Rig Veda 3.26.5: Mandala 3, Sukta 26, Mantra 5

Sukta 3.26

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for Maṇḍala 3; hymn-level attribution for 3.26 commonly to Viśvāmitra)

Devata: Agni with the Maruts (Marut-sahita Agni / Maruto; the verse explicitly invokes Maruts as Agni’s splendour-bearers)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for this section)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निश्रियो मरुतो विश्वकृष्टय आ त्वेषमुग्रमव ईमहे वयम् । ते स्वानिनो रुद्रिया वर्षनिर्णिजः सिंहा न हेषक्रतवः सुदानवः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.26.5

Transliteration

agníśriyo marúto viśvákṛṣṭaya ā́ tveṣám ugrám áva īmahe vayám | te svānínaḥ rudríyā varṣánirṇijaḥ siṁhā́ na heṣákratavaḥ sudā́navaḥ ||

Translation

Wir rufen die Hilfe der Maruts an, die den Glanz Agnis tragen, Mächte aller Völker. Wir suchen ihren scharfen, gewaltigen Schutz. Jene dröhnenden Rudra-Mächte, in die leuchtende Kraft des Regens gekleidet, sind wie Löwen: stürmisch im Willen und freigebig im Geben.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निश्रियः: having the splendor of Agni; Agni-glorious
• अग्निश्रियः: Kartā (मरुतः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि-श्री (प्रातिपदिक; तत्पुरुष/बहुव्रीहि-समास) अथवा ‘अग्निश्री’ (विशेषण-प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• विश्वकृष्टयः: (those) of all peoples/tribes; belonging to all communities
• विश्वकृष्टयः: Kartā (मरुतः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: विश्व-कृष्टि (समास; ‘विश्व’ + ‘कृष्टि’)

• आ: towards; hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• त्वेषम्: fierce; blazing
• त्वेषम्: Karma (ईमहे इत्यस्य; ‘अव’ = सहायता/रक्षा, तस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: त्वेष (प्रातिपदिक)

• उग्रम्: mighty; formidable
• उग्रम्: Karma (ईमहे इत्यस्य; ‘अव’/सहायता-रक्षा इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• अव: help; protection
• अव: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: अव (अव्यय; ‘अवस्’/‘अव’ = सहायता/रक्षा अर्थे)

• ईमहे: we seek; we implore
• ईमहे: —
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु; आत्मनेपद; उपसर्गः: आ- (आ + यम् → आयम्/ईमहे वैदिक-रूप))

• वयम्: we
• वयम्: Kartā (ईमहे)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: they
• ते: Kartā (अध्याहृत ‘सन्ति/भवन्ति’ अथवा विशेषण-समूहस्य आधारः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वानिनः: sounding; roaring
• स्वानिनः: Kartā (ते इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वानिन् (प्रातिपदिक; ‘स्वन’/‘स्वन्’ ध्वन्यर्थे + इन्)

• रुद्रियाः: Rudra-like; belonging to Rudra
• रुद्रियाः: Kartā (ते इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: रुद्रिय (प्रातिपदिक; रुद्र-सम्बन्धि)

• वर्षनिर्णिजः: with rain(-like) shining garments/armor
• वर्षनिर्णिजः: Kartā (ते इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: वर्ष-निर्णिज् (समास; ‘वर्ष’ + ‘निर्णिज्’ = आवरण/दीप्ति/वस्त्र)

• सिंहाः: lions
• सिंहाः: Kartā (उपमा: ते … सिंहाः)
• Type: Noun
• Root: सिंह (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• हेषक्रतवः: whose might is neighing/roaring; impetuous in power
• हेषक्रतवः: Kartā (ते इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: हेष-क्रतु (समास; ‘हेष’ = हिनहिन/हेषण-ध्वनि + ‘क्रतु’ = शक्ति/संकल्प)

• सुदानवः: good-giving; generous
• सुदानवः: Kartā (ते इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-दानु/दानव (प्रातिपदिक; ‘सु’ उपसर्ग + ‘दानु/दान’ दानार्थ)