Sukta 85

Mantra 1

प्र ये शुम्भन्ते जनयो न सप्तयो यामन्रुद्रस्य सूनवः सुदंससः । रोदसी हि मरुतश्चक्रिरे वृधे मदन्ति वीरा विदथेषु घृष्वयः ॥

જે પોતાને શોભાવે છે—જાણે તેજસ્વી સ્ત્રીઓ; અને જાણે ઝડપી અશ્વો—એવા રુદ્રના પુત્રો, સુદંસસ (સુકાર્યશીલ) મરુતો આગળ વધે છે. વૃદ્ધિ માટે તેમણે બે લોક—રોદસી—ને રચ્યા છે; તેજસ્વી ઉગ્રતા ધરાવતા વીરો વિદથોમાં આનંદિત થાય છે.

Mantra 2

त उक्षितासो महिमानमाशत दिवि रुद्रासो अधि चक्रिरे सदः । अर्चन्तो अर्कं जनयन्त इन्द्रियमधि श्रियो दधिरे पृश्निमातरः ॥

એ ઉક્ષિત (બળવાન) જનોએ મહિમા પ્રાપ્ત કર્યો; રુદ્રોએ દિવિમાં પોતાનું સદઃ (આસન) સ્થાપ્યું. અર્કનું ગાન કરતાં તેઓ જ્વલંત સ્તુતિ ઉત્પન્ન કરે છે અને ઇન્દ્રિય (અધિપત્ય-શક્તિ) જગાવે છે; પૃશ્નિમાતર (પૃશ્નિ-માતાના પુત્રો) ઉપર તેઓ શ્રી (ઐશ્વર્ય-તેજ) ધારણ કરે છે.

Mantra 3

गोमातरो यच्छुभयन्ते अञ्जिभिस्तनूषु शुभ्रा दधिरे विरुक्मतः । बाधन्ते विश्वमभिमातिनमप वर्त्मान्येषामनु रीयते घृतम् ॥

ગોમાતર (ગૌ-માતા પૃશ્નિથી જન્મેલા) જ્યારે અંજીભિઃ (ચમકતા અલંકારો) વડે પોતાના તનુઓને શોભાવે છે અને ઉજ્જ્વળ હિરણ્ય ધારણ કરે છે, ત્યારે તેઓ સર્વ અભિમાતિન (આક્રમક વૈર) ને દૂર હાંકે છે. એમના માર્ગો પર ઘૃત (શુદ્ધ તેજ-રસ) વહે છે—જાણે પ્રકાશમય મનની મધુરતા તેમની પાછળ પ્રવાહિત થતી હોય.

Mantra 4

वि ये भ्राजन्ते सुमखास ऋष्टिभिः प्रच्यावयन्तो अच्युता चिदोजसा । मनोजुवो यन्मरुतो रथेष्वा वृषव्रातासः पृषतीरयुग्ध्वम् ॥

જે તેજથી ઝળહળે છે તે સુમુખા (મરુતગણ) પોતાના ઋષ્ટિ (ભાલા) વડે પ્રભાસે છે; પોતાના બળથી અચલને પણ કંપાવે છે. હે મરુતો, જ્યારે મનોજવ (મન જેટલા ઝડપી) બની તમે રથોમાં પૃષતી (ચિતરાં) અશ્વોને જોડ્યા, ત્યારે અદમ્ય ઇચ્છાવાળા વૃષવ્રાત (વૃષભ-સમાન ગણ) રૂપે તમે આવ્યા.

Mantra 5

प्र यद्रथेषु पृषतीरयुग्ध्वं वाजे अद्रिं मरुतो रंहयन्तः । उतारुषस्य वि ष्यन्ति धाराश्चर्मेवोदभिर्व्युन्दन्ति भूम ॥

જ્યારે રથોમાં તમે પૃષતી (ચિતરાં) અશ્વોને જોડ્યા અને વાજ (બળ/વિજય)માં પથ્થર (અદ્રિ)ને આગળ ધપાવતા દોડાવ્યા, હે મરુતો—ત્યારે અરુષ (રુધિર-વર્ણ) પ્રકાશની ધારાઓ ફૂટે છે; ચર્મમાંથી પાણી ઢોળાય તેમ, તેઓ અમારા વિશાળ ભૂમિ પર ભીંજવે છે અને વ્યાપી જાય છે.

Mantra 6

आ वो वहन्तु सप्तयो रघुष्यदो रघुपत्वानः प्र जिगात बाहुभिः । सीदता बर्हिरुरु वः सदस्कृतं मादयध्वं मरुतो मध्वो अन्धसः ॥

તમને અહીં સાત ઝડપી અશ્વો વહન કરે—ચઢવામાં ચપળ, ઉડાનમાં ત્વરિત; તમારા બાહુબળ સાથે આગળ આવો. તમારા માટે તૈયાર કરાયેલા વિશાળ બર્હિ (પવિત્ર ઘાસ) પર, વિશાળ આસન પર બેસો; હે મરુતો, મધુના અંધસ (મધુર રસ/સોમ-સાર)થી, આત્માને પોષે એવા આનંદથી, તમે મદમત્ત થાઓ.

Mantra 7

तेऽवर्धन्त स्वतवसो महित्वना नाकं तस्थुरुरु चक्रिरे सदः । विष्णुर्यद्धावद्वृषणं मदच्युतं वयो न सीदन्नधि बर्हिषि प्रिये ॥

તેઓ—પોતાના જ સ્વતવસ્ (સ્વશક્તિ) વડે—મહિમાથી વિશાળ બન્યા; સ્વર્ગમાં સ્થિર થયા અને પોતાનું નિવાસસ્થાન વિસ્તૃત કર્યું. અને જ્યારે વિષ્ણુએ ઉન્મત્ત વૃષભને દોડાવ્યો—મદથી અચ્યુત (અચલ) એવા—ત્યારે તેઓ પ્રિય બર્હિષિ (યજ્ઞઘાસ) પર પ્રાણશક્તિઓની જેમ આવીને બેસી ગયા.

Mantra 8

शूरा इवेद्युयुधयो न जग्मयः श्रवस्यवो न पृतनासु येतिरे । भयन्ते विश्वा भुवना मरुद्भ्यो राजान इव त्वेषसंदृशो नरः ॥

વીરોની જેમ જ, આગળ વધવા આતુર યુદ્ધવીરોની જેમ; યુદ્ધોમાં યશ શોધતા શ્રવસ્યવ (કીર્તિ-ઇચ્છુક) પુરુષોની જેમ તેઓ આગળ વધે છે. મરુતો સામે સર્વ ભૂવન કંપે છે—જેમ રાજાઓ સામે—તેજસ્વી, ઉગ્ર દૃષ્ટિવાળા નરો સામે.

Mantra 9

त्वष्टा यद्वज्रं सुकृतं हिरण्ययं सहस्रभृष्टिं स्वपा अवर्तयत् । धत्त इन्द्रो नर्यपांसि कर्तवेऽहन्वृत्रं निरपामौब्जदर्णवम् ॥

જ્યારે ત્વષ્ટાએ સુકૃત (સુશિલ્પિત) હિરણ્યમય વજ્રને—સહસ્ર-ભૃષ્ટિ (હજાર ધારવાળો), પોતાની સ્વપા (કુશળ શક્તિ) વડે—પ્રવર્તિત કર્યો; ત્યારે ઇન્દ્રએ તેને નર્યપાંસિ (દિવ્ય-માનવીય કાર્યો) કરવા માટે ધારણ કર્યો. તેણે વૃત્રને હણ્યો, જળોને બહાર કાઢ્યાં; અર્ણવ (સમુદ્ર) ને ભેદી પૂરપ્રવાહને મુક્ત કર્યો.

Mantra 10

ऊर्ध्वं नुनुद्रेऽवतं त ओजसा दादृहाणं चिद्बिभिदुर्वि पर्वतम् । धमन्तो वाणं मरुतः सुदानवो मदे सोमस्य रण्यानि चक्रिरे ॥

તેમણે પોતાના ઓજસથી નીચે દબાવતી શક્તિને ઉપર ધકેલી; દૃઢપણે સ્થિર પર્વતને પણ ફાડી નાખ્યો. ઉદાર મરુતો પોતાના નાદને ફૂંકતા, સોમના મદમાં રણ્ય આનંદો અને યુદ્ધના ઉલ્લાસ—ધર્મ્ય સંઘર્ષમાં હર્ષિત થતી શક્તિઓ—રચી ગયા.

Mantra 11

जिह्मं नुनुद्रेऽवतं तया दिशासिञ्चन्नुत्सं गोतमाय तृष्णजे । आ गच्छन्तीमवसा चित्रभानवः कामं विप्रस्य तर्पयन्त धामभिः ॥

તેમણે નીચે દબાવતી વક્રતા દૂર હાંકી; એ જ દિશાથી તરસેલા ગોતમ માટે ઝરણું વહાવ્યું. સહાય લઈને આવતાં ચિત્રભાનુઓ (પ્રકાશમય જ્વાલાવાળા) પોતાના ધામો દ્વારા વિપ્રના કામને તૃપ્ત કરે છે.

Mantra 12

या वः शर्म शशमानाय सन्ति त्रिधातूनि दाशुषे यच्छताधि । अस्मभ्यं तानि मरुतो वि यन्त रयिं नो धत्त वृषणः सुवीरम् ॥

જે શાંતિના આશ્રયો તમારે છે—પ્રયત્નશીલ માટે—અને જે ત્રિધાતુ આધાર તમે દાનશીલને આપો છો, તે અમારે માટે અહીં લાવો, હે મરુતો. હે વૃષણો, અમામાં સુવીર સમૃદ્ધિથી ભરપૂર રયિ સ્થાપો.