Opening the text

Sukta 10.148
Indra
આ ટૂંકું ઇન્દ્ર-સૂક્ત સોમ પિષનારાઓની સ્તુતિ પર કેન્દ્રિત છે અને ઇન્દ્રને વિનંતી કરે છે કે તે સુવિત ("સારો માર્ગ" અને યોગ્ય સફળતા) તથા તેની વિશાળ વીરશક્તિ સાથે આવતો ઉત્સાહદાયક વાજ પ્રદાન કરે. કવિ ઉપાસનાને પરસ્પર આનંદ તરીકે ગોઠવે છે: મનુષ્યો સોમ અને પોષક અર્પણોથી ઇન્દ્રને પ્રસન્ન કરે છે, અને ઇન્દ્ર પ્રતિફળરૂપે તેમની આંતરિક શક્તિ તથા દેહધારી જીવનને ધારણ કરે છે. સૂક્તનો પરિચય વિશાળ ધરતીમાંથી ઊઠતા જીવંત આહ્વાનથી પરાકાષ્ઠાએ પહોંચે છે; ઝડપી અશ્વો પ્રેરિત વાણી ને ઇન્દ્રના ઘૃત-પ્રકાશિત આસન તરફ લઈ જાય છે.
Mantra 1
सुष्वाणास इन्द्र स्तुमसि त्वा ससवांसश्च तुविनृम्ण वाजम् । आ नो भर सुवितं यस्य चाकन्त्मना तना सनुयाम त्वोताः ॥
હે ઇન્દ્ર, સોમને સુપ્રેસિત કરીને અમે તારી સ્તુતિ કરીએ છીએ; તેને વહેતો કર્યો છે એવા અમે, તારી વિશાળ પુરુષબળની વાજ (વિજયશક્તિ)ને આહ્વાન કરીએ છીએ. અમારે માટે સુગતિ—શુભ ગમન અને યોગ્ય સિદ્ધિ—લાવી દે, જેમાં તારી સહાયથી, અમારા આંતરિક મનથી અને દેહધારી સ્વભાવથી અમે વિજય મેળવો.
Mantra 2
ऋष्वस्त्वमिन्द्र शूर जातो दासीर्विशः सूर्येण सह्याः । गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्सु बिभृमसि प्रस्रवणे न सोमम् ॥
હે શૂર ઇન્દ્ર, તું મહાન બળવાન છે; સૂર્યની સહાયથી સેવક શક્તિઓને વશ કરવા જન્મેલો છે. ગુપ્તમાં સ્થાપિત રહેલું તે ગુહ્ય રહસ્ય, જળોમાં છુપાયેલું—તું ધારણ કરે છે; જેમ પ્રસ્રવણમાં સોમ વહે છે તેમ: ચેતનાના પ્રવાહોમાં અંતર્નિહિત, આવરાયેલો આનંદ.
Mantra 3
अर्यो वा गिरो अभ्यर्च विद्वानृषीणां विप्रः सुमतिं चकानः । ते स्याम ये रणयन्त सोमैरेनोत तुभ्यं रथोळ्ह भक्षैः ॥
હે આર્ય (ઉદાર) પુરુષ! વિદ્વાન, ઋષિઓમાં ઋષિ સમો વિપ્ર, સુમતિમાં આનંદ પામતો, વાણીના સ્તોત્રો ઉચ્ચાર. અમે એવા બનીએ કે સોમથી તને હર્ષિત કરીએ, અને હે રથવાહક! તને પોષણ આપતા ભક્ષ્યો/હવિથી પણ; જેથી પરસ્પર આનંદ સ્થિર થાય.
Mantra 4
इमा ब्रह्मेन्द्र तुभ्यं शंसि दा नृभ्यो नृणां शूर शवः । तेभिर्भव सक्रतुर्येषु चाकन्नुत त्रायस्व गृणत उत स्तीन् ॥
હે ઇન્દ્ર! આ બ્રહ્મ (મંત્રશક્તિ) હું તને અર્પું છું, તારી સ્તુતિ ગાઉં છું. હે શૂર! મનુષ્યોના વીર પુરુષોને તારો શવઃ (બળ) દાન કર. જેમામાં તું આનંદ પામે છે, તેમનાં સાથે એકસંકલ્પ (સક્રતુ) બની રહે; અને સ્તુતિ કરનાર ગાયકને તથા નજીક રહેનાર આશ્રિતોને પણ રક્ષા કર.
Mantra 5
श्रुधी हवमिन्द्र शूर पृथ्या उत स्तवसे वेन्यस्यार्कैः । आ यस्ते योनिं घृतवन्तमस्वारूर्मिर्न निम्नैर्द्रवयन्त वक्वाः ॥
હે શૂર ઇન્દ્ર! વિશાળ પૃથ્વી પરથી ઊઠેલો અમારો હવ (આહ્વાન) સાંભળ; અને વેનીય (પ્રિય/ઇચ્છનીય) જનના અર્ક (સ્તોત્ર) વડે તું સ્તુત થા. ઘૃતવંત (ઘૃત-પ્રભા/તેજથી સમૃદ્ધ) તારા યોનિ—આસન તરફ, ઢાળોથી ધકેલાતી તરંગો સમા, ઝડપી અશ્વો પ્રેરિત વાણી (વક્વા) ને આગળ વહન કરે છે.
It asks Indra to bring suvita (a good, successful course) and vāja (victorious strength and the prize of effort), so life and action prosper under his support.
Because Indra is invoked as the deity who responds powerfully to Soma; the hymn presents Soma-pressing and praise as the means to invite his presence and help.
It suggests success on two levels—through one’s inner being (tmanā) and through embodied life and practical activity (tanā)—both upheld by Indra.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.