Sukta 188

Mantra 1

समिद्धो अद्य राजसि देवो देवैः सहस्रजित् । दूतो हव्या कविर्वह ॥

આજે પ્રજ્વલિત થઈ, તું તેજસ્વી વિસ્તારમાં રાજ કરે છે—દેવો સાથે દેવ, સહસ્રવિજયી. દૂત અને કવિ બની, હવ્યો વહન કર; અમારી આહુતિઓને અંતરস্থিত શક્તિઓ સુધી પહોંચાડ.

Mantra 2

तनूनपादृतं यते मध्वा यज्ञः समज्यते । दधत्सहस्रिणीरिषः ॥

હે તનૂનપાત, ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા)ના માર્ગે ચાલતાં યજ્ઞ મધુથી અભિષિક્ત થાય છે; તે સહસ્રગણી ઇષઃ—બળના પ્રેરણાઓ, પોષણો—ધારે છે, જે આત્માની પ્રગતિશક્તિને વધારશે.

Mantra 3

आजुह्वानो न ईड्यो देवाँ आ वक्षि यज्ञियान् । अग्ने सहस्रसा असि ॥

સદા આહ્વાન કરતો, અમારી સ્તુતિને યોગ્ય, યજ્ઞયોગ્ય દેવોને અમારી પાસે લાવી દે. હે અગ્નિ, તું સહસ્રદાતા છે; અમારા કર્મમાં શક્તિઓની આંતરિક સભાને પ્રગટ કર.

Mantra 4

प्राचीनं बर्हिरोजसा सहस्रवीरमस्तृणन् । यत्रादित्या विराजथ ॥

તેઓ બળથી પ્રાચીન દિશામાં પવિત્ર બર્હિ (યજ્ઞઘાસ) પાથરી દે છે—સહસ્રવીર શક્તિથી સમૃદ્ધ—જ્યાં આદિત્યો વિશાળ રાજ્યમાં તેજે ચમકે છે. તે તૈયાર આધાર જ અમારો તેજસ્વી ઋતનો ક્ષેત્ર બને.

Mantra 5

विराट् सम्राड्विभ्वीः प्रभ्वीर्बह्वीश्च भूयसीश्च याः । दुरो घृतान्यक्षरन् ॥

વિરાટ, સમ્રાટ—વિભવી, પ્રભવી—બહુ અને વધુ ને વધુ—આ શક્તિઓ છે. તેમના દ્વારોમાંથી ઘૃત સમાન શુદ્ધ તેજ અને આનંદની ધારાઓ વહે છે. તે દ્વારોથી સત્યની તેજસ્વી મધુરતા અમામાં વરસે.

Mantra 6

सुरुक्मे हि सुपेशसाधि श्रिया विराजतः । उषासावेह सीदताम् ॥

સુવર્ણકાંતિથી ઝગમગતા અને સુસુંદર સ્વરૂપવાળા, શ્રીથી પ્રકાશમાન—હે ઉષાસા-યુગલ, અહીં આવી આસન ગ્રહણ કરો. અમારા કર્મમાં પ્રકાશક ગતિઓ સ્થિર થાય અને શુભ પ્રકાશથી તેને તેજસ્વી બનાવે.

Mantra 7

प्रथमा हि सुवाचसा होतारा दैव्या कवी । यज्ञं नो यक्षतामिमम् ॥

પ્રથમ તો નિશ્ચયે સુવાણીવાળા, કવિ એવા બે દૈવી હોતૃ છે; તેઓ અમારા માટે આ યજ્ઞનું યજન કરે. પ્રેરિત વાણી અંતર યજ્ઞને યોગ્ય રીતે સંપન્ન કરી પૂર્ણતામાં પહોંચાડે.

Mantra 8

भारतीळे सरस्वति या वः सर्वा उपब्रुवे । ता नश्चोदयत श्रिये ॥

હે ભારતી, હે ઇળા, હે સરસ્વતી—તમને જે સર્વ પ્રેરણાશક્તિઓ હું આહ્વાન કરું છું, તે સર્વે અમને શ્રી તરફ પ્રેરો. સત્યના યોગ્ય આનંદમાં અમારી વિચાર અને વાણી ગતિમાન કરો.

Mantra 9

त्वष्टा रूपाणि हि प्रभुः पशून्विश्वान्त्समानजे । तेषां नः स्फातिमा यज ॥

ત્વષ્ટા નિશ્ચયે રૂપોનો પ્રભુ છે; તે સર્વ પશુઓને—સર્વ શક્તિઓને—એકત્ર ગોઠવી જોડે છે. તેમના માટે અમને સ્ફાતિ (વૃદ્ધિ) પ્રાપ્ત થાઓ—જીવનબળ અને સામર્થ્યની વિસ્તરતી પૂર્ણતા; તેથી તેને યજ (યજન કર).

Mantra 10

उप त्मन्या वनस्पते पाथो देवेभ्यः सृज । अग्निर्हव्यानि सिष्वदत् ॥

હે વનસ્પતિ, તું પોતાની પ્રેરણાથી દેવો માટે માર્ગ (પાથો) પ્રસરી દે. અગ્નિ હવ્યોને પ્રતિધ્વનિત કરે—યજ્ઞાર્પિત શક્તિઓ દેવશક્તિઓ સુધી યોગ્ય ગતિ પામે.

Mantra 11

पुरोगा अग्निर्देवानां गायत्रेण समज्यते । स्वाहाकृतीषु रोचते ॥

અગ્રગામી અગ્નિ—દેવોનો પુરોગા—ગાયત્રી દ્વારા સમ્યક્ અભિષિક્ત થઈ સંયોજિત થાય છે; પ્રકાશમય છંદના લયથી તે પ્રજ્વલિત થાય છે. ‘સ્વાહા’ કરેલ અર્પણક્રિયાઓમાં તે તેજે ચમકે છે.