
Sukta 10.133
Indra
ઇન્દ્રને અર્પિત આ સાત ઋચાઓનું સ્તોત્ર રક્ષણ અને વિજય માટેની યુદ્ધપ્રાર્થના છે. ગાયક જગત્કર્તા અને વૃત્રહંતા ઇન્દ્રને પ્રેરિત કરીને, નજીકના સંઘર્ષમાં અમારી સાથે ઊભા રહી શત્રુબળોને ગૂંચવણમાં નાખવા વિનવે છે. ધ્રુવપદ જેવી પુનરાવર્તિત વિનંતિરૂપે, વિરોધીઓની ધનુષ્યની પ્રત્યંચા ઢીલી પડી જાય અને આક્રમણકારોને નીચે દબાવી દેવામાં આવે—એવું માંગે છે. અંતે સમૃદ્ધિનું વરદાન: સ્તુતિ કરનાર કવિને ઇન્દ્રનું દાન હજાર પ્રવાહોવાળી સમૃદ્ધિની ગાયની જેમ અવિરત વહેતું રહે—એ રીતે સ્તોત્ર પૂર્ણ થાય છે.
Mantra 1
प्रो ष्वस्मै पुरोरथमिन्द्राय शूषमर्चत । अभीके चिदु लोककृत्संगे समत्सु वृत्रहास्माकं बोधि चोदिता नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
એના માટે પુરોરથ આગળ ધપાવો—ઇન્દ્ર માટે શૂષ (વીર્ય)નું સ્તવન ગાવો. નજીકની ઘડીમાં પણ, લોકકૃત્—લોકોના સર્જક—યુદ્ધસંગ્રામના સંઘર્ષમાં વૃત્રહા, અવરોધ-હંતક, અમારા માટે જાગો—પ્રેરક બનીને પ્રેરણા આપો. બીજાઓના ધનુષ્યો પર તેમની જ્યાકાઓ ઢીલી પડી જાય.
Mantra 2
त्वं सिन्धूँरवासृजोऽधराचो अहन्नहिम् । अशत्रुरिन्द्र जज्ञिषे विश्वं पुष्यसि वार्यं तं त्वा परि ष्वजामहे नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
તમે સિંધુઓને નીચે તરફ વહેવા મુક્ત કર્યા; તમે અહિ—સર્પ—ને હણ્યો. અશત્રુ, હે ઇન્દ્ર, તમે જન્મ્યા છો; તમે સર્વ પસંદગીનું, ઇચ્છનીય ધન પોષો છો. તેથી અમે તમને સર્વ તરફથી આલિંગન કરીએ છીએ—બીજાઓના ધનુષ્યો પર તેમની જ્યાકાઓ ઢીલી પડી જાય.
Mantra 3
वि षु विश्वा अरातयोऽर्यो नशन्त नो धियः । अस्तासि शत्रवे वधं यो न इन्द्र जिघांसति या ते रातिर्ददिर्वसु नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
હે ઇન્દ્ર! અમારી ધી (પ્રેરિત બુદ્ધિ)ને નાશ કરવા ઇચ્છતી સર્વ અરા́તયો—દુર્ભાવની શક્તિઓ—ને વિખેરી નાખ. જે શત્રુ અમને ઘાત કરવા ઇચ્છે છે, તેના માટે તું સંહારક બાણનો ધનુર્ધર છે. અને તારી રાતિ—વસુ આપનાર દાન, તેજસ્વી સમૃદ્ધિ—અમારી જ થાઓ; અન્ય દાવેદારોનાં ધનુષો પરની જ્યાકાઓ ઢીલી પડી જાય.
Mantra 4
यो न इन्द्राभितो जनो वृकायुरादिदेशति । अधस्पदं तमीं कृधि विबाधो असि सासहिर्नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
હે ઇન્દ્ર! મનુષ્યોમાં જે કોઈ વ્રકાયુર—વાઘિયું ઇચ્છનાર, લૂંટારુ સ્વભાવનો—અમારી સામે ચારે બાજુથી આંગળી ચીંધે છે, તેને અધઃપદે પાડી દે, નીચલા સ્થાન પર ગાળી દે. તું વિબાધ—દૃઢ પ્રતિહર્તા, સાસહિ—અપરાજિત દમનકર્તા છે; અન્યનાં ધનુષો પરની જ્યાકાઓ ઢીલી પડી જાય.
Mantra 5
यो न इन्द्राभिदासति सनाभिर्यश्च निष्ट्यः । अव तस्य बलं तिर महीव द्यौरध त्मना नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
હે ઇન્દ્ર! જે કોઈ અમને અભિદાસતિ—આક્રમણ કરે—સનાભિઃ (સગા) હોય કે નિષ્ટ્યઃ (પરદેશી/અજાણ્યો), તેના બળને ઉથલાવી દે. મહાન દ્યૌઃ જેમ પોતાના ભારથી દબાવે તેમ, તેની શક્તિને નીચે દબાવી નાખ. અન્યનાં ધનુષો પરની જ્યાકાઓ ઢીલી પડી જાય.
Mantra 6
वयमिन्द्र त्वायवः सखित्वमा रभामहे । ऋतस्य नः पथा नयाति विश्वानि दुरिता नभन्तामन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
હે ઇન્દ્ર, અમે તારા જ છીએ; હે સખા, તારી સખ્યતા અમે પકડી લઈએ છીએ. ઋતના માર્ગે અમને દોરી જા, જેથી સર્વ દુર્ગતિઓ અને દુરિતો દૂર થઈ જાય. અન્ય લોકોના ધનુષ્યો પરની જ્યાઓ ઢીલી પડી જાય.
Mantra 7
अस्मभ्यं सु त्वमिन्द्र तां शिक्ष या दोहते प्रति वरं जरित्रे । अच्छिद्रोध्नी पीपयद्यथा नः सहस्रधारा पयसा मही गौः ॥
હે ઇન્દ્ર, અમારે માટે તે વરદાન તું શીખવ અને આપ, જે ગાયકને પ્રતિફળરૂપે શ્રેષ્ઠ ધારા વહાવે. જેથી અછિદ્ર-સ્તનવાળી સમૃદ્ધિની મહાન ગાય—હજાર ધારાવાળી—પોષક તેજના દૂધથી અમને પરિપૂર્ણ કરે.
It is a prayer to Indra for protection and victory—asking him to stand with the worshippers in conflict, repel attackers, and weaken the enemy’s power.
It is a vivid Vedic way of praying that hostile weapons and resolve fail—so opponents cannot effectively strike, and danger is neutralized.
It ends by asking Indra for a boon of abundance. The ‘thousand-streaming cow’ symbolizes overflowing nourishment, prosperity, and sustaining life-force granted to the singer and community.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.