Sukta 179
Sukta 10.179
Indra
આ સંક્ષિપ્ત સૂક્ત સમયસર યજ્ઞમાં ઇન્દ્રનો યોગ્ય હિસ્સો અર્પણ કરવા માટેનું વિધિસભર આહ્વાન છે. ઊઠો, જુઓ અને તૈયાર રહો—વિશેષ કરીને મધ્યાહ્ન સવનના સોમપેષણ માટે અર્પણની ‘શ્રાત’ (સન્નદ્ધતા) પર ભાર મૂકે છે. ઇન્દ્રને આવવા, સહચરો વચ્ચે બેસવા અને આનંદથી દધી/પેષિત હવિષ્ય પાન કરવા આમંત્રિત કરે છે, અને આ ક્રિયા ઋત (કોસ્મિક વ્યવસ્થા) સાથે સુસંગત છે એમ પુષ્ટિ કરે છે.
Mantras
Mantra 1
उत्तिष्ठताव पश्यतेन्द्रस्य भागमृत्वियम् । यदि श्रातो जुहोतन यद्यश्रातो ममत्तन ॥
ઉઠો અને જુઓ—ઇન્દ્રનો ઋતુ-યજ્ઞ માટેનો યોગ્ય ભાગ. જો તમે શ્રાત (તૈયાર) હો તો હવન અર્પો; જો અશ્રાત હો તો અંતરમાં આનંદ અને તૈયારીને પ્રજ્વલિત કરો.
Mantra 2
श्रातं हविरो ष्विन्द्र प्र याहि जगाम सूरो अध्वनो विमध्यम् । परि त्वासते निधिभिः सखायः कुलपा न व्राजपतिं चरन्तम् ॥
હવિ શ્રાત (તૈયાર) છે—આવો, હે ઇન્દ્ર; સૂર્ય માર્ગના મધ્યભાગે આગળ વધ્યો છે. ખજાનાં લઈને સખાઓ તને ચારે તરફ બેઠા છે—જેમ કુલપા (કુલના રક્ષક) વ્રાજપતિ (ગૌવાડાના સ્વામી) સાથે ચાલતા હોય તેમ.
Mantra 3
श्रातं मन्य ऊधनि श्रातमग्नौ सुश्रातं मन्ये तदृतं नवीयः । माध्यंदिनस्य सवनस्य दध्नः पिबेन्द्र वज्रिन्पुरुकृज्जुषाणः ॥
હું તેને શ્રાત માનું છું—ઉધરમાં શ્રાત, અગ્નિમાં શ્રાત; સુશ્રાત રૂપે હું તે નવતર ઋતને માનું છું. હે વજ્રિન ઇન્દ્ર, મધ્યાહ્ન સવનના દધિનું પાન કર—પુરુકૃત્ (ઘણા કર્મ કરનાર) બની આનંદથી જુષમાન રહો.
Frequently Asked Questions
It tells the sacrificers to be fully prepared and then offer Indra his rightful portion at the correct time, especially at the midday pressing, so the rite aligns with Ṛta.
Because the hymn treats readiness—proper preparation of the offering and the sacrificer’s intent—as the key condition for Indra’s acceptance and for the ritual to be effective.
The hymn highlights the midday (mādhyandina) Soma context and specifically mentions Indra drinking the curd/curd-mixture (dadhi) associated with that pressing.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.