
Sukta 10.180
Indra
આ સંક્ષિપ્ત ઇન્દ્ર સ્તુતિ બહુવાર આહ્વાન થતા વીરને શત્રુઓને દબાવવા અને “જમણા હાથથી ધન લાવવા”—અર્થાત્ શુભ, ધર્મસંગત અને વૈધ શક્તિ દ્વારા—વિનવે છે. ઇન્દ્રને ભયંકર, પર્વતોમાં ભટકતા પશુરૂપે ચિતરવામાં આવ્યો છે: તે પોતાના શસ્ત્રોને તીક્ષ્ણ કરે છે, શત્રુબળોને વિખેરી નાખે છે, અને દેવો (તથા ઉપાસકની ઉચ્ચ શક્તિઓ) કાર્ય કરી શકે એવો વિશાળ અને સુરક્ષિત ક્ષેત્ર ખુલ્લું કરે છે.
Mantra 1
प्र ससाहिषे पुरुहूत शत्रूञ्ज्येष्ठस्ते शुष्म इह रातिरस्तु । इन्द्रा भर दक्षिणेना वसूनि पतिः सिन्धूनामसि रेवतीनाम् ॥
હે પુરુહૂત ઇન્દ્ર! તું શત્રુઓ પર પ્રબળ રીતે વિજયી થાય છે; તારો શૌર્યબળ સર્વથી જ્યેષ્ઠ છે—અહીં તારી દાનવૃત્તિ સ્થિર રહે. હે ઇન્દ્ર, દક્ષિણહસ્તીય શક્તિથી વસુઓ (ધન-સંપત્તિ) લાવી દે; તું રેવતી (સમૃદ્ધિથી ભરપૂર) સિંધુઓનો સ્વામી છે.
Mantra 2
मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः परावत आ जगन्था परस्याः । सृकं संशाय पविमिन्द्र तिग्मं वि शत्रून्ताळ्हि वि मृधो नुदस्व ॥
ભયંકર મૃગ જેવો, ઊંચા શિખરોમાં ફરતો, તું પરાવત—અતિ દૂરના પ્રદેશથી—અહીં આવ્યો છે. હે ઇન્દ્ર, જડબાંને તીક્ષ્ણ કર, પવિયે (વજ્રની ધાર)ને તેજ કર; શત્રુઓને વિખેરી નાખ, આક્રમણો (મૃધ)ને દૂર હંકારી દે.
Mantra 3
इन्द्र क्षत्रमभि वाममोजोऽजायथा वृषभ चर्षणीनाम् । अपानुदो जनममित्रयन्तमुरुं देवेभ्यो अकृणोरु लोकम् ॥
હે ઇન્દ્ર, તું ક્ષત્રના પ્રિય બળમાં—વામ ઓજમાં—જન્મ્યો, હે ચર્ષણીનામ્ વૃષભ (જનસમુદાયોના વృషભ)! તું અમિત્રયંત—શત્રુભાવથી ચાલતા—જનને દૂર હંકારે છે; અને દેવો માટે વિશાળ લોક, વિસ્તૃત ક્ષેત્ર રચ્યું છે, જેથી તેજસ્વી શક્તિઓ અમામાં કાર્ય કરી શકે.
It asks Indra to defeat enemies and assaults, to bring prosperity through “right-handed” (auspicious, rightful) power, and to establish a wide, safe space for divine order.
The image emphasizes Indra’s fearsome, untamed strength and his ability to come from far away and strike decisively against threats.
It means creating a broad, secure field—outerly as protection and order in life, and innerly as mental-spiritual space where higher qualities can function freely.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.