Rig Veda 4.13.2: Mandala 4, Sukta 13, Mantra 2

Sukta 4.13

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Savitṛ; with Varuṇa-Mitra as upholders of vrata

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ऊर्ध्वं भानुं सविता देवो अश्रेद्द्रप्सं दविध्वद्गविषो न सत्वा । अनु व्रतं वरुणो यन्ति मित्रो यत्सूर्यं दिव्यारोहयन्ति ॥

Transliteration

ūrdhvám bhānúṃ savitā́ devó aśret drapsáṃ davídhvad gaviṣó ná satvā́ | ánu vratáṃ váruṇo yanti mítró yát sū́ryaṃ divy ā́rohayanti ||

Translation

Savitṛ, el dios, ha alzado hacia lo alto el rayo; puso en movimiento la gota resplandeciente, como un vigoroso buscador de la Luz. Conforme a la Ley (ṛta) avanzan Varuṇa y Mitra, cuando hacen ascender al Sol en el cielo.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऊर्ध्वम्: upwards, aloft
• ऊर्ध्वम्: Adhikaraṇa (दिशा/गतिविशेषः)
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)

• भानुम्: beam, radiance
• भानुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भानु (प्रातिपदिक)

• सविता: Savitṛ (the impeller, Sun-god)
• सविता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• देवः: the god
• देवः: Kartā (सविता-देवः समनाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अश्रेत्: set/placed, propped, established
• अश्रेत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: श्रि (धातु) / श्रय् (वेद.)

• द्रप्सम्: drop; shining drop (ray/bright speck)
• द्रप्सम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्रप्स (प्रातिपदिक)

• दविध्वत्: he drove/impelled; made to move swiftly
• दविध्वत्: Kriyā (अनुक्रिया/सहक्रिया)
• Type: Verb (participle-like finite form in Vedic usage)
• Root: दविध्व (धातु-भावः; वेद. तीव्र-गमन/कम्पनार्थक)

• गविषः: the seeker of cows (cattle-winner)
• गविषः: Kartā (उपमानपद-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: गविष् (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• सत्वा: a strong one, vigorous being
• सत्वा: Kartā (उपमेयः/उपमानस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: सत्त्वन्/सत्वन् (प्रातिपदिक)

• अनु: after, along, in accordance with
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• व्रतम्: ordinance, fixed law
• व्रतम्: Karma (अनु + यन्ति इत्यत्र)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• यन्ति: they go, they proceed
• यन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: Kartā (वरुणः ... मित्रः—समुच्चितकर्तृ)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• यत्: which, that (which)
• यत्: Karma (आरोहयन्ति इत्यत्र)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: Karma (आरोहयन्ति इत्यत्र)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• दिव्या: with divine (power/means)
• दिव्या: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)

• आरोहयन्ति: they cause to mount/ascend; they raise
• आरोहयन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: रुह् (धातु) + आ (उपसर्ग) + णिच्