Rig Veda 1.91.2 — Mandala 1, Sukta 91, Mantra 2
Sukta 1.91
Devata: Soma
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं सोम क्रतुभिः सुक्रतुर्भूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः । त्वं वृषा वृषत्वेभिर्महित्वा द्युम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नृचक्षाः ॥
Transliteration
tváṃ sóma krátubhiḥ sukrátur bhūs tváṃ dákṣaiḥ sudákṣo viśvávedāḥ | tváṃ vṛ́ṣā vṛṣatvébhir mahitvā́ dyumnébhiḥ dyumnī́ abhavo nṛcákṣāḥ ||
Translation
હે સોમ, તું ક્રતુઓથી સુક્રતુ—ઇચ્છાશક્તિમાં સર્વથા સમર્થ—છે; તું દક્ષોથી સુદક્ષ—સુચિત વિવેકમાં પૂર્ણ કુશળ—અને વિશ્વવેદા, સર્વનું જાણનાર છે. તું વૃષા છે, વૃષત્વોથી; અને તારા મહિત્વ તથા દ્યુમ્નો—પ્રકાશમય સિદ્ધિઓ—થી તું નૃચક્ષાઃ, મનુષ્યોનો દ્રષ્ટા બને છે.
Word by Word
त्वम्thou, you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
क्रतुभिःwith (thy) powers/insights (kratus)
क्रतुभिः:
करण
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
सुक्रतुःof good resolve, very wise
सुक्रतुः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक; उपसर्ग/उपपद-समास)
भूःthou wast / became
भूः:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
दक्षैःwith skills/abilities (dakṣas)
दक्षैः:
करण
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
सुदक्षःvery skillful
सुदक्षः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-दक्ष (प्रातिपदिक)
विश्ववेदाःknower of all
विश्ववेदाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (epithet)
Rootविश्व-विद्/वेद (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: ‘all-knowing’)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वृषाthe bull; the mighty one
वृषा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
वृषत्वेभिःwith acts/qualities of bullhood, with virilities
वृषत्वेभिः:
करण
TypeNoun (abstract)
Rootवृषत्व (प्रातिपदिक; -त्व भाव-प्रत्यय)
महित्वाwith greatness
महित्वा:
करण
TypeNoun (abstract)
Rootमहित्व (प्रातिपदिक; -त्व)
द्यु्म्नेभिःwith splendors, with glories
द्यु्म्नेभिः:
करण
TypeNoun
Rootद्यु्म्न (प्रातिपदिक)
द्यु्म्न्यःsplendid, glorious
द्यु्म्न्यः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्यु्म्न्य (प्रातिपदिक; द्यु्म्न + यत्/य)
अभवःthou becamest
अभवः:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
नृचक्षाःwhose gaze is on men; man-observing
नृचक्षाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (epithet)
Rootनृ-चक्षस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि: ‘having men as (thy) gaze/seen’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.