Atharva Veda 13.4.6: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 4, Mantra 6

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

तं व॒त्सा उप॑ तिष्ठ॒न्त्येक॑शीर्षाणो यु॒ता दश॑ । र॒श्मिभि॒र्नभ॒ आभृ॑तं महे॒न्द्र ए॒त्यावृ॑तः

Recitation with translationAtharva Veda 13.4.6

IAST Transliteration

táṃ vatsā́ úpa tiṣṭhanty ékaśīrṣāṇo yutā́ dáśa | raśmíbhir nábha ā́bhṛtaṃ mahéndra éty ā́vṛtaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

To him the calves draw near and stand—ten, in harness, one-headed. With rays the firmament is borne and filled: great Indra comes, encompassed round about.

Translation

તેની પાસે વાછરડાં નજીક આવી ઊભાં રહે છે—દસ, જોડાયેલા, એકમસ્તક. કિરણોથી આકાશમંડળ ધારણ અને પરિપૂર્ણ થાય છે; મહેન્દ્ર સર્વ તરફથી આવૃત થઈ આવે છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तम्: him/that (one)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वत्साः: calves
• वत्साः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वत्स (प्रातिपदिक)

• उप: near, towards
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप

• तिष्ठन्ति: stand
• तिष्ठन्ति: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• एकशीर्षाणः: single-headed (having one head)
• एकशीर्षाणः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: एक-शीर्षन् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः)

• युताः: joined, yoked/associated
• युताः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: युत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √युज्/यु (युजिर् योगे) → युत = ‘युक्त/संयुक्त’)

• दश: ten
• दश: —
• Type: Numeral
• Root: दशन्/दश (संख्या-प्रातिपदिक)

• रश्मिभिः: with rays/reins
• रश्मिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: रश्मि (प्रातिपदिक)

• नभः: the sky, heaven
• नभः: कर्म
• Type: Noun
• Root: नभस् (प्रातिपदिक)

• आभृतम्: brought/borne hither, carried
• आभृतम्: —
• Type: Participle
• Root: आ-√भृ (धातु) → आभृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; भूतकृदन्त/कर्मणि)

• महेन्द्रः: Great Indra
• महेन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: महा-इन्द्र (समास-प्रातिपदिक)

• एति: comes, goes
• एति: —
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• आवृतः: covered, encompassed, surrounded
• आवृतः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: आ-√वृ (धातु) → आवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; भूतकृदन्त)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)

Devata: Mahendra (Indra) with solar attendants

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta