Rig Veda 8.13.18 — Mandala 8, Sukta 13, Mantra 18

Sukta 8.13

Devata: Indra (implicitly continued focus); also applicable to the awakened Conscious Power invoked through Soma

Samhita Patha (Devanagari)

त्रिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत । तमिद्वर्धन्तु नो गिरः सदावृधम् ॥

Transliteration

tríkadrukeṣu cétanaṃ devā́so yajñám atnata | tám íd vardhantu no gíraḥ sadā́vṛdham ||

Translation

En los tres prensados, los dioses se afanaron en el sacrificio para despertar al Consciente; que nuestras palabras inspiradas acrecienten Eso — siempre creciente — dentro de nosotros.

Word by Word

• त्रिकद्रुकेषु: in the Trikadrukas (three-pressing/three-cup Soma-places)
• त्रिकद्रुकेषु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: त्रिकद्रुक (प्रातिपदिक; त्रि + कद्रुक)

• चेतनम्: the inspirer/animating one (the conscious one)
• चेतनम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: चेतन (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/notice’ से)

• देवासः: the gods
• देवासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• अत्नत: they extended/put forth (they set in motion)
• अत्नत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अत्/अत्न् (वेदिक; ‘to go/extend/strive’)

• तम्: him/that
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्: indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• वर्धन्तु: let (them) increase
• वर्धन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृध् (to grow/increase)

• नः: for us / our
• नः: सम्प्रदान (अर्थानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• गिरः: songs, hymns
• गिरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• सदा: always
• सदा: —
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)

• आवृधम्: ever-increasing (ever-growing)
• आवृधम्: कर्म (तम् इति विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: आ-वृध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वृध् with उपसर्ग आ-; ‘ever-growing/ever-increasing’)