Rig Veda 1.91.3: Mandala 1, Sukta 91, Mantra 3

Sukta 1.91

Devata: Soma (characterized through Varuṇa/Mitra/Aryaman qualities)

Samhita Patha (Devanagari)

राज्ञो नु ते वरुणस्य व्रतानि बृहद्गभीरं तव सोम धाम । शुचिष्ट्वमसि प्रियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासि सोम ॥

Recitation with translationRig Veda 1.91.3

Transliteration

rājño nú te váruṇasya vratā́ni bṛhád-gabhīráṃ táva soma dhā́ma | śucíṣ tvám asi priyó ná mitró dakṣā́yyo aryamā́iva asi soma ||

Translation

રાજા વરુણના જેવાં જ તારા વ્રતો (નિયમો) છે; હે સોમ, તારો ધામ વિશાળ અને ગહન છે. તું અતિ શુચિ છે; મિત્ર સમો પ્રિય છે; અને અર્યમન સમો દક્ષ માટે યોગ્ય—ઋતના સુવ્યવસ્થિત ધર્મની ઉદાર શક્તિ—હે સોમ, તું એ જ છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) < √राज्

• नु: now; indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• व्रतानि: vows; ordinances
• व्रतानि: कर्म (object of implicit ‘know/observe/possess’)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• बृहत्: great
• बृहत्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: बृहत् (विशेषण-प्रातिपदिक) < √बृह्

• गभीरम्: deep
• गभीरम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: गभीर (विशेषण-प्रातिपदिक)

• तव: of you; your
• तव: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• धाम: abode; station; domain
• धाम: कर्म/विषय (that which is described)
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)

• शुचिष्ट्वम्: purity; shining cleanness
• शुचिष्ट्वम्: कर्तृ-विशेषण/विधेय (predicate)
• Type: Noun (abstract/quality)
• Root: शुचिष्ट्व (प्रातिपदिक; शुचि- + -ष्ट्व)

• असि: you are
• असि: — (copula)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू)

• प्रियः: dear; beloved
• प्रियः: विधेय (predicate)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (विशेषण-प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: उपमान (standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• दक्षाय्यः: fit for skill/efficiency; worthy of dexterity
• दक्षाय्यः: विधेय (predicate)
• Type: Adjective
• Root: दक्षाय्य (विशेषण-प्रातिपदिक; दक्ष + -आय्य)

• अर्यमेव: Aryaman indeed
• अर्यमेव: विधेय (predicate) + अवधारण
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: अर्यमन् (प्रातिपदिक) + एव (निपात)

• असि: you are
• असि: — (copula)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)