Rig Veda 3.26.6: Mandala 3, Sukta 26, Mantra 6

Sukta 3.26

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for Maṇḍala 3; hymn-level attribution for 3.26)

Devata: Agni and the Maruts (paired powers: Agni’s radiance + Maruts’ strength)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

व्रातंव्रातं गणंगणं सुशस्तिभिरग्नेर्भामं मरुतामोज ईमहे । पृषदश्वासो अनवभ्रराधसो गन्तारो यज्ञं विदथेषु धीराः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.26.6

Transliteration

vrātáṁ-vrātaṁ gaṇáṁ-gaṇaṁ suśastíbhir agnér bhā́maṁ marútām ója īmahe | pṛ́ṣadaśvāsō anavabhrárādhaso gántāro yajñáṁ vidátheṣu dhī́rāḥ ||

Translation

Schar um Schar, Trupp um Trupp — mit klaren, rechten Lobpreisungen suchen wir Agnis leuchtende Macht und die Kraft der Maruts. Scheckenrossig, mit ungetrübter Freigebigkeit, kommen sie zum Opfer in den Versammlungen (vidatha) — weise in ihrem unterscheidenden Schreiten.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• व्रातं: troop, band
• व्रातं: कर्म (ईमहे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: व्रात (प्रातिपदिक) < √व्रज्/वृत् (समूह/व्रत-भाव) (निरुक्त-परम्परा)

• व्रातम्: troop (again)
• व्रातम्: कर्म (पुनरुक्त्या—‘troop after troop’)
• Type: Noun
• Root: व्रात (प्रातिपदिक)

• गणं: company, host
• गणं: कर्म (ईमहे)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)

• गणम्: host (again)
• गणम्: कर्म (पुनरुक्त्या—‘host after host’)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)

• सुशस्तिभिः: with good praises
• सुशस्तिभिः: करण (स्तुत्युपायः)
• Type: Noun
• Root: सु-शस्ति (प्रातिपदिक; सु + शस्ति ‘praise, laudation’)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध (भाम्नः)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• भामम्: splendour, brilliance
• भामम्: कर्म (ईमहे)
• Type: Noun
• Root: भाम (प्रातिपदिक; ‘splendour, radiance, might’)

• मरुताम्: of the Maruts
• मरुताम्: सम्बन्ध (ओजसः)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• ओजः: strength, vigor
• ओजः: कर्म (ईमहे)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• ईमहे: we seek, we invoke
• ईमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √यम् (आत्मनेपद; छान्दस-प्रयोगः ‘ईमहे’ = ‘यामहे/ईमहे’)

• पृषदश्वासः: having dappled horses
• पृषदश्वासः: कर्तृ (गन्तारः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used as noun)
• Root: पृषद्-अश्व (बहुव्रीहि-समास; ‘speckled/variegated horses’)

• अनवभ्रराधसः: whose bounty does not fail / unimpeded in giving
• अनवभ्रराधसः: कर्तृ (गन्तारः—विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अन-अपभ्र-राधस् (समास; राधस् ‘gift/aid, bounty’; नञ्-पूर्वकः)

• गन्तारः: goers, comers
• गन्तारः: कर्तृ
• Type: Noun (agent)
• Root: √गम् (कृदन्त: गन्तृ ‘goer, comer’)

• यज्ञम्: sacrifice, rite
• यज्ञम्: कर्म (गन्तारः—‘to the sacrifice’)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• विदथेषु: in the assemblies/rites
• विदथेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक; ‘assembly, distribution, ritual gathering’)

• धीराः: wise, inspired
• धीराः: कर्तृ (गन्तारः—विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: धीरा (प्रातिपदिक; ‘wise, steadfast’)