અને અર્ણવ (સમુદ્રસમાન પ્રવાહ)માં ગતિ કરે છે—તે દેવો અમારી વિસ્તૃતિ માટે સુમિત્ર્ય, શુભ-મૈત્રી, અમને અર્પે.

Mantra 4

स्वर्णरमन्तरिक्षाणि रोचना द्यावाभूमी पृथिवीं स्कम्भुरोजसा । पृक्षा इव महयन्तः सुरातयो देवाः स्तवन्ते मनुषाय सूरयः ॥

ઓજસથી તેઓ અંતરિક્ષના સ્વર્ણરમ, તેજોમય વિસ્તારો, રોચના લોકો, દ્યાવા-ભૂમી અને પૃથિવીનું આધાર-સ્થાન સ્થિર કરે છે. બળવાન અશ્વો જેમ શક્તિ વિસ્તારે તેમ મહિમા વધારતા—સુરાતયઃ, શુભ દાતા દેવો—માનવ માટે ઋષિઓ દ્વારા સ્તુત થાય છે, જેથી મનુષ્ય પ્રકાશમાં વૃદ્ધિ પામે.

Mantra 5

मित्राय शिक्ष वरुणाय दाशुषे या सम्राजा मनसा न प्रयुच्छतः । ययोर्धाम धर्मणा रोचते बृहद्ययोरुभे रोदसी नाधसी वृतौ ॥

મિત્રને માટે અને વરુણને માટે—દાન કરનાર ઉપાસકને—કૌશલ્ય અને સુપ્રાપ્તિ આપો; તે બે સમ્રાટો, જેઓ મનસામાં કદી ચૂકતા નથી. જેમનું વિશાળ ધામ ધર્મ (ઋત) વડે તેજે ચમકે છે, અને જેમના આલિંગનમાં બે લોક—દ્યુ અને પૃથ્વી—અડગ સ્થિર અને પોષિત રહે છે.

Mantra 6

या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्कृतं पयो दुहाना व्रतनीरवारतः । सा प्रब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्यो दाशद्धविषा विवस्वते ॥

જે ગાય નિર્ધારિત માર્ગને ચારે તરફ ફરી વળે છે, દૂધ દોહતી—વ્રતની નેતા, અવિરત—તે જ, ઘોષણા કરતી, દાન કરનાર માટે વરુણને હવિ અર્પે છે; અને દેવોને વિવસ્વત—પ્રકાશમાન—માટે હવિષા દ્વારા દાન કરે છે.

Mantra 7

दिवक्षसो अग्निजिह्वा ऋतावृध ऋतस्य योनिं विमृशन्त आसते । द्यां स्कभित्व्यप आ चक्रुरोजसा यज्ञं जनित्वी तन्वी नि मामृजुः ॥

વિસ્તૃત તેજવાળા, અગ્નિ-જિહ્વાવાળા, ઋતને વધારનાર—ઋતના યોનિને સ્પર્શતા અને વિવેચતા બેઠા છે. દ્યૌને ટેકો આપી, બળ વડે તેમણે આપોને ગતિમાન કર્યા; યજ્ઞને જન્મ આપી, તેને તનુમાં ઘડી, તૈયાર કરી દીધો.

Mantra 8

परिक्षिता पितरा पूर्वजावरी ऋतस्य योना क्षयतः समोकसा । द्यावापृथिवी वरुणाय सव्रते घृतवत्पयो महिषाय पिन्वतः ॥

ઋતના યોનિમાં સમવાસે નિવાસ કરનાર, સર્વત્ર વ્યાપક અને પ્રાચીન એવા બે પિતા-માતા—દ્યુલોક અને પૃથ્વી—એક જ ગૃહમાં સાથે વસે છે. એકવ્રત ધરાવનાર વરુણ માટે તેઓ મહાન મહિષ માટે ઘૃતમય, સમૃદ્ધ દૂધને ઉછાળે-વધારે છે, જેથી વિશાળ બળ પોષાય.

Mantra 9

पर्जन्यावाता वृषभा पुरीषिणेन्द्रवायू वरुणो मित्रो अर्यमा । देवाँ आदित्याँ अदितिं हवामहे ये पार्थिवासो दिव्यासो अप्सु ये ॥

અમે પરજન્ય અને વાતાને આહ્વાન કરીએ છીએ—સમૃદ્ધિ વરસાવનારા બળવાન વૃષભો. અમે ઇન્દ્ર-વાયુ, વરુણ, મિત્ર, અર્યમાને પણ બોલાવીએ છીએ. દેવોને—આદિત્યોને અને અદિતિને—આહ્વાન કરીએ છીએ: જે પૃથ્વી પર સ્થિત છે, જે દિવ્ય છે, અને જે અપ્સુ—જળોમાં—ગતિ કરે છે.

Mantra 10

त्वष्टारं वायुमृभवो य ओहते दैव्या होतारा उषसं स्वस्तये । बृहस्पतिं वृत्रखादं सुमेधसमिन्द्रियं सोमं धनसा उ ईमहे ॥

અમે ત્વષ્ટાને—રૂપકાર શિલ્પીને—અને વાયુને, પ્રાણવાહકને, શોધીએ છીએ; કાર્યને આગળ ધપાવનારા ઋભુઓને, અને દિવ્ય હોતૃઓને, તથા સ્વસ્તિ માટે ઉષાને પણ ઇચ્છીએ છીએ. અમે બૃહસ્પતિને—વૃત્રને ખાઈને ક્ષીણ કરનાર શક્તિને—અને ધનસાધન માટે ઇન્દ્રિય સોમને, આનંદ અને વિજયની શક્તિને, પ્રાર્થીએ છીએ.

Mantra 11

ब्रह्म गामश्वं जनयन्त ओषधीर्वनस्पतीन्पृथिवीं पर्वताँ अपः । सूर्यं दिवि रोहयन्तः सुदानव आर्या व्रता विसृजन्तो अधि क्षमि ॥

બ્રહ્મ (સર્જક વાણી) ગાય અને અશ્વને જન્મ આપે છે—જ્ઞાનની કિરણો અને ઊર્જાશક્તિઓને; તે ઔષધિઓને, વનસ્પતિઓના અધિપતિઓને, પૃથ્વીને, પર્વતોને અને અપઃ (જળોને) પણ ઉત્પન્ન કરે છે. મનના દિવ્ય આકાશમાં સૂર્યને ઊંચે સ્થાપિત કરતાં, સુદાનવ (ઉદાર દાતાઓ) ક્ષમિ પર અધિ આર્ય વ્રતો—સત્કર્મના ઉન્નત નિયમો—વિસ્તારે છે.

Mantra 12

भुज्युमंहसः पिपृथो निरश्विना श्यावं पुत्रं वध्रिमत्या अजिन्वतम् । कमद्युवं विमदायोहथुर्युवं विष्णाप्वं विश्वकायाव सृजथः ॥

હે અશ્વિનો, તમે ભુજ્યુને મહા સંકટમાંથી બહાર કાઢ્યો; તમે વધ્રિમતીના પુત્ર શ્યાવને પ્રાણવંત કર્યો. વિમદ માટે તમે કમદ્યૂને વહન કર્યો; અને વિશ્વકાય માટે તમે વિષ્ણાપૂને ગતિમાં પ્રવર્તાવ્યો. આમ તમે ઉદ્ધારક યુગલ-શક્તિઓ છો, જે પ્રાણને આપત્તિમાંથી ઉંચે ઉઠાવી તેની યોગ્ય ગતિ પુનઃસ્થાપિત કરો છો.

Mantra 13

पावीरवी तन्यतुरेकपादजो दिवो धर्ता सिन्धुरापः समुद्रियः । विश्वे देवासः शृणवन्वचांसि मे सरस्वती सह धीभिः पुरंध्या ॥

પાવીરવી—ગર્જનશક્તિ; એકપાદ—એકપદી શક્તિ; અજ—અજન્મા; દ્યોના ધારક; સિંધુ અને સમુદ્રીય અપઃ (જળો)—આ સર્વ દેવતાઓ મારા વચનો સાંભળે. અને સરસ્વતી પણ, દીપ્ત ધીઓ અને પુરંધિ (પરિપૂર્ણ વિવેક) સાથે, અમારી સાથે રહે.

Mantra 14

विश्वे देवाः सह धीभिः पुरंध्या मनोर्यजत्रा अमृता ऋतज्ञाः । रातिषाचो अभिषाचः स्वर्विदः स्वर्गिरो ब्रह्म सूक्तं जुषेरत ॥

વિશ્વે દેવાઃ સહ ધીભિઃ પુરંધ્યા—મનોર્ યજત્રાઃ, અમૃતાઃ, ઋતજ્ઞાઃ—આ સ્વર્ગવિદ્, સ્વર્ગગિરઃ, બ્રહ્મરૂપ સુક્તને, સૂર્યલોક વહન કરનાર આ સુવચનને, પ્રસન્નતાથી સ્વીકારો. રાતિષાચઃ (દાનવાહક) અને અભિષાચઃ (સહાયક બળો) સાથે તેઓ અમારી પાસે આવે; અમારે માટે ઉચ્ચ સ્વર્ગનું પ્રકાશ શોધી આપે.

Mantra 15

देवान्वसिष्ठो अमृतान्ववन्दे ये विश्वा भुवनाभि प्रतस्थुः । ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

વસિષ્ઠ સર્વ ભૂવન ઉપર પ્રતિષ્ઠિત થયેલા અમૃત દેવોને વંદે છે. તેઓ આજે અમને ઉરુગાય (વિસ્તૃત, મહાન) સિદ્ધિનો માર્ગ દાન કરે; અને તમે સદા સ્વસ્તિભિઃ—કલ્યાણ અને સમ્યક્ ઋત-સંવાદની શક્તિઓથી—અમારી રક્ષા કરો.