Rig Veda 5.40.5: Mandala 5, Sukta 40, Mantra 5
Sukta 5.40
Rishi: Atri Bhāuma (traditional for RV 5.40)
Devata: Sūrya (within an Indra-Atri eclipse narrative)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical check)
Samhita Patha (Devanagari)
यत्त्वा सूर्य स्वर्भानुस्तमसाविध्यदासुरः । अक्षेत्रविद्यथा मुग्धो भुवनान्यदीधयुः ॥
Transliteration
yát tvā sū́rya svàr-bhānus támasā́vidhyad āsuráḥ | ákṣetravid yáthā múgdho bhúvanāny adīdhayuḥ ||
Translation
Als der asurische Svarbhānu dich, o Sūrya, mit Finsternis traf, gerieten die Welten in Verwirrung, wie einer, der das Feld nicht kennt, den Weg verliert und die rechten Lichter nicht zu ordnen vermag.
Word by Word
यत्when/that (insofar as)
यत्:
(सम्बन्ध/हेतु-निर्देशक; मुख्यकारक-निर्णयातीत)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूर्यO Sūrya
सूर्य:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative)
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
स्वर्भानुःSvarbhānu (the demon)
स्वर्भानुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्वर्भानु (प्रातिपदिक; असुर-नाम)
तमसाwith darkness
तमसा:
करण
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
अविध्यत्struck/pierced
अविध्यत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootव्यध् (धातु; ‘to pierce/strike’), उपसर्ग: आ- (आव्यध् > आविध्यत्)
असुरःthe Asura
असुरः:
कर्तृ (स्वर्भानुः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
अक्षेत्रवित्not knowing the field/way; unskilled
अक्षेत्रवित्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective/Noun
Rootअ-क्षेत्र-विद् (समास); विद् (धातु ‘to know’) → ‘विद्’ (प्रातिपदिक ‘-विद्’ = ‘knower’)
इवlike/as
इव:
(उपमान-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
यथाas/just as
यथा:
(उपमान/प्रकार-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (निपात)
मुग्धःa bewildered/foolish (one)
मुग्धः:
कर्तृ (उपमान-रूपेण)
TypeAdjective/Noun
Rootमुग्ध (प्रातिपदिक)
भुवनानिthe worlds/realms
भुवनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
अदीधयुःthey made (them) shine / they kindled (them)
अदीधयुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधी (धातु; ‘to think/shine/put in order’), सन्/प्रेरणार्थ-प्रयोगः: दीधय- (intensive/causative-like ‘to cause to shine/rouse’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.